Giá l ng th c tăng: C h i cho Campuchia?ươ ự ơ ộ
Theo IPS, chính ph Campuchia đã nhìn th y c h i cho đ t n c khi giáủ ấ ơ ộ ấ ướ
l ng th c trên th gi i tăng cao có th mang l i v n may cho n n kinh tươ ự ế ớ ể ạ ậ ề ế
d a vào nông nghi p c a h . Tuy nhiên, theo các chuyên gia Campuchia vàự ệ ủ ọ
n c ngoài, có nhi u c h i đ Campuchia tăng s n l ng lúa, hoa qu , rauướ ề ơ ộ ể ả ượ ả
và các v mùa khác, nh ng nh ng thách th c v kinh t , v t ch t và đ a lýụ ư ữ ứ ề ế ậ ấ ị
cũng r t l n. ấ ớ
Dù Campuchia có tăng s n l ng l ng th c (nh g o) đi chăng n a thì ng i taả ượ ươ ự ư ạ ữ ườ
v n nghi ng li u nh ng ng i nông dân có quy mô nh có t n d ng đ c c h iẫ ờ ệ ữ ườ ỏ ậ ụ ượ ơ ộ
này không?
B tr ng Th ng m i Campuchia Cham Pradish nói v i t "Cambodia Daily" h iộ ưở ươ ạ ớ ờ ồ
đ u tháng 5 r ng cu c kh ng ho ng l ng th c đã t o c h i cho đ t n c này trầ ằ ộ ủ ả ươ ự ạ ơ ộ ấ ướ ở
thành v a lúa g o c a th gi i. Campuchia lúc này, "chúng tôi coi g o là vàng".ự ạ ủ ế ớ Ở ạ
Giá l ng th c, đ c bi t là g o, tăng lên khi n chính ph Campuchia ph i xem xétươ ự ặ ệ ạ ế ủ ả
l i chi n l c kinh t và chú tr ng h n đ n nông nghi p. Chính ph n c nàyạ ế ượ ế ọ ơ ế ệ ủ ướ
mu n tăng g p đôi di n tích tr ng g o lên 5 tri u ha. ố ấ ệ ồ ạ ệ
Chính ph Campuchia và các nhà tài tr cũng đ t hy v ng vào nông nghi p nh làủ ợ ặ ọ ệ ư
m t cách đ xóa đói gi m nghèo nông thôn, n i có t i 80% trong t ng s 14 tri uộ ể ả ở ơ ớ ổ ố ệ
dân Campuchia sinh s ng, trong đó c tính có đ n 90% là ng i nghèo. ố ướ ế ườ
Mahfuz Ahmed, m t nhà kinh t nông nghi p kỳ c u c a B ph n ph trách Đôngộ ế ệ ự ủ ộ ậ ụ
Nam châu Á thu c Ngân hàng phát tri n châu Á (ADB) nói: " c tính ch có 7 đ nộ ể Ướ ỉ ế
8% trong t ng s n l ng g o c a Campuchia đ c bán trên th tr ng qu c t .ổ ả ượ ạ ủ ượ ị ườ ố ế
Ch c n thêm 3 tri u t n n a l u thông trên th tr ng s làm cho h tr thành m tỉ ầ ệ ấ ữ ư ị ườ ẽ ọ ở ộ
n c đóng vai trò l n trên th tr ng g o, nh ng tr c h t h ph i nâng cao ch tướ ớ ị ườ ạ ư ướ ế ọ ả ấ
l ng và s n l ng".ượ ả ượ
Ông Yang Sang Koma, Ch t ch Trung tâm nghiên c u và phát tri n nông nghi pủ ị ứ ể ệ
Campuchia (CEDAC), nói: "Chúng tôi có ti m năng tr thành m t nhà cung c p g oề ở ộ ấ ạ
