Kỹ thuật nuôi trồng nấm Rơm hiệu quả, năng suất cao

Ơ Ồ Ậ Ấ Ỹ K THU T NUÔI TR NG N M R M

Ấ Ặ Ơ Ọ Ủ

ứ ấ ơ ọ ọ Có tên khoa h c là Volvariella

ạ ạ ắ volvacea g m nhi u lo i khác nhau có lo i màu xám tr ng, xám, xám đen,...

ặ

1. Đ C TÍNH SINH H C C A N M R M 1.1. Tên khoa h cọ ấ (còn g i là n m tr ng). N m r m ề ồ ể 1.2. Đ c đi m hình thái ơ ố ồ ấ ấ ỳ

ể ủ ấ ấ ấ ấ ơ ố

ạ ằ ỏ

ử ố ư ộ ự ế ể ạ gi ng nh m t chi c ô, dù) (giai đo n phát tán bào t

ưở ố N m r m bao g m có bao g c, cu ng n m, mũ n m. Chu k sinh tr ng ắ ầ ừ và phát tri n c a n m r m r t nhanh. T lúc c y gi ng sau 1011 ngày b t đ u ớ ấ hình thành d ng đinh ghim, 23 ngày sau l n r t nhanh b ng nút nh , nút áo, hình tr ng ứ đ duy trì s sinh t n.ồ

ệ ộ ợ 1.3. Nhi

ạ ệ ộ ấ ợ ừ ể t đ phát tri n thích h p ể ệ ợ Giai đo n h s i phát tri n nhi t đ thích h p trong mô n m t 38

400C.

ệ ộ ả ể ể ợ ừ t đ thích h p cho qu th phát tri n là t 30 32

0C

ủ ủ ư ệ 68 70%.

ừ 80 90%.

ấ ầ ệ ẩ Nhi 1.4. Đ mộ ẩ ộ ẩ ộ ẩ ấ ồ đ a vào nuôi tr ng t Đ m c a nguyên li u sau khi ể ừ ả ể ợ Đ m không khí thích h p cho qu th phát tri n t ề ề N m r m r t c n v đi u ki n nóng và m.

ử ụ ưỡ ự ế 1.5. Dinh d ấ ơ ngưỡ ơ N m r m s d ng dinh d ng Xenlulo tr c ti p.

ế ả ể ứ R t c n thi t trong quá trình hình thành qu th (ngày th 712 k t ể ừ

1.6. Ánh sáng ấ ầ ố

ấ khi c y gi ng). ộ

ạ ầ ạ

ả ể Ở ừ

1.7. Đ thông thoáng ế ở ả t C n thi ộ ế ạ ả ể ọ ấ ả ể ế ế

ạ ợ c giai đo n nuôi s i và giai đo n qu th . giai đo n nuôi ả ợ ớ ẽ ệ ợ ế s i n u thi u đ thông thoáng s i l n s b n thành t ng m ng mà không có ộ ả Ở giai đo n qu th n u thi u đ thông thoáng qu th m c r t ít và có qu . ị ạ ể ị th b d d ng. ờ ụ tháng 5 tháng 9

1.8. Th i v : 2. QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ ệ ơ ồ 2.1. S đ quy trình công ngh

ạ ơ ế ạ R m r , Bông ph lo i 1 4 Đóng mô, vào khuôn c yấ gi ngố

Ươ ợ m s i 5 2 ớ ằ ệ X lý nguyên li u b ng 1314

Ủ ố ử ný c vôi pH= đ ng

6 3 Chăm sóc, thu hái, chế bi nế ệ

ộ ẩ ỉ ả Đ o và ch nh đ m nguyên li uệ ả ạ ủ i thích các công đo n c a quy trình công ngh 2.2. Gi ậ ệ ị ẩ 2.2.1. Chu n b nguyên v t li u ạ

ơ ấ ưở ưở ị

ng 70m2. ớ ộ ụ ế ả Nguyên li u: R m r , bông ph th i ẩ Nhà x ộ Khuôn g : d ng hình chóp c t cao 40 cm, đáy l n r ng dài 1,2m r ng

ộ ệ ệ ng: 1 t n nguyên li u chu n b nhà x ỗ ạ 40 cm; đáy nh dài 1,1m r ng 3235cm.

