intTypePromotion=3

Đề tài khoa học: Nghiên cứu xây dựng hệ thống chỉ tiêu kinh tế tổng hợp theo vùng lãnh thổ ở Việt Nam

Chia sẻ: Dai Ca | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:35

0
7
lượt xem
4
download

Đề tài khoa học: Nghiên cứu xây dựng hệ thống chỉ tiêu kinh tế tổng hợp theo vùng lãnh thổ ở Việt Nam

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Đề tài nghiên cứu xây dựng hệ thống chỉ tiêu kinh tế tổng hợp theo vùng lãnh thổ ở Việt Nam. Để hiểu rõ hơn, mời các bạn tham khảo chi tiết nội dung đề tài.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đề tài khoa học: Nghiên cứu xây dựng hệ thống chỉ tiêu kinh tế tổng hợp theo vùng lãnh thổ ở Việt Nam

  1. §Ò tµi khoa häc Sè: 02-2003 Nghiªn cøu x©y dùng hÖ thèng chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp theo vïng l∙nh thæ ë ViÖt Nam 1. CÊp ®Ò tµi : Tæng côc 2. Thêi gian nghiªn cøu : 2003 3. §¬n vÞ chñ tr× : Vô HÖ thèng Tµi kho¶n Quèc gia 4. §¬n vÞ qu¶n lý : Tæng côc Thèng kª 5. Chñ nhiÖm ®Ò tµi : CN. NguyÔn V¨n N«ng 6. Nh÷ng ng−êi phèi hîp nghiªn cøu: CN. Hoµng Ph−¬ng TÇn CN. §µo Ngäc L©m CN. NguyÔn V¨n Minh CN. NguyÔn B¸ Kho¸ng CN. Lª Ngäc Can CN. TrÞnh Quang V−îng ThS. NguyÔn BÝch L©m CN. Ph¹m Thµnh §¹o CN. §Æng ThÞ Søc CN. Bïi Trinh CN. D−¬ng M¹nh Hïng 7. KÕt qu¶ b¶o vÖ: lo¹i kh¸ 30
  2. I. Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n cña viÖc tÝnh chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp cña hÖ thèng tµi kho¶n quèc gia theo vïng l∙nh thæ (Vïng l·nh thæ ë ®©y ®−îc hiÓu lµ trong mçi vïng l·nh thæ bao gåm mét sè tØnh, thµnh phè hoÆc chØ lµ mét tØnh, thµnh phè theo ®Þa giíi hµnh chÝnh) 1. Mét sè kh¸i niÖm vÒ vïng l·nh thæ vµ vïng l·nh thæ kinh tÕ hµnh chÝnh tØnh, thµnh phè. a. Vïng l∙nh thæ kinh tÕ hµnh chÝnh Vïng l·nh thæ kinh tÕ hµnh chÝnh lµ mét bé phËn l·nh thæ kinh tÕ quèc gia ®−îc ph©n chia hîp lý nhÊt vÒ mÆt dÞa lý, d©n c− vµ c¸c tiÒm n¨ng kÝnh tÕ, c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn ®Ó nh»m vµo môc ®Ých ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi vµ b¶o vÖ tæ quèc, ®−îc ®Æt d−íi sù qu¶n lý cña c¸c cÊp chÝnh quyÒn nhµ n−íc theo quy ®Þnh cña hiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt. Vïng l·nh thæ kinh tÕ hµnh chÝnh cã nh÷ng ®Æc ®iÓm c¬ b¶n sau: l. Cã ranh giíi x¸c ®Þnh (hoÆc mang tÝnh chÊt ph¸p lý hoÆc mang tÝnh chÊt −íc ®Þnh) 2. Tån t¹i c¸c ®iÒu kiÖn tù nhiªn, tµi nguyªn thiªn nhiªn t−¬ng ®èi ®ång nhÊt, hÖ thèng kÕt cÊu h¹ tÇng c¬ së vËt chÊt kü thuËt do con ng−êi ®· t¹o dùng vµ cã c¸c ®iÓm d©n c−. 3. Vïng lµ l·nh thæ kinh tÕ hµnh chÝnh tØnh, thµnh phè th× cã cÊu tæ chøc mang tÝnh ®éc lËp t−¬ng ®èi vµ cã chøc n¨ng nhiÖm vô qu¶n lý hµnh chÝnh kinh tÕ - x· héi trªn l·nh thæ theo hiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt quy ®Þnh nh−: - X©y dùng quy ho¹ch vµ chiÕn l−îc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi; - X©y dùng kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi ng¾n vµ trung h¹n; - X©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng; - Trùc tiÕp qu¶n lý hµnh chÝnh vÒ tµi nguyªn, m«i tr−êng, d©n c− vµ c¸c vÊn ®Ò x· héi; qu¶n lý ng©n s¸ch trªn ®Þa bµn; - Qu¶n lý c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ cña tØnh vµ thµnh phè, tæ chøc ®êi sèng nh©n d©n vµ cung cÊp dÞch vô c«ng cho nh©n d©n, gi÷ v÷ng trËt tù an ninh x· léi trªn ®Þa bµn; 31
  3. - KiÓm tra viÖc thùc hiÖn luËt ph¸p, c¸c quy ®Þnh, quy chÕ, chÝnh s¸ch cña nhµ n−íc ®èi víi c¸c doanh nghiÖp, c¸c tæ chøc vµ c«ng d©n. b. §èi víi cÊp vïng l∙nh thæ kinh tÕ lín: liªn tØnh, thµnh phè §Ó gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò trªn quy m« réng ®· tån t¹i kh¸i niÖm vïng lín (vïng liªn tØnh, thµnh phè) quy m« vµ sè l−îng vïng l·nh thæ kinh tÕ lín phô thuéc vµ yªu cÇu cña viÖc tæ chøc vµ ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña ®Êt n−íc trong tõng thêi kú. NÒn kinh tÕ ViÖt Nam th−êng chia c¸c vïng l·nh thæ kinh tÕ lín theo ranh giíi hµnh chÝnh tõ nhiÒu tØnh hîp l¹i ®Ó xö lý nh÷ng vÊn ®Ò liªn tØnh trªn ph¹m vi l·nh thæ réng lín víi môc ®Ých x©y dùng ®Þnh h−íng chiÕn l−îc chung cña c¶ n−íc vµ cña l·nh thæ... 1.2. Ph¹m vi, nguyªn t¾c vµ mét sè kh¸i niÖm c¬ b¶n trong viÖc tÝnh c¸c chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp cña SNA theo vïng a. Ph¹m vi tÝnh c¸c chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp cña SNA theo vïng - Theo ph¹m vi vÒ ®Þa giíi hµnh chÝnh tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung −¬ng vµ quy ho¹ch tæng thÓ ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi theo vïng l·nh thæ tØnh, thµnh phè. + Theo quyÕt ®Þnh cña Thñ t−íng ChÝnh phñ vÒ viÖc phª duyÖt quy ho¹ch tæng thÓ ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi ®Õn n¨m 2010 th× c¶ n−íc cã 8 vïng lín liªn tØnh, TP...; + Theo luËt tæ chøc cña Quèc héi vµ Héi ®ång Nh©n d©n còng nh− quy ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ - x· léi cña tØnh vµ thµnh phè thuéc Trung −¬ng, c¶ n−íc cã 61 tØnh vµ thµnh phè thuéc Trung −¬ng. - Theo ph¹m trï s¶n xuÊt: + Bao gåm c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt t¹o ra s¶n phÈm vËt chÊt vµ dÞch vô h÷u Ých ®· ®−îc t¹o ra trong vïng (kÓ c¶ nh÷ng ho¹t ®éng nh−: Tù s¶n xuÊt c¸c n«ng s¶n phÈm ®Ó phôc vô tiªu dïng cña hé gia ®×nh, tù x©y dùng nhµ, tù chÕ biÕn l−¬ng thùc, thùc phÈm, tù dÖt may quÇn ¸o...). + Nh÷ng ho¹t ®éng sau ®©y kh«ng thuéc ph¹m trï s¶n xuÊt nh−: Sù ph¸t triÓn tù nhiªn cña c©y rõng, c¸ biÓn, s«ng, bu«n lËu ma tóy, m·i d©m, mª tÝn dÞ ®oan... 32
  4. b. Nh÷ng nguyªn t¾c c¬ b¶n khi tÝnh c¸c chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp cña SNA theo vïng - Nguyªn t¾c thèng nhÊt Khi tÝnh c¸c chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp cho mçi cÊp vïng (tõng tØnh, thµnh phè hoÆc vïng liªn tØnh, thµnh phè) ph¶i b¶o ®¶m sù thèng nhÊt c¶ vÒ ph¹m vi, néi dung, ph−¬ng ph¸p tÝnh, nguån th«ng tin vµ c¸c lo¹i ph©n tæ theo ngµnh, theo 3 khu vùc, theo lo¹i h×nh kinh tÕ, theo cÊp qu¶n lý,v.v... cña tõng chØ tiªu kh«ng chØ gi÷a c¸c vïng, c¸c tØnh vµ quèc gia, víi c¸c tiªu chuÈn vµ quy ®Þnh chung cña quèc tÕ. - Nguyªn t¾c ®¬n vÞ th−êng tró §¬n vÞ th−êng tró lµ bé phËn cÊu thµnh cña vïng l·nh thæ kinh tÕ, v× vËy, ''NÒn'' kinh tÕ theo vïng l·nh thæ còng lµ tËp hîp toµn bé c¸c ®¬n vÞ th−êng tró trong vïng. Trªn nguyªn t¾c cña ®¬n vÞ th−êng tró vµ ®iÒu kiÖn thùc tÕ cña chÕ ®é b¸o c¸o vµ ®iÒu tra thèng kª, quy ®Þnh nh÷ng ®¬n vÞ kinh tÕ c¬ së lµ ®¬n vÞ th−êng tró cña vïng nÕu cã c¸c ®iÒu kiÖn sau: i. Lµ nh÷ng ®¬n vÞ c¬ së ®ang thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ trong vïng tõ mét n¨m trë lªn bÊt kÓ ®¬n vÞ c¬ së ®ã cña ®Þa ph−¬ng, cña trung −¬ng hay liªn doanh ®Çu t− trùc tiÕp cña n−íc ngoµi. ii. §¬n vÞ cã ®Þa ®iÓm ho¹t ®éng s¶n xuÊt hoÆc n¬i giao dÞch cè ®Þnh trong vïng ®Ó tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt, giao dÞch kinh tÕ vµ v¨n ho¸ ®êi sèng. iii. §¬n vÞ cã chñ thÓ qu¶n lý c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ (cã tæ chøc hoÆc ng−êi chÞu tr¸ch nhiÖm ®iÒu hµnh c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ), c¸c ho¹t ®éng ®êi sèng v¨n ho¸ trong vïng. iv. Mét ®¬n vÞ c¬ së chØ ®−îc coi lµ ®¬n vÞ th−êng tró duy nhÊt ë mét tØnh, thµnh phè vµ vïng liªn tØnh, thµnh phè. 1.3. §¬n vÞ th−êng tró cña vïng ®−îc quy ®Þnh cô thÓ nh− sau: 1.3.1. Hé gia ®×nh vµ c¸ nh©n d©n c−. Hé gia ®×nh cã nhµ hoÆc n¬i ®Ó sinh sèng th−êng xuyªn hoÆc ®Þa ®iÓm sinh sèng, ho¹t ®éng s¶n xuÊt trong vïng tõ l n¨m trë lªn lµ th−êng tró cña vïng. 33
  5. D©n c− vµ ng−êi lao ®éng lµm viÖc, ho¹t ®éng theo c¸c h×nh thøc sau ®©y vÉn ®−îc coi lµ d©n c− th−êng tró cña vïng: 1.3.2. C¸c ®¬n vÞ doanh nghiÖp (xÝ nghiÖp, c«ng ty, tæng c«ng ty, hîp t¸c x∙ vµ c¸c ®¬n vÞ s¶n xuÊt kinh doanh cã t− c¸ch ph¸p nh©n vµ b¸n t− c¸ch ph¸p nh©n) trong i. C¸c ®¬n vÞ thuéc quyÒn qu¶n lý cña tØnh, thµnh phè (cã h¹ch to¸n ®éc lËp hoÆc kh«ng cã h¹ch to¸n kinh tÕ ®éc lËp nh−ng cã thÓ x¸c ®Þnh ®−îc lao ®éng, s¶n l−îng s¶n phÈm hoÆc doanh thu hoÆc chi phÝ) ®ang ho¹t ®éng kinh tÕ trong tØnh, thµnh phè (hoÆc trong vïng) mµ d−íi c¸c ®¬n vÞ nµy kh«ng cã ®¬n vÞ c¬ së theo nh− quy ®Þnh ë ®iÓm iv. môc 2 phÇn III ë trªn. ii C¸c ®¬n vÞ h¹ch to¸n kinh tÕ ®éc lËp thuéc quyÒn qu¶n lý cña c¸c bé, ngµnh trung −¬ng, c¸c tæng c«ng ty, c¸c vïng kh¸c vµ ®Çu t− n−íc ngoµi ®ang ho¹t ®éng kinh tÕ trong vïng mµ d−íi c¸c ®¬n vÞ nµy kh«ng cã ®¬n vÞ c¬ së theo nh− quy ®Þnh ë ®iÓm iv môc 2 phÇn III ë trªn. iii. C¸c ®¬n vÞ h¹ch to¸n kinh tÕ phô thuéc hoÆc phô trî cña c¸c bé, ngµnh, c¸c Tæng C«ng ty vµ cña c¸c vïng kh¸c vµ ®Çu t− n−íc ngoµi ®ang ho¹t ®éng kinh tÕ trong vïng, mµ cã thÓ x¸c ®Þnh ®−îc mét sè chØ tiªu c¬ b¶n nh− lao ®éng, s¶n l−îng s¶n phÈm, hoÆc