intTypePromotion=1

Một số nội dung cơ bản của tư tưởng Triết học pháp quyền Christian Wolf (1679-1754)

Chia sẻ: Kequaidan Kequaidan | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
17
lượt xem
2
download

Một số nội dung cơ bản của tư tưởng Triết học pháp quyền Christian Wolf (1679-1754)

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết với nội dung bản tính tự nhiên của con người và luật tự nhiên; quyền tự nhiên của con người và vấn đề nhà nước; phân tích mối quan hệ giữa bản tính tự nhiên của con người và luật tự nhiên giữa quyền tự nhiên của con người và vấn đề nhà nước.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Một số nội dung cơ bản của tư tưởng Triết học pháp quyền Christian Wolf (1679-1754)

MéT Sè NéI DUNG C¥ B¶N CñA T¦ T¦ëNG TRIÕT HäC PH¸P QUYÒN<br /> CHRISTIAN WOLFF (1679 - 1754)<br /> <br /> <br /> NG¤ THÞ Mü DUNG (*)<br /> <br /> <br /> µ mét trong nh÷ng nhµ t− t−ëng næi hîp lý cña luËt tù nhiªn xuÊt ph¸t tõ<br /> L tiÕng cña thêi kú Khai s¸ng, nhµ<br /> triÕt häc §øc C. Wolff ®· ®Ó l¹i cho<br /> b¶n tÝnh tù nhiªn cña con ng−êi ®−îc<br /> tæng hîp trong t¸c phÈm(*)“LuËt tù<br /> nh©n lo¹i nhiÒu t− t−ëng cã gi¸ trÞ, nhiªn theo ph−¬ng ph¸p khoa häc” (Jus<br /> trong ®ã cã t− t−ëng ph¸p quyÒn. Víi naturae methodo scientifica<br /> nh÷ng t¸c phÈm ®å sé nghiªn cøu vÒ pertractatum) tõ n¨m 1740 ®Õn 1748,<br /> luËt tù nhiªn, luËt ban hµnh, hÖ thèng cïng víi c¸c t¸c phÈm bµn vÒ hÖ thèng<br /> quyÒn lùc nhµ n−íc vµ luËt quèc tÕ, C. quyÒn lùc nhµ n−íc, luËt ban hµnh vµ<br /> Wolff ®· trë thµnh ng−êi s¸ng lËp thùc luËt quèc tÕ nh− “LuËt ban hµnh theo<br /> sù cña khoa häc luËt vµ triÕt häc ph¸p ph−¬ng ph¸p khoa häc” (Ius gentium<br /> quyÒn §øc thÕ kû XVIII. Víi nh÷ng methodo scientifica pertractatum)<br /> cèng hiÕn to lín trong nhiÒu lÜnh vùc, (1749); “C¸c tæ chøc, luËt tù nhiªn vµ<br /> nhµ t− t−ëng b¸ch khoa luËt quèc tÕ” (Institutiones Iuris<br /> (enzyklopädischer denker), C. Wolff Naturae et Gentium) (1750) vµ “Nh÷ng<br /> kh«ng chØ lµ mét trong nh÷ng triÕt gia nguyªn t¾c c¬ b¶n cña luËt tù nhiªn vµ<br /> quan träng nhÊt cña phong trµo Khai luËt quèc tÕ” (Grundsätze des Natur-<br /> s¸ng §øc, mµ cßn lµ mét trong nh÷ng und Völkerrechts) (1754), Wolff ®· trë<br /> ng−êi ®Çu tiªn s¸ng t¹o ra ng«n ng÷ thµnh mét trong nh÷ng ®¹i biÓu quan<br /> triÕt häc §øc (cïng víi Christian träng nhÊt cña t− t−ëng triÕt häc ph¸p<br /> Thomasius (1655-1728)) khi ®−a tiÕng quyÒn §øc thÕ kû XVIII.