intTypePromotion=1
ADSENSE

Xét nghiệm thăm dò chức năng thận (Kỳ 2)

Chia sẻ: Barbie Barbie | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:7

174
lượt xem
34
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Thăm dò chức năng ống thận. Người ta thăm dò chức năng ống thận bằng đánh giá khả năng cô đặc nước tiểu. 2.1. Nguyên lý và ý nghĩa: Dịch lọc cầu thận khi đi qua hệ thống ống thận, thông qua quá trình tái hấp thu và bài tiết sẽ được cô đặc hoặc hoà loãng để áp suất thẩm thấu dịch lọc ngang với mức thẩm thấu huyết tương (khoảng gần 300 mosmol/kg nước). Bình thường, nước tiểu được cô đặc gấp 2 - 3 lần, có thể tối đa gấp 4 lần (600 - 1200 mosmol/kg nước)....

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Xét nghiệm thăm dò chức năng thận (Kỳ 2)

  1. Xét nghiệm thăm dò chức năng thận (Kỳ 2 2. Thăm dò chức năng ống thận. Người ta thăm dò chức năng ống thận bằng đánh giá khả năng cô đặc nước tiểu. 2.1. Nguyên lý và ý nghĩa: Dịch lọc cầu thận khi đi qua hệ thống ống thận, thông qua quá trình tái hấp thu và bài tiết sẽ được cô đặc hoặc hoà loãng để áp suất thẩm thấu dịch lọc ngang với mức thẩm thấu huyết tương (khoảng gần 300 mosmol/kg nước). Bình thường, nước tiểu được cô đặc gấp 2 - 3 lần, có thể tối đa gấp 4 lần (600 - 1200 mosmol/kg nước). Khi có tổn thương ống thận và kẽ thận, nước tiểu không được cô đặc và hậu quả là tỷ trọng nước tiểu giảm. Khi tỷ trọng nước tiểu giảm là thể hiện chức năng ống thận giảm sút. Trong lâm sàng người ta dùng chỉ số này để phát hiện một số bệnh: - Bệnh ống thận và kẽ thận: hoại tử ống thận cấp, viêm kẽ thận do uống nhiều thuốc giảm đau, viêm thận - bể thận cấp và mãn, bệnh nang tủy thận... - Đái tháo nhạt.
  2. - Suy thận cấp (giai đoạn đái nhiều). - Suy thận mãn... 2.2. Các phương pháp đánh giá chức năng cô đặc của ống thận: 2.2.1. Đo tỷ trọng nước tiểu bằng tỷ trọng kế: + Ý nghĩa và nguyên lý: Là đo trọng lượng của chất hoà tan trong một đơn vị thể tích nước bằng tỷ trọng kế. + Phương pháp tiến hành: - Đo tỷ trọng nước tiểu bằng tỷ trọng kế ở nhiệt độ chuẩn là 16oC. Khi nhiệt độ tại vị trí đo tăng lên cứ 3oC thì số đo giảm xuống 0,001. Khi nhiệt độ giảm 3 oC thì số đo phải tăng 0,001. Cho nên cần đối chiếu với nhiệt độ phòng để trừ hoặc thêm vào. - Mẫu nước tiểu: lấy 50 ml nước tiểu tươi vào buổi sáng đổ vào bình trụ nhỏ, nhúng tỷ trọng kế vào (chú ý không đo ngay sau khi đái, mà phải để ít phút cho nhiệt độ nước tiểu bằng nhiệt độ phòng). Trước khi đo cần xem nhiệt độ phòng, chuẩn tỷ trọng kế trong nước cất để đề phòng sai số (nếu tỷ trọng kế chuẩn tốt khi để trong bình chứa nước cất, số đo tỷ trọng kế phải là 1 với nhiệt độ phòng là 16oC).