ố ấ ệ ủ ề ộ ầ ỏ K lót đ ng

ề ệ ể

ủ ầ N i ngâm

ệ : 1 t n nguyên li u c n 1 k lót có chi u r ng 1,5m; ườ ỗ ằ ng chi u dài 56m, đóng b ng tre, g theo ki u rát gi ế ố ệ t. N u làm lâu dài c n xây b nguyên li u: càng r ng càng t ề ề ộ ủ ể ố ề ể ộ ệ i đa 40cm, chi u r ng, chi u dài theo di n c vôi chi u cao c a b t

ơ ể ứ ướ đ ch a n tích.

ụ ắ ộ Các d ng c khác: C c thông khí, cào s t 3 răng, nilon cu n, máy

ụ i phun s ọ ng.

ấ ơ Là nh ng nguyên li u giàu Xenlulo dùng cho tr ng n m r m r t t ấ ố t.

ố ớ ơ ạ ư ể ố ượ ồ i thi u s l ng là 300kg.

ươ ế ị ướ ơ b m, thi t b t ạ ế ạ ơ 2.2.2. R m r , bông ph lo i ệ ữ ử ằ ử ướ t ủ ố đ ng

ướ

ộ ố ủ ố Đ i v i r m r đ a vào x lý m t đ ng ệ 2.2.3. X lý nguyên li u b ng n c vôi và ỷ ệ ướ l c vôi theo t ế ả

ớ ướ ệ ủ ố ớ 3,5 4 kg vôi đã tôi cho 1000 lít n ẫ c và x p lên k ể c. V t lên đ ráo b t n đ ng.

Hoà n c. Cho ệ ặ ạ ơ r m r ho c bông ph th i vào d m và ngâm 7 10 phút cho nguyên li u no ế ủ ướ đ n ặ ạ ủ ề ặ ở ả ố ế ố X p đ ng xong dùng nilon ho c b t quây kín xung quanh đ ng ệ kho ng 1/3 di n tích b m t ố ủ ể ở đ h chính 15 cm, phía trên đ ng

ố ủ phía đáy đ ng gi a.ữ

ướ ủ ộ ố ượ ỳ Kích th ố c đ ng r ng 1,5m; cao 1,5m; dài tu theo s l ơ ng r m

r .ạ

ủ ố ế

ề ệ ộ ố ủ ố đ ng lên men hi u khí làm cho nguyên li u m m và ủ ệ t đ đ ng . Sau 23 ngày nhi t đ lên cao trong đ ng

ả

0C.

ố ủ ươ ng pháp Ph ệ ộ ờ ề chín đ u nh nhi ượ ừ 75 85 c t ph i lên đ ộ ẩ ỉ ả 2.2.4. Đ o và ch nh đ m đ ng

ệ ộ ố ủ ổ ừ t đ đ ng ị n đ nh t 7580

0C không tăng lên n aữ

ế

ủ ể ỡ ố ộ ẩ ủ ki m tra đ m. Trong quá trình d đ ng tách

Sau 3 ngày nhi ả ố ủ ti n hành đ o đ ng . ộ ố ỡ Gi toàn b đ ng ầ ệ

nguyên li u thành 2 ph n ầ ồ ố ệ ủ ố ủ ỉ , đáy đ ng ố , đ nh đ ng

ủ ố ủ ầ .

ầ ể ắ ặ ấ

+ Ph n 1: g m nguyên li u xung quanh đ ng ủ + Ph n 2: toàn ph n lõi c a đ ng ệ Ki m tra đ m c a nguyên li u: v t ch t nguyên li u th y có n ọ ặ ệ ả ướ ượ c, v t ch t không có n c ch y thành gi ướ c t thì

ộ ẩ ủ ụ t liên t c là đ ướ ắ c vôi loãng pH = 8. ọ ả ch y thành gi ổ b sung thêm n

ể ộ ẩ ệ

ủ , ph n gi a đ ng

ầ ề ệ ể ế Ki m tra và ch nh đ m xong, x p nguyên li u lên sàn kê theo cách ữ ố ế ữ ố ớ thì x p ra ượ c đ ng đ u trong quá trình lên men

ế

ấ ố

ỉ ủ ả đ o: l p ngoài, trên cùng cho vào gi a đ ng ồ phía ngoài . Đ sao cho nguyên li u đ hi u khí. 2.2.5. Đóng mô, vào khuôn c y gi ng ả ệ ể ệ ế ứ Sau khi đ o nguyên li u 35 ngày ki m tra nguyên li u n u đáp ng

ượ ề ệ ấ ố đ c các đi u ki n sau thì c y gi ng:

ơ ạ ẫ

ề + R m r vàng đ u, có màu nâu s m ệ ủ ộ ẩ ắ ấ ướ ừ ả ọ + Nguyên li u đ đ m v t th y có n c ch y ra t ng gi ụ t liên t c

ễ ị ệ + Nguyên li u có mùi d ch u.