<br /> §øc vµo gi¶ng d¹y ë c¸c tr−êng ®¹i häc<br /> Bµi viÕt tr×nh bµy vµ ph©n tÝch mèi<br /> vµ viÕt c¸c t¸c phÈm cña m×nh.<br /> liªn hÖ gi÷a b¶n tÝnh tù nhiªn cña con<br /> HÖ thèng triÕt häc Wolff bao gåm ng−êi vµ luËt tù nhiªn, gi÷a quyÒn tù<br /> nhiÒu lÜnh vùc, tõ logic häc (1712), siªu nhiªn cña con ng−êi vµ vÊn ®Ò nhµ n−íc<br /> h×nh häc (1719), ®¹o ®øc häc (1720), häc trong t¸c phÈm “Nh÷ng nguyªn t¾c c¬<br /> thuyÕt x· héi (1721) ®Õn môc ®Ých luËn b¶n cña luËt tù nhiªn vµ luËt quèc tÕ”<br /> (1725), trong ®ã triÕt häc ph¸p quyÒn<br /> chiÕm mét vÞ trÝ quan träng. Víi t¸m (*)<br /> TS., Tr−êng §¹i häc Khoa häc x· héi vµ nh©n<br /> tËp viÕt b»ng tiÕng La tinh bµn vÒ tÝnh v¨n, §¹i häc Quèc gia thµnh phè Hå ChÝ Minh.<br /> 32 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 8.2014<br /> <br /> <br /> (Grundsätze des Natur-und luËn cho luËt tù nhiªn (chung sèng<br /> Völkerrechts”) xuÊt b¶n n¨m 1754, qua thµnh x· héi; b¶o tån nßi gièng;…), tõ<br /> ®ã gãp phÇn lµm râ mét sè néi dung c¬ ®Êy kh¼ng ®Þnh quyÒn tù nhiªn cña con<br /> b¶n trong t− t−ëng triÕt häc ph¸p quyÒn ng−êi (quyÒn sèng, quyÒn tù do, m−u<br /> cña «ng. cÇu h¹nh phóc;...) vµ ®−a ra nh÷ng h×nh<br /> thøc vµ quyÒn lùc nhµ n−íc (thèng nhÊt<br /> 1. B¶n tÝnh tù nhiªn cña con ng−êi vµ luËt tù nhiªn<br /> quyÒn lùc; ph©n chia quyÒn lùc;...) ®Ó<br /> Mét trong nh÷ng néi dung quan ®¶m b¶o cho nh÷ng quyÒn tù nhiªn ®ã.<br /> träng cña lÞch sö t− t−ëng triÕt häc ph¸p<br /> quyÒn ph−¬ng T©y lµ vÊn ®Ò luËt tù KÕ thõa nh÷ng t− t−ëng trªn, Wolff<br /> nhiªn, luËt ban hµnh (luËt thùc ®Þnh) vµ cho r»ng môc ®Ých t− t−ëng ph¸p quyÒn<br /> mèi quan hÖ gi÷a chóng. C¸c nhµ triÕt cña «ng kh«ng ph¶i lµ ®−a ra nh÷ng néi<br /> häc tõ thêi cæ ®¹i ®Õn thêi kú Phôc h−ng dung míi mµ lµ t×m c¸ch chøng minh vµ<br /> vµ cËn ®¹i ®Òu cho r»ng bªn c¹nh luËt hoµn thiÖn nh÷ng vÊn ®Ò ®· ®−îc c¸c<br /> ban hµnh cßn tån t¹i mét thø luËt cao nhµ triÕt häc ®i tr−íc ®Æt ra. Trong Lêi<br /> h¬n, ®ã lµ luËt tù nhiªn. LuËt tù nhiªn nãi ®Çu cña t¸c phÈm “Nh÷ng nguyªn<br /> lµ phæ biÕn vµ cã gi¸ trÞ ë mäi thêi ®¹i. t¾c c¬ b¶n cña luËt tù nhiªn vµ luËt<br /> Tuy nhiªn, kh¸i niÖm luËt tù nhiªn (lex quèc tÕ”, «ng viÕt: “Môc ®Ých t¸c phÈm<br /> naturalis) ë mçi thêi ®¹i l¹i ®−îc hiÓu cña t«i lµ t×m nguån gèc cña tÊt c¶ ph¸p<br /> rÊt kh¸c nhau. Tr−íc