BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
CỤC THẨM ĐỊNH VÀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG
HƯỚNG DẪN LẬP BÁO CÁO
ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG
DỰ ÁN XÂY DỰNG KẾT CẤU HẠ TẦNG
KHU CÔNG NGHIỆP
Hà Nội, 10/2009
Hướng dẫn lập báo cáo Đánh giá tác động môi trường dự án Xây dựng kết cấu hạ tầng khu
công nghiệp - 10/2009
1
Lời nói đầu
Tuân thủ Luật Bảo vệ Môi trường và các văn bản dưới luật, công tác bảo vệ môi
trường nói chung và đánh giá tác động môi trường nói riêng đã được triển khai thực
hiện trên địa bàn cả nước. Từ năm 1994 đến nay, nhiều dự án đầu tư đã lập báo cáo
đánh giá tác động môi trường, được Hội đồng thẩm định các cấp từ Trung ương tới địa
phương tổ chức thẩm định và cấp Quyết định phê chuẩn.
Nội dung chủ yếu của một báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được nêu trong
Nghị định 175/CP ngày 18/10/1994 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ
Môi trường 1993 trước đây và trong Thông tư 08/2006/TT-BTNMT ngày 08/09/2006
của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn về đánh giá môi trường chiến lược, đánh
giá tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường theo quy định của Nghị định
80/2006/NĐ-CP và Luật Bảo vệ Môi trường 2005. Tuy nhiên, đây là những quy định
chung về nội dung đối với báo cáo đánh giá tác động môi trường của tất cả các lĩnh
vực sản xuất và dịch vụ, trong khi nhiều lĩnh vực, nhiều ngành khác nhau có những
đặc thù riêng cả về tính chất nguồn thải, cả về quy mô và phạm vi tác động môi
trường. Điều đó đòi hỏi cần phải có những hướng dẫn lập báo cáo đánh giá tác động
môi trường riêng cho từng ngành, từng lĩnh vực đặc thù nhằm nâng cao chất lượng báo
cáo cũng như chất lượng thẩm định.
Với mục đích nêu trên, từ năm 1998 đến nay, Cục Môi trường (thuộc Bộ khoa học,
Công nghệ và Môi trường) trước đây và Vụ Thẩm định và Đánh giá tác động môi
trường (thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường) hiện nay đã phối hợp với một số cơ quan
chuyên môn tổ chức nghiên cứu, biên soạn các hướng dẫn lập báo cáo đánh giá tác
động môi trường chuyên ngành. Các hướng dẫn này khi ban hành đã nhận được nhiều
sự ủng hộ và góp ý của các nhà khoa học, các nhà quản lý, các tổ chức tư vấn, các tổ
chức tài chính và các doanh nghiệp.
Tiếp theo các hướng dẫn đã ban hành, Bộ Tài nguyên và Môi trường xin giới thiệu
bản Hướng dẫn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường dự án Xây dựng kết cấu hạ
tầng khu công nghiệp (bao gồm cả khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao,
cụm công nghiệp và cụm làng nghề).
Trong quá trình áp dụng vào thực tế, nếu có khó khăn vướng mắc xin kịp thời phản
ánh về Vụ Thẩm định và Đánh gia tác động môi trường theo địa chỉ:
CỤC THẨM ĐỊNH VÀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG
BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
Số 83 Nguyền Chí Thanh, Hà Nội
ĐT 04-7734247, Fax: 04-7734198
Hướng dẫn lập báo cáo Đánh giá tác động môi trường dự án Xây dựng kết cấu hạ tầng khu
công nghiệp - 10/2009
2
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ........................................................................................................................ 5
1. GIỚI THIỆU ............................................................................................................................................... 5
2. CÁC CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ KỸ THUẬT THỰC HIỆN ĐTM ........................................... 5
2.1. Cơ sở pháp lý .................................................................................................... 5
2.2. Cơ sở kỹ thuật ................................................................................................... 7
2.3. Phương pháp thực hiện ĐTM ........................................................................... 7
3. QUY TRÌNH ĐTM .................................................................................................................................. 8
4. NỘI DUNG CỦA BÁO CÁO ĐTM ................................................................................................ 9
5. ĐỐI TƯỢNG SỬ DỤNG BẢN HƯỚNG DẪN LẬP BÁO ÁCO ĐTM CÁC DỰ
ÁN XÂY DỰNG KẾT CẤU HẠ TẦNG KHU CÔNG NGHIỆP ......................................... 10
CHƯƠNG 1. MÔ TẢ TÓM TẮT DỰ ÁN ................................................................ 11
1.1. TÊN DỰ ÁN ......................................................................................................................................... 11
1.2. CHỦ DỰ ÁN ........................................................................................................................................ 11
1.3. VỊ TRÍ ĐỊA LÝ DỰ ÁN .................................................................................................................. 11
1.4. NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA DỰ ÁN ...................................................................................... 12
1.4.1. Mục đích và phạm vi hoạt động của dự án .................................................. 12
1.4.2. Các lợi ích kinh tế – xã hội của dự án ......................................................... 13
