Kỹ thuật canh tác các giống lúa cực sớm
Các giống lúa cực sớm (dưới 90 ngày): Các giống lúa có thời gian sinh
trưởng dưới 90 ngày được xếp vào nhóm cực sớm, có ký hiệu OMCS. Đây
là bộ giống đáp ứng được yêu cầu vừa là giải pháp tình thế, giảm độ rủi ro
do lũ ở ĐBSCL, vừa là giải pháp lâu dài, vì ta chủ trương sống chung với lũ,
né mặn vụ Đông Xuân, để tăng vụ, né hạn, gió nóng ở miền Trung.
Giống OMCS 95-5 (Giống quốc gia được đưa vào sản xuất, đặc biệt
vùng cần né lũ)
Giống OMCS95-5 có tên gốc là OM 1305, chọn từ cặp lai
OMCS6/IR68. Nếu áp dụng kỹ thuật sạ, giống có thời gian sinh trưởng 82-
90 ngày (trung bình 85 ngày), năng suất 4-6 tấn/ha vụ Hè Thu và tiềm năng
về năng suất trên 7 tấn vụ Đông Xuân. Đặc điểm: đẻ nhánh khỏe, trọng
lượng 1.000 hạt=26 g, rạ yếu do liên kết gen với thời gian sinh trưởng ngắn,
nên bón phân hợp lý để tránh đổ ngã. Giống OMCS 95-5 có tính chống chịu
rầy nâu cấp 3-5, hơi kháng với bệnh đạo ôn. Trong sản xuất, chưa chú trọng
nhân lộc giống, nên giống bị lẫn lộn thoái hóa, vài nơi có hiện tượng rầy nâu
phát triển trên ruộng OMCS 95-5 đã được sản xuất với quy mô độ 20.000 ha
(Giồng Riềng, Gò Quao,...). Gạo thuộc nhóm hạt dài (7mm), tỷ lệ dài/rộng
3,4 hơi bạc bụng (cấp 1-3). Hội đồng Khoa học của Bộ Nông nghiệp và
PTNT đã chấp thuận và đề nghị với Bộ công nhận giống này là giống quốc
gia.
Giống OMCS 95/3 (Giống được khu vực hóa, đặc biệt cho vùng cần
né lũ, mặn)
Giống OMCS95/3 có tên gốc là OM 1303, được chọn trong cặp lai
OMCS5/IR64 từ năm 1989 theo phương pháp phả hệ, được đánh giá sơ khởi
từ Đông Xuân 91-92. Thời gian sinh trưởng ngắn và năng suất cao nên đã
được đưa vào sản xuất thử tại nhiều điểm ở ĐBSCL cùng với giống OMCS
95-5, với diện tích khoảng 6000 ha.
Thời gian sinh trưởng của giống là 83-90 ngày, tán lá gọn, cứng cây,
đã đạt năng suất 6-8 tấn/ha vụ Đông Xuân và hơn 4-5 tấn/ha vụ Hè Thu. Tuy
nhiên, do có râu ở bông nên diện tích gieo trồng bị hạn chế do bị thương lái
lúa chê, mặc dù bà con nông dân và chủ nhà máy xay chà vẫn chưa ưa thích.
Giống có tính năng kháng đạo ôn cấp 3, hơi kháng đến hơi nhiễm rầy
nâu (cấp 3-5). Gạo có chiều dài 7 mm tỷ lệ dài/rộng: 3, hơi bạc bụng (cấp 3).
Giống OMCS 96 (Giống được khu vực hóa)
Giống OMCS96 được chọn từ cặp lai OM296/IR66 theo phương pháp
phả hệ từ năm 1990 và đã được khảo nghiệm sơ khởi từ vụ Động Xuân 92-
93 và sản xuất thử trên một diện tích rộng từ vụ Hè Thu 96.
Thời gian sinh trưởng của giống là 83-90 ngày. Chiều cao 92 cm, số
hạt chắc trên bông tới 70, tỷ lệ lép thấp (15,6%) và trọng lượng 1.000 hạt =
26 gr.
Kết quả khảo nghiệm trong 2 vụ Đông Xuân 95-96 và Hè Thu 96 cho
thấy giống cho năng suất cao nhất (7,53 tấn/ha) trong số các giống nhóm
OMCS được khảo nghiệm. Nhiều địa phương cũng đạt năng suất 4-6 tấn/ha
vụ Hè Thu và 6-8 tấn vụ Đông Xuân.