ị ẩ ề ồ

ệ Chu n b các đi u ki n: di n tích nuôi tr ng ơ ể ạ ố

ấ ượ ệ ấ ấ ả ả ố ệ tr i)ờ khuôn đóng mô, nilon. R m r khô dùng đ che ph , gi ng n m theo t ệ l (trong nhà hay ngoài ỷ ấ ủ ờ ng và th i gian sinh

12kg/ 1 t n nguyên li u. Gi ng n m b o đ m ch t l ố ưở ừ ử ệ ấ ấ ấ ố ổ ng (T t nh t là tu i gi ng n m t 1317 ngày và có xu t hi n bào t áo tr

ị ồ màu h ng th t).

ệ ệ ấ ặ ố

ạ ọ ọ ợ ậ Đóng mô c y gi ng: Đ t khuôn theo di n tích hi n có sao cho thu n i. Khuôn n cách khuôn kia 20 cm, hàng khuôn n cách i chăm sóc và đi l l

ệ ả ấ ớ

ố hàng khuôn kia 3040cm. R i 1 l p nguyên li u vào khuôn dày 1012cm, c y 1 ớ l p gi ng xung quanh cách mép khuôn 45cm.

ế ụ ư ậ ủ ắ ắ ớ ố ề ặ ớ Ti p t c làm nh v y đ 3 l p. L p trên cùng r c gi ng kh p b m t

khuôn.

ệ ấ ặ ắ ớ ỏ ể ế Cho 1 l p nguyên li u m ng 23cm, n ch t tay nh c khuôn ra đ ti p

ụ t c đóng mô khác.

ấ ơ ạ ườ ượ 1 t n r m r th ng đóng đ c 7075 mô.

ề ệ ỳ ồ ờ ế Sau khi đóng mô xong tu theo đi u ki n th i ti

ờ ể ợ ệ ộ ừ c nhi 45

ầ ữ ượ đ ệ ộ ạ ầ t đ trong mô n m t ố ừ t đ h d n xu ng t t, tr ng trong nhà hay ấ 0C. 38 40

Ươ ậ ngoài tr i đ che đ y cho phù h p và gi 470C trong 23 ngày đ u. Sau đó nhi 2.2.6.

ợ m s i ờ ỳ ọ ươ ơ ụ ộ ấ ớ ợ ủ ấ

Th i k m c m s i c a n m r m ph thu c r t l n vào th i ti ủ ấ ợ ọ ề ấ ầ ậ ệ ệ ộ

ờ ế ể ề ấ quan tr ng nh t là đi u ki n nhi ớ v i th i ti t đ trong mô n m.

t đ đi u ti ệ ộ t đ 4446 Nhi

ướ ứ ẹ ấ ệ ộ i nh lên mô n m. Nhi t đ 3943

ứ ệ ộ Nhi t đ 3638

ệ ộ Nhi t đ 3536

ờ ế t, ả t đ . Vì v y c n ph i che ph r t h p lý ệ ộ ế ượ c nhi t đ 0C ngày th 23. ứ 0C ngày th 45 t 0C ngày th 68. 0C ngày th 9.ứ ấ ầ ấ ầ ướ i đón n m ngày 23 l n, trên mô n m lúc nào cũng

ướ ọ ạ ắ ầ ứ ế ấ ứ Ngày th 89 c n t ủ ượ c đ ng l i. Đ n ngày th 10, 11 mô n m b t đ u ra ng n có óng ánh c a l

