Phát hiện sớm các rối loạn tâm thần
Ăn uống thất thường là một trong các biểu hiện của rối loạn tâm thần.
Bệnh nhân có thể không chịu ăn uống, hoặc ăn quá nhiều không thể kiểm
soát được.
Để chăm sóc sức khỏe tâm thần tốt, điều quan trọng là phải dự phòng được
bệnh tật, phát hiện và điều trị sớm các rối loạn để phòng các biến chứng, đồng thời
phục hồi chức năng cho bệnh nhân tái hòa nhập cộng đồng. Tuy nhiên, biểu hiện
bệnh lý tâm thần tương đối kín đáo, đôi khi khó phân biệt với những hoạt động
bình thường.
Ngoài rối loạn ăn uống, rối loạn tâm thần ở giai đoạn sớm còn có các biểu
hiện:
Rối loạn giấc ngủ:
Thay đổi so với những biểu hiện bình thường của chính họ trước đây, như
khó khăn khi đi vào giấc ngủ, trằn trọc, thức dậy sớm hơn thường lệ. Bệnh nhân có
thể mất ngủ kéo dài hàng tuần, hàng tháng, một số không thể duy trì giấc ngủ và
thường thức trắng cả đêm. Một số bệnh nhân rối loạn chu kỳ thức ngủ: ngày ngủ,
đêm thức (không phải do nghề nghiệp, thói quen hoặc lý do công việc đặc biệt
khác).
Thay đổi tính cách:
Bệnh nhân thay đổi tính cách so với trước kia như dễ cáu giận hơn, giận dữ
vô cớ, thậm chí kích động đập phá, đánh người vô cớ. Đặc biệt, có thể có sự thay
đổi tình cảm, thái độ với người thân: xa lánh, thù ghét bố mẹ, anh em... cho rằng
anh em, bố mẹ không tốt, hại mình.
Thay đổi trong nề nếp sinh hoạt hằng ngày:
Người bệnh trở nên lười biếng hơn, ít hoặc ngại giao tiếp, không quan tâm
đến người thân, bỏ bê công việc, mất hoặc không duy trì các thói quen, sở thích
trước kia, không chăm sóc vệ sinh cá nhân.
Thay đổi trong cách nghĩ:
Bệnh nhân trở nên đa nghi hơn, hay nghi ngờ cả với người thân, thường có
hành vi theo dõi, kiểm tra... hoặc có những ý nghĩ không đúng, không phù hợp với
hoàn cảnh thực tế. Người bệnh còn có những ý nghĩ kỳ lạ, không thể giải thích
được như: cho rằng có người đang theo dõi, hại mình và người thân của mình,
hoặc có người biết mọi ý nghĩ của mình, chi phối mọi hành vi, việc làm của
mình... Một số bệnh nhân lại cho rằng bản thân có khuyết điểm, tội lỗi không thể
tha thứ, có thể nảy sinh ý tưởng và hành vi tự sát.
Thay đổi trong cách nói:
Một số trở nên trầm, ít nói hơn hoặc nói một mình như đang đối thoại với
người khác. Có người lơ đễnh, không tham gia được câu chuyện với người khác,
nói những câu vô nghĩa, không có nội dung, các chữ, câu không liên quan với
nhau, hoặc nói không ăn khớp với hoàn cảnh.
Có những hành vi kỳ lạ, không phù hợp với hoàn cảnh hoặc không thể giải
thích được: Đứng sững nhìn mặt trời, lúc nào cũng giữ lâu một tư thế khó chịu, đi
lang thang không có mục đích...
Khi phát hiện các rối loạn tâm thần, trong trường hợp bệnh nhân còn nhận
thức được bệnh của mình, nên xem xét kỹ các rối loạn này có từ bao giờ, có những
nguyên nhân trong cuộc sống tác động đến hay không? Hãy bày tỏ với người thân
về các rối loạn của mình để họ có thể trợ giúp hoặc đưa ra những lời khuyên hợp
lý. Gia đình nên tìm hiểu kỹ những thay đổi ở bệnh nhân để động viên, chia sẻ và
thông cảm, đưa đến ngay các trung tâm tư vấn tâm lý hoặc các phòng khám
chuyên khoa tâm thần.
Hai giai đoạn điều trị chứng đau nửa đầu
“Với bệnh đau nửa đầu (nhức đầu migraine), ngoài việc điều trị triệu
chứng khi xuất hiện cơn đau, điều trị dự phòng đóng vai trò quan trọng để
giảm tần số cơn đau”, PGS.TS Lê Văn Thính, Trưởng khoa Thần kinh - BV
Bạch Mai cho biết.