ch ch t trên th tr ng th gi i sau Thái Lan và Vi t Nam. Chúng tôi có kh năngủ ố ị ườ ế ớ ệ ả
thay th Vi t Nam, n c đã đ nh cao trong kh năng c a h . Đó là th c t ,ế ệ ướ ở ỉ ả ủ ọ ự ế
nh ng chính ph Campuchia ph i có chính sách rõ ràng".ư ủ ả
Ngân hàng Th gi i và các nhà tài tr khác cho r ng Campuchia c n chú tr ng h nế ớ ợ ằ ầ ọ ơ
đ n nông nghi p và ch rõ r ng s n xu t nông nghi p thành công Trung Qu c vàế ệ ỉ ằ ả ấ ệ ở ố
Vi t Nam đ c coi nh m t đòn b y cho t c đ phát tri n công nghi p và s n xu tệ ượ ư ộ ẩ ố ộ ể ệ ả ấ
nói chung. Campuchia đã s n xu t đ c nhi u g o h n m c tiêu th trong n c,ả ấ ượ ề ạ ơ ứ ụ ướ
kho ng t 2 đ n 4 tri u t n/năm t gi a nh ng năm 1990. M c dù đ t canh tácả ừ ế ệ ấ ừ ữ ữ ặ ấ
cũng tăng trong th p k qua, v t quá 2,5 tri u ha trong năm 2006 nh ng v n n mậ ỷ ượ ệ ư ẫ ằ
trong s các n c th p nh t trong khu v c. Theo ông Ahmed, s n l ng trung bìnhố ướ ấ ấ ự ả ượ
ch đ t 2,5 t n/ha, có n i đ t 3 t n/ha, nh ng h u h t ch đ t 1 đ n 1,5 t n/ha;ỉ ạ ấ ơ ạ ấ ư ầ ế ỉ ạ ế ấ
trong khi Vi t Nam đ t 4 tri u t n/ha. ệ ạ ệ ấ
Trong niên v 2007-2008, Campuchia xu t kh u 1,48 tri u t n g o. Chính phụ ấ ẩ ệ ấ ạ ủ
mu n tăng l ng xu t kh u này lên 5 tri u t n, bên c nh vi c tăng s n xu t các vố ượ ấ ẩ ệ ấ ạ ệ ả ấ ụ
đ u, h t đi u và ngô. Ông Ahmed cho bi t 10 năm tr c đây, Campuchia khôngậ ạ ề ế ướ
s n xu t đ l ng th c, vì v y gi đây h xu t kh u đ c bao nhiêu g o thì đ yả ấ ủ ươ ự ậ ờ ọ ấ ẩ ượ ạ ấ
cũng là m t thành tích đáng k . Tuy nhiên, di n tích canh tác hi n nay v n cònộ ể ệ ệ ẫ
th p h n di n tích canh tác c a nh ng năm 1960. ấ ơ ệ ủ ữ
Ông Thomas Keustas, Giám đ c Ch ng trình l ng th c th gi i (WFP) ố ươ ươ ự ế ớ ở
Campuchia cũng tán thành nh n xét trên và nói: "Giá g o tăng lên s t t choậ ạ ẽ ố
Campuchia. V n đ là l ng thu ho ch g o tăng lên bao nhiêu thì chi phí cho s nấ ề ượ ạ ạ ả
xu t cũng tăng lên b y nhiêu. Nông dân đang đ ng tr c s c ép v l m phát. Phânấ ấ ứ ướ ứ ề ạ
bón tăng g p đôi, nhiên li u cũng tăng 6 đ n 7% trong 6 tháng qua". ấ ệ ế
Giá g o đang là m t tr ng i cho vi c tăng s n l ng nông nghi p. Ngoài ra cònạ ộ ở ạ ệ ả ượ ệ
các tr ng i khác nh thi u gi ng, thi u thông tin k thu t, vi c s h u đ t đaiở ạ ư ế ố ế ỹ ậ ệ ở ữ ấ