doanh thu hoÆc chi phÝ. iv. §èi víi bé phËn v¨n phßng cña c¸c Tæng c«ng ty, C«ng ty ®ãng ë ®©u th× quy −íc bé phËn v¨n phßng nµy lµ ®¬n vÞ th−êng tró cña vïng mµ v¨n phßng ®ã ®ãng. v. NÕu mét tØnh vµ thµnh phè nµo ®ã cã mét bé phËn lµ v¨n phßng ®¹i diÖn hoÆc ban ®¹i diÖn ë t¹i vïng víi chøc n¨ng giao dÞch kh«ng s¶n xuÊt kinh doanh, kh«ng h¹ch to¸n, mäi nghÜa vô vµ quyÒn lîi ®Òu phô thuéc vµo c«ng ty mÑ, quy −íc bé phËn nµy vÉn thuéc ®¬n vÞ th−êng tró cña vïng cã c«ng ty mÑ. vi. §èi víi c¸c ®¬n vÞ ho¹t ®éng vËn t¶i nh− c«ng ty, doanh nghiÖp vËn t¶i cã nhiÒu bé phËn ho¹t ®éng trªn nhiÒu ®Þa bµn kh¸c nhau nh−: C¸c ®éi l¸i tµu thuû, phi hµnh ®oµn hµng kh«ng hoÆc c¸c ®éi ®iÒu hµnh c¸c ph−¬ng tiÖn giao th«ng kh¸c, ho¹t ®éng mét phÇn hay ®a phÇn thêi gian n»m ë ngoµi vïng th× quy −íc vÉn ®−îc tÝnh lµ ®¬n vÞ th−êng tró cña vïng cã ®¬n vÞ vËn t¶i hay c«ng ty qu¶n lý trùc tiÕp c¸c ®éi l¸i vµ ®iÒu hµnh c¸c ph−¬ng tiÖn giao th«ng kÓ trªn. 34
  6. 1.3.3. C¬ quan nhµ n−íc vµ c¬ quan tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ x∙ héi... trong vïng ®−îc quy ®Þnh nh− sau i. TÊt c¶ c¸c c¬ quan nhµ n−íc vµ c¸c c¬ quan tæ chøc chÝnh trÞ, chÝnh trÞ x· héi, tæ chøc x· héi, nh−: C¸c c¬ quan cña quèc héi, cña Chñ tÞch n−íc, chÝnh phñ, c¸c bé, c¬ quan ngang bé, c¬ quan trùc thuéc chÝnh phñ, c¸c côc, vô, viÖn, c¸c c¬ quan §¶ng, ®oµn thÓ vµ c¸c tæ chøc chÝnh trÞ x· héi, c¸c c¬ quan trung −¬ng kh¸c, c¸c ®¬n vÞ sù nghiÖp, c¸c së, ty, ban ngµnh vµ c¸c c¬ quan thuéc chÝnh quyÒn ®Þa ph−¬ng: TØnh, thµnh phè, huyÖn, x· vµ ph−êng, c¸c c¬ quan an ninh quèc phßng ®ang ®ãng vµ ho¹t ®éng trªn l·nh thæ vïng nµo trªn 1 n¨m th× ®−îc coi lµ ®¬n vÞ th−êng tró cña vïng ®ã. §èi víi c¬ quan qu¶n lý ngµnh däc nh− Thèng kª, Ng©n hµng... th× c¸c c¬ quan ®ãng ë vïng nµo lµ ®¬n vÞ th−êng tró cña vïng ®ã. ii. §èi víi c¬ quan sø qu¸n, l·nh sù qu¸n, c¸c c¨n cø qu©n sù vµ c¸c c¬ quan kh¸c cña chÝnh phñ n−íc ngoµi ®ãng trong l·nh thæ vïng nµo cho dï thêi gian kÐo dµi nhiÒu n¨m còng kh«ng ®−îc coi lµ ®¬n vÞ th−êng tró cña vïng ®ã. Cßn cña ViÖt Nam ®ãng ë n−íc ngoµi th× coi lµ th−êng tró cña vïng cã Bé ngo¹i giao ®ãng. 1.3.4. §¬n vÞ, c¬ quan kh«ng v× lîi nhuËn trong vïng §¬n vÞ hay c¬ quan kh«ng v× lîi nhuËn nh−: C¸c héi nghÒ nghiÖp, héi kinh doanh vµ nghiÖp chñ, héi tõ thiÖn, héi c«ng ®øc, c¸c tæ chøc t«n gi¸o,... cã v¨n phßng ®ãng ë vïng nµo lµ ®¬n vÞ th−êng tró t¹i vïng ®ã. Trong tr−êng lîp mét ®¬n vÞ ho¹t ®éng kh«ng v× môc ®Ých kinh doanh lÊy lêi tiÕn hµnh ho¹t ®éng trªn ph¹m vi toµn quèc hoÆc liªn vïng, th× c¨n cø vµo ®é dµi thêi gian mµ ®¬n vÞ hoÆc chi nh¸nh cña tæ chøc ®ã ®ãng ë vïng nµo th× thuéc vÒ ®¬n vÞ th−êng tró ë vïng ®ã. 1.4. Mét sè ph©n tæ chñ yÕu øng dông trong viÖc biªn so¹n c¸c chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp theo vïng l·nh thæ. a. Ph©n ngµnh kinh tÕ Ph©n ngµnh kinh tÕ quèc d©n lµ ph©n lo¹i c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ cïng chung tÝnh chÊt ®−îc thùc hiÖn bëi c¸c ®¬n vÞ ho¹t ®éng s¶n xuÊt nã kh«ng ph©n biÖt lo¹i h×nh së h÷u, lo¹i h×nh ph¸p nh©n vµ lo¹i h×nh kinh tÕ trong tµi kho¶n 35
  7. quèc gia n¨m 1993 cña Liªn hîp quèc còng ®· ghi: ''Ngµnh bao gåm mét nhãm c¸c ®¬n vÞ s¶n xuÊt cã liªn quan ®Õn cïng mét lo¹i ho¹t ®éng hay c¸c ho¹t ®éng t−¬ng tù'' Ph©n ngµnh kinh tÕ ¸p dông cho tÝnh c¸c chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp theo vïng l·nh thæ hµnh chÝnh tØnh, thµnh phè hay vïng l·nh thæ kinh tÕ liªn tØnh ë ViÖt Nam ®−îc thèng nhÊt quy ®Þnh dùa theo B¶ng ph©n ngµnh chuÈn cña V.N (VSIC) trong NghÞ ®Þnh sè 75/CP-N§, ngµy 27 th¸ng 10 n¨m 1993 cña ChÝnh phñ. Tuy nhiªn ®èi víi c¸c tæ chøc §¶ng, ®oµn thÓ sau ®©y quy −íc xÕp vµo ho¹t ®éng QLNN, ANQP vµ b¶o ®¶m x· héi b¾t buéc: - §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam - Tæng Liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam - Héi Liªn hiÖp Phô n÷ ViÖt Nam - §oµn Thanh niªn céng s¶n HCM - MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam - Héi N«ng d©n ViÖt Nam - Héi Cùu chiÕn binh b. Ph©n ngµnh s¶n phÈm Ph©n ngµnh s¶n phÈm ¸p dông cho tÝnh c¸c chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp theo vïng l·nh thæ hµnh chÝnh tØnh, thµnh phè hoÆc vïng l·nh thæ kinh tÕ liªn tØnh quy ®Þnh thèng nhÊt víi b¶ng ph©n ngµnh s¶n phÈm cña ViÖt Nam hiÖn hµnh. c. Ph©n theo lo¹i h×nh kinh tÕ Ph©n theo lo¹i h×nh kinh tÕ ®−îc ¸p dông thèng nhÊt theo c¸c chØ tiªu thèng kª kinh tÕ tæng hîp theo 5 lo¹i h×nh kinh tÕ sau: (l) Kinh tÕ nhµ n−íc, gåm c¸c ®¬n vÞ sau: - C¸c doanh nghiÖp Nhµ n−íc (DN nhµ n−íc Trung −¬ng vµ DN nhµ n−íc ®Þa ph−¬ng) - C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n nhµ n−íc; - C«ng ty cæ phÇn Nhµ n−íc; 36
