Biện pháp phòng trừ sâu đục vỏ trái bưởi
Bưởi da xanh là cây trồng có giá trị kinh tế
cao. Vì thế, diện tích trồng bưởi da xanh ngày càng mở rộng. Cũng giống
như những loại cây trồng khác, cây có múi nói chung và bưởi da xanh nói
riêng bị nhiều loài sâu bệnh tấn công, trong đó sâu đục vỏ trái là loại côn
trùng gây hại rất khó phòng trị.
Sâu đục vỏ trái thuộc họ Yponomeutida, Bộ Lepidoptera. Trưởng thành là
một loài bướm có kích thước rất nhỏ, màu xám, chiều dài sãi cánh khoảng 8
mm. Trứng mới đẻ có màu trắng trong, có dạng hình tròn, nhìn từ bên ngoài
giống như túi tinh dầu trên vỏ trái. Trứng được đẻ thành từng cái riêng lẻ
trên trái non. Ấu trùng có màu xanh ngọc, mỗi đốt bụng có một băng ngang
màu đỏ quanh thân. Bướm hoạt động, bắt cặp và đẻ trứng vào ban đêm.
Bướm chỉ đẻ trứng trên trái mà không đẻ trứng trên bông. Mùa nắng tỷ lệ
sâu đục vỏ trái xuất hiện nhiều và gây hại mạnh hơn ở mùa mưa.
Một con cái có thể đẻ vài chục đến vài trăm trứng. Sau khi nở, sâu non đục
vào trong phần vỏ của trái, ăn phần mô mềm của vỏ, làm cho vỏ trái phồng
lên thành một xoang rỗng. Sâu không ăn phần múi của trái. Sau khi hoàn
thành giai đoạn phát triển, sâu chui ra ngoài, kéo một lớp tơ mỏng làm kén
và hóa nhộng trong kén trên những lá gần nơi trái bị đục hoặc ngay cả trên
trái.
Sâu tấn công khi trái còn rất nhỏ, vết đục đã tạo nên những u sần trên trái,
nếu bị nặng trái sẽ rụng. Nếu sâu tấn công trễ hơn, trái sẽ phát triển bình
thường nhưng bị biến dạng với những u sần nhiều khi rất to, xấu xí, giá trị
thương phẩm giảm mặc dù chất lượng trái không bị ảnh hưởng vì sâu chỉ ăn
phần vỏ mà không đục trong phần múi. Sâu chủ yếu tấn công và gây hại giai
đoạn trái non và những trái có vỏ dày như bưởi, cam sành, cam mật nhưng
phổ biến nhất là trên bưởi.
Biện pháp phòng trừ:
Sâu đục vỏ trái là loài sâu hại rất khó phòng trừ vì đa số nông dân chỉ phát
hiện khi chúng đã đục vào trong, tạo những u sần trên vỏ, giai đoạn này
phun thuốc phòng trừ kém hiệu quả. Do đó, ở những vùng bưởi bị nhiễm sâu
đục vỏ trái nên áp dụng biện pháp tổng hợp:
- Thăm đồng thường xuyên và phát hiện khi bướm bắt đầu đẻ trứng hoặc
giai đoạn sâu mới gây hại khi trái vừa tượng;
-Thu gom những trái bị nhiễm (trên cây và đã rụng xuống đất) chôn tiêu hủy
để diệt sâu hiện diện trong trái;
- Bao trái là biện pháp có hiệu quả cao đối với sâu đục vỏ trái. Bao trái khi
trái to bằng trái chanh. Thời điểm bao trái là rất quan trọng cho việc phòng
ngừa sâu đục vỏ trái;
- Ở những vùng thường xuyên bị nhiễm sâu đục vỏ trái có thể sử dụng các
loại thuốc như Sherpa 25EC, Map Permethrin 50EC, Polytrin 440EC,… để
phun khi vừa tượng trái non, phun liên tiếp 2-3 lần, mỗi lần cách nhau 7-10
ngày. Khoảng 2 tháng sau khi tượng trái thì sâu không còn phá hại nữa;
- Nếu thấy nhộng của sâu trên lá thì 5-7 ngày sau thì xử lý thuốc để ngăn
chặn sự bộc phát của thế hệ sau;
- Hiện nay, thử nghiệm Pheromone được sử dụng để dự tính dự báo sâu đục
vỏ trái rất hiệu quả.