không ch c ch n h u kh p đ t n c, và c s h t ng, nh đ ng sá và hắ ắ ở ầ ắ ấ ướ ơ ở ạ ầ ư ườ ệ
th ng t i tiêu y u kém. Vi c nh ng ng i nông dân s n xu t trên quy mô nhố ướ ế ệ ữ ườ ả ấ ỏ
không ti p c n đ c các kho n cho vay cũng là m t h n ch đáng k . Các s li uế ậ ượ ả ộ ạ ế ể ố ệ
cho bi t ch có 4% t ng s ti n cho vay c a ngân hàng đ c dành cho nôngế ỉ ổ ố ề ủ ượ
nghi p. Nh ng "hàng rào" này làm cho Campuchia g p khó khăn trong vi c c nhệ ữ ặ ệ ạ
tranh năng su t v i Thái Lan và Vi t Nam, n i giao thông, phân bón và thu c trấ ớ ệ ơ ố ừ
sâu r h n. ẻ ơ
M t nhà quan sát gi u tên nói: "T t c nh ng nhân t này có nghĩa là nông dânộ ấ ấ ả ữ ố
không v trí thu n l i đ t n d ng vi c tăng giá g o. H ph i bán s n ph m c aở ị ậ ợ ể ậ ụ ệ ạ ọ ả ả ẩ ủ
h sau v thu ho ch b i vì chi phí s n xu t quá cao so v i thu nh p c a h , h uọ ụ ạ ở ả ấ ớ ậ ủ ọ ầ
h t là bán cho các nhà buôn Vi t Nam và Thái Lan, nh ng ng i đi đ n t ng nhàế ệ ữ ườ ế ừ
m t đ mua g o ch sau v thu ho ch vài ngày. ộ ể ạ ỉ ụ ạ
V n đ hi n nay là li u chính ph Campuchia có thi n chí chính tr đ chuy n uấ ề ệ ệ ủ ệ ị ể ể ư
tiên trên m i lĩnh v c sang tăng c ng u tiên cho nông dân hay không? Trong khiọ ự ườ ư
các chuyên gia cho r ng lúc này chính ph Campuchia c n coi tr ng đ n vi c thuằ ủ ầ ọ ế ệ
ho ch t t v mùa năm t i và c n làm nhi u vi c đ đ m b o r ng nông dân có thạ ố ụ ớ ầ ề ệ ể ả ả ằ ể
t n d ng đ c c h i giá l ng th c đang lên cao này.ậ ụ ượ ơ ộ ươ ự
Vietstock
Giá l ng th c tăng: C h i cho Campuchia?ươ ự ơ ộ
Theo IPS, chính ph Campuchia đã nhìn th y c h i cho đ t n c khi giáủ ấ ơ ộ ấ ướ
l ng th c trên th gi i tăng cao có th mang l i v n may cho n n kinh tươ ự ế ớ ể ạ ậ ề ế
d a vào nông nghi p c a h . Tuy nhiên, theo các chuyên gia Campuchia vàự ệ ủ ọ
n c ngoài, có nhi u c h i đ Campuchia tăng s n l ng lúa, hoa qu , rauướ ề ơ ộ ể ả ượ ả
và các v mùa khác, nh ng nh ng thách th c v kinh t , v t ch t và đ a lýụ ư ữ ứ ề ế ậ ấ ị
cũng r t l n. ấ ớ
Dù Campuchia có tăng s n l ng l ng th c (nh g o) đi chăng n a thì ng i taả ượ ươ ự ư ạ ữ ườ
v n nghi ng li u nh ng ng i nông dân có quy mô nh có t n d ng đ c c h iẫ ờ ệ ữ ườ ỏ ậ ụ ượ ơ ộ
này không?
