Xét nghiệm HIV
Người ta thường gọi là xét nghiệm HIV hay xét nghiệm
AIDS, nhưng các xét nghiệm thông thường hiện nay về
thực chất nó không phải là xét nghiệm tìm con vi rút HIV,
mà là tìm kháng thể chống lại HIV( antibody HIV)
Khoảng 3 đến 6 tháng sau khi HIV vào cơ thể, cơ thể sẽ
tạo ra chất kháng thể chống lại HIV. Đáng buồn là kháng
thể này bất lực, không trị được HIV. Nhưng kháng thể là
dấu hiệu cho thấy có nhiễm HIV. Do đó xét nghiệm HIV
là tìm kháng thể HIV.
Nhược điểm của cách xét nghiệm này là có khi có nhiễm
vi rút HIV nhưng không tìm ra kháng thể vì kháng thể
chưa có. Do đó người ta rất lưu ý “thời kỳ cửa sổ”.
Thời kỳ cửa sổ: là thời gian sau khi đã nhiễm HIV nhưng
cơ thể chưa kịp sản xuất kháng thể hoặc lượng kháng thể
sinh ra quá nhỏ. Xét nghiệm khi đó chưa tìm được mầm
bệnh. Thường thì thời kỳ này là trong vòng 2-12 tuần
(thường quy định là 3 tháng), cũng có người dài hơn,
nhưng nói chung không quá 6 tháng.
Mỗi phương pháp xét nghiêm khác nhau, mỗi loại máy
móc khác nhau cho phép xác định HIV trong một thời
gian khác nhau. Vì vậy khi đi xét nghiệm, tốt nhất là bạn
nên hỏi bác sĩ xem phương pháp mình làm có thể xác định
chính xác trong thời gian bao lâu
Hiện nay, “thời gian cửa sổ” được cập nhật mới nhất là 12
tuần nếu sau 12 tuần các xét nghiệm của bạn đều âm tính
thì bạn hãy yên tâm đi nhé. Các trường hợp sau 3 tháng
âm tính, nhưng sau 6 tháng dương tính tỉ lệ rất thấp, chỉ là
1/10.000 thôi. Xét nghiêm lại lúc 6 tháng chỉ là thủ tục
thôi. Nếu sau 3 tháng âm tính thì bạn xả stress được rồi
Các phương pháp xét nghiệm:
Các phương pháp xét nghiệm hiện nay đều là phương
pháp gián tiếp ( tìm kháng thể HIV trong máu). Chỉ khi
thật cần thiết, hoặc có chỉ định của bác sĩ thì người ta mới
dùng đến phương pháp trực tiếp
1.Phương pháp trực tiếp: là xét nghiệm tìm các thành
phần có chứa trong virus ( gen p24, …)
- phân lập virút bằng nuôi cấy tế bào nhiễm
- Tìm chất liệu di truyền(ARN và ADN provirus) bằng kỹ
thuật PCR
- Phát hiện kháng nguyên virút trong máu ( kháng nguyên
p24)
2.Phương pháp gián tiếp: là phương pháp phát hiện
kháng thể kháng HIV trong máu
Thử nghiệm sàng lọc :
- Kỹ thuật ngưng kết vi lượng :SÉDORIA – HIV 1,SFP
HIV 1 – 2
- Kỹ thuật miễn dịch gắn men : ELISA
- Thử nghiệm nhanh: DETERMINE – HIV ½,
MULTISPOT- HIV 1/2
Thử nghiệm xác định
- Kỹ thuật miễn dịch (huỳnh quang – phóng xạ – dải
băng)
- Kỹ thuật miễn dịch điện di WESTERN BLOT
Các thử nghiệm khác : Thử nước bọt,nước tiểu
Ba loại kết quả xét nghiệm:
Dương tính: trong máu có kháng thể kháng HIV, có
nghĩa là bạn có HIV. Chỉ có trường hợp trẻ sơ sinh là
khác, vì có khi bé không có vi rút HIV nhưng lại có kháng
thể của mẹ truyền sang. Do đó trể nhỏ sẽ xác định chính
xác sau khoảng 18 tháng tuổi.
Âm tính: trong máu không có kháng thể kháng HIV. Có
hai khả nǎng: hoặc là bạn không có HIV, hoặc là bạn có
HIV nhưng đang ở trong “thời kỳ cửa sổ”.
Không xác định: Nguyên nhân có thể là do bạn đang ở
trong “thời kỳ cửa sổ”, cũng có thể do bạn dùng một số
loại thuốc nào đó làm ảnh hưởng đến khả nǎng nhận diện
kháng thể nên không xét nghiệm được rõ ràng. Những
trường hợp này phải xét nghiệm lại