intTypePromotion=1

Giáo án Ngữ văn 7 bài 24: Ý nghĩa văn chương

Chia sẻ: Tran Linh | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:15

0
855
lượt xem
54
download

Giáo án Ngữ văn 7 bài 24: Ý nghĩa văn chương

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mời quý thầy cô và các bạn tham khảo Giáo án Ngữ văn 7 bài 24: Ý nghĩa văn chương để nâng cao kĩ năng và kiến thức soạn giáo án theo chuẩn kiến thức, kỹ năng trong chương trình dạy học. Giáo án Ngữ văn 7 bài 24: Ý nghĩa văn chương được soạn với hình thức 3 cột phù hợp quy định bộ GD và nội dung súc tích giúp học sinh dễ dàng hiểu bài học hơn.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo án Ngữ văn 7 bài 24: Ý nghĩa văn chương

  1. Giáo án Ngữ văn lớp 7 Tiết 95 Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG _Hoài Thanh_ I. Mục tiêu của bài học: giúp học sinh 1. Hiểu được quan niệm của Hoài Thanh về nguồn gốc cốt yếu, nhiệm vụ với công dụng của văn chương trong lịch sử loài người. 2. Hiểu được phần nào phong cách nghị luận văn chương của Hoài Thanh 3. Tích hợp với phần Tập làm văn: cách làm 1 bài văn nghị luận, chứng minh. II. Chuẩn bị: 1. Giáo viên: SGK, SGV, giáo án, các tư liệu (dẫn chứng) để chứng minh. 2. Học sinh: Soạn trước các câu hỏi trong phần đọc hiểu văn bản. III. Tiến trình dạy học: 1. Ổn định trật tự. 2. Dẫn vào bài mới trong cuộc sống hằng ngày cũng như các cấp học, chúng ta đã được làm quen và học rất nhiều các tác phẩm văn chương. Đọc và học văn giúp chúng ta mở rộng tầm hiểu biết và nuôi dưỡng tâm hồn. Vậy, chúng ta có bao giờ tự hỏi: Văn chương có nguồn gốc từ đâu, nhiệm vụ của văn chương là gì và văn chương có công dụng như thế nào trong cuộc sống. Hôm nay, cô sẽ giới thiệu cho các em một bài viết của nhà phê bình văn học có uy tín rất lớn_ Hoài Thanh_ có tiêu đề “Ý nghĩa văn chương”. GV viết bảng : Tiết 95 : Ý nghĩa văn chương I.Tìm hiểu chung 1
  2. Giáo án Ngữ văn lớp 7 Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm Hoạt động của thầy, cô HĐ của HS TG Kiến thức cần đạt giáo Hoài Câu hỏi 1: Qua phần soạn Hs trả lời I. Tìm hiểu chung Thanh bài ở nhà, hãy cho biết 1 vài 1. Tác giả nét về tác giả Hoài Thanh ? Gv giới thiệu một vài tác phẩm tiêu biểu của Hoài Thanh ( quyển Thi nhân Việt Nam ) trước lớp để cho Hs - (1909 – 1982) quê ở xã thấy được ông là một nhà Nghi Trung, huyện Nghị Lộc, phê bình văn học nổi tiếng. tỉnh Nghệ An. GV ghi bảng : - Là nhà phê bình văn học xuất sắc - Năm 2000 được nhà nước phong tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học – nghệ thuật. Hs trả lời 2. Tác phẩm Câu hỏi 2: Em nào cho cô - Văn bản được viết năm biết xuất xứ của bài văn này 1936 in trong sách Bình luận ? văn chương. 2