  8. - C¬ quan nhµ n−íc; - §¬n vÞ sù nghiÖp c«ng; - §¬n vÞ sù nghiÖp b¸n c«ng; - §¬n vÞ tæ chøc chÝnh trÞ; - §¬n vÞ tæ chøc chÝnh trµ x· héi; - §¬n vÞ tæ chøc chÝnh trÞ x· héi- nghÒ nghiÖp cña Nhµ n−íc; - §¬n vÞ tæ chøc x· héi vµ c¸c ®¬n vÞ kh¸c cña Nhµ n−íc. (2) Kinh tÕ tËp thÓ, bao gåm: - §¬n vÞ kinh tÕ tËp thÓ (gåm c¸c hîp t¸c x· ®−îc ®¨ng ký thµnh lËp vµ ho¹t ®éng theo luËt hîp t¸c x·; Liªn hiÖp hîp t¸c x· lµ tæ chøc kinh tÕ ho¹t ®éng theo nguyªn t¾c HTX); - §¬n vÞ sù nghiÖp d©n lËp; - §¬n vÞ tæ chøc x· héi- nghÒ nghiÖp ngoµi Nhµ n−íc; - §¬n vÞ tæ chøc x· héi kh¸c ngoµi Nhµ n−íc. (3) Kinh tÕ c¸ thÓ, gåm c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ c¸ thÓ nh−: hé s¶n xuÊt kinh doanh thuéc c¸c khu vùc n«ng, l©m, thuû s¶n, c«ng nghiÖp, x©y dùng, dÞch vô kh«ng tham gia hîp t¸c x· ®−îc thµnh lËp theo luËt HTX vµ ch−a ®¨ng ký thµnh lËp doanh nghiÖp; (4) Kinh tÕ t− nh©n, bao gåm: - C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n t− nh©n; - C«ng ty cæ phÊn ngoµi Nhµ n−íc; - C«ng ty hîp doanh; - C¸c doanh nghiÖp t− nh©n. (5) Kinh tÕ cã vèn ®Çu t− n−íc ngoµi: XÕp vµo lo¹i nµy c¸c doanh nghiÖp 100% vèn ®Çu t− n−íc ngoµi vµ doanh nghiÖp liªn doanh, ®−îc ®¨ng ký thµnh lËp vµ ho¹t ®éng theo LuËt ®Çu t− n−íc ngoµi, bao gåm c¸c ®¬n vÞ sau: 37
  9. - Doanh nghiÖp cã 100% vèn n−íc ngoµi - Liªn doanh gi÷a n−íc ngoµi víi doanh nghiÖp Nhµ n−íc; - Liªn doanh gi÷a n−íc ngoµi víi doanh nghiÖp vµ ®¬n vÞ kh¸c ë trong n−íc. d. Ph©n theo cÊp qu¶n lý Ph©n tæ theo cÊp qu¶n lý: T¦, ®Þa ph−¬ng ®Çu t− n−íc ngoµi ®èi víi tõng tØnh, thµnh phè, vïng l·nh thæ rÊt quan träng v× nã phôc vô cho viÖc nghiªn cøu c¬ cÊu kinh tÕ, tèc ®é t¨ng tr−ëng... kh«ng chØ cho toµn bé mµ t¸ch ra tõng phÇn T¦ riªng, ®Þa ph−¬ng riªng vµ ®Çu t− n−íc ngoµi riªng. 1.5. VÊn ®Ò gi¸ c¶ trong viÖc biªn so¹n c¸c chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp theo vïng VÒ nguyªn t¾c c¸c chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp theo vïng l·nh thæ hµnh chÝnh tØnh, thµnh phè, hay vïng l·nh thæ liªn tØnh, thµnh phè ®−îc tÝnh theo 2 lo¹i gi¸: gi¸ so s¸nh vµ gi¸ thùc tÕ a. Gi¸ thùc tÕ Gi¸ thùc tÕ lµ gi¸ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh giao dÞch trao ®æi thùc tÕ cña n¨m b¸o c¸o (hay nãi kh¸c lµ s¶n phÈm vËt chÊt vµ dÞch vô cña tõng ngµnh ho¹t ®éng thùc hiÖn b¸n theo gi¸ nµo th× tÝnh theo gi¸ ®ã ë thêi ®iÓm trao ®æi). b. Gi¸ so s¸nh Gi¸ so s¸nh n¨m gèc lµ lÊy gi¸ thùc tÕ cña mét n¨m nµo ®ã ®−îc chän lµm gèc (gäi lµ n¨m c¬ b¶n), trªn c¬ së ®ã tÝnh ®æi c¸c chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp cña c¸c n¨m kh¸c theo gi¸ n¨m gèc ®−îc chän, nh»m lo¹i trõ sù ¶nh h−ëng vµ biÕn ®éng cña gi¸ c¶ qua c¸c n¨m ®Ó nghiªn cøu sù thay ®æi thuÇn vÒ khèi l−îng s¶n phÈm hµng ho¸ vµ dÞch vô tuú theo môc ®Ých nghiªn cøu mµ ng−êi ta chän n¨m lµm gèc, trong thùc tÕ cã thÓ ng−êi ta chän n¨m kinh tÕ æn ®Þnh hoÆc chän n¨m ®Çu cña thêi kú kÕ ho¹ch. Ph−¬ng ph¸p chuyÓn ®æi gi¸ thùc tÕ n¨m b¸o c¸c vÒ gi¸ so s¸nh n¨m gèc chñ yÕu th«ng qua hÖ thèng chØ sè gi¸ thÝch hîp cho tõng ngµnh, tõng lo¹i ho¹t ®éng s¶n xuÊt tõng chØ tiªu tÝnh chuyÓn. Ph−¬ng ph¸p tÝnh chuyÓn c¸c chØ tiªu 38
  10. kinh tÕ tæng hîp theo gi¸ so s¸nh cña tõng ngµnh sÏ ®−îc giíi thiÖu theo tõng ngµnh cô thÓ ë phÇn II 1.6. Kh¸i niÖm c¬ b¶n vÒ mét sè chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp theo vïng a. Tæng s¶n phÈm vïng (GRP) GRP vïng lµ tæng s¶n phÈm vïng (®−îc viÕt t¾t tõ thuËt ng÷ tiÕng Anh: Gross Regional Product) trong mét tõ kh¸c ng−êi ta vÉn quen gäi lµ GDP vïng hay GDP trªn ®Þa bµn l·nh thæ (tØnh, thµnh phè hoÆc vïng liªn tØnh, thµnh phè). Kh¸i niÖm tæng s¶n phÈm vïng: Tæng s¶n ph©n vïng (GRP) lµ tæng gi¸ trÞ míi t¨ng thªm cña toµn bé s¶n phÈm, hµng ho¸ vµ dÞch vô ®−îc t¹o ra trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh th−êng lµ quý, 6 th¸ng vµ mét n¨m trªn ph¹m vi mét vïng l·nh thæ nh−: Vïng l·nh thæ theo ®Þa giíi hµnh chÝnh tØnh, thµnh phè hay vïng l·nh thæ kinh tÕ liªn tØnh, thµnh phè cña mét n−íc, kh«ng