Giáo dục văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số trong trường đại học ở Trung Quốc – Một góc nhìn tham chiếu

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và sự phát triển nhanh chóng của xã hội hiện đại, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số đang trở thành một nhiệm vụ cấp bách, không chỉ ở Việt Nam mà còn trên phạm vi toàn cầu. Chủ trương này đã được chính phủ Việt Nam quan tâm đặc biệt, nhận thức rõ tầm quan trọng của việc duy trì bản sắc văn hóa tộc người. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều giá trị văn hóa truyền thống vẫn đang đối mặt với nguy cơ mai một hoặc thậm chí tiêu vong. Để góp phần tìm kiếm giải pháp hiệu quả cho thách thức này, bài viết tập trung nghiên cứu hoạt động giáo dục văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số trong các trường đại học ở Trung Quốc, nhằm cung cấp góc nhìn tham chiếu và những bài học kinh nghiệm giá trị cho công tác bảo tồn văn hóa và phát triển bền vững tại Việt Nam.

Giảng viên, nghiên cứu sinh, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục, văn hóa, dân tộc học; các nhà hoạch định chính sách giáo dục và văn hóa liên quan đến dân tộc thiểu số; cán bộ quản lý và phát triển chương trình tại các trường đại học.

Bài viết tập trung phân tích tầm quan trọng của việc giáo dục văn hóa truyền thống cho các dân tộc thiểu số trong bối cảnh các giá trị văn hóa đang đứng trước nguy cơ mai một ở Việt Nam. Tác giả sử dụng phương pháp tiếp cận tham chiếu, xem xét mô hình giáo dục văn hóa truyền thống tại các trường đại học ở Trung Quốc như một nguồn kinh nghiệm quý giá. Nghiên cứu chỉ ra rằng cả Việt Nam và Trung Quốc đều nhận thức sâu sắc vai trò của giáo dục trong việc bảo tồn văn hóa, phát huy bản sắc dân tộc và tăng cường khối đoàn kết. Tại Trung Quốc, hoạt động giáo dục văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số được triển khai thông qua nhiều định hướng chiến lược. Cụ thể, bài viết làm rõ các phương pháp chính: thứ nhất, thiết kế các khóa học chuyên sâu và tự chọn về văn hóa truyền thống, nhằm khơi dậy niềm tự hào và sự hiểu biết sâu sắc về văn hóa tộc người; thứ hai, biên soạn tài liệu giảng dạy phong phú, chính xác và truyền cảm hứng, hướng dẫn sinh viên áp dụng các giá trị văn hóa vào đời sống; thứ ba, đào tạo đội ngũ giảng viên có kiến thức chuyên sâu và kỹ năng sư phạm vững vàng để tích hợp hiệu quả văn hóa truyền thống vào chương trình giảng dạy; và cuối cùng, tổ chức các hoạt động thực hành, trải nghiệm như thi thư pháp, hòa nhạc, biểu diễn kinh kịch để sinh viên trực tiếp cảm nhận và phát huy văn hóa dân tộc. Các ví dụ điển hình từ Đại học Khoa học và Công nghệ Quảng Tây với dệt thổ cẩm, Đại học Hà Châu với bảo tàng văn hóa dân tộc, và các trường khác cho thấy sự đa dạng trong cách tiếp cận. Nhờ đó, bài viết rút ra những hàm ý quan trọng, cung cấp một góc nhìn tham khảo hữu ích cho Việt Nam trong công cuộc bảo tồn và phát triển giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số trong hệ thống giáo dục đại học.