  3. Giáo án Ngữ văn lớp 7 Gv ghi bảng : Hs trả lời là thể loại văn nghị luận chứng minh Câu hỏi 3 : Xác định thể -Vấn đề của loại của văn bản ? văn chương Gv hỏi tiếp em hs đó : Một bài văn nghị luận bao giờ cũng nêu ra 1 vấn đề để bàn - Thể loại: Nghị luận văn bạc.Em hãy cho cô biết bài chương vì nội dung nghị luận văn nghị luận này nói về vấn thuộc vấn đề của văn chương. đề gì ? Gv chốt : Bài văn nghị luận này cho chúng ta thấy được ý nghĩa của văn chương trong đời sống. Gv ghi bảng 3. Đọc-Tìm hiểu bố cục a. Đọc Chuyển ý : Chúng ta vừa tìm hiểu xong những nét khái quát về tác giả, xuất xứ - Nêu nguồn cũng như thể loại của gốc cốt yếu 3
  4. Giáo án Ngữ văn lớp 7 bài.Bây giờ cô trò chúng ta của văn sẽ cùng nhau đi vào phần 3 : chương là Đọc và tìm hiểu bố cục. lòng thương Gv ghi bảng : người. “Nguồn gốc Gv nhận xét cách đọc và đọc cốt yếu…” mẫu đoạn 1 từ đầu đến - Nêu nhiệm “thương cả muôn vật, muôn vụ và công loài” cho học sinh. dụng của Câu hỏi 4: Cô vừa đọc xong văn chương phần đầu, vậy em nào có thể -Nêu ý khái quát nội dung cô vừa nghĩa của đọc trên ? văn chương -Có bố cục 3 phần. -Câu văn nào là luận điểm chứa nội dung khái quát em vừa nêu ? c. Bố cục: Câu hỏi 5 : Cô mời bạn - Mở bài: Nguồn gốc văn (Linh, Hương A) đọc cho cô chương xuất phát từ tình yêu đoạn tiếp theo đến “Lời ấy thương con người. tưởng không có gì là quá -Thân bài: Bàn về nhiệm vụ, đáng”.Theo em nội dung công dụng của văn chương. khái quát của đoạn này là gì - Kết bài : Ý nghĩa của văn ? chương trong đời sống con 4
  5. Giáo án Ngữ văn lớp 7 Câu hỏi 6 : Cô mời bạn (Hải người. Anh, Đạt B) đọc đoạn cuối.Nội dung khái quát của đoạn này là gì ? Câu hỏi 7: Sau khi đã xác định được nội dung khái quát của các đoạn, em hãy cho cô biết bài Ý nghĩa văn chương có tuân theo các trình tự mở bài, thân bài, kết luận của một bài văn nghị luận không ? Gv ghi bảng : Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chi tiết Chuyển ý : Bây giờ chúng ta sẽ đi vào mục II.Tìm hiểu chi tiết văn bản 5
  6. Giáo án Ngữ văn lớp 7 Gv ghi bảng : II. Tìm hiểu chi tiết 1. Nguồn gốc cốt yếu của văn chương Câu hỏi 8: Các em hãy quan sát câu chuyện Hoài Thanh kể trong phần đầu SGK và cho cô biết tại sao thi sĩ Ấn Độ lại khóc ? GV bình : Nhà thơ Ấn Độ trông thấy một sinh vật bé nhỏ đang vật vã, đau đớn với vết thương có lẽ là rất nặng.Từ láy run rẩy gợi cho chúng ta liên tưởng đến hình ảnh con chim đang cận kề với cái chết, sắp trút hơi thở cuối cùng của mình.Như vậy,mở đầu văn bản, Hoài Thanh đã dẫn ra 1 câu chuyển kể về 1 con chim bị thương.Sự kiến ấy tưởng như không có một tác động nào đến cuộc sống vốn đang diễn ra của nhà thi sĩ Ấn Độ.Thế nhưng bằng trái tim tràn ngập lòng yêu thương, người thi sĩ ấy không giấu nổi niềm xúc động.Dường như chúng ta cảm nhận được trong câu chuyện đang có một con người đồng cảm, đau cùng nổi đau của con chim sắp chết. Câu hỏi 9: Vậy, Hoài Thanh kể ra câu -Chỉ ra chuyện này nhằm mục đích gì ? nguồn gốc của thi ca. Gv gọi học sinh đọc đoạn từ “Câu chuyện 6