thêi kú Phôc luËt trong b¶n tÝnh tù nhiªn cña con<br /> h−ng, c¸c nhµ triÕt häc th−êng cho r»ng ng−êi (die Quelle alles Rechts in der<br /> luËt tù nhiªn lµ Logos, ý niÖm hay ý chÝ menschlichen Natur gefunden), c¸i mµ<br /> tèi cao cña Th−îng ®Õ (A. Kaufmann, nh÷ng nhµ triÕt häc tõ thêi cæ ®¹i ®·<br /> 1997, tr.21); lµ “sù ph¶n chiÕu cña luËt lµm trong mét thêi gian dµi vµ nh÷ng<br /> Th−îng ®Õ th«ng qua lý trÝ cña con bËc thÇy tµi ba ®· tr×nh bµy l¹i, nh−ng<br /> ng−êi” nh− mong muèn b¶o toµn sinh kh«ng cã nghÜa lµ ®· ®−îc chøng minh.<br /> m¹ng, kÕ tôc nßi gièng vµ chung sèng T«i ®· kh«ng chØ bÞ thuyÕt phôc bëi<br /> thµnh x· héi. LuËt tù nhiªn kh«ng chØ nh÷ng quan ®iÓm cña c¸c nhµ triÕt häc<br /> quyÕt ®Þnh sù vËn hµnh c¸c c¬ quan cña tõ tr−íc ®Õn nay, mµ cßn cã thÓ lµm râ<br /> con ng−êi mµ cßn chøa ®ùng trong nã ch©n lý cña nh÷ng nguyªn t¾c trªn b»ng<br /> nh÷ng chuÈn mùc lu©n lý, v× vËy, luËt c¸ch liªn kÕt chóng víi hµnh vi thùc<br /> tù nhiªn còng lµ luËt ®¹o ®øc (A. tiÔn cña con ng−êi” (C. Wolff, 1980, tr.12).<br /> Kaufmann, 1997, tr.23).<br /> Còng nh− c¸c nhµ triÕt häc Anh,<br /> Kh¸c víi nh÷ng t− t−ëng cña c¸c Ph¸p vµ §øc thÕ kû XVII-XVIII, Wolff<br /> nhµ triÕt häc thêi kú trªn, c¸c nhµ triÕt cho r»ng nguån gèc cña luËt tù nhiªn<br /> häc thêi phôc h−ng vµ cËn ®¹i nh− Hugo xuÊt ph¸t tõ b¶n tÝnh tù nhiªn cña con<br /> Grotius (1583-1642), Thomas Hobbes ng−êi. Tuy nhiªn, trong khi Hobbes cho<br /> (1588-1679), John Locke (1632-1704), r»ng b¶n tÝnh con ng−êi lµ tham lam,<br /> Montesquieu (1689-1755), Samuel von Ých kû, ®éc ¸c nh− sãi vµ gÊu, v× vËy,<br /> Pufendorf (1632-1694), Christian trong tr¹ng th¸i tù nhiªn, con ng−êi cã<br /> Thomasius (1655-1728),… ®Òu xuÊt thÓ lµm tÊt c¶ ®Ó tranh giµnh quyÒn lîi<br /> ph¸t tõ “b¶n tÝnh tù nhiªn” cña con c¸ nh©n, bÊt chÊp ®Õn tÝnh m¹ng hay lîi<br /> ng−êi (®éc ¸c, thiÖn, Ých kû,…) ®Ó lËp Ých cña ng−êi kh¸c, liªn tôc x¶y ra xung<br /> Mét sè néi dung c¬ b¶n… 33<br /> <br /> ®ét vµ chèng ph¸ lÉn nhau; vµ, theo tr¹ng th¸i tù nhiªn (naturzustand) cña<br /> Pufendorf, b¶n tÝnh con ng−êi võa tham con ng−êi. Trong tr¹ng th¸i nµy, mçi<br /> lam, võa cã xu h−íng lµm h¹i ng−êi ng−êi lµm theo ý chÝ cña m×nh mµ<br /> kh¸c, nh−ng ®ång thêi còng lµ sinh vËt kh«ng bÞ lÖ thuéc vµo ý chÝ cña ng−êi<br /> yÕu ®uèi, kh«ng thÓ sèng næi nÕu kh«ng kh¸c. Tuy nhiªn, còng nh− Pufendorf,<br /> cã sù trî gióp cña ®ång