BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
---- K ---
NGUYỄN THỊ THÙY TRANG
GIAN LẬN THƯƠNG MẠI QUA TRỊ GIÁ
TÍNH THUẾ ĐỐI VỚI HÀNG NHẬP KHẨU
TẠI CỤC HẢI QUAN TPHCM NGHIÊN CỨU
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Chuyên ngành: Thương mại
Mã số:60.34.10.01
LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS.TS.ĐOÀN THỊ HỒNG VÂN
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – 2009
MỤC LỤC
GIAN LẬN THƯƠNG MẠI QUA TRỊ GIÁ TÍNH THUẾ
ĐỐI VỚI HÀNG NHẬP KHẨU TẠI CỤC HẢI QUAN
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NGHIÊN CỨU
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP.
Mục lục Trang
Danh mục các từ viết tắt
Danh mục các bảng
Danh mục biểu đồ, sơ đồ, mô hình
MỞ ĐẦU……………………………………………………………………………….i
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC VẤN ĐỀ CHỐNG GIAN LẬN
THƯƠNG MẠI QUA TRỊ GIÁ TÍNH THUẾ………………………………..1
1.1 Một số khái niệm cơ bản về gian lận thương mại qua trị giá tính thuế ... ............... 1
1.1.1 Về gian lận .......................................................................................................... 1
1.1.2 Về gian lận thương mại ........................................................................................ 2
1.1.3 Về gian lận thương mại qua trị giá tính thuế trong lĩnh vực Hải quan . ............ 3
1.2 Giới thiệu về Hệ thống xác định trị giá tính thuế theo Hiệp định trị giá
GATT/WTO ..................................................................................................................... 3
1.3 Một số hình thức gian lận thương mại qua trị giá tính thuế kể từ khi áp dụng Hiệp
định trị giá GATT/WTO. ................................................................................................. 5
1.3.1 Một số hình thức gian lận thương mại qua trị giá tính thuế trên thế giới…………..…5
1.3.2 Một số hình thức gian lận thương mại qua trị giá tính thuế tại Việt nam............6
1.3.2.1 Khai báo trị giá thấp hơn thực tế ………….....………………..………........…..6
1.3.2.2 Khai báo trị giá cao hơn thực tế ………..…………………..…….…..………....7
1.3.2.3 Khai báo sai nước xuất xứ so với thực tế …………………..……………….….9
1.4 Giới thiệu một số biện pháp chống gian lận thương mại qua trị giá tính thuế hiện
nay…………………………………………………………………………….………...9
1.4.1 Nghiệp vụ kiểm tra, tham vấn, và xác định trị giá tính thuế…………..…….....…9
1.4.2 Nghiệp vụ kiểm tra sau thông quan…..………………………………….……..…..11
1.4.3 Nghiệp vụ kiểm soát hải quan………………...………………………………..……13
1.5 Kinh nghiệm chống gian lận thương mại qua trị giá tính thuế của Hải quan trên
thế giới. ........................................................................................................................... 14
1.5.1 Kinh nghiệm chống gian lận thương mại qua trị giá tính thuế tại Hải quan Nhật
Bản... ........................................................................................................................... 15
1.5.2 Kinh nghiệm chống gian lận thương mại qua trị giá tính thuế tại Hải quan Thái
Lan. .............................................................................................................................. 17
1.5.3 Bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam. ......................................................... 18
Kết luận chương 1…………….………………………….………………………………...….19
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ÁP DỤNG CÁC BIỆN PHÁP CHỐNG GIAN
LẬN THƯƠNG MẠI QUA TRỊ GIÁ TÍNH THUẾ TẠI CỤC HẢI QUAN
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH………………………………………………...20
2.1 Tổng quan về Cục Hải quan thành phố Hồ Chi Minh ............................................. 20
2.2 Thực trạng áp dụng các biện pháp chống gian lận thương mại qua trị giá tính thuế
trong thời gian qua tại Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh. .................................... 24
2.2.1 Về nghiệp vụ kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá tính thuế. ..................... 24
2.2.1.1 Quy trình kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá tính thuế………………..24
2.2.1.2 Kết quả kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá tính thuế. ......................... 26
2.2.1.3 Một số ví dụ minh họa về thủ đoạn gian lận thương mại qua trị giá tính
thuế của doanh nghiệp…………………………….………….…………………………30
2.2.1.4 Đánh giá hiệu quả biện pháp kiểm tra, xác định trị giá tính thuế tại Cục
Hải quan Thành phố Hồ Chi Minh ................................................................ …….35
2.2.1.5 Ưu điểm và nhược điểm trong nghiệp vụ kiểm tra, tham vấn và xác định
trị giá tính thuế hiện nay ……………………………….……………...........…37
2.2.2 Về nghiệp vụ kiểm tra sau thông quan ........................................................... 41
2.2.2.1 Quy trình kiểm tra sau thông quan………………………………………..….42
2.2.2.2 Kết quả kiểm tra sau thông quan… ......................................................... .44
2.2.2.3 Một số ví dụ minh họa về thủ đoạn gian lận thương mại qua trị giá tính
thuế của doanh nghiệp ................................................................................ 47
2.2.2.4 Đánh giá hiệu quả biện pháp kiểm tra sau thông quan của cơ quan Hải
quan……………………………………………….……………………………....51
2.2.2.5 Đánh giá hệ thống quản lý rủi ro đang áp dụng tại Cục Hải quan Thành
phố Hồ Chi Minh hiện nay………………………..…………….…….………..52
2.2.2.6 Nhận diện đặc điểm của những doanh nghiệp đã có thủ đoạn gian lận
thương mại qua trị giá tính thuế thành công………………………….……..55
2.2.2.7 Ưu điểm và nhược điểm trong nghiệp vụ kiểm tra sau thông quan
…………...……………………………………………………………..………….56
2.2.3 Về nghiệp vụ kiểm soát hải quan. .................................................................... 59
2.2.3.1 Kết quả kiểm soát hải quan trong thời gian qua ……….……..……………59
2.2.3.2 Một số ví dụ minh họa về thủ đoạn gian lận thương mại qua trị giá tính
thuế của doanh nghiệp…………………………………..…… ………......…60
Kết luận chương 2………………………………….………………………….….……….62
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÁC BIỆN PHÁP CHỐNG GIAN
LẬN THƯƠNG MẠI QUA TRỊ GIÁ TÍNH THUẾ TẠI CỤC HẢI QUAN
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH…………………………………………………64
3.1 Mục đích và quan điểm đề xuất các giải pháp…………………………….………64
3.2 Căn cứ để xây dựng các giải pháp………………………...……………………….65
3.3 Giải pháp hoàn thiện các biện pháp phòng chống gian lận thương mại qua trị giá
tính thuế đối với hàng nhập khẩu……………………….………………………….66
3.3.1 Giải pháp trong nghiệp vụ kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá tính thuế
……………………………………………………………………………………….…………66
3.3.1.1 Giải pháp 1: Hoàn thiện cơ sở dữ liệu về giá của Cục Hải quan Thành phố
Hồ Chí Minh phục vụ công tác kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá tính thuế
……………………………………………………………………….……………………….66
3.3.1.2 Giải pháp 2: Bố trí hiệu quả cán bộ lãnh đạo và cán bộ chuyên gia về giá
……………………….………………………………………………………………….……70
3.3.1.3 Giải pháp 3: Hoạt động của trị giá tính thuế phải được phối hợp chặt chẽ
và hiệu quả với các bộ phận khác có liên quan …………………..………….………..73