  7. Giáo án Ngữ văn lớp 7 có lẽ …muôn loài” Câu hỏi 10(hỏi luôn em hs đó) : Sau khi -Nguồn gốc đọc đoạn này, em rút ra được điều gì ? cốt yếu của văn chương Câu hỏi 11 (hỏi luôn em học sinh đó): Em -Cốt yếu là hiểu cốt yếu là gì ? cái chính, Gv chốt : Hoài Thanh dẫn ra câu chuyện cái quan cảm động, mà có lẽ nó cũng chỉ là 1 câu trọng nhất chuyện do chính ông tưởng tượng ra để chứ chưa chúng ta thấy được nguồn gốc chính, nguồn phải là tất gốc chủ yếu của văn chương là lòng thương cả. người, thương muôn vật, muôn loài. Gv ghi bảng : - Lòng thương người và rộng ra thương cả muôn loài muôn vật → lòng nhân ái Câu hỏi 12: Câu hỏi thảo luận miệng nhóm 2 bàn (thời gian 3 phút): Có ý kiến cho rằng, quan niệm của Hoài Thanh về nguồn gốc của văn chương như vậy là chưa đủ. Em có đồng ý với ý kiến trên không? Vì sao? Em hãy tìm dẫn chứng để chứng minh ý kiến HS thảo của mình. luận nhóm. Gợi ý: Ở những học kỳ trước, các em đã được học rất nhiều tác phẩm văn học. Ngay ở đầu học kỳ 2, chúng ta đã học khá nhiều câu tục ngữ về thiên nhiên, lao động sản 7
  8. Giáo án Ngữ văn lớp 7 xuất, tục ngữ về con người xã hội.Theo em, những câu tục ngữ ấy ra đời xuất phát từ nhu cầu gì của con người? Văn chương bắt nguồn từ đâu? → Từ cuộc sống lao động + Từ thực tế đấu tranh bảo vệ tổ quốc, chống giặc ngoại xâm : Lượm, Đêm nay Bác không ngủ… + Từ trò chơi sân khấu dân gian.VD: Quan Âm Thị Kính Giáo viên chốt : Như vậy, quan niệm văn chương bắt nguồn từ lòng thương người, thương vật là đúng nhưng vẫn có các quan niệm khác như văn chương bắt nguồn từ cuộc sống lao động của con người, từ kháng chiến, từ văn hóa, lễ hội, trò chơi. Tuy các quan niệm là khác nhau nhưng chúng không loại trừ nhau mà ngược lại còn có thể bổ sung cho nhau. Câu hỏi 13: Qua phần đầu, chúng ta còn được học thêm một cách nêu vấn đề rất độc đáo của nhà văn Hoài Thanh. Em nào có thể nhận xét về những lí lẽ và dẫn chứng đã đưa ra trong đoạn mở bài này ? Gv chốt : Bằng những dẫn chứng tưởng như không có gì liên quan thông qua một câu 8
  9. Giáo án Ngữ văn lớp 7 chuyện cảm động, Hoài Thanh đã chứng minh quan điểm của mình một cách tự nhiên mà độc đáo, giàu sức thuyết phục.Thông qua đó chúng ta cũng học được các nêu vấn đề sang tạo của Hoài Thanh.Đó là nghị luận xen lẫn yếu tố tự sự, miêu tả. Gv ghi bảng - Về nghệ thuật: Nêu vấn đề bằng cách dẫn ra một câu Chuyển ý: Phần đầu chúng ta đã tìm hiểu chuyện quan niệm của Hoài Thanh về nguồn gốc của văn chương là lòng yêu thương. Bây giờ chúng ta thử tìm hiểu xem Hoài Thanh quan niệm thế nào về nhiệm vụ, công dụng của văn chương. Gv ghi bảng : 2. Nhiệm vụ, công dụng của văn chương a. Nhiệm vụ của văn Câu hỏi 14 : Các em hãy đọc 2 câu đầu của chương : phần thân bài và cho cô biết : Hoài Thanh -Phản ánh quan niệm văn chương có những nhiệm vụ sự sống, nào ? sáng tạo sự Gv ghi bảng : sống. - Văn chương phản ánh sự sống muôn hình vạn trạng. 9