lo¹i, v× vËy con Wolff cho r»ng c¸ nh©n kh«ng thÓ hoµn<br /> ng−êi lu«n cã nhu cÇu ®−îc sèng bªn thiÖn m×nh nÕu kh«ng cã c¸c mèi quan<br /> nhau, h×nh thµnh luËt tù nhiªn, sèng hÖ còng nh− sù gióp ®ì cña nh÷ng c¸<br /> thµnh x· héi gióp ®ì lÉn nhau cïng tån nh©n kh¸c. “Con ng−êi ph¶i sèng thµnh<br /> t¹i (Sammuel von Pufendorf, 2007, x· héi, ®ã lµ luËt tù nhiªn. LuËt tù<br /> tr.20), th× Wolff cho r»ng b¶n tÝnh tù nhiªn liªn kÕt mäi ng−êi víi nhau vµ tõ<br /> nhiªn cña con ng−êi lµ v−¬n tíi sù hoµn sù liªn kÕt tù nhiªn nµy kh«ng ai cã thÓ<br /> thiÖn (hoµn h¶o-vollkommenheit). Theo tho¸t khái sù rµng buéc cña luËt tù<br /> ®ã, sù hoµn thiÖn cña mét sù viÖc nh×n nhiªn (“das Gesetz der Natur verbinde<br /> chung n»m trong sù thèng nhÊt cña c¸i alle Menschen und von der natürlichen<br /> ®a d¹ng hoÆc nhiÒu c¸i trong mét tæng Verbindlichkeit könne kein Mensch<br /> thÓ sù vËt. Sù hoµn thiÖn cã thÓ th«ng befreit werden”), bëi luËt tù nhiªn cã c¬<br /> qua sù x¸c ®Þnh cña tÊt c¶ nh÷ng g× bao së cña nã trong con ng−êi vµ mäi sù vËt”<br /> hµm trong nã. Ch¼ng h¹n mét chiÕc (C. Wolff, 1980, tr.30).<br /> ®ång hå hoµn h¶o khi c¸c bé phËn cña<br /> nã ho¹t ®éng chÝnh x¸c. Ng−îc l¹i, sù B¶n tÝnh tù nhiªn cña con ng−êi lµ<br /> kh«ng hoµn h¶o (unvollkommenheit) lµ v−¬n tíi sù hoµn thiÖn, v× vËy, nguyªn<br /> thiÕu sù thèng nhÊt cña c¸i ®a d¹ng t¾c chung cña luËt tù nhiªn (principium<br /> (mangel der übereinstimmung) hoÆc juris naturae) lµ thóc ®Èy sù hoµn thiÖn<br /> nhiÒu c¸i trong mét tæng thÓ sù vËt. cña con ng−êi vµ t×nh tr¹ng cña con<br /> Ch¼ng h¹n mét con m¾t kh«ng hoµn ng−êi (menschenzustand), gióp con<br /> h¶o lµ con m¾t nh×n kh«ng râ hoÆc khã ng−êi tr¸nh xa nguy hiÓm. §Ó nu«i sèng<br /> nh×n do c¸i g× ®ã c¶n trë nã (C. Wolff, vµ hoµn thiÖn m×nh, con ng−êi cã quyÒn<br /> 1980, tr.12). V× vËy, sù hoµn thiÖn cña sö dông mäi ph−¬ng tiÖn. NÕu c¸c quy<br /> con ng−êi - theo Wolff - lµ sù ph¸t triÓn luËt tù nhiªn liªn kÕt chóng ta v× mét<br /> tæng thÓ (gesamheit) vµ hµi hßa cña môc ®Ých nµo ®ã, nã còng cho chóng ta<br /> nh÷ng tiÒm n¨ng ®a d¹ng (vielfalt der quyÒn ®èi víi ph−¬ng tiÖn, bëi sÏ lµ v«<br /> möglichkeiten) trong mçi c¸ nh©n trong lý nÕu tån t¹i môc ®Ých mµ kh«ng cã<br /> ®êi sèng céng ®ång (C. Wolff, 1980, ph−¬ng tiÖn ®Ó ho¹t ®éng (C. Wolff,<br /> tr.14). 