BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC
TIỂU LUẬN
MÔN: THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH
Đề tài: THỊ TRƯỜNG HỐI ĐOÁI
GVHD: PGS.TS Nguyễn Đăng Dờn
Các thành viên thực hiện:
1. Nguyễn Kiều Phú
2. Trần Thị Thu Thảo
3. Nguyễn Thị Kim Hoàng
4. Nguyễn Thị Thái Hân
5. Mai Thị Tuyết Nhung
6. Nguyễn Ngọc Mai
7. Hoàng Thị Hải Yến
LỚP NGÂN HÀNG ĐÊM 2 – K16
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2007
A. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG CỦA THỊ TRƯỜNG HỐI ĐOÁI
I. Khái niệm về thị trường hối đoái:
- Là thị trường diễn ra các hoạt động giao dịch, mua bán ngoại tệ và các phương
tiện thanh toán có giá trị ngoại tệ khác.
- Là nơi hình thành tỷ giá hối đoái theo quan hệ cung cầu.
- Là bộ phận của thị trường tài chính có trình độ phát triển cao.
II. Đặc điểm của Thị trường Hối đoái:
- Thị trường hối đoái không tồn tại trong một không gian cụ thể nhất định mà hoạt
động của nó thông qua các phương tiện thông tin hiện đại.
- Thị trường hối đoái là thị trường giao dịch mang tính chất quốc tế.
- Giao dịch mua bán các loại ngoại tệ tự do chuyển đổi.
- Giao dịch với khối lượng lớn .
III. Vai trò của Thị trường hối đoái:
- Tạo điều kiện để kết nối các nhu cầu giao dịch ngoại tệ trong nền kinh tế.
- Làm cho các giao dịch mua bán trao đổi ngoại hối đi vào nề nếp, ổn định, góp
phần ổn định thị trường tài chính.
- Giúp Ngân hàng Trung ương nắm bắt dược thông tin về thị trường để tham mưu
cho chính phủ trong việc thực hiện chính sách quản lý ngoại hối.
- Tạo điều kiện để hội nhập với thị truờng tài chính quốc tế.
B. TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA THỊ TRƯỜNG HỐI ĐOÁI VIỆT NAM
Thị trường ngoại tệ VN trong thời gian qua luôn tồn tại song song hai thị trường:
- Thị trường chính thức, bao gồm hoạt động giao dịch của thị trường ngoại tệ liên
ngân hàng và hoạt động mua bán giữa hệ thống ngân hàng với các khách hàng.
- Thị trường không chính thức (thị trường chợ đen). Sự tồn tại của thị trường chợ đen
đã có những tác động tiêu cực tới cung cầu ngoại tệ của nền kinh tế.
Tỷ giá USD/VNĐ qua các năm từ 2001-2007:
Năm
2001
2002
2003
2
004
2005
2006
2007
T
ỷ giá USD/VND
14.725
15.280
15.510
15.740
15.859
15.994
16.241
Nguồn: Tính toán trên số liệu của Tổng cục Thống kê Việt Nam và Thống kê Tài chính quốc tế
của IMF. Số liệu 2007 là số liệu của tháng 8.
Biểu đồ xu hướng tỷ giá hối đoái VNĐ/USD Việt Nam từ năm 2001-2007
Biểu đồ tỷ giá VNĐ/USD
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
1 2 3 4 5 6 7
13.5
14
14.5
15
15.5
16
16.5
Năm
Tỷ giá USD/V ND
1. Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng (thị trường bán buôn):
Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng gồm 2 thành viên tham gia:
- Ngân hàng nhà nước Việt Nam:
+ Là người tổ chức và điều hành hoạt động của thị trường liên ngân hàng
+ Là người thực hiện việc mua bán ngoại tệ để điều tiềt thị trường nhằm thực hiện
mục tiêu của chính sách tiền tệ.
✔ Ngân hàng nhà nước mua ngọai tệ khi cung > cầu (tỷ giá giảm) dẫn đến kết quả:
Dự trữ ngoại hối nhà nước tăng
Lượng tiền cung ứng tăng (áp lực lạm phát)
Hoạt động xuất khẩu được khuyến khích
✔ Ngân hàng nhà nước bán ngoại tệ khi cầu > cung (tỷ giá tăng) dẫn đến kết quả:
Dự trữ ngoại hối nhà nước giảm
Lượng tiền cung ứng giảm
– Các tổ chức tín dụng được phép cung ứng dịch vụ ngoại hối (các NHTMQD, chi
nhánh nước ngoài, ngân hàng liên doanh, ngân hàng TMCP qui mô lớn...)
+ Tham gia thị trường để kinh doanh ngoại tệ
+ Điều chỉnh trạng thái ngoại hối theo giới hạn qui định để phòng ngừa rủi ro tỷ giá.
Bảng liệt kê tỷ giá VNĐ/USD liên ngân hàng 12 tháng năm 2007: Số liệu lấy vào ngày
cuối tháng, tháng 12 số liệu vào ngày 15/12.
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 T9 T10 T11 T12
16120 16069 16099 16127 16102 16129 16140 16163 16163 16163 16163 16188
Biểu đồ tỷ giá:
T? giá VND/USD liên ngân hàng
16000
16020
16040
16060
16080
16100
16120
16140
16160
16180
16200
T1 T2 T3 T4 T5 T6 T7 T8 T9 T10 T11 T12
đ?ng
Nhìn vào biểu đồ ta thấy rằng tỷ giá hối đoái liên ngân hàng trong năm 2007 của
NHNN công bố có những biến động tăng, giãm. Tuy nhiên xu hướng những tháng cuối
năm 2007, THHĐ LNH có xu hướng tăng.