  10. Giáo án Ngữ văn lớp 7 - Văn chương sáng tạo ra sự Câu hỏi 15: Em hiểu “hình dung” trong sống. đoạn này có nghĩa là gì ? -Là danh từ, có nghĩa như hình ảnh thu nhỏ, kết quả của sự phản ánh, miêu tả trong văn Câu hỏi 16: Em hãy tìm dẫn chứng để chương. chứng minh rằng văn chương phản ánh cuộc sống qua các bài văn đã học? Gợi ý _Phản ánh cuộc chiến đấu: Lượm_Tố Hữu. _Phản ánh lao động: ca dao _Phản ánh cuộc sống bình thường : Cuộc chia tay của những con búp bê Gv chốt : Cuộc sống của con người vốn muôn hình vạn trạng. Văn chương có nhiệm vụ phản ánh cuộc sống đó.Không những phản ánh đời sống, văn chương còn có nhiệm vụ sáng tạo ra sự sống.Chúng ta có thể thấy điều đó qua những câu chuyện cổ tích phản ánh ước mơ công lý, cải tạo hiện thực xã hội vì sự công bằng cho người dân 10
  11. Giáo án Ngữ văn lớp 7 lao động của người xưa như trong truyện Cây bút thần của Trung Quốc, Thạch Sanh ở Việt Nam… Câu hỏi 17: Với 2 nhiệm vụ như vậy, văn chương đã có những công dụng gì trong đời Công dụng sống của con người ? của văn Gv chốt :Nguồn gốc của văn chương là chương là lòng thương người do vậy công dụng của giúp cho văn chương là giúp cho tình cảm và gợi tình cảm và lòng vị tha. gợi lòng vị Gv ghi bảng : tha. b. Công dụng của văn chương _Giúp cho tình cảm và gợi Câu hỏi 18 Chắc hẳn chúng ta vẫn còn nhớ lòng vị tha. câu chuyện kể về cái chết của Dế Choắt -Xót thương trong Bài học đường đời đầu tiên của nhà cho cái chết văn Tô Hoài.Vì sao Choắt chết, các em có của Choắt, nhớ không ? Em có cảm nhận như thế nào một phần về cái chết của Choắt và sự ân hận của Mèn thì trách ? Mèn đã quá Gv chốt : Bạn…đã cảm thấy thương cho kiêu căng tự Choắt vì Choắt chết là do sự bồng bột, thói phụ, thong hung hăng tự phụ của Mèn gây nên.Đó là cảm cho sự những cảm xúc mà văn chương đã khơi dậy bồng bột, khi chúng ta đọc một tác phẩm văn học. non tẻ của 11
  12. Giáo án Ngữ văn lớp 7 Câu hỏi 16 : Như vậy Hoài Thanh viết “ Mèn… Một người hàng ngày chỉ biết…hay sao” là -Đúng đúng hay sai nhỉ ? Câu hỏi 17 : Tác phẩm văn chương nào tác động sâu sắc nhất đến tình cảm của em ? Hs suy nghĩ Hãy nói về tác động đó để xác nhận quan trả lời điểm của Hoài Thanh về công dụng của văn chương ? Gv chốt + ghi bảng: Văn chương đã khơi dậy những trạng thái cảm xúc của con -Khơi dậy những trạng thái người. cảm xúc của con người. Câu hỏi 18 : Văn chương có tác động như thế nào đến tình cảm của con người ? -Tạo những tình cảm chưa có -Luyện những tình cảm sẵn có -Làm đẹp những thứ Gv ghi bảng : bình thường -Tạo những tình cảm chưa có -Luyện những tình cảm sẵn có -Làm đẹp những thứ bình Chuyển ý : Hoài Thanh đã có một đoạn mở thường 12