1980, tr.35). §iÒu ®ã còng cã nghÜa lµ<br /> “quyÒn hoµn thiÖn lµ quyÒn bÈm sinh<br /> B¶n tÝnh tù nhiªn cña con ng−êi lµ (recht auf vollkommenheit ist<br /> tù do vµ b×nh ®¼ng: “Tõ tù nhiªn tÊt c¶ angeborenes recht), v× vËy, kh«ng ai cã<br /> con ng−êi lµ tù do” - Von natur sind also quyÒn sö dông quyÒn cña m×nh ®Ó c¶n<br /> alle menschen frei (C. Wolff, 1980, trë quyÒn hoµn thiÖn cña ng−êi kh¸c”<br /> tr.46). “Tõ tù nhiªn, mäi ng−êi ®Òu b×nh (C. Wolff, 1980, tr.45).<br /> ®¼ng kh«ng ai cã ®Æc quyÒn tù nhiªn”<br /> (C. Wolff, 1980, tr.45). Sù tù do tù nhiªn Tuy nhiªn, còng nh− Thomas<br /> vµ b×nh ®¼ng tù nhiªn thÓ hiÖn râ trong Aquinas, Wolff cho r»ng luËt tù nhiªn<br /> 34 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 8.2014<br /> <br /> <br /> chÝnh lµ luËt cña Th−îng ®Õ, bëi xÐt ®Õn vµ kiÒm chÕ mäi hµnh ®éng dÉn ®Õn sù<br /> cïng, b¶n chÊt cña mäi sù vËt, kÓ c¶ b¶n kh«ng hoµn thiÖn (C. Wolff, 1980, tr.32).<br /> tÝnh tù nhiªn cña con ng−êi cã nguån<br /> gèc tõ Th−îng ®Õ (C. Wolff, 1980, tr.13). Trong tr¹ng th¸i tù nhiªn, quyÒn tù<br /> LuËt tù nhiªn liªn kÕt con ng−êi víi nhiªn cña con ng−êi, ®Æc biÖt lµ quyÒn<br /> nhau vµ lµm cho hµnh vi cña con ng−êi tù do ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn m×nh<br /> phï hîp víi luËt tù nhiªn; nh− vËy sù lu«n bÞ ®e däa, bëi ai còng muèn dïng<br /> liªn kÕt tù nhiªn, còng lµ sù liªn kÕt mäi ph−¬ng tiÖn ®Ó b¶o vÖ quyÒn cña<br /> thÇn linh, luËt tù nhiªn, còng chÝnh lµ m×nh, v× vËy c¸c c¸ nh©n buéc ph¶i ®ång<br /> luËt thÇn linh (die natürliche ý tham gia mét khÕ −íc x· héi (pactum<br /> Verbindlichkeit ist auch eine göttliche, unionuis) ®Ó thµnh lËp mét céng ®ång<br /> und das natürliche Gesetz ist auch ein chÝnh trÞ - mét nhµ n−íc - nh»m ®¶m<br /> göttliches) (C. Wolff, 1980, tr.30). b¶o cho nh÷ng quyÒn trªn. Víi khÕ −íc<br /> x· héi, theo Wolff, c¸c c¸ nh©n mÊt ®i<br /> 2. QuyÒn tù nhiªn cña con ng−êi vµ vÊn ®Ò nhµ n−íc quyÒn tù do tù nhiªn dïng mäi ph−¬ng<br /> KÕ thõa t− t−ëng cña Locke, tiÖn ®Ó hoµn thiÖn m×nh, nh−ng cã ®−îc<br /> Montesquieu, ®Æc biÖt lµ cña Pufendorf sù b×nh ®¼ng th«ng qua sù ®¶m b¶o cña<br /> vÒ quyÒn tù do tù nhiªn nhµ n−íc. KhÕ −íc còng quy ®Þnh sù tù<br /> (natürliche freieit) vµ b×nh ®¼ng tù do lùa chän c¸c h×nh thøc nhµ n−íc<br /> nhiªn (natürliche gleichheit) cña con (qu©n chñ chuyªn chÕ, qu©n chñ lËp<br /> ng−êi, Wolff còng kh¼ng ®Þnh r»ng, hiÕn, d©n chñ) dùa trªn ý chÝ chung.