Giáo dục nghệ thuật trình diễn dân gian của các dân tộc thiểu số ở Tây Ninh

Nghệ thuật trình diễn dân gian (NTTDDG) đóng vai trò thiết yếu như một phương tiện giao tiếp, kết nối cộng đồng và lan tỏa văn hóa, thể hiện sâu sắc nhận thức, thẩm mỹ và bản sắc của các dân tộc. Tại Tây Ninh, các hình thức NTTDDG của các cộng đồng thiểu số như Khmer, Chăm, Hoa, Thái, Mường thể hiện sự đa dạng và phong phú văn hóa. Tuy nhiên, trước những tác động của lịch sử, công nghiệp hóa và sự giao thoa văn hóa, nhiều loại hình NTTDDG đang đối mặt với nguy cơ mai một. Do đó, việc nghiên cứu thực trạng và giá trị của nghệ thuật trình diễn dân gian là vô cùng cần thiết, nhằm xác định tầm quan trọng của giáo dục văn hóa và đề xuất các chính sách bảo tồn, phát huy phù hợp, đảm bảo sự phát triển bền vững trong xã hội đương đại.

Các nhà nghiên cứu văn hóa, cán bộ quản lý văn hóa, chính quyền địa phương, và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực bảo tồn di sản văn hóa, đặc biệt quan tâm đến nghệ thuật dân gian và các dân tộc thiểu số tại Tây Ninh.

Nghiên cứu này trình bày một cái nhìn tổng quan sâu sắc về nghệ thuật trình diễn dân gian (NTTDDG) của các dân tộc thiểu số tại Tây Ninh, bao gồm cộng đồng Khmer, Chăm, Hoa, Thái và Mường. Tác giả đã mô tả sự đa dạng và phong phú của các hình thức nghệ thuật này, từ múa trống Chhay-dăm của người Khmer, các làn điệu dân ca mang màu sắc Hồi giáo của người Chăm, các loại hình sân khấu và múa lân-sư-rồng của người Hoa, đến điệu Xòe Thái và dân ca Mường. Bài viết phân tích các yếu tố lịch sử, xã hội, kinh tế và tôn giáo đã tác động mạnh mẽ đến sự tồn tại và phát triển của NTTDDG, dẫn đến thực trạng nhiều loại hình đang có nguy cơ mai một nghiêm trọng. Phương pháp tiếp cận dựa trên việc tổng hợp các báo cáo địa phương và khảo sát thực tế, phác thảo bức tranh chi tiết về mức độ bảo tồn, khả năng truyền dạy và thực hành của từng cộng đồng. Nội dung chính chỉ ra rằng, trong khi một số loại hình được bảo tồn tốt hoặc đã được công nhận di sản, nhiều khác đang dần phai nhạt do thiếu thế hệ kế thừa, ảnh hưởng từ văn hóa hiện đại và các quy định tôn giáo. Giá trị ứng dụng của nghiên cứu này nằm ở việc nhận diện các thách thức cấp bách và tầm quan trọng của giáo dục văn hóa trong việc bảo tồn NTTDDG. Hàm ý chính là sự cần thiết phải có các chính sách và biện pháp bảo tồn, phát huy đồng bộ từ chính quyền và cộng đồng, đặc biệt nhấn mạnh sự cấp thiết đối với những dân tộc có NTTDDG đang đứng trước bờ vực biến mất như người Hoa và người Mường, nhằm bảo vệ bản sắc văn hóa đặc trưng của các dân tộc thiểu số trong dòng chảy phát triển của xã hội.