1.4.3. Mặt bằng tổng thể của dự án ....................................................................... 13
1.4.4. Hạ tầng kỹ thuật của dự án .......................................................................... 14
1.4.5. Chi phí đầu tư dự án .................................................................................... 16
1.4.6. Tổ chức quản lý dự án ................................................................................. 17
1.4.7. Tiến độ thực hiện dự án ............................................................................... 17
CHƯƠNG 2. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, MÔI TRƯỜNG VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI
....................................................................................................................................... 19
2.1. NGUYÊN TẮC CHUNG ............................................................................................................... 19
2.2. CÁC VẤN ĐỀ TRỌNG TÂM ...................................................................................................... 19
2.3. KHẢO SÁT VÀ ĐÁNH GIÁ MÔI TRƯỜNG NỀN ........................................................ 20
2.3.1. Thu thập, đo đạc và phân tích các thông số môi trường nền ...................... 20
2.3.2. Xử lý số liệu môi trường nền ....................................................................... 24
2.3.3. Đánh giá số liệu môi trường nền ................................................................. 32
CHƯƠNG 3. ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG ........................................ 34
3.1. NGUYÊN TẮC CHUNG ............................................................................................................... 34
3.2. XÁC ĐỊNH ĐỐI TƯỢNG CHỊU TÁC ĐỘNG .................................................................... 34
3.3. XÁC ĐỊNH NGUỒN GÂY TÁC ĐỘNG ............................................................................... 34
3.3.1. Nguồn gây tác động có liên quan đến chất thải .......................................... 35
3.3.2. Nguồn gây tác động không liên quan đến chất thải .................................... 35
3.3.3. Những rủi ro về sự cố môi trường do dự án gây ra ..................................... 36
3.4. ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG ................................................................................................................ 37
3.4.1. Đánh giá tính hợp lý về dự án ..................................................................... 37
3.4.2. Đánh giá tác động trong giai đoạn đền bù và giải phóng mặt bằng ........... 38
3.4.3. Đánh giá tác động trong giai đoạn xây dựng hạ tầng cơ sở ....................... 38
Hướng dẫn lập báo cáo Đánh giá tác động môi trường dự án Xây dựng kết cấu hạ tầng khu
công nghiệp - 10/2009
3
3.4.4. Đánh giá tác động trong giai đoạn khai thác và vận hành ......................... 41
3.4.5. Đánh giá tác động tổng hợp ........................................................................ 47
3.4.6. Đánh giá về các phương pháp sử dụng trong ĐTM .................................... 57
CHƯƠNG 4. BIỆN PHÁP GIẢM THIỂU TÁC ĐỘNG XẤU, PHÒNG NGỪA
VÀ ỨNG PHÓ SỰ CỐ MÔI TRƯỜNG ................................................................... 58
4.1. NGUYÊN TẮC CHUNG ............................................................................................................... 58
4.2. CÁC BIỆN PHÁP GIẢM THIỂU TRONG GIAI ĐOẠN ĐỀN BÙ VÀ GIẢI
PHÓNG MẶT BẰNG ............................................................................................................................... 58
4.3. CÁC BIỆN PHÁP GIẢM THIỂU TRONG GIAI ĐOẠN XÂY DỰNG HẠ
TẦNG CƠ SỞ ............................................................................................................................................... 59
a. Sinh khối thực vật do phát quang ...................................................................... 59
b. Bùn bóc tách bề mặt .......................................................................................... 59
c. Bụi khuếch tán từ quá trình san nền .................................................................. 59
d. Nước thải sinh hoạt ............................................................................................ 59
e. Chất thải rắn sinh hoạt ...................................................................................... 59
f. Chất thải xây dựng .............................................................................................. 60
g. Dầu mỡ thải ....................................................................................................... 60
h. Tiếng ồn do hoạt động của các thiết bị, máy móc, phương tiện thi công .......... 60
i. Tình trạng ngập úng ........................................................................................... 60
k. Cản trở giao thông và lối đi lại của người dân ................................................. 60
l. Mâu thuẫn giữa công nhân xây dựng và người dân địa phương ....................... 60
m. Tai nạn lao động ............................................................................................... 60