ph©n biÖt nguån vèn vµ chñ së h÷u trong vïng hay ngoµi vïng ®−îc tÝnh theo c¸c ph−¬ng ph¸p: * Ph−¬ng ph¸p s¶n xuÊt: GRP b»ng tæng gi¸ trÞ t¨ng thªm cña tÊt c¶ c¸c ngµnh kinh tÕ trªn vïng l·nh thæ céng víi thuÕ nhËp khÈu hµng ho¸ vµ dÞch vô (ph¸t sinh tõ c¸c ®¬n vÞ th−êng tró trong vïng l·nh thæ) HoÆc viÕt b»ng c«ng thøc sau: Tæng gi¸ trÞ s¶n Chi phÝ trung gian ThuÕ nhËp GRP= - + xuÊt (GRO) vïng (RIC) khÈu vïng GRP gåm tæng hîp c¸c yÕu tè: tæng thu cña ng−êi lao ®éng, tæng thu nhËp hçn hîp, tæng sè thuÕ s¶n xuÊt, tæng khÊu hao TSC§ vµ tæng Gi¸ trÞ thÆng d− trong vïng b. Tæng gi¸ tri s¶n xuÊt vïng (GRO) Tæng gi¸ trÞ s¶n xuÊt vïng (®−îc viÕt t¾t GRO tõ thuËt ng÷ tiÕng Anh: Gross Regional Output) lµ toµn bé gi¸ trÞ cña c¶i vËt chÊt vµ dÞch vô do lao ®éng trong c¸c ngµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt x· héi t¹o ra trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh trªn ph¹m vi mét vïng l·nh thæ cña nÒn kinh tÕ quèc gia, kh«ng ph©n biÖt nguån vèn vµ chñ së h÷u trong vïng hay ngoµi vïng. 39
  11. c. Chi phÝ trung gian vïng (RIC) Chi phÝ trung gian vïng (®−îc viÕt t¾t lµ RIC tõ thuËt ng÷ tiÕng Anh: Regional Intermediate Consumption) lµ mét bé phËn cÊu thµnh c¸c yÕu tè cña gi¸ trÞ s¶n xuÊt, nã bao gåm toµn bé chi phÝ vËt chÊt vµ dÞch vô ®−îc sö dông cho s¶n xuÊt ®Ó t¹o ra s¶n phÈm vËt chÊt vµ dÞch vô kh¸c trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh trªn ph¹m vi vïng l·nh thæ. d. Gi¸ trÞ t¨ng thªm vïng (RVA) Gi¸ trÞ t¨ng thªm vïng (®−îc viÕt t¾t lµ RVA tõ thuËt ng÷ tiÕng Anh: Regional Value Added) lµ phÇn gi¸ trÞ míi cña s¶n phÈm hµng ho¸ vµ dÞch vô ®−îc t¹o ra trong tõng ngµnh s¶n xuÊt ë mét thêi kú nhÊt ®Þnh (th¸ng, quý, 6 th¸ng, n¨m) trªn ph¹m vi cña mét vïng l·nh thæ nhÊt ®Þnh. Gi¸ trÞ t¨ng thªm vïng cña tõng ngµnh kinh tÕ b»ng hiÖu sè gi÷a gi¸ trÞ s¶n xuÊt vïng (GRO) vµ chi phÝ trung gian vïng (RIC) ThuÕ nhËp khÈu hµng hãa dÞch vô cña c¸c ®¬n vÞ th−êng tró ®ãng trong vïng ph¶i nép cho h¶i quan do ho¹t ®éng nhËp khÈu trong n¨m. 1.7. Thùc tr¹ng ¸p dông tÝnh mét sè chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp cña hÖ thèng tµi kho¶n quèc gia theo vïng Qua 10 n¨m ¸p dông hÖ thèng Tµi kho¶n quèc gia (SNA) ë ViÖt Nam, nh×n chung ®· cã nh÷ng b−íc ph¸t triÓn ®¸ng kÓ, ®· thùc sù lµ mét c«ng cô kh«ng thÓ thiÕu trong nghiªn cøu vµ ph©n tÝch kinh tÕ vÜ m« cña nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng cã sù qu¶n lý cña nhµ n−íc theo ®Þnh h−íng x· héi chñ nghÜa. TÝnh to¸n mét sè chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp chñ yÕu thuéc HÖ thèng Tµi kho¶n quèc gia ë cÊp tØnh, thµnh phè b−íc ®Çu ®· ®¸p øng ®−îc yªu cÇu cña c¸c cÊp uû §¶ng vµ chÝnh quyÒn ®Þa ph−¬ng trong viÖc: §¸nh gi¸ kÕt qu¶ s¶n xuÊt tæng hîp, tèc ®é t¨ng tr−ëng, chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ cña l·nh thæ kinh tÕ hµnh chÝnh tØnh, thµnh phè; lµm c¬ së x©y dùng chiÕn l−îc, quy ho¹ch kÕ ho¹ch, ®Þnh ra nh÷ng chñ tr−¬ng, chÝnh s¸ch cô thÓ trong chiÕn l−îc vµ chÝnh s¸ch chung cña §¶ng vµ Nhµ n−íc phï hîp víi ®Æc ®iÓm, tiÒm n¨ng cña mçi ®Þa ph−¬ng; tæ chøc ®iÒu hµnh vµ g¾n kÕt c¸c c¬ cÊu kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi thuéc c¸c ngµnh, c¸c thµnh phÇn kinh tÕ vµ c¸c cÊp qu¶n lý kh¸c nhau ho¹t ®éng trªn l·nh thæ ®Ó t¹o nªn sù ph¸t triÓn theo c¬ cÊu kinh tÕ x· héi trªn l·nh thæ hîp lý vµ cã hiÖu qu¶ cao, bÒn 40
  12. v÷ng b¶o vÖ tµi nguyªn m«i tr−êng,... ViÖc tÝnh to¸n nh÷ng chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp theo vïng l·nh thæ hµnh chÝnh tØnh, thµnh phè còng ®ång thêi cung cÊp nh÷ng th«ng tin quan träng cho viÖc biªn so¹n HÖ thèng Tµi kho¶n Quèc gia cña toµn nÒn kinh tÕ. Tuy nhiªn viÖc ¸p dông tÝnh to¸n mét sè chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp chñ yÕu theo l·nh thæ hµnh chÝnh tØnh, thµnh phè còng ®· béc lé mét sè h¹n chÕ vµ thiÕu sãt. §ã lµ, chÊt l−îng sè liÖu ch−a cao, ®· béc lé râ nÐt nhÊt lµ: so s¸nh gi÷a sè liÖu thèng kª cña c¸c tØnh, thµnh phè b¸o c¸o víi sè liÖu cña c¶ n−íc cã sù sai lÖch nhau nhiÒu trªn hai gi¸c ®é tr¸i ng−îc nhau. Së dÜ cã nh÷ng tån t¹i trªn lµ do c¸c nguyªn nh©n sau: 1. Tæng côc Thèng kª ch−a h×nh thµnh quy tr×nh thu thËp th«ng tin, tÝnh to¸n c¸c chØ tiªu phï hîp víi thùc tÕ qu¶n lý, h¹ch to¸n thèng kª vµ kÕ to¸n ë ViÖt Nam, ®Ó võa phï hîp víi c¸c chuÈn mùc quèc tÕ võa ®¸p øng yªu cÇu th«ng tin kinh tÕ ®èi víi tõng cÊp vïng l·nh thæ hµnh chÝnh. 