ề ặ

ơ đinh ghim trên b m t. 2.2.7. Chăm sóc ấ a. Chăm sóc n m r m trong nhà

ủ ả ấ ầ ồ ố Kho ng 34 ngày sau khi c y gi ng c n đóng kín c a ngà nuôi tr ng

ầ ướ ướ i n

không c n t ừ c. ứ ở ươ i phun s T ngày th 4 tr đi dùng thi

ọ ẩ ư ổ ng ho c t ộ ẩ ặ ướ ộ ẩ ằ

ở ạ

ủ ườ ấ n mô n m mà có th dùng

ế ị ướ i phun t b t ấ m a b sung đ m xung quanh mô n m nh m giúp cho đ m đ m xung ầ i nh lúc ban đ u. quanh thành mô tr l ộ ẩ ầ ư ứ Các ngày sau căn c vào đ m c a s ướ ủ ể i 12 l n nh m duy trì đ m c a thành mô. ế ị ướ t b t thi

ươ i phun s ề ng t ệ ồ ằ ố ề C n t o đi u ki n trong nhà nuôi tr ng có đ ánh sáng, phân b đ u

ừ ồ ộ ẩ ủ ở ọ ượ (đ c đ

t ồ ứ ngày th 4 tr đi. ầ ế ng h p nhà nuôi tr ng có d u hi u thi u thông thoáng c n

ầ ạ c sách trong nhà nuôi tr ng) ợ ướ ng không có gió lùa tr c ti p. m b t c a

ự ệ ớ ế ấ ệ ự ế ụ ế ộ ượ c th c hi n liên t c cho t ợ i khi k t thúc đ t ườ Trong tr ở ớ ử ở ữ nh ng h Ch đ chăm sóc này đ

ấ ơ

nuôi tr ng.ồ ờ b. Chăm sóc n m r m ngoài tr i ấ ủ ố ơ ộ Sau khi đóng mô và c y gi ng xong dùng r m khô ph kín toàn b mô

n m.ấ

ầ ướ ướ ườ ầ ờ ợ

Trong 34 ngày đ u không c n t ặ c, tr ủ i n ỉ ủ ư ạ ấ

ư ặ ng h p g p tr i m a ế quá to thì dùng nilon ho c b t ph kín phía đ nh c a mô n m khi h t m a thì d ra.ỡ

ộ ứ ộ ớ ơ

ấ

ế ể

ộ ỏ ế t b toàn b toàn b l p r m cũ dùng thi ư ướ ự ng ho c phun m a t ở ạ ừ ờ i t ế ớ ơ ủ ừ ầ t b t i tr c ti p vào xung quanh mô n m, khi t th i đi m này hàng ngày dùng ô doa hay thi 12 l n sao cho l p r m ế ị ướ i ướ i ế t ớ ơ ủ i tr c ti p lên l p r m t

Đ n ngày th 4 l ặ ươ phun s ủ ớ ơ xong ph l p r m khô tr l ư ướ ự ị ướ i phun m a t b t luôn luôn m.ẩ

ị ỳ ỡ ỏ ớ ủ t b phun s

Đ nh k 23 ngày 1 l n g b l p áo ph dùng thi ị ầ ấ

ế ị n mô n m nh m duy trì đ m n đ nh, t ủ ầ ằ ậ ớ ơ ộ ẩ ổ ư ướ ầ ơ ươ ng ậ ườ i xong đ y i. Khi đ y l p r m ph c n chú ý đ a ph n r m khô vào

ế ướ ự i tr c ti p vào s t ủ ở ạ ớ ơ l p r m ph tr l ầ ơ ẩ trong, ph n r m m quay ra ngoài. ượ ế ộ ự ụ ệ ớ ế Ch đ chăm sóc này đ c th c hi n liên t c cho t ợ i khi k t thúc đ t

nuôi tr ng.ồ

ố ư ướ L u ý: Tr ợ ng h p nhi t đ không khí xu ng th p d i 28

ườ ạ ệ ộ ộ ấ ấ (c trong nhà, ngoài tr i)

ộ ợ ắ ườ ủ ề

ộ ỉ ệ ộ ấ ằ ấ

ở ạ ậ ố

oC thì c nầ ờ . Trong ng h p b t bu c ph nilon hàng ngày c n đi u ch nh đ thông thoáng ơ ấ t đ m h n ít nh t ủ i. Khi ph

