QUY TRÌNH KỸ THUẬT SẢN
XUẤT BÍ ĐỎ
1. Đặc tính sinh học:
Bí đỏ là cây ưa nhiệt độ cao, thích hợp ở 25-300C. Khả năng chịu hạn
tương đối khá, chịu úng ngập kém. Bộ rễ phát triển, ăn nông.
2. Giống:
- Chủ yếu là giống địa phương.
- Ở phía Nam phổ biến có giống bí Vàm Răng (ở các tỉnh Đồng bằng sông
Cửu Long: Kiên Giang, Cần Thơ, Sóc Trăng). Giống này trái tròn dẹp, có
khía, nặng 3 - 5 kg, trái già màu vàng, vỏ hai da, thịt dầy, dẻo, màu vàng
tươi, phẩm chất ngon.
- Giống Bí trái dài Ban Mê Thuộc: Trồng phổ biến ở miền Đông Nam Bộ
và Tây nguyên. Giống này trái bầu dục dài, nặng 1 - 2 kg, vỏ vàng xanh hay
vàng, trơn láng hay sần sùi, thịt mỏng, màu vàng tươi đến vàng cam, ít dẻo,
ngon ngọt.
- Lượng hạt giống gieo 1- 1,5 kg/ha tuỳ giống
3. Thời vụ:
Trồng được quanh năm. Mùa khô gieo tháng 11-12, thu hoạch tháng 3-4
năm sau. Mùa mưa gieo tháng 5-6, thu hoạch tháng 8-9. Tuỳ điều kiện từng
nơi mà định thời vụ trồng thích hợp.
4. Cách trồng:
- Hạt gieo thẳng hay gieo qua bầu. Trước khi gieo ngâm ủ cho nảy mầm.
Cây con đem trồng khi có 1-2 lá thật.
- Lên luống rộng 2-3m, cao 15-20cm, trồng thành hốc thẳng hàng giữa
luống, hốc cách nhau 0,5-0,7m, hốc sâu 30-40cm, rộng 40-50cm, mỗi hốc
gieo 4-5 hạt hoặc trồng một bầu 2-3 cây. Mật độ khoảng 2.500-3.000
cây/1.000m2. Gieo hạt xong lấp một lớp đất mịn 2-3cm rồi tưới nước giữ
ẩm.
5. Phân bón: Tổng lượng phân cho 1000m2:
Phân chuồng: 1,5-2 tấn
Phân Super lân: 12-15 kg
Phân Urea: 15-19 kg
Phân Kali Clorua: 12-14 kg
Cách bón:
- Bón lót: Tổng phân chuồng + tổng lân + 5-6 kg KCL
- Bón thúc:
+ Lần 1: 20 ngày sau trồng bón 6-8 kg Ure
+ Lần 2: 40 ngày sau trồng bón 4-5 kg Ure
+ Lần 3: khi cây ra hoa, đậu trái bón 5-6 kg Ure + 7-8 kg KCl
Bón thúc phân nên pha phân vào nước tưới.
Chăm sóc: Mỗi lần tưới phân nên kết hợp làm cỏ, xới xáo đất cho tơi xốp.
6. Tạo hình và thụ phấn:
- Khi dây bí dài khoảng 1m lấy đất lấp một đoạn thân để rễ phụ phát triển
và bấm ngọn cho bí ra nhánh. Sau đó mỗi cây chỉ để dây chính và 2-3 nhánh,
tỉa bớt các lá già phía gốc.
- Hoa đực bí đỏ rất nhiều, thường nở sớm hơn hoa cái vài ba ngày. Trên
một cây trong ngày hoa đực cũng nở sớm hơn hoa cái mà hạt phấn chỉ thụ
tinh trong vài giờ, do đó cần phải thụ phấn bổ sung để có năng suất trái cao.
Khoảng 7-8 giờ sáng ngắt hoa đực mới nở, bỏ hết đài và cánh hoa rồi quét
nhị đực lên núm nhị cái. Mỗi nhánh chỉ để 1-3 trái tuỳ giống và tuỳ cây tốt
hay xấu.
7. Phòng trừ sâu bệnh:
* Sâu hại: chủ yếu là rệp muội và bọ trĩ là môi giới lan truyền bệnh khảm
virus. Phòng trừ có thể dùng các thuốc Confidor, Actara, Sagomycin,
Carbavin
* Bệnh hại: Các bệnh thường thấy là:
Bệnh đốm vàng: có thể dùng các thuốc Mexyl-MZ, Ridomil gold,
Ridozeb, Carbenzim…
Bệnh phấn trắng: có thể dùng các thuốc Rovral, Score, Anvil …
8. Thu hoạch:
Nếu ăn ngay hoặc tiêu thụ nhanh tại điạ phương có thể thu trái non
(khoảng 30 ngày sau khi đậu trái), trái thu non hái được nhiều trái và dây lâu
tàn. Nếu để dự trữ lâu nên thu khi trái thật già vỏ cứng có màu vàng, có lớp
sừng, có phấn, cuống vàng và cứng (khoảng 3 - 4 tháng sau khi trồng) tùy
theo giống, dùng dao cắt cả cuống đem về bôi vôi vào mặt cắt giữ nơi
thoáng mát. Năng suất 20 - 30 tấn/ha.
9. Để giống:
Cần chọn trái đều đặn, nằm trên dây chính, thật già, vỏ cứng chắc, thu
hoạch khi dây đã tàn, cất giữ trong nhà ít nhất 1 tháng mới bổ ra lấy hạt. Hạt
được rửa sạch, phơi khô để vào chai kín cất giữ.