Điều này là không phù hợp với tình hình thực tế. Tỷ giá hối đoái của các NHTM có xu
hướng giảm vào những tháng cuối năm 2007.
2. Thị trường hối đoái bán lẻ:
Tồn tại dứơi 2 hình thức:
- Hình thức giao dịch bán lẻ chính thức:các ngân hàng giao dịch với khách hàng
thương mại của mình thường là giao dịch thường xuyên của các ngân hàng nhỏ với
khách hàng, với các doanh nghiệp, các công ty hoạt động xuất nhập khẩu, cá nhân có
nhu cầu phát sinh mua, bán ngoạt tệ.
- Hình thức bán lẻ không chính thức ( Chợ đen): Giao dịch giữa các cá nhân,
người dân với nhau, mua bán tại các tiệm vàng, trao tay…
Tỷ giá ở thị trường chợ đen thường cao hơn tỷ giá ở thị trường chính thức nên
người dân khi có nhu cầu chuyển đổi từ ngoạt tệ ra nội tệ thường bán ngoại tệ ở thị
trường chợ đen và khi có nhu cầu về ngoại tệ, người dân sẽ tìm cách mua ở thị trường
chính thức.
Hình thức giao dịch chở đen thường tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn như: Nạn tiền giả,
độ chênh lệch tỷ giá cao dẫn đến bị lỗ, nguy hiểm khi giao dịch, dễ bị lừa đảo…
Sự tồn tại của thị trường ngoại tệ chợ đen là một tất yếu xuất phát từ thực trạng
kinh tế và cơ chế quản lý ngoại hối của VN. Nắm bắt những tín hiệu trên thị trường
này, nơi mà các lực thị trường về cơ bản là không bị điều phối bởi các quy định hành
chính, có thể giúp ích công tác điều hành tỷ giá. Cụ thể:
Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước ở các tỉnh, thành phố nên hình thành chân rết tại
những đầu mối giao dịch trên trường chợ đen nhằm nắm bắt kịp thời xu hướng vận
động của thị trường này.
Độ chênh lệch giữa tỷ giá chính thức và tỷ giá chợ đen tạo nên khái niệm độ mở
“cánh kéo”, được xem là hàn thử biểu để đánh giá mức độ hợp lý trong điều hành tỷ
giá. Tính hợp lý bộc lộ khi hai tỷ giá này xích gần lại nhau. Không nhất thiết làm chúng
trùng nhau vì thị trường chợ đen cũng chỉ một mảng nhỏ trong tổng thể thị trường, và
tính bất hợp pháp của nó luôn chứa đựng một khoản rủi ro nhất định. Tốt hơn là nên
chấp nhận sự chênh lệch này, miễn sao nó không đủ lớn để làm rò rỉ ngoại tệ từ thị
trường chính thức ra chốn chợ đen.
C. XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA THỊ TRƯỜNG HỐI ĐOÁI VIỆT NAM
I/ Sơ lược về thực trạng thị trường hối đoái Việt Nam:
Những nỗ lực của Chính phủ và các chính quyền địa phương nhằm cải thiện môi
trường đầu tư, cải thiện các điều kiện ưu đãi đầu tư để làm cho cả nước Việt Nam trở
nên hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư trong nước và nước ngoài là những minh chứng rất
hùng hồn. Mặt khác, trên tiến trình phát triển, việc xây dựng cơ sở hạ tầng vật chất kỹ
thuật cho toàn nền kinh tế sẽ ngốn rất nhiều ngoại tệ. Trong nhiều năm qua, xuất khẩu
Việt Nam tăng trưởng mạnh mẽ nhưng cán cân thương mại vẫn ngày càng thiếu hụt lớn
do nhập khẩu, trong đó phần lớn là nhập khẩu máy móc thiết bị còn tăng nhanh hơn.
Việt Nam chính thức là thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới - WTO từ
ngày 7/11/2006. Cũng từ thời điểm đó đến nay Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế với
tốc độ nhanh hơn, mức độ lớn hơn. Song cũng trong gần 1 năm qua, một vấn đề Việt
Nam đang phải “đối mặt” đó là xử lý các nguồn vốn ngoại tệ chuyển vào Việt Nam với
khối lượng rất lớn.
Tình trạng đôla hóa nền kinh tế vẫn đang tồn tại, USD vẫn đang là phương tiện
thanh toán và dự trữ giá trị không thay thế được. Sự hiện diện của chúng ngoài hệ thống
ngân hàng cho thấy nhiều điều: (1) Ngân hàng Nhà nước vẫn thừa nhận trên thực tế
chức năng tiền tệ của đồng USD trong nước; (2) Hệ thống ngân hàng trong nước vẫn
chưa phủ sóng rộng khắp nền kinh tế nên vẫn chưa thể thu hút hết lượng USD trôi nổi
khắp nơi; (3) Thanh toán dùng tiền mặt, trong đó có vàng và USD, vẫn là khối lượng
thanh toán chiếm tỷ lệ quan trọng trong tổng khối lượng thanh toán khả dụng trong dân
chúng, đơn giản vì họ không có trong tay phương tiện thanh toán thông dụng nào khác.
Có thể nói, “ngoại tệ ồ ạt đổ vào Việt Nam”, nguồn cung đang quá dồi dào so
với cầu và nguy cơ hàng dội chợ, giá còn sụt trong thời gian tới. Ông Đào Hồng Châu,