ả ầ ổ ư ấ t đ không khí xu ng th p thì đ y nilon tr l ớ ơ ệ ộ ủ ủ ả ộ

dùng nilon hay b t che kín toàn b mô n m tr ở trong mô n m b ng cách: m nilon vào bu i tr a khi nhi ỗ m i ngày 1h, khi nhi ơ r m khô thì không nên ph quá dày, đ dày l p r m ph kho ng 710cm. 2.2.8. Thu hái

ố ừ ế ườ ị ợ ổ

ấ Sau khi c y gi ng t ậ ấ ỹ 812 ngày n u môi tr ạ ọ ắ ầ

ế ầ ự ườ ế ng n đ nh phù h p chăm ướ i n mô

ể ừ ể ấ

ặ ờ ị ả ầ ấ ớ ủ ề ế

sóc đúng k thu t thì n m b t đ u m c, giai đo n này c n chú ý không t ạ ự ắ ướ c có áp l c m nh, tránh ánh n ng m t tr i chi u tr c ti p vào s n ủ ớ ữ ộ ẩ ủ ổ ầ ấ đ m c a l p áo ph n đ nh. n m, c n gi ỏ ệ khi n m nh xu t hi n kho ng 34 ngày sau có th thu hái. Khi K t ấ ấ ề ấ th y chi u cao c a cây n m l n g p 1,5 l n chi u ngang thì ti n hành thu hái ỏ ả ấ ấ ể ườ ng kính qu n m to hay nh . b t k đ

ở ố g c đóng vào túi nilon theo

ặ ạ ầ ố ọ tr ng l ng khách hàng yêu c u chuy n t

ươ i n i tiêu th càng nhanh càng t ơ

ệ ố ộ ụ ủ ạ i trong t ẩ ư ự t. ố ế l nh. N u mu n ả ả (b o qu n

ề ầ ổ (bu i sáng, bu i chi u).

ạ ơ Khi thu hái xong nh t s ch r m r bám ể ớ ơ ượ ả ấ ả Tuy t đ i không b o qu n n m r m t ả ả ả ả ầ b o qu n c n lu c chín sau đó b o qu n nh các th c ph m khác ở ngăn mát 67 ngày, ngăn đá 12 ngày). ư ấ ơ ờ ờ ng n m r m t p trung

ư ế ấ

ấ ậ ợ ẽ ả

ộ ợ ấ ồ ơ ấ ổ N m r m th hái ít nh t 2 l n/ngày ạ ở ợ ả ượ S n l đ t 1, th i gian th i gian thu ho ch ế ụ kéo dài 45 ngày thì k t thúc đ t 1. Ti p t c chăm sóc mô n m nh lúc ban ợ ế ầ đ u kho ng 57 ngày sau n m s ra ti p đ t 2, thu hái trong vòng 23 ngày thì ế k t thúc toàn b đ t nuôi tr ng.

ấ ứ ế ả ượ ổ N m ra r vào ngày th 12 15

ạ ợ ỉ (chi m 80% t ng s n l ỳ ả ợ ng) ấ ấ ư ậ đ t 1 sau ơ i 20%. Nh v y chu k s n xu t n m r m

ấ ạ ấ ế ế ố ộ ả 78 ngày ra đ t 2 r i rác ch còn l 2530 ngày. Năng su t đ t 12 20%. * Ch bi n n m mu i.

ể ấ Đun n c sôi th n m t

ả ắ

ố ươ i vào lu c 57 phút đ n m chín ắ ớ ể ầ ự ướ ộ ướ ạ c l nh (làm l nh 12 l n) cho qu n m r n ch c v t đ ráo n ụ ụ ả ấ ạ ứ ớ

ớ ớ ố

ộ ể ố

ủ ổ ắ màu s c c a qu

à v t raớ ả ấ ạ ướ c th vào n ấ ư cho vào d ng c mu i nh can nh a, chum v i, túi nilon 2 l p. C 1 l p n m ấ ố ỷ ệ ớ ộ 1 kg n m lu c 0,3kg mu i. L p trên cùng cho 1 lu c cho 1 l p mu i theo t l ờ ạ ệ ặ ộ ớ i. Đ trong th i gian 15 20 ngày cho l p mu i bu c ch t mi ng túi nilon l ổ ả ể ữ ạ ị n đ nh. B sung thêm axit citric t o pH=3,54,0 đ gi n m.ấ