B tr ng Th ng m i Campuchia Cham Pradish nói v i t "Cambodia Daily" h iộ ưở ươ ạ ớ ờ ồ
đ u tháng 5 r ng cu c kh ng ho ng l ng th c đã t o c h i cho đ t n c này trầ ằ ộ ủ ả ươ ự ạ ơ ộ ấ ướ ở
thành v a lúa g o c a th gi i. Campuchia lúc này, "chúng tôi coi g o là vàng".ự ạ ủ ế ớ Ở ạ
Giá l ng th c, đ c bi t là g o, tăng lên khi n chính ph Campuchia ph i xem xétươ ự ặ ệ ạ ế ủ ả
l i chi n l c kinh t và chú tr ng h n đ n nông nghi p. Chính ph n c nàyạ ế ượ ế ọ ơ ế ệ ủ ướ
mu n tăng g p đôi di n tích tr ng g o lên 5 tri u ha. ố ấ ệ ồ ạ ệ
Chính ph Campuchia và các nhà tài tr cũng đ t hy v ng vào nông nghi p nh làủ ợ ặ ọ ệ ư
m t cách đ xóa đói gi m nghèo nông thôn, n i có t i 80% trong t ng s 14 tri uộ ể ả ở ơ ớ ổ ố ệ
dân Campuchia sinh s ng, trong đó c tính có đ n 90% là ng i nghèo. ố ướ ế ườ
Mahfuz Ahmed, m t nhà kinh t nông nghi p kỳ c u c a B ph n ph trách Đôngộ ế ệ ự ủ ộ ậ ụ
Nam châu Á thu c Ngân hàng phát tri n châu Á (ADB) nói: " c tính ch có 7 đ nộ ể Ướ ỉ ế
8% trong t ng s n l ng g o c a Campuchia đ c bán trên th tr ng qu c t .ổ ả ượ ạ ủ ượ ị ườ ố ế
Ch c n thêm 3 tri u t n n a l u thông trên th tr ng s làm cho h tr thành m tỉ ầ ệ ấ ữ ư ị ườ ẽ ọ ở ộ
n c đóng vai trò l n trên th tr ng g o, nh ng tr c h t h ph i nâng cao ch tướ ớ ị ườ ạ ư ướ ế ọ ả ấ
l ng và s n l ng".ượ ả ượ
Ông Yang Sang Koma, Ch t ch Trung tâm nghiên c u và phát tri n nông nghi pủ ị ứ ể ệ
Campuchia (CEDAC), nói: "Chúng tôi có ti m năng tr thành m t nhà cung c p g oề ở ộ ấ ạ
ch ch t trên th tr ng th gi i sau Thái Lan và Vi t Nam. Chúng tôi có kh năngủ ố ị ườ ế ớ ệ ả
thay th Vi t Nam, n c đã đ nh cao trong kh năng c a h . Đó là th c t ,ế ệ ướ ở ỉ ả ủ ọ ự ế
nh ng chính ph Campuchia ph i có chính sách rõ ràng".ư ủ ả
Ngân hàng Th gi i và các nhà tài tr khác cho r ng Campuchia c n chú tr ng h nế ớ ợ ằ ầ ọ ơ
đ n nông nghi p và ch rõ r ng s n xu t nông nghi p thành công Trung Qu c vàế ệ ỉ ằ ả ấ ệ ở ố
Vi t Nam đ c coi nh m t đòn b y cho t c đ phát tri n công nghi p và s n xu tệ ượ ư ộ ẩ ố ộ ể ệ ả ấ
nói chung. Campuchia đã s n xu t đ c nhi u g o h n m c tiêu th trong n c,ả ấ ượ ề ạ ơ ứ ụ ướ
kho ng t 2 đ n 4 tri u t n/năm t gi a nh ng năm 1990. M c dù đ t canh tácả ừ ế ệ ấ ừ ữ ữ ặ ấ
cũng tăng trong th p k qua, v t quá 2,5 tri u ha trong năm 2006 nh ng v n n mậ ỷ ượ ệ ư ẫ ằ
trong s các n c th p nh t trong khu v c. Theo ông Ahmed, s n l ng trung bìnhố ướ ấ ấ ự ả ượ
ch đ t 2,5 t n/ha, có n i đ t 3 t n/ha, nh ng h u h t ch đ t 1 đ n 1,5 t n/ha;ỉ ạ ấ ơ ạ ấ ư ầ ế ỉ ạ ế ấ
trong khi Vi t Nam đ t 4 tri u t n/ha. ệ ạ ệ ấ
Trong niên v 2007-2008, Campuchia xu t kh u 1,48 tri u t n g o. Chính phụ ấ ẩ ệ ấ ạ ủ
mu n tăng l ng xu t kh u này lên 5 tri u t n, bên c nh vi c tăng s n xu t các vố ượ ấ ẩ ệ ấ ạ ệ ả ấ ụ