Giống có phản ứng cấp 3-5 đối với rầy nâu và cấp 5 đối với đạo ôn.
Gạo OMCS có dạng hạt thon, dài trên dưới 7 mm, tỷ lệ dài/rộng: 3. ít bạc
bụng, Đông Xuân đạt cấp 0-1, cơm khô.
Các giống có triển vọng:
Các giống OMCS được lai tạo hoặc tuyển chọn được Bộ Nông nghiệp
và PTNT công nhận ở mức độ giống quốc gia là OMCS94; OMCS95-5; ở
mức độ khu vực hóa là OMCS95-3, OMCS96 và trước đây là OMCS7.
Để đáp ứng yêu cầu sản xuất, chọn các giống lúa dưới 90 ngày, bao
gồm cả những giống lúa dưới 80 ngày từ các giống để lai tạo giống lúa dưới
70 ngày và các giống cao sản, chất lượng gạo cao, kháng sâu bệnh như IR64,
OM997.
Sản xuất thử 2 giống OMCS97 (1 dòng của OM 1723) và OMCS 97-
25 (1 dòng của OM 1314 tuyển) hai giống trên tỏ ra có triển vọng tốt về mặt
năng suất cao, phẩm chất gạo tốt và kháng sâu bệnh.
Thời kỳ mạ thích hợp của một giống lúa vào khoảng 1/5 thời gian
sinh trưởng của giống đó, hay giống 100 ngày có thời kỳ mạ khoảng 20 ngày,
giống dưới 90 ngày có thời kỳ mạ khoảng 15 ngày; không có giới hạn thấp,
hay trường hợp làm mạ không đất, mạ công nghiệp, tuổi mạ chỉ được để
khoảng 7-10 ngày; hai phương thức sạ và cấy đều có thể phát huy được đầy
đủ tiềm năng về năng suất của một giống, nếu như thực hiện đầy đủ những
biện pháp kỹ thuật thích hợp. Đối với giống lúa OMCS, phương thức sạ
thích hợp hơn, vì dễ làm hơn. Mật độ sạ như các giống lúa khác, lượng hạt
giống khoảng 150 kg/ha, nếu làm đất kỹ, san phẳng ruộng, có thể giảm
lượng hạt giống còn 100 kg/ha; dùng dụng cụ gieo hàng của IRRI mà Viện
lúa ĐBSCL vừa cải tiến và giới thiệu, có thể lượng hạt giống giảm còn 50-
70 kg/ha; vụ Đông Xuân, gieo hàng theo hướng Bắc-Nam làm tăng năng
suất lúa từ 3-7 tạ thóc /ha, vì hàng lúa lợi dụng được ánh sáng bình minh và
hoàng hôn nhiều hơn; gieo hàng còn có thể trừ cỏ dại, khử lúa lẫn dễ hơn.
Hạt giống trước khi gieo mạ hoặc sạ phải được rặt hay không lộn giống sạch,
loại bỏ hạt lép, hạt sâu bệnh, khi cần phải xử lý mầm sâu bệnh theo hướng
dẫn của ngành Bảo vệ thực vật.
Kỹ thuật chăm sóc, tưới nước
Nhiều ruộng lúa OMCS đã đạt 5-7 tấn/ha cũng chỉ bón bình thường
như các giống khác, có phần giảm hơn chút ít do thời gian ở ruộng ngắn hơn,
phải tập trung giai đoạn đầu, bón lót hoặc bón sau sạ độ 6-7 ngày và bón vào
lúc lúa đẻ, hoặc sau lần bón thứ nhất khoảng 7-10 ngày; bón phân chậm, lúa
đẻ lai rai, có khi dẫn đến tình trạng lúa trổ không đều như kiểu lúa lộn, dễ
vươn lên và dễ nhiễm sâu bệnh. Lượng phân bón cho 1 ha tương tự như các
giống khác, trong vụ Hè Thu nên bón 70-90 kg N hay độ 150-200 kg Urê.
Chú ý bón đầy đủ lân, khoảng 40-50 kg P205 hoặc 200-300 kg super lân
trong vụ Đông Xuân tăng N, khoảng 90-100 kg N hay 200-250 kg urê; có
thể giảm lân 40-50 kg P205, 200-300 kg super lân. Mỗi vụ bón 20-30 kg K20.
Bón phân lân đầy đủ cho ruộng nhân giống sẽ tăng được chất lượng hạt lúa
giống; vụ sau cây mạ khỏe mạnh hơn và năng suất có thể tăng 5-10%.