<br /> trong tr¹ng th¸i tù nhiªn mäi ng−êi ®Òu Trong khÕ −íc, c¸c quyÒn vµ nghÜa vô<br /> tù do vµ b×nh ®¼ng. Tõ tù nhiªn h×nh cña c¸c bªn (nhµ n−íc vµ ng−êi d©n)<br /> thµnh tr¸ch nhiÖm tù nhiªn (natürliche ®−îc quy ®Þnh râ rµng, theo ®ã nhµ n−íc<br /> rechtspflichten) vµ quyÒn tù nhiªn cã nhiÖm vô tháa m·n nhu cÇu sèng<br /> (natürliche rechte) cña con ng−êi. §ã lµ (lebensbedürfnissen), ®¶m b¶o an toµn<br /> tr¸ch nhiÖm víi chÝnh m×nh, tr¸ch ph¸p lý (rechtsicherheit) vµ h¹nh phóc<br /> nhiÖm víi Th−îng ®Õ vµ tr¸ch nhiÖm víi céng ®ång (Wohlfahrt) (C. Wolff, 1980,<br /> nh÷ng ng−êi kh¸c (C. Wolff, 1980, tr.46). tr.21).<br /> <br /> Còng nh− Pufendorf, Wolff cho r»ng Mét trong nh÷ng vÊn ®Ò quan träng<br /> con ng−êi kh«ng thÓ ph¸t triÓn vµ hoµn ®Ó nhµ n−íc cã thÓ thùc hiÖn tèt nhiÖm<br /> thiÖn m×nh nÕu kh«ng cã sù trî gióp cña vô trªn lµ luËt ban hµnh ph¶i phï hîp<br /> céng ®ång ngay c¶ khi hä cã mét cuéc víi luËt tù nhiªn, nghÜa lµ ph¶i ®¶m b¶o<br /> sèng tèt. “Mét ®iÒu hiÓn nhiªn lµ nhu nh÷ng ®iÒu kiÖn ®Ó con ng−êi cã thÓ tù<br /> cÇu gióp ®ì cña con ng−êi rÊt lín, kh«ng do ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn m×nh (C.<br /> ai cã thÓ tù hoµn thiÖn m×nh mµ kh«ng Wolff, 1980, tr.27). X©m ph¹m quyÒn<br /> cÇn sù gióp ®ì cña ng−êi kh¸c” (C. hoµn thiÖn cña con ng−êi d−íi bÊt kú<br /> Wolff, 1980, tr.32). LuËt tù nhiªn liªn h×nh thøc nµo - theo Wolff - còng lµ tr¸i<br /> kÕt con ng−êi víi nhau gióp con ng−êi víi luËt tù nhiªn. “Bëi kh«ng ai cã thÓ<br /> ngµy cµng hoµn thiÖn h¬n vµ ng¨n chÆn ng¨n chÆn viÖc sö dông c¸c quyÒn cña<br /> sù kh«ng hoµn thiÖn, kÕt qu¶ cña sù t«i vµ còng kh«ng ai cã quyÒn lÊy nã ®i,<br /> liªn kÕt nµy lµ mçi ng−êi ®−îc kÕt nèi v× vËy t«i còng kh«ng ®−îc phÐp lµm<br /> víi sù hoµn thiÖn cña nh÷ng ng−êi kh¸c ®iÒu ®ã ®èi víi quyÒn cña ng−êi kh¸c.<br /> Mét sè néi dung c¬ b¶n… 35<br /> <br /> Mçi ng−êi cÇn ®¶m b¶o quyÒn cña m×nh t¹o viÖc lµm cho nh©n d©n, bëi theo<br /> vµ kh«ng x©m h¹i quyÒn cña ng−êi Wolff, trong lao ®éng con ng−êi cã thÓ tù<br /> kh¸c. Vi ph¹m quyÒn hoµn thiÖn cña hoµn thiÖn m×nh. Mét nhµ n−íc hîp lý<br /> ng−êi kh¸c lµ tr¸i luËt (injuria)” (C. tÝnh lµ mét nhµ n−íc mµ trong ®ã c¸c<br /> Wolff, 1980, tr.60). thµnh viªn b×nh ®¼ng vÒ nghÜa vô vµ<br /> quyÒn lîi (homines aequalis). Nh÷ng<br /> Kh¸c víi quan ®iÓm cña Hobbes cho<br /> quan ®iÓm cña Wolff vÒ tr¸ch nhiÖm cña<br /> r»ng b¶n tÝnh tù nhiªn cña con ng−êi lµ<br /> nhµ n−íc thùc