đ u, h t đi u và ngô. Ông Ahmed cho bi t 10 năm tr c đây, Campuchia khôngậ ạ ề ế ướ
s n xu t đ l ng th c, vì v y gi đây h xu t kh u đ c bao nhiêu g o thì đ yả ấ ủ ươ ự ậ ờ ọ ấ ẩ ượ ạ ấ
cũng là m t thành tích đáng k . Tuy nhiên, di n tích canh tác hi n nay v n cònộ ể ệ ệ ẫ
th p h n di n tích canh tác c a nh ng năm 1960. ấ ơ ệ ủ ữ
Ông Thomas Keustas, Giám đ c Ch ng trình l ng th c th gi i (WFP) ố ươ ươ ự ế ớ ở
Campuchia cũng tán thành nh n xét trên và nói: "Giá g o tăng lên s t t choậ ạ ẽ ố
Campuchia. V n đ là l ng thu ho ch g o tăng lên bao nhiêu thì chi phí cho s nấ ề ượ ạ ạ ả
xu t cũng tăng lên b y nhiêu. Nông dân đang đ ng tr c s c ép v l m phát. Phânấ ấ ứ ướ ứ ề ạ
bón tăng g p đôi, nhiên li u cũng tăng 6 đ n 7% trong 6 tháng qua". ấ ệ ế
Giá g o đang là m t tr ng i cho vi c tăng s n l ng nông nghi p. Ngoài ra cònạ ộ ở ạ ệ ả ượ ệ
các tr ng i khác nh thi u gi ng, thi u thông tin k thu t, vi c s h u đ t đaiở ạ ư ế ố ế ỹ ậ ệ ở ữ ấ
không ch c ch n h u kh p đ t n c, và c s h t ng, nh đ ng sá và hắ ắ ở ầ ắ ấ ướ ơ ở ạ ầ ư ườ ệ
th ng t i tiêu y u kém. Vi c nh ng ng i nông dân s n xu t trên quy mô nhố ướ ế ệ ữ ườ ả ấ ỏ
không ti p c n đ c các kho n cho vay cũng là m t h n ch đáng k . Các s li uế ậ ượ ả ộ ạ ế ể ố ệ
cho bi t ch có 4% t ng s ti n cho vay c a ngân hàng đ c dành cho nôngế ỉ ổ ố ề ủ ượ
nghi p. Nh ng "hàng rào" này làm cho Campuchia g p khó khăn trong vi c c nhệ ữ ặ ệ ạ
tranh năng su t v i Thái Lan và Vi t Nam, n i giao thông, phân bón và thu c trấ ớ ệ ơ ố ừ
sâu r h n. ẻ ơ
M t nhà quan sát gi u tên nói: "T t c nh ng nhân t này có nghĩa là nông dânộ ấ ấ ả ữ ố
không v trí thu n l i đ t n d ng vi c tăng giá g o. H ph i bán s n ph m c aở ị ậ ợ ể ậ ụ ệ ạ ọ ả ả ẩ ủ
h sau v thu ho ch b i vì chi phí s n xu t quá cao so v i thu nh p c a h , h uọ ụ ạ ở ả ấ ớ ậ ủ ọ ầ
h t là bán cho các nhà buôn Vi t Nam và Thái Lan, nh ng ng i đi đ n t ng nhàế ệ ữ ườ ế ừ
m t đ mua g o ch sau v thu ho ch vài ngày. ộ ể ạ ỉ ụ ạ
V n đ hi n nay là li u chính ph Campuchia có thi n chí chính tr đ chuy n uấ ề ệ ệ ủ ệ ị ể ể ư
tiên trên m i lĩnh v c sang tăng c ng u tiên cho nông dân hay không? Trong khiọ ự ườ ư
các chuyên gia cho r ng lúc này chính ph Campuchia c n coi tr ng đ n vi c thuằ ủ ầ ọ ế ệ
ho ch t t v mùa năm t i và c n làm nhi u vi c đ đ m b o r ng nông dân có thạ ố ụ ớ ầ ề ệ ể ả ả ằ ể
t n d ng đ c c h i giá l ng th c đang lên cao này.ậ ụ ượ ơ ộ ươ ự
Vietstock
Campuchia đối mặt với khủng hoảng gạo
Người sản xuất lúa Campuchia vui mừng khi lợi nhuận tăng, nhưng nước này có thể phải đối
mặt với nguy cơ thiếu hụt lương thực vào cuối năm nay. Kể từ khi kết thúc vụ thu hoạch đầu
năm nay, nông dân Campuchia sống tại các tỉnh dọc biên giới với Việt Nam và Thái Lan đã
bán một lượng lớn gạo qua biên giới, với giá khoảng 500 USD/tấn, cao gấp đôi mức giá năm
ngoái.