2. C¸c Vô cña Tæng côc Thèng kª vµ c¸c Côc Thèng kª ch−a tu©n theo ®óng nguyªn t¾c “§¬n vÞ th−êng tró'' do quèc tÕ ®· quy ®Þnh khi tÝnh c¸c chØ tiªu tæng hîp cña HÖ thèng Tµi kho¶n quèc gia (SNA) cÇn ph¶i tu©n thñ. 3. Do thiÕu c¶ vÒ sè l−îng, c¶ vÒ n¨ng lùc vµ tr×nh ®é chuyªn m«n cña c¸n bé thèng kª, nhÊt lµ c¸n bé chuyªn s©u vÒ Tµi kho¶n quèc gia ë cÊp tØnh vµ thµnh phè. 4. Do ý thøc chÊp hµnh luËt ph¸p trong lÜnh vùc Thèng kª - KÕ to¸n, c¸c chÕ ®é b¸o c¸o ®iÒu tra thèng kª cña c¸c c¬ së, c¸c cÊp, c¸c ngµnh ch−a nghiªm. 5. Kh«ng lo¹i trõ yÕu tè chñ quan, thµnh tÝch cña mét sè ®Þa ph−¬ng còng t¸c ®éng ®Õn tèc ®é t¨ng tr−ëng kh«ng s¸t thùc tÕ. 6. C¸c Vô chøc n¨ng cña Tæng côc ch−a t¨ng c−êng kiÓm tra, kiÓm so¸t chÆt chÏ tõ nguån th«ng tin, quy tr×nh tÝnh to¸n, ph−¬ng ph¸p tÝnh vµ chÊt l−îng sè liÖu cña c¸c tØnh, thµnh phè. 41
  13. II. Ph−¬ng ph¸p biªn so¹n mét sè chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp theo vïng l∙nh thæ ë ViÖt Nam theo gi¸ thùc tÕ vµ gi¸ so s¸nh 2.1. Theo gi¸ thùc tÕ 1. Ngµnh c«ng nghiÖp khai th¸c, c«ng nghiÖp chÕ biÕn, c«ng nghiÖp ®iÖn n−íc, n«ng nghiÖp, l©m nghiÖp thñy s¶n, vËn t¶i b−u ®iÖn, x©y dùng, kinh doanh tµi s¶n vµ dÞch vô t− vÊn (kh«ng kÓ dÞch vô nhµ ë tù cã tù ë), ho¹t ®éng phôc vô c¸ nh©n céng ®ång (kh«ng kÓ phÇn chi tõ nguån ng©n s¸ch) l.1 Gi¸ trÞ s¶n xuÊt a. §èi víi khèi c¸c doanh nghiÖp a1. C«ng thøc tÝnh Gi¸ trÞ s¶n xuÊt = Doanh thu thuÇn vÒ b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô + trî cÊp s¶n phÈm + Thu do cho thuª thiÕt bÞ m¸y mãc cã ng−êi ®iÒu khiÓn vµ c¸c tµi s¶n kh¸c (kh«ng kÓ ®Êt) + Thu do b¸n phÕ liÖu thu håi s¶n phÈm tËn thu ®−îc trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt + Gi¸ trÞ c¸c m« h×nh c«ng cô... lµ tµi s¶n cè ®Þnh tù trang bÞ cho ®¬n vÞ (tµi s¶n tù trang tù chÕ) + céng chªnh lÖch (cuèi kú- ®Çu kú) thµnh phÈm tån kho, s¶n phÈm dë dang, hµng göi ®i b¸n + ThuÕ s¶n phÈm. a2. Nguån th«ng tin: LÊy sè liÖu trong b¸o c¸o quyÕt to¸n cña c¸c doanh nghiÖp theo chÕ ®é b¸o c¸o quyÕt to¸n cña Bé Tµi chÝnh. b. §èi víi kinh tÕ hé c¸ thÓ b1. §èi víi ngµnh C«ng nghiÖp, VËn t¶i b−u ®iÖn, XDCB, Kinh doanh tµi s¶n vµ dÞch vô t− vÊn, Phôc vô c¸ nh©n, céng ®éng, ho¹t ®éng dÞch vô ngµnh n«ng nghiÖp, l©m nghiÖp, thñy s¶n. b1.1. C«ng thøc: Gi¸ trÞ s¶n xuÊt = Doanh thu thuÇn vÒ b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô + ThuÕ s¶n phÈm b.l.2. Nguån th«ng tin: Dùa vµo kÕt qu¶ ®iÒu tra ngoµi quèc doanh cña c¸c ho¹t ®éng trªn. 42
  14. b.2. §èi víi ho¹t ®éng trång trät, ch¨n nu«i ngµnh n«ng nghiÖp, ngµnh l©m nghiÖp, ngµnh thñy s¶n. b.2.l. C«ng thøc chung ®Ó tÝnh GO: Gi¸ trÞ s¶n xuÊt = S¶n l−îng s¶n phÈm s¶n xuÊt trong kú x §¬n gi¸ ng−êi s¶n xuÊt b×nh qu©n trong kú. b.2.1.1. §èi víi ho¹t ®éng ch¨n nu«i cña n«ng nghiÖp: S¶n l−îng s¶n phÈm ch¨n nu«i s¶n xuÊt trong kú = Träng l−îng thÞt h¬i cuèi kú - Träng l−îng thÞt h¬i ®Çu kú + Träng l−îng thÞt h¬i b¸n ra giÕt thÞt trong kú – Träng l−îng thÞt h¬i mua vµo trong kú. Trong ®ã: Träng l−îng thÞt h¬i ®Çu kú (cuèi kú) = Sè l−îng tõng lo¹i gia sóc ®Çu kú (cuèi kú) x träng l−îng b×nh qu©n 1 con tõng lo¹i. - §èi víi gia cÇm quy −íc: TÝnh toµn bé sè l−îng s¶n xuÊt ®−îc b¸n ra giÕt thÞt trong n¨m. - S¶n l−îng c¸c s¶n phÈm ch¨n nu«i kh¸c nh−: C¸c lo¹i con gièng b¸n ra lµm thùc phÈm hoÆc xuÊt khÈu, s¶n phÈm ch¨n nu«i kh«ng qua giÕt thÞt: trøng, s÷a,... s¶n phÈm cña c¸c vËt nu«i kh¸c: mËt ong, kÐn t»m... S¶n phÈm phô ch¨n nu«i lµ sè thùc tÕ thu ho¹ch vµ sö dông trong n¨m. b.2.1.2. §èi víi ho¹t ®éng l©n nghiÖp: Gi¸ trÞ s¶n xuÊt = Gi¸ trÞ khai th¸c thu nhÆt + Tæng chi phÝ tu bæ, ch¨m sãc, c¶i t¹o, trång rõng tù nhiªn. b.2.2. Nguån th«ng tin Dùa vµo, ChÕ ®é b¸o c¸o thèng kª ®Þnh kú n«ng l©m nghiÖp vµ thñy s¶n ''Ban hµnh theo quyÕt ®Þnh sè 657/2002/Q§- TCTK ngµy 02 ,th¸ng 10 n¨m 2002 cña Tæng côc tr−ëng Tæng côc Thèng kª vµ kÕt qu¶ §iÒu tra møc sèng d©n c− cña Tæng côc Thèng kª. 1.2. Chi phÝ trung gian treo gi¸ thùc tÕ a. §èi víi khèi doanh nghiÖp a.1. C«ng thøc: 43