  3. - Đo: đọc số đo ở tỷ trọng kế ngập nước với nhiệt độ phòng (cộng vào hay trừ đi). - Những yếu tố gây sai số: nước tiểu có nhiều protein, glucose, chất cản quang (chụp UIV tĩnh mạch thận) hoặc dùng chất khử khuẩn lau tỷ trọng kế. + Đánh giá kết quả: Bình thường, tỷ trọng nước tiểu đầu tiên vào buổi sáng từ 1,018 trở lên là khả năng cô đặc nước tiểu tốt. 2.2.2. Đo áp suất thẩm thấu nước tiểu bằng máy đo thẩm thấu với mẫu nước tiểu sáng sớm: + Nguyên lý và phương pháp: Đo độ hạ băng điểm của chất dịch, dùng máy đo thẩm thấu sẽ cho kết quả áp lực thẩm thấu của chất đó tương ứng với độ hạ băng điểm của dung dịch cần đo tính ra mosmol trong 1 kg nước, không phụ thuộc vào điện thế, kích thước, trọng lượng của tiểu phân chất hoà tan trong dung dịch. Độ hạ băng điểm Áp suất thẩm thấu (ASTT) = ----------------------- (mosmol/kg nước) 0,00186
  4. Đây là phương pháp đơn giản, dễ áp dụng có giá trị trong chẩn đoán. + Cách tiến hành: Bệnh nhân ăn uống sinh hoạt bình thường, tối hôm trước không được dùng các chất có tác dụng lợi tiểu, trước khi đi ngủ phải đi tiểu hết bãi, trong đêm không được uống thêm nước, không được truyền dịch. Nước tiểu đầu tiên sáng sớm lúc ngủ dậy, được đựng trong bô sạch lấy 1ml để đo độ thẩm thấu. + Đánh giá kết quả: Nếu độ thẩm thấu ³ 600 mosmol/kg nước là khả năng cô đặc nước tiểu của thận bình thường. Nếu độ thẩm thấu < 600 mosmol/kg nước khả năng cô đặc nước tiểu giảm. Muốn đánh giá chính xác phải làm xét nghiệm lại 3 lần. 2.2.3. Nghiệm pháp Zimniski: Là phương pháp đo trực tiếp số lượng và tỷ trọng nước tiểu nhiều lần trong 24h để đánh giá chức năng ống thận. + Tiến hành: Ngày làm xét nghiệm, bệnh nhân vẫn ăn uống và sinh hoạt bình thường. Nghiệm pháp: lấy 8 mẫu nước tiểu/24h, cách 3h lấy một mẫu để đo số lượng và tỷ trọng nước tiểu của mỗi mẫu: 6h bệnh nhân đi đái bỏ, sau đó cứ cách 3h: 9, 12, 15, 18, 21, 24, 3, 6h sáng hôm sau).
  5. + Đánh giá kết quả: . Bình thường: Trong các mẫu nước tiểu phải có một mẫu có tỷ trọng ³ 1,025 (thường mẫu 24h, 3h). Các mẫu không có hiện tượng đồng tỷ trọng (chênh lệch tỷ trọng không đáng kể). Số lượng nước tiểu các mẫu trong ngày nhiều hơn ban đêm (thường gấp 2 lần). . Khả năng cô đặc nước tiểu giảm: Không có mẫu nào có tỷ trọng ³ 1,025. Các mẫu có hiện tượng đồng tỷ trọng. Số lượng nước tiểu ban đêm nhiều hơn ngày. 2.2.4. Nghiệm pháp nhịn khát của Volhard: + Phương pháp tiến hành: Buổi sáng, cho bệnh nhân đi tiểu hết bãi, từ đó không được uống nước (các bữa ăn sáng, trưa, tối phải ăn chế độ ăn khô bằng bánh mỳ), lượng nước ăn-uống-tiêm truyền không quá 500ml/24h. Nghiệm pháp này chỉ đạt yêu cầu với chế độ nhịn khát nghiêm ngặt sao cho: thời gian nhịn khát
  6. cần đạt 18h mà cân nặng bệnh nhân phải giảm 3-5% so với trước khi làm nghiệm pháp. Cứ 3h đo số lượng và độ thẩm thấu hoặc tỷ trọng nước tiểu một lần. + Nhận định và đánh giá kết quả: - Bình thường: Số lượng nước tiểu các mẫu giảm dần theo thời gian. Có một mẫu nước tiểu có độ thẩm thấu đạt ³ 800 mosmol/kg nước (hoặc tỷ trọng ³ 1,025). - Khả năng cô đặc nước tiểu của thận giảm khi: Số lượng nước tiểu các mẫu xấp xỉ bằng nhau. Không có mẫu nước tiểu nào có độ thẩm thấu ³ 800 mosmol/kg nước (hoặc tỷ trọng ³ 1,025).
  7. Ngoài ra còn một số phương pháp khác để thăm dò chức năng ống thận, như phương pháp đo hệ số thanh thải nước tự do, nghiệm pháp hạn chế nước, nghiệm pháp tiêm arginin vasopresin (AVP) nhưng ít được sử dụng.
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2