Thủ tướng Hunsen nhận định giá gạo tăng là một vấn đề mang tính toàn cầu. Ông cho biết
Chính phủ Campuchia sẽ đưa gạo từ kho dự trữ quốc gia ra thị trường để tránh hiện tượng
giá gạo tiếp tục tăng.
Các quan chức trong ngành nông nghiệp Campuchia cho biết, sản lượng gạo của nước này
đạt 3,6 triệu tấn năm 2007, trong khi lượng gạo cần để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước
ước khoảng 2 triệu tấn. Mới đây, Thủ tướng vừa ban hành lệnh cấm xuất khẩu gạo trong
vòng 2 tháng sang các nước láng giềng Thái Lan và Việt Nam. Biện pháp nay được đưa ra
nhằm kiềm chế đà gia tăng của giá gạo trên thị trường nội địa và được khẳng định là chỉ
mang tính tạm thời để đảm bảo an ninh lương thực quốc gia.Sau khi kết thúc vụ thu hoạch
đầu năm nay, nông dân Campuchia sống tại các tỉnh dọc biên giới với Việt Nam và Thái
Lan đã bán một lượng lớn gạo qua biên giới, với giá khoảng 500 USD/ tấn, cao gấp đôi mức
giá năm ngoái. Nông dân Campuchia vui mừng khi lợi nhuận tăng, nhưng nước này có thể
phải đối mặt với nguy cơ thiếu hụt lương thực vào cuối năm nay.
Các quan chức trong ngành nông nghiệp Campuchia cho biết, sản lượng gạo của nước này
đạt 3,6 triệu tấn năm 2007, trong khi lượng gạo cần để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước
ước khoảng 2 triệu tấn. Như vậy, dư cung gạo tại Campuchia khoảng 1,5 triệu tấn.
Kênh truyền hình quốc gia Campuchia TVK dẫn lời Thủ tướng Hunsen khẳng định nước này
đủ gạo để đáp ứng nhu cầu thị trường và người dân không phải lo lắng về khả năng thiếu
gạo. Trong vài tuần trở lại đây, giá ga sinh hoạt, gạo và dầu mỏ tăng liên tục tại Campuhcia.
Các chuyên gia cho rằng hiên tượng này là do các nước láng giềng mua nhiều gạo của
Campuchia, thiếu hụt dự trữ khí đốt hóa lòng và giá dầu tăng trên thị trường thế giới.
Trước đó, ngày 7/2/2008, Ấn Độ đã ban lệnh cấm xuất khẩu gạo. Trung Quốc và Việt Nam
cũng đã thực hiện việc cắt giảm xuất khẩu gạo để đảm bảo nguồn cung trong nước. Những
nước nhập khẩu gạo lớn tại khu vực châu Á như Myanmar, Afghanistan, Pakistan,
Bangladesh, Indonesia, Malaysia và Campuchia chịu ảnh hưởng nặng nề trước việc hạn
chế xuất khẩu gạo này.
Theo các nhà kinh tế học, thế giới đang bước vào một thời kỳ mà nguồn cung ứng lúa gạo bị
hạn chế dẫn tới giá cả gia tăng. Giá các loại ngũ cốc như lúa mì, ngô và đậu nành tăng cao
trên thị trường quốc tế trong vài năm gần đây khiến khủng hoảng lúa gạo càng trở nên
nghiêm trọng. Số liệu tính toán của viện nghiên cứu gạo quốc tế (IRRI) cho thấy từ nay cho
đến năm 2015, mỗi năm thế giới cần tăng thêm 50 triệu tấn gạo (tương đương với 9% lượng
lương thực sản xuất mỗi năm, tính theo sản lượng hiện nay là 520 triệu tấn) mới đáp ứng đủ
nhu cầu tiêu thụ của người dân.
Lý do khiến nguồn cung bị hạn chế là do quỹ đất nông nghiệp ngày một thu hẹp và lao
động sản xuất trong nông nghiệp cạn kiệt. Một số nước xuất khẩu gạo năm nay đang phải
đối mặt với mức sản xuất lương thực giảm vì những lý do khách quan về thời tiết, nguồn
nước và lao động.
Agriculture in Cambodia