n. Nổ bom mìn tồn lưu trong lòng đất ................................................................... 61
o. Sự cố cháy .......................................................................................................... 61
4.4. CÁC BIỆN PHÁP GIẢM THIÊU TRONG GIAI ĐOẠN KHAI THÁC VÀ VẬN
HÀNH ............................................................................................................................................................... 61
4.4.1. Tuân thủ các phương án quy hoạch............................................................. 61
4.4.2. Giảm thiểu ô nhiễm không khí ..................................................................... 61
4.4.3. Giảm thiểu ô nhiễm do nước thải ................................................................ 62
4.4.4. Giảm thiểu ô nhiễm do chất thải rắn và chất thải nguy hại ........................ 62
4.4.5. Giảm thiểu các tác động đến môi trường văn hóa - xã hội ......................... 64
4.4.6. Giảm thiểu sự cố môi trường ....................................................................... 64
CHƯƠNG 5. CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ VÀ GIÁM SÁT MÔI TRƯỜNG ... 65
5.1. NGUYÊN TẮC CHUNG ............................................................................................................... 65
5.2. CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG .................................................................. 66
a. Chương trình quản lý môi trường ...................................................................... 66
b. Tổ chức và nhân sự cho quản lý môi trường ..................................................... 67
5.3. CHƯƠNG TRÌNH GIÁM ÁT MÔI TRƯỜNG ................................................................... 68
a. Giám sát chất thải .............................................................................................. 68
b. Giám sát môi trường xung quanh ...................................................................... 71
CHƯƠNG 6. THAM VẤN Ý KIẾN CỘNG ĐỒNG ................................................ 76
6.1. THU THẬP CÁC THÔNG TIN VỀ KINH TẾ - XÃ HỘI .............................................. 76
Hướng dẫn lập báo cáo Đánh giá tác động môi trường dự án Xây dựng kết cấu hạ tầng khu
công nghiệp - 10/2009
4
6.2. LẤY Ý KIẾN CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP XÃ VỀ CÁC VẤN ĐỀ MÔI
TRƯỜNG ........................................................................................................................................................ 76
CHƯƠNG 7. CẤU TRÚC BÁO CÁO ĐTM ĐỐI VỚI DỰ ÁN XÂY DỰNG KẾT
CẤU HẠ TẦNG KHU CÔNG NGHIỆP ................................................................... 77
7.1. MỞ ĐẦU ................................................................................................................................................ 77
7.2. CHƯƠNG 1: MÔ TẢ TÓM TẮT DỰ ÁN ................................................................................. 77
7.3. CHƯƠNG 2: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, MÔI TRƯỜNG VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI ..... 78
7.4. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG ................................................... 78
7.5. CHƯƠNG 4: BIẸN PHÁP GIẢM THIÊU TÁC ĐỘNG XẤU, PHÒNG NGỪA VÀ
ỨNG PHÓ SỰ CỐ MÔI TRƯỜNG .................................................................................................... 79
7.6. CHƯƠNG 5: CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ VÀGIÁM SÁT MÔI TRƯỜNG ....... 79
7.7. CHƯƠNG 6: THAM VẤN Ý KIẾN CỘNG ĐỒNG ............................................................. 80
7.8. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ....................................................................................................... 80
PHỤ LỤC ..................................................................................................................... 81
1. MÔ HÌNH ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG TÍCH HỢP ................................................................... 81
CỦA CÁC NGUỒN THẢI TỚI MÔI TRƯỜNG ......................................................................... 81
2. MÔ HÌNH DỰ BÁO LAN TRUYỀN Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ ..................................... 89
3. MÔ HÌNH DỰ BÁO Ô NHIỄM NGUỒN NƯỚC .................................................................. 92
4. HỆ SỐ PHÁT THẢI CỦA MỘT SỐ LOẠI HÌNH CÔNG NGHIỆP ........................... 102
5. CÁC TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC
THẢI ................................................................................................................................................................ 111
6. MỘT SỐ CẤU HÌNH XỬ LÝ NƯỚC THẢI .......................................................................... 112
7. MẪU PHIẾU ĐIỀU TRA XÃ HỘI HỌC .................................................................................. 113
8. MẪU PHIẾU ĐIỀU TRA CÁC HỘ NUÔI TRỒNG THỦY SẢN ............................... 116
9. MẪU PHIẾU ĐIỀU TRA CÁC HỘ ĐÁNH BẮT THỦY SẢN ..................................... 119