sù cã ý nghÜa to lín trong<br /> Ých kû, ®Çy tham väng vµ tr¹ng th¸i tù<br /> bèi c¶nh n−íc §øc chuyÓn tõ x· héi<br /> nhiªn lµ tr¹ng th¸i chiÕn tranh, v× vËy<br /> phong kiÕn sang x· héi d©n sù. KÕ thõa<br /> muèn tho¸t khái tr¹ng th¸i nµy ph¶i<br /> t− t−ëng cña Leibniz vÒ b¶n tÝnh cña<br /> chuyÓn giao toµn bé quyÒn lùc cho nhµ<br /> con ng−êi lµ lu«n mong muèn h−íng tíi<br /> n−íc vµ nhµ cÇm quyÒn cã quyÒn lùc<br /> sù hoµn thiÖn, Wolff ®· ®−a ra kÕt luËn<br /> tuyÖt ®èi ®èi víi ng−êi d©n, Wolff cho<br /> r»ng môc ®Ých cao nhÊt cña x· héi lµ<br /> r»ng quyÒn lËp ph¸p ph¶i thuéc vÒ<br /> lµm tÊt c¶ nh÷ng g× cã thÓ víi kh¶ n¨ng<br /> nh©n d©n. V× nhµ n−íc ®−îc h×nh thµnh<br /> cña m×nh v× sù hoµn thiÖn cña con ng−êi.<br /> trªn c¬ së “ý chÝ chung” nªn ng−êi d©n<br /> cã quyÒn trong viÖc ban hµnh, söa ®æi 3. KÕt luËn<br /> vµ b·i bá luËt, nÕu nh÷ng ®¹o luËt ®ã<br /> T− t−ëng ph¸p quyÒn Wolff ®Ò cËp<br /> kh«ng phôc vô cho “c¸i chung tèt nhÊt”<br /> ®Õn nhiÒu vÊn ®Ò, tuy nhiªn næi bËt<br /> (C. Wolff, 1980, tr.78). Vµ, ®Ó ®¶m b¶o<br /> nhÊt vÉn lµ vÊn ®Ò luËt tù nhiªn, quyÒn<br /> cho nh÷ng quyÒn tù nhiªn (tù do, b×nh<br /> tù nhiªn vµ vÊn ®Ò nhµ n−íc. KÕ thõa<br /> ®¼ng, dïng mäi ph−¬ng tiÖn ®Ó hoµn<br /> t− t−ëng cña c¸c nhµ triÕt häc tiÒn bèi,<br /> thiÖn m×nh) ®−îc thùc thi, th× h×nh thøc<br /> triÕt häc ph¸p quyÒn Wolff còng xuÊt<br /> nhµ n−íc tèt nhÊt - theo Wolff - lµ nhµ<br /> ph¸t tõ b¶n tÝnh tù nhiªn cña con ng−êi<br /> n−íc qu©n chñ lËp hiÕn.<br /> (v−¬n tíi sù hoµn thiÖn, tù do, b×nh<br /> KÕ thõa t− t−ëng cña Thomasius vÒ ®¼ng) ®Ó lËp luËn cho luËt tù nhiªn<br /> vÊn ®Ò h¹nh phóc céng ®ång (wohlfart (chung sèng thµnh x· héi) vµ quyÒn tù<br /> der gesellschaft), Wolff ®−a ra nhËn nhiªn cña con ng−êi (dïng mäi ph−¬ng<br /> ®Þnh r»ng h¹nh phóc c¸ nh©n kh«ng thÓ tiÖn ®Ó hoµn thiÖn m×nh, tù do, b×nh<br /> ®¹t tíi sù hoµn thiÖn nÕu kh«ng cã sù ®¼ng). LuËt tù nhiªn cã gi¸ trÞ phæ biÕn<br /> liªn kÕt víi h¹nh phóc céng ®ång, v× vµ lµ tiªu chÝ cña luËt ban hµnh. Ngay<br /> vËy, sù phån vinh hay h¹nh phóc céng c¶ luËt quèc tÕ còng ®−îc Wolff lËp luËn<br /> ®ång lµ môc ®Ých tèi cao cña nhµ n−íc. dùa trªn nguyªn t¾c cña luËt tù nhiªn<br /> KhÈu hiÖu ®−îc «ng ®−a ra lµ: “H·y lµm vµ ®−îc «ng xem nh− lµ luËt tù nhiªn<br /> tÊt c¶ nh÷ng g× thóc ®Èy h¹nh phóc (sù ®−îc më réng.