  15. Chi phÝ trung gian = Chi phÝ vËt chÊt + Chi phÝ dÞch vô = Chi phÝ nguyªn vËt liÖu + Chi phÝ nhiªn liÖu ®éng lùc + Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi x kl + Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c x k2 Trong ®ã: Chi phÝ trung gian trong chi phÝ dÞch vô mua ngoµi c¸c ®¬n vÞ ®iÒu tra k1 = Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi c¸c ®¬n vÞ ®iÒu tra Chi phÝ trung gian trong chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c c¸c ®¬n vÞ ®iÒu tra k2 = Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c c¸c ®¬n vÞ ®iÒu tra a2- Nguån th«ng tin: Chi phÝ nguyªn liÖu vËt liÖu, nhiªn liÖu ®éng lùc, chi phÝ dÞch vô mua ngoµi, chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c lÊy trong b¸o c¸o vÒ chi phÝ s¶n xuÊt theo yÕu tè cña c¸c doanh nghiÖp. HÖ suÊt k1, k2 lµ hÖ sè ®iÒu tra vÒ tµi kho¶n quèc gia ®· c«ng bè. b. §èi víi hé c¸ thÓ. b1. §èi víi ho¹t ®éng CN, vËn t¶i, b−u ®iÖn, XDCB, Phôc vô c¸ nh©n céng ®ång, kinh doanh tµi s¶n vµ dÞch vô t− vÊn, söa ch÷a m« t« xe m¸y vµ ®å dïng c¸ nh©n gia ®×nh. b1.1. C«ng thøc: Chi phÝ trung gian = Chi phÝ vËt chÊt + Chi phÝ dÞch vô = Chi phÝ nguyªn vËt liÖu + Chi phÝ nhiªn liÖu + Chi phÝ ®iÖn n−íc + Chi phÝ vËt chÊt kh¸c + Chi phÝ vËn t¶i thuª ngoµi + Chi phÝ b−u ®iÖn + Chi phÝ qu¶ng c¸o + Chi phÝ dÞch vô kh¸c. b1.2. Nguån th«ng tin: Dùa vµ kÕt qu¶ ®iÒu tra ngoµi quèc doanh vµ c¸c ngµnh vµ kÕt qu¶ ®iÒu tra tµi kho¶n quèc gia ®· c«ng bè. b.2. §èi víi ho¹t ®éng n«ng nghiÖp, l©m nghiÖp, thuû s¶n: b2.1. C«ng thøc 44
  16. Chi phÝ trung gian = Chi phÝ vËt chÊt + Chi phÝ dÞch vô = Gièng + Ph©n bãn thøc ¨n ch¨n nu«i + Thuèc trõ s©u + Nhiªn liÖu + §iÖn + Dông cô nhá + Chi phÝ vËt chÊt kh¸c + Chi phÝ dÞch vô. b.2.2. Nguån th«ng tin Dùa vµo kÕt qu¶ ®iÒu tra ngoµi quèc doanh ngµnh n«ng l©m nghiÖp, ®iÒu tra møc sèng d©n c− cña Tæng côc Thèng kª, b¸o c¸o thèng kª ®Þnh kú n«ng l©m nghiÖp theo quyÕt ®Þnh sè 657/2002/Q§- TCTK ngµy 02/10/2002 cña Tæng côc tr−íng côc Thèng kª. 1.3. Gi¸ trÞ t¨ng thªm theo gi¸ thùc tÕ a. §èi víi c¸c thµnh phÇn doanh nghiÖp vµ thµnh phÇn hé c¸ thÓ a1. C«ng thøc: Gi¸ trÞ t¨ng thªm = Gi¸ trÞ s¶n xuÊt - Chi phÝ trung gian = Thu nhËp cña ng−êi 1ao ®éng (tiÒn l−¬ng, tiÒn tr¶ c«ng lao ®éng, trÝch b¶o hiÓm x· héi thay l−¬ng, thu nhËp kh¸c tõ s¶n xuÊt) + ThuÕ VAT + ThuÕ xuÊt khÈu + ThuÕ TT§B + KhÊu hao TSC§ + Thu nhËp hçn hîp tõ s¶n xuÊt + Gi¸ trÞ thÆng d−. Trong ®ã: - ThuÕ s¶n xuÊt gåm thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng thuÕ xuÊt khÈu, thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt, thuÕ s¶n xuÊt kh¸c. - ThuÕ s¶n xuÊt kh¸c gåm: thuÕ tµi nguyªn, thuÕ sö dông ®Êt trong n«ng nghiÖp, thuÕ m«n bµi, tiÒn cho thuª ®Êt. b. Nguån th«ng tin b1. §èi víi doanh nghiÖp. LÊy sè liÖu trong b¸o c¸o quyÕt to¸n cña doanh nghiÖp biÓu B02 - DV, thuyÕt minh b¸o c¸o víi c¸c hÖ sè bãc t¸ch trong ®iÒu tra tµi kho¶n quèc gia ®· c«ng bè. b2- §èi víi thµnh phÇn hé c¸ thÓ. LÊy sè liÖu trong kÕt qu¶ ®iÒu tra chuyªn ngµnh ngoµi nhµ n−íc hµng n¨m cña c¸c vô, chÕ ®é b¸o c¸o ®Þnh kú cña c¸c chuyªn ngµnh, v¸ c¸c hÖ sè bãc t¸ch phÇn gi¸ trÞ t¨ng thªm tõ c¸c chØ tiªu cña kÕ to¸n, lÊy kÕt qu¶ ®iÒu tra tµi kho¶n quèc gia ®· c«ng bè. 45
  17. 2. Ho¹t ®éng th−¬ng nghiÖp, kh¸ch s¹n nhµ hµng, l÷ hµnh. 2.1. Gi¸ trÞ s¶n xuÊt theo gi¸ thùc tÕ a. C«ng thøc (®èi víi mäi thµnh phÇn kinh tÕ) Gi¸ trÞ s¶n xuÊt = Doanh thu thuÇn vÒ b¸n nµng hãa vµ dÞch vô - TrÞ gi¸ vèn hµng b¸n ra (hoÆc trÞ gi¸ vèn hµng chuyÓn b¸n ®èi víi kh¸ch s¹n nhµ hµng, hoÆc chi phÝ tõ c¸c kho¶n chi hé kh¸ch ®èi víi lo¹t ®éng l÷ hµnh) + ThuÕ s¶n phè ph¸t sinh ph¶i nép. b. Nguån th«ng tin b.1. §èi víi doanh nghiÖp: LÊy sè liÖu trong b¸o c¸o quyÕt to¸n cña DN biÓu B02 - DN. b.2- §èi víi hé c¶ thÓ: LÊy sè liÖu trong kÕt qu¶ ®iÒu tra th−¬ng nghiÖp ngoµi quèc doanh vµ c¸c hÖ sè suy réng cña ®iÒu tra TKQG ®· c«ng bè. 2.2. Chi phÝ trung gian theo gi¸ thùc tÕ a. §èi víi khèi doanh nghiÖp a.1. C«ng thøc Chi phÝ trung gian = Chi phÝ vËt chÊt + Chi phÝ dÞch vô = Chi phÝ nguyªn vËt liÖu + Chi phÝ nhiªn liÖu ®éng lùc + Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi x kl + Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c x k2 Trong ®ã Chi phÝ trung gian trong chi phÝ dÞch vô mua ngoµi cña c¸c ®¬n vÞ ®iÒu tra k1 = Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi c¸c ®¬n vÞ ®iÒu tra Chi phÝ trung gian trong chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c cña c¸c ®¬n vÞ ®iÒu tra k2 = Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c cña c¸c ®¬n vÞ ®iÒu tra a2. Nguån th«ng tin Chi phÝ nguyªn vËt liÖu, nhiªn liÖu, ®éng lùc, chi phÝ dÞch vô mua ngoµi: chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c, lÊy tõ biÓu chi phÝ s¶n xuÊt theo yÕu tè cña DN. HÖ sè kl, k2 lµ hÖ sè ®iÒu tra cña TKQG ®· c«ng bè. 46