  13. Giáo án Ngữ văn lớp 7 bài mang phong cách sáng tạo riêng, sang đến phần thân bài, chúng ta lại vừa được hiểu thêm hai khía cạnh nữa là nhiệm vụ và công dụng của văn chương. Cô mời một bạn đọc to phần kết của bài văn nào. Gv ghi bảng : Câu hỏi 19 : Ý nghĩa của văn chương trong 3.Ý nghĩa của văn chương đời sống con người được Hoài Thanh tổng -Thế giới sẽ kết lại như thế nào,em có thể nói theo ý hiểu nghèo nàn của mình không ? nếu không Gv chốt : Nghèo nàn ở đây không phải là sự có văn thiếu thốn về mặt vật chất, các em nên hiểu chương đó là sự nghèo nàn về mặt tinh thần, tình cảm của con người. Gv ghi bảng : _Thế giới sẽ nghèo nàn và thực dụng nếu không có văn Câu hỏi 20 : Em có nhận xét gì về cách kết chương thúc bài văn nghị luận trên của Hoài Thanh -Nêu lên ? một giả định để khẳng định GV bình: Có người đã từng nói văn chương 1 vấn đề là món ăn tinh thần không thể thiếu của con người. Còn nhà văn là kĩ sư tâm hồn, là 13
  14. Giáo án Ngữ văn lớp 7 người bạn, người thầy, người đồng chí, người đồng hành cùng ta trong suốt cuộc đời. Hoài Thanh thêm một lần nữa đề cao ý nghĩa của văn chương thật quan trong và bền lâu trong đời sống con người. Hoạt động 3: Hướng dẫn tổng kết GV gọi HS đọc ghi nhớ SGK GV ghi bảng: III. Tổng kết âu hỏi 15: Bài văn nghị luận của Hoài 1. Nội dung Thanh mở ra cho em những hiểu biết mới Hs suy nghĩ - Nguồn gốc cốt yếu của văn mẻ, sâu sắc nào về văn chương? trả lời. chương là tình cảm, là lòng vị tha. Văn chương là hình ảnh của sự sống muôn hình vạn trạng và sáng tạo ra sự sống, gây những tình cảm không có, luyện những tình cảm sẵn có. Đời sống tinh thần của nhân loại nếu thiếu văn chương thì sẽ rất nghèo nàn 14
  15. Giáo án Ngữ văn lớp 7 Câu hỏi 16: Qua văn bản này, em đã học 2. Nghệ thuật: được thêm gì từ phong cách viết văn nghị Hs suy nghĩ - Vừa có lí lẽ, vừa có cảm luận của Hoài Thanh ? trả lời xúc, hình ảnh. + Lí lẽ: nguồn gốc của thi ca chính là lòng yêu thương muôn loài (tiếng khóc) +Có cảm xúc: gợi lòng yêu thương qua hình ảnh thi sĩ xúc động + Hình ảnh: kể về con chim GV kết kuận: Gốc của văn chương là tình bị thương cảm nhân ái. Văn chương làm giàu tình cảm con người, làm đẹp cho cuộc sống. Hoài Thanh đã đem lại cho chúng những hiểu biết sâu sắc đó bằng lối văn nghị luận dồi dào lí lẽ, cảm xúc, hình ảnh và nhất là bằng tình yêu văn chương, trân trọng và đề cao văn chương như 1 giá trị không thể thay thế trong đời sống tình cảm của con người. Cô hi vọng rằng sau khi học xong bài này các em sẽ thấy được ý nghĩa quan trọng của văn chương trong cuộc sống và càng thêm trân trọng những giá trị của văn chương. Các em sẽ thích học văn cũng như đọc văn hơn để làm đẹp hơn cho tâm hồn, tình cảm của mỗi chúng ta. 15
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2