<br /> phån vinh) céng ®ång; lo¹i bá nh÷ng g×<br /> NÐt næi bËt trong t− t−ëng ph¸p<br /> c¶n trë hay cã h¹i cho nã” (Tun, was die<br /> quyÒn Wolff lµ sù kÕt hîp gi÷a ý t−ëng<br /> wohlfart der gesellschaft befördert;<br /> vÒ b¶n chÊt x· héi (b¶n chÊt céng ®ång)<br /> unterlass, was ihr hinderlich oder sonst<br /> cña con ng−êi víi ý t−ëng vÒ sù hoµn<br /> nachteilig is) (C. Wolff, 1980, tr.21).<br /> thiÖn (perfectio) cña con ng−êi tõ<br /> Ngoµi ra, nhµ n−íc cßn ph¶i quan Leibniz, ®Æt môc ®Ých cuèi cïng cña con<br /> t©m ®Õn ®êi sèng v¨n hãa truyÒn thèng, ng−êi ë trung t©m cña häc thuyÕt luËt<br /> 36 Th«ng tin Khoa häc x· héi, sè 8.2014<br /> <br /> <br /> tù nhiªn. Nguyªn t¾c tèi cao cña nã lµ rationale Gesellschafts-und<br /> sù liªn kÕt tÊt c¶ lùc l−îng thóc ®Èy sù Staatslehre zur Förderung des<br /> hoµn thiÖn cña con ng−êi vµ kiÒm chÕ Gemeinwohls (DÉn nhËp. Häc thuyÕt<br /> c¸c hµnh ®éng ng−îc l¹i. MÆc dï t− nhµ n−íc - x· héi lý tÝnh cña<br /> t−ëng ph¸p quyÒn cña Wolff cßn h¹n Christian Wolff), Beck, München.<br /> chÕ khi cho r»ng luËt tù nhiªn cã gi¸ trÞ 3. Klaus-Gert Lutterbeck (2002), Staat<br /> phæ biÕn vµ nhµ n−íc ®−îc h×nh thµnh und Gesellschaft bei Christian<br /> dùa trªn khÕ −íc, nh−ng tinh thÇn nh©n Thomasius und Christian Wolff.<br /> v¨n cña nã (xuÊt ph¸t tõ con ng−êi ®Ó Eine historische Untersuchung in<br /> lËp luËn cho quyÒn tù nhiªn bÊt kh¶ t−íc systematischer Absicht (Nhµ n−íc vµ<br /> ®o¹t cña con ng−êi, nhiÖm vô cña nhµ x· héi cña Christian Thomasius vµ<br /> n−íc lµ h¹nh phóc céng ®ång…) ®· ¶nh Christian Wolff. Mét nghiªn cøu lÞch<br /> h−ëng trùc tiÕp ®Õn c¸c thÓ chÕ chÝnh trÞ sö mang tÝnh hÖ thèng), Frommann<br /> ph¸p quyÒn §øc tõ ®Êy vÒ sau  -Holzboog, Stuttgart-Bad Cannstatt.<br /> 4. Sammuel von Pufendorf (2007), Von<br /> den Pflichten des Menschen und<br /> TµI LIÖU THAM KH¶o<br /> Bürgers nach dem Naturgesetz (VÒ<br /> 1. Christian Wolff (1980), Gesammelte nghÜa vô cña con ng−êi vµ cña c«ng<br /> Werke: Grundsätze des Natur-und d©n theo luËt tù nhiªn) (1673),<br /> Völckerrechts (Toµn tËp: Nh÷ng Frankfurt am Main, Klaus Luig,<br /> nguyªn t¾c c¬ b¶n cña luËt tù nhiªn Suhrkamp.<br /> vµ luËt quèc tÕ), t.19, Newyorker,<br /> 5. Arthur Kaufmann (1997),<br /> Hildesheim.<br /> Rechtssphilosophie (TriÕt häc ph¸p<br /> 2. Karl Zimmermann (2004), quyÒn), Beck Publishing House,<br /> Einleitung. Christian Wolffs München.<br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2