  18. b. Thµnh phÇn kinh tª hé c¸ thÓ b1- C«ng thøc Chi phÝ trung gian = Chi phÝ vËt chÊt + Chi phÝ dÞch vô = Chi phÝ nguyªn vËt liÖu + Chi phÝ nhiªn liÖu + Chi phÝ ®iÖn n−íc + Chi phÝ vËt chÊt kh¸c + Chi phÝ vËn t¶i, b−u ®iÖn thuª ngoµi + Chi phÝ dÞch vô kh¸c. b.2- Nguån th«ng tin: Dùa vµo kÕt qu¶ ®iÒu tra th−¬ng nghiÖp hé c¸ thÓ cña Vô th−¬ng nghiÖp vµ c¸c hÖ sè bãc t¸ch cña kÕt qu¶ ®iÒu tra vÒ TKQG ®· c«ng bè. 2.3. Gi¸ trÞ t¨ng thªm theo gi¸ trÞ thùc tÕ. a. C«ng thøc (¸p dông ®èi víi mäi thµnh phÇn kinh tÕ) Gi¸ trÞ t¨ng thªm = Gi¸ trÞ s¶n xuÊt- Chi phÝ trung gian = Thu nhËp cña ng−êi lao ®éng + ThuÕ VAT + ThuÕ xuÊt khÈu + ThuÕ TT§B + KhÊu hao TSC§ + Thu nhËp hçn hîp + ThÆng d− kh¸c. b. Nguån th«ng tin b1. §èi víi doanh nghiÖp: LÊy sè liÖu trong b¸o c¸o quyÕt to¸n cña DN. C¸c hÖ sè bãc t¸ch lÊy trong kÕt qu¶ ®iÒu tra vÒ TKQG ®· c«ng bè. b2- §èi víi hé c¸ thÓ LÊy sè liÖu trong kÕt qu¶ ®iÒu tra th−¬ng nghiÖp ngoµi nhµ n−íc hµng n¨m. C¸c hÖ sè bãc t¸ch lÊy trong kÕt qu¶ ®iÒu tra TKQG ®· c«ng bè. 3. DÞch vô nhµ ë tù cã tù ë cña d©n c− 3.l. Gi¸ trÞ s¶n xuÊt theo gi¸ thùc tÕ a. C«ng ty Gi¸ trÞ s¶n xuÊt = Gi¸ trÞ hao mßn nhµ ë + Chi phÝ söa ch÷a th−êng xuyªn Trong ®ã: Tæng gi¸ trÞ nhµ ë theo tõng lo¹i nhµ Gi¸ trÞ hao mßn nhµ ë = Tæng sè n¨m sö dông 47
  19. Chi phÝ söa ch÷a Chi phÝ söa ch÷a nhá th−êng xuyªn nhá th−êng b×nh qu©n mét ng−êi hoÆc l hé hoÆc xuyªn hoÆc tiÒn tiÒn tr¶ c«ng b×nh qu©n cña ng−êi Tæng sè d©n = x tr¶ c«ng cho tr«ng coi, qu¶n lý tÝnh cho l tr¶ c«ng hoÆc hé gia ®×nh ng−êi c«ng coi, cho ng−êi tr«ng coi, qu¶n lý tÝnh qu¶n lý cho 1 ng−êi hoÆc l hé ®iÒu tra b. Nguån th«ng tin: Dùa vµo kÕt qu¶, Tæng ®iÒu tra d©n sè vµ nhµ ë, c¬ quan x©y dùng vµ qu¶n lý nhµ ë, §iÒu tra hé gia ®×nh vµ ®iÒu tra chuyªn ®Ò kh¸c. 3.2. Chi phÝ trung gian theo gi¸ trÞ thùc tÕ C«ng thøc: Chi phÝ trung gian = Chi phÝ söa ch÷a nhá th−êng xuyªn cña d©n c− 3.3. Gi¸ trÞ t¨ng thªm theo gi¸ thùc tÕ C«ng thøc: Gi¸ trÞ t¨ng thªm = Gi¸ trÞ hao mßn nhµ ë cña d©n c− 4. Ngµnh qu¶n lý nhµ n−íc an ninh quèc phßng, v¨n hãa, thÓ thao, y tÕ vµ cøu trî x· héi, gi¸o dôc ®µo t¹o, khoa häc c«ng nghÖ, phôc vô c¸ nh©n céng ®ång (chi b»ng nguån ng©n s¸ch nhµ n−íc cÊp) 4.l. Gi¸ trÞ s¶n xuÊt theo gi¸ thùc tÕ a. §èi víi c¬ quan, ®¬n vÞ ho¹t ®éng theo ng©n s¸ch nhµ n−íc a1. C«ng thøc: Gi¸ trÞ s¶n xuÊt = Tæng chi th−êng xuyªn - môc 118 - môc 113 - môc l05 - môc 120 - môc 122 - môc 123 - môc 124 - môc 125 - môc 126 - môc 127 - môc 128 - môc 131 - môc 132 - môc 133 + k x môc 134 + khÊu hao TSC§ + phÇn chi cho c¸c ho¹t ®éng trªn tõ nguån ngoµi ng©n s¸ch - (môc 135 + môc 136 ®èi víi ho¹t ®éng qu¶n lý nhµ n−íc) a.2. Nguån th«ng tin 48
  20. - Tæng chi th−êng xuyªn vµ c¸c môc chi ng©n s¸ch lÊy trong b¸o c¸o quyÕt to¸n cña ®¬n vÞ hµnh chÝnh sù nghiÖp, hoÆc b¸o c¸o quyÕt to¸n n¨m cña c¸c Së Tµi chÝnh trong vïng. - k lµ hÖ sè bãc t¸ch tõ ®iÒu tra Tµi kho¶n quèc gia ®· c«ng bè. KhÊu hao TSC§ lµ sè trÝch hao mßn TSC§ trong n¨m (tµi kho¶n 214), mÉu biÓu B01-H. B¸o c¸o tµi chÝnh n¨m cña ®¬n vÞ. - PhÇn chi cho ho¹t ®éng tõ nguån ngoµi ng©n s¸ch, dïng hÖ sè ®iÒu tra cña mét n¨m ®Ó suy réng cho nhiÒu n¨m, hoÆc dïng hÖ sè cña ®iÒu tra TKQG ®· c«ng bè. b. §èi víi c¸c ®¬n vÞ ngoµi nhµ n−íc (kÓ c¶ DN vµ hé c¸ thÓ) b.1. C«ng thøc: Gi¸ trÞ sx = Doanh thu thuÇn + ThuÕ GTGT ph¸t sinh ph¶i nép b.2. Nguån th«ng tin: §èi víi doanh nghiÖp dùa vµo b¸o c¸o quyÕt to¸n cña ®¬n vÞ. §èi víi hé c¸ thÓ dùa vµo kÕt qu¶ ®iÒu tra dÞch vô ngoµi Nhµ n−íc cña Vô Th−¬ng nghiÖp vµ Vô Tµi kho¶n quèc gia. 4.2. Chi phÝ trung gian theo gi¸ thùc tÕ a. §èi víi c¬ quan ®¬n vÞ ho¹t ®éng theo ng©n s¸ch Nhµ n−íc a.1. C«ng thøc Chi phÝ trung gian = Chi phÝ vËt chÊt + Chi phÝ dÞch vô a2. Nguån th«ng tin: - C¸c môc chi vµ tiÓu môc chi, dùa vµo b¸o c¸o tµi chÝnh n¨m, cña c¸c ®¬n vÞ hµnh chÝnh sù nghiÖp, hoÆc b¸o c¸o quyÕt to¸n ng©n s¸ch cña c¸c Së tµi chÝnh trong vïng. - PhÇn chi phÝ dÞch vô ngoµi ng©n s¸ch dùa vµo hÖ sè suy réng cña kÕt qu¶ ®iÒu tra TKQG ®· c«ng bè. - HÖ sè k, dïng kÕt qu¶ ®iÒu tra cña Tµi kho¶n quèc gia ®· c«ng bè. b. §èi víi khèi ®¬n vÞ ngoµi Nhµ n−íc (KÓ c¶ DN vµ hé c¸ thÓ). 49

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản