Bài Báo Cáo Thực Hành Vi Sinh Đại Cương [Chuẩn Nhất]

ƯỜ

Ạ Ọ

Ồ

TR

NG Đ I H C NÔNG LÂM TP. H CHÍ MINH

Ữ Ư Ạ

Ạ

KHOA NGO I NG S PH M



BÀI BÁO CÁO

Ạ ƯỚ

Ự

TH C HÀNH MÔN VI SINH Đ I C

NG

Thành viên nhóm:

ớ

(l p DH14SP,nhóm C5S7)

ầ

1. Tr n Hoàng Nam

14132048

ễ

ị 2. Nguy n Th Thanh Vân

14132107

ạ

ỳ

ư

ị 3. Ph m Th Hu nh Nh

14132205

ễ

ạ 4. Nguy n M ch Trúc Vy

14132265

BÀI 1

ươ ử 1. Ph ng pháp kh trùng

ế ầ ậ ọ

ấ ả

: Làm ch t hoàn toàn m i m m m ng vi sinh v t, k c các vi sinh v t có bào ử t ph i kh trùng môi ạ ố ứ ể ẫ ộ ậ ậ ầ ệ ự ụ ậ ọ ế ị ể t b đ tránh s phát tri n l n l n các h vi sinh v t ngo i lai vào ng, d ng c , thi

ụ ậ ứ ể ả ụ A.M c đích ế ử t . Đây là khâu quan tr ng nh t. Khi nghiên c u vi sinh v t, c n thi ườ tr ố gi ng vi sinh v t đang nghiên c u.

ươ ử B.Các ph ng pháp kh trùng:

(cid:0) ươ ậ Ph ng pháp v t lí:

o Nhi

0C/30phút, hay 1600C/ 2 gi ) ; đèn c n.

ệ ờ ồ ủ ấ t khô: T s y ( 180

o Nhi

0C/1520p

ồ ấ ở ệ ướ t t: N i h p Autoclave ( 121 1 atm).

(cid:0) Màng l cọ

(cid:0) ươ ọ Ph ồ ng pháp hóa h c: c n (70), javel, chlorin.

2. Môi tr

ườ ưỡ ng dinh d ng

ả ứ ế ạ ụ ề ườ ợ A.Nguyên t cắ : Tùy theo m c đích kh o c u mà ta đi u ch lo i môi tr ng cho h p lí.

ộ ố ạ ườ ưỡ ổ ế B.M t s lo i môi tr ng dinh d ng ph bi n:

(cid:0) Môi tr

ậ ạ ể ặ ờ

ườ ẩ ạ ơ ng phân l p: là lo i môi tr ượ ằ ng ch n l c d ng đ c dùng đ tách r i các ữ ọ ọ ạ ầ khu n l c đ n dòng nh m thu đ ườ c nh ng dòng thu n.

(cid:0) Môi tr

ườ ứ ế ả ườ ng tăng sinh: là môi tr

ặ ự ặ ng tăng sinh ch n l c, có kh năng c ch ho c ể ủ ự

ể ủ ể ậ ượ ấ ngăn ch n s phát tri n c a nhóm vi sinh v t, đ ng th i cho phép s phát tri n c a ầ nhóm khác trong qu n th vi sinh v t đ ọ ọ ờ ồ ậ c nuôi c y.

(cid:0) Môi tr

ườ ế ế ng đ m t bào.

(cid:0) Môi tr

ườ ử ả ứ ể ấ ộ ị ở ng th ph n ng sinh hóa:dùng đ xác đ nh m t vài tính ch t sinh hóa các

ẩ ượ ậ dòng vi khu n đã đ c phân l p.

(cid:0) Môi tr

ườ ủ ể ả ẩ ỏ ộ ng bán l ng: dùng đ kh o sát tính di đ ng c a vi khu n.

ậ ầ ố 3. Phân l p gi ng thu n khi ế t

ứ ề ủ ể ấ ậ ụ A.M c đích : Đ nghiên c u v hình thái, tính ch t sinh lí, sinh hoá c a vi sinh v t.

ươ ậ ầ ố B.Các ph ng pháp phân l p gi ng thu n khi ế t

ệ ề ẫ ấ ị Cách 1: L y m u b nh> nghi n thành d ch> đem đi tran

ộ ử

ấ ộ ấ ầ ấ ph n 1 sang 0, c y ria t

ượ ộ ệ ộ ộ ầ ạ t đ 37 ừ c h p th ch đáy lên trên,

ầ ừ ầ ấ Cách 2: Chia đáy h p Petri làm 4 ph n > kh trùng que c y > c y ria t 0,c y ria t ầ ạ ừ ầ ph n 2 sang ph n 3, xoay h p th ch 90 ph n 2, xoay h p thach 90 0C, đ t ng ặ ủ ở ấ ầ ph n 3 sang ph n 4. Khi c y xong nhi ắ ở ướ d n p i.

ươ ề ấ 4. Ph ậ ng pháp c y chuy n vi sinh v t

ụ A.M c đích:

(cid:0) B o t n vi khu n nuôi tinh khi

ả ồ ẩ ế t

(cid:0) ướ ự ệ ẫ ấ ẫ ẩ ẫ ẩ Li trích vi khu n có trong n c, m u đ t, m u th c ph m, m u b nh lí.

ươ ấ B.Ph ng pháp c y:

(cid:0) ử ử ằ ồ Lau bàn và r a tay, kh trùng b ng c n

(cid:0) ả ầ ầ ủ ư ầ ử ấ ấ ộ

ầ ư ệ ố Tay ph i c m que c y (nh c m bút), kh trùng que c y và m t ph n c a cán (ph n đ a vào ng nghi m)

(cid:0) ả ấ ệ ố

ầ ố ẹ ứ ử ệ ố ẩ Tay trái c m ng nghi m có ch a vi khu n xuôi theo lòng ng bàn tay, tay ph i l y ệ ngón út k p nút bông lôi ra, kh trùng mi ng ng nghi m

(cid:0) Cho dây c y đã kh trùng ( đã ngu i) vào n i có vi khu n, kh trùng mi ng ng

ử ử ệ ấ ẩ ộ ơ ố

ệ ạ ậ nghi m và đ y nút bông l i.

(cid:0) ử ấ ớ ạ ng m i, khi c y xong kh trùng l i que

ấ ươ ng pháp c y qua môi tr ệ ố ỏ ố ệ ườ ự Th c hi n ph ướ ấ c khi b xu ng giá ng nghi m. c y tr

BÀI 2

ử ụ ể 1. Cách s d ng kính hi n vi

ề ỉ A.Cách đi u ch nh ánh sáng

(cid:0) M c đích

ả ượ ế ợ ụ : Làm cho tiêu b n đ ấ c chi u sáng thích h p nh t

ư *L u ý:

ể ể ấ ợ ỉ

ằ o Khi quan sát b ng kính hi n vi đ có ánh sáng thích h p nh t ta ch nh nút ánh sáng có trong kính.

ấ ả ỉ B.Cách ch nh th y rõ nh:

ư ố ướ ụ ậ ố ỉ ị ữ B c 1: Dùng c ch nh nhanh đ a ng kính lên cao, xoay v t kính đ nh dùng vào tr c gi a

ả ướ ề ữ ỉ ị

ạ ị ặ ạ i. Đi u ch nh vùng đ nh xem vào gi a. ắ ng ánh sáng qua lăng kính b khúc x ,tán s c

ặ ỏ ộ ầ ậ ẹ ệ ượ ể ể ọ ề ậ B c 2: Đ t tiêu b n lên bàn kính và k p ch t l ả Nh m t d u lên tiêu b n( đ tránh hi n t và t p trung nhi u ánh sáng r i vào kính đ làm rõ v t.

ắ ậ ộ ố ị

ầ ư ầ ả ộ

ể ạ ậ ừ ừ ế ứ ẩ ặ ỡ ậ ỏ ỡ ố ể ả ậ ướ B c 3: M t không nhìn vào th kính mà nghiêng đ u m t bên nhìn vào v t kính, xoay c ỉ ề đi u ch nh nhanh đ h v t kính 100x xu ng, đ a g n sát tiêu b n( 0.12mm) , đ ng tác này ả ế ph i ti n hành t , h t s c c n th n đ kh i v tiêu b n ho c v v t kính t

ề ố ị ỉ ớ t i khi

ừ ừ ư ậ ả ướ ấ ả ừ ấ ố ỉ ắ B c 4: M t nhìn vào th kính, dùng c đi u ch nh nhanh t ạ ủ ậ th y nh c a v t thì d ng l đ a v t kính lên cho t ấ ề i và dùng c vi c p đi u ch nh cho nh rõ nh t

ề ả ấ ộ ộ ố ị ỉ

ủ ậ ấ ể ọ ướ B c 5: Khi quan sát nh c a v t thì m t tay đi u ch nh c vi c p, m t tay xê d ch tiêu ả b n đ ch n vùng quan sát rõ nh t.

ư *L u ý:

o Khi quan sát tuy t đ i không đ

ế ố ượ ể ỉ ố ứ ấ c dùng c th c p đ ch nh

o Khi quan sát trên kính hi n vi nên t p cho quen nhìn c 2 m t.

ể ậ ả ắ

ữ ể C. Cách gi gìn kính hi n vi:

(cid:0) Gi

ữ ệ ố ạ ọ kính và h th ng quang h c luôn luôn s ch

(cid:0) Không bao gi

ờ ụ ặ đ ng vào m t kính

(cid:0) Khi không dùng kính n a, đ ng bao gi ờ ể ấ

ữ ừ ế ắ ặ đ phi n kính trên bàn kính, t t đèn ho c

ủ ả ấ ộ ố gi m đ sáng c a đèn xu ng th p nh t.

(cid:0) ầ ạ ử ụ ậ ỏ

ử ụ ấ ứ ế ầ ằ ẩ ở

ả ả ẩ ậ ề ẽ ằ ấ

ầ ặ ồ ắ ấ Luôn luôn lau s ch d u ( s d ng nh trên tiêu b n) sau khi s d ng xong v t kính nhúng d u. N u d u tr nên khô c ng, ta ph i t y chúng b ng gi y có t m xylen ớ ẩ ( ho c c n) ,sau đó lau b ng gi y khô. C n th n: nhi u xylen quá s làm bong l p keo g n các th u kính.

(cid:0) C n th n khi s d ng kính

ử ụ ẩ ậ

(cid:0) Khi c m kính hi n vi thì m t tay n m ch t thân kính và m t tay đ chân kính.

ể ầ ắ ặ ộ ộ ỡ

(cid:0) Khi m t còn nhìn vào th kính, không bao gi

ắ ị ờ ượ ạ ể ố ườ ợ c h xu ng đ tránh tr đ ng h p

ậ ỏ ể ể b lam kính có th làm h ng v t kính

(cid:0) Khi s d ng ph i đ t kính trên ch thăng b ng

ả ặ ử ụ ằ ỗ

(cid:0) Khi không dùng kính hi n vi n a, ph i đ y kính l ể

ả ậ ữ ạ ộ ự ặ ấ i ho c c t vào h p đ ng kính có

ấ ẩ ố ặ đ t ch t ch ng m.

ươ 2. Ph ử ả ứ ng pháp th ph n ng sinh hóa

ả ứ A.Ph n ng simmon citrat

(cid:0) Nguyên t cắ

ả ấ ồ ố

: M t s vi khu n có kh năng citra nh ngu n g c cacbon duy nh t ổ ộ ố ợ ị ế ưỡ ế ạ ơ ố ườ trong môi tr ẩ ng t ng h p vô c . Khi citrat b bi n d ư ng đ n giai đo n cu i cùng là CO

ằ ườ ị ề ể ừ ng b ki m hóa, chuy n t màu xanh lá

ộ ự ấ ế ề ươ có m t s m t cân b ng v ion và do đó môi tr cây bi n sang mau xanh d ậ ng đ m.

(cid:0) Môi tr ể ạ

ườ ạ ượ ề ế ngườ : Môi tr c đi u ch theo

(cid:0) K t quế

ng th ch Simmons citrat( d ng đông khô) đ ầ ườ ạ ị ứ ỉ th th ch nghiêng. Thành ph n môi tr ng ch a ch th màu xanh bromtymol.

ả : (Sau khi 37ủ 0C trong 48h )

ớ ự ổ ẩ ặ ạ ọ ng (+) : vi khu n m c trên m t th ch nghiêng v i s đ i sang

ả ươ ế o K t qu d ươ màu xanh d ng hoàn toàn, chút ít hay không

ế ả ẩ ạ ổ ườ ọ o K t qu âm (): vi khu n không m c trên th ch và không đ i màu môi tr ng.

ả ứ ườ B.Ph n ng trên môi tr ng KIA

(cid:0) Nguyên t cắ

ệ ạ : ph n ng dùng đ phân bi

ườ ườ ườ ự ể ng KIA th

ườ ủ ả ỉ ng glucose, ị ng có ch th

ủ ả

(cid:0) K t quế

ệ ở ể ể ẩ ượ ườ ố ả ứ Enterobacreiaceae. Môi tr lactose, và kh năng sinh khí H màu phenol red dùng đ phát hi n kh năng lên men đ ị tr ộ ọ t các lo i vi trùng thu c h ả ể ng dùng đ kh sát s lên men đ ẩ 2S, khí H2, CO2 c a vi khu n. trong môi tr ẩ ườ ệ ng c a vi khu n. Đây là môi th nghiêng sâu. c chu n b trong ng nghi m ặ ng đ c, đ

ả :

( K)), Glucose

ầ ẫ ữ ỏ màu đ : lactose âm (Lac

ầ o Ph n sâu và ph n nghiêng v n gi âm( Glu( K)), kí hi u (K/K) ệ

( K),

ầ ầ ẫ ổ ữ ỏ màu đ : Lac

o Ph n sâu b acid hóa đ i màu vàng, ph n nghiêng v n gi Glu+( A), kí hi u: K/A

ị ệ

o Ph n nghiêng sâu đ i màu vàng: Lac

+( A), Glu+( A), kí hi u: A/A

ầ ổ ệ

o Có kh năng sinh khí, n t th ch.

ứ ả ạ

ệ ở ấ ầ ẩ vùng n i hai ph n nghiêng và sâu: vi khu n có

o Khi có màu đen xu t hi n kh năng kh sulphat có trong môi tr

2S.

ử ả ố ườ ạ ng, t o thành khí H

+ (lên men Glucose) ;Lac+ (lên men Lactose)

ề *Ghi chú: K (ki m) ; A(acid); Glu

Glu ( không lên men); Lac( không lên men).

ả ứ C.Ph n ng Indol

(cid:0) Nguyên t c:ắ

ườ ủ ẩ ả m t s vi khu n có kh năng th y gi i tryptophan trong môi tr

ả ẽ ế ợ ớ

ộ ố ủ ứ ấ ạ ườ ủ ử ạ ỏ ng ố thành indol. Nhân pyrol c a indol s k t h p v i pdimetylamino benzaldehyt trong thu c ng. th Kovacs t o thành ph c ch t d ng quinon màu đ tía trên măt thoáng c a môi tr

(cid:0) K t quế

ỏ ọ ử ố ả : sau khi 37ủ 0C trong 48h, nh 35 gi t thu c th Kovacs vào.

ươ ề ặ ỏ ẫ ệ ấ ộ ng (+): m t vòng màu đ s m xu t hi n trên b m t môi

ả ứ o Ph n ng Indol d ườ ng. tr

o Ph n ng Indol âm: b m t môi tr

ề ặ ả ứ ườ ữ ủ ố ng gi ử nguyên màu vàng c a thu c th .

ậ ủ ủ ế ệ ả ấ K t qu thí nghi m c a nhóm, sau khi c y vi sinh v t, 37 0 C trong 48h

ả ứ Ph n ng Indol

ả ứ ườ ả ứ Ph n ng sinh hóa ả ứ Ph n ng simmon Citrate Ph n ng trên môi ng KIA tr

Tên vi khu nẩ Bacillus (+) ()

ứ Glu, Lac , Sinh H2S (+) , ạ N t th ch ()

Streptococus () ()

Glu , Lac , Sinh H2S () ạ ứ N t th ch (+)

3. Nhu m t

ộ ế ậ ậ bào vi sinh v t và quan sát hình thái vi sinh v t

ỗ ế ẩ ạ bào vi khu n khi m c tên m t tr ể ng s phát tri n thành khu n

ưỡ ng th ch dinh d ạ ộ ườ ể ị ẽ ẩ ọ ừ ự

ắ M i t ặ ạ l c có tính đ c tr ng cho t ng loài. Đ đ nh danh phân lo i vi khu n ta d a vào: hình ẩ ạ ướ ạ d ng, kích th ẩ ư ề ặ c, màu s c, b m t khu n l c,…

ấ ố A.Cách quan sát n m m c:

(cid:0) ươ ộ ơ Ph ng pháp nhu m đ n:

ướ ế B c 1: ẫ Ph t m u

ấ ấ ọ ộ ẩ ạ khu n l c trên

ộ ườ t vô trùng lên phi n kính. Dùng que c y l y m t ít vi khu n t ả ẩ ừ ể ề ạ ặ ỏ ặ Đ t m t gi môi tr c và tr i m ng lên trên m t lam, đ khô. ế ọ ươ t n ng th ch, hòa đ u gi

ướ ố ị ẫ C đ nh m u B c 2:

ọ ử ẹ ế ầ ơ ồ H nh phi n kính qua ng n l a đèn c n 34 l n

ộ ướ : Nhu m màu B c 3

ỏ ọ ộ ơ ố Nh vài gi t thu c nhu m đ n xanh metilen 0.1%

ử ướ R a n c và làm khô

ướ ầ ớ ậ Quan sát v i v t kính d u. B c 4:

(cid:0) Nguyên t cắ :

ươ ộ B.Ph ng pháp nhu m Gram

ữ ộ ươ ấ ể ạ ọ ng pháp quan tr ng nh t đ phân lo i

ộ o Nhu m Gram là m t trong nh ng ph vi khu n. ẩ

ẩ ớ ị

o Khi nhu m vi khu n v i thu c tím crystal violet và dung d ch lugol, sau khi ợ ẩ t y màu b ng c n 95% có 2 tr nhóm vi khu n:ẩ

ộ ằ ả ứ ố ườ ả ồ ộ ố ớ ng h p ph n ng v i thu c nhu m x y ra trên 2

ế ẩ ữ ặ ẩ TH1: N u vi khu n gi ch t màu tím đó là vi khu n G

ẩ ớ ộ ổ ị ẩ ồ ế ẩ ẽ ẩ ị ấ TH2: N u vi khu n b m t màu sau khi t y c n, khi nhu m b sung v i dung d ch Fuschin ồ vi khu n s có màu h ng, đó là vi khu n G

(cid:0) Cách nhu m Gram

ộ

ể ỏ ế o Dàn m ng vi trùng thành v t bôi, đ khô trong không khí

o C đ nh nh trên ng n l a đèn c n( tránh làm nóng quá)

ọ ử ố ị ẹ ồ

o Nhu m tiêu b n b ng crystal violet( tím k t tinh) trong 1 phút, r a n

ử ướ ế ằ ả ộ c

o Nhu m lugol trong 1 phút, r a n

ử ướ ộ c,

o T y b ng c n trong kho ng 30 giây (nhúng lên xu ng 34 l n)

ẩ ằ ả ầ ồ ố

o Nhu m b sung trong 1030s b ng fuschin, r a n

ằ ổ ộ ử ướ c

o Làm khô, soi kính v i v t kính d u.

ớ ậ ầ

(cid:0) K t qu thí nghi m. ả

ế ệ

Bài 3

BÀI 3

1. Đ m t

ế ế ậ bào vi sinh v t

(cid:0) M c đích: ị ẫ

ố ượ ộ ọ ể ậ ộ ượ đánh giá s l ng vi sinh v t trong m t th tích hay m t tr ng l ng

ụ m u xác đ nh.

(cid:0) Có 3 cách đ m t

ế ế ậ bào vi sinh v t

ự ế ể ế ế ế ằ ấ ầ ồ Cách 1: đ m tr c ti p b ng phòng đ m h ng c u ( dùng đ đ m n m men)

ẩ ạ ậ ằ ọ ế ế ố ượ ế ng vi sinh v t b ng cách đ mkhu n l c m c trên môi tr ườ ng

Cách 2: đ m gián ti p s l đ cặ

ươ ớ ạ Cách 3: ph ng pháp pha loãng t i h n.

(cid:0) Các b

ướ ế ế ằ ấ ầ ồ c đ m n m men b ng phòng đ m h ng c u

ấ ớ ướ ấ ặ ướ c c t vô trùng ( ho c n ố c mu i sinh

o L y 1g n m men đem hòa v i 99ml n lí)

ở ấ trong bình tam giác.

ặ ướ ố c mu i sinh

ệ ứ ấ ầ ượ ị ố ỡ ố ố ẩ o Chu n b 3 ng nghi m có ch a 9ml n ặ ở giá đ . Đánh d u l n l lí) đ t ướ ấ c c t vô trùng( ho c n ố t là ng 1, ng 2, ng 3.

o Cách ti n hành thí nghi m:

ế ệ

o L c cho m u v t tan đ u trong bình , sau đó l y ng hút 1ml m u cho vào ố

ắ ấ ố ề ậ ẫ

ệ ẫ ng nghi m 1.

ề ẫ ố

ắ ầ ệ ậ ừ ệ ạ ố o T i ng nghi m 1, l c đ u sao cho m u v t v a cho vào tan đ u, dùng ng ố hút 1ml m u ệ ẫ ở ố ng nghi m 1 cho vào ng nghi m 2.

ố ệ ươ ự ồ ấ ố ẫ ố ng nghi m 2 cũng làm t ng t r i l y ng hút 1ml m u cho vào ng 3.

o Đ t lá kính lên l

ặ ướ ế i đ m

ố ẫ ừ ố ấ ộ ọ

ng nghi m 3, cho m t gi ể

ặ ế ế ớ ồ ở ở t vào mép lá o Dùng ng hút vô trùng l y m u t ế kính. Đ t phóng đ m lên bàn kính hi n vi và đ yên trong 35 phút sau đó tiên hành đ m t ệ ể góc và 1 ô bào trong 5 ô l n( g m 4 ô trung tâm)

(cid:0) K t qu thí nghi m:

ế ệ ả

ố ế ế S t bào/ml = bào)

= = 6900 (t

ố ế Trong đó: A: s t ớ bào trong 5 ô l n

ố ớ b: s ô con trong 5 ô l n ( 16 ô x 5 = 80 ô con)

3 thành ml ( 1000mm3=1ml)

ể ố 103: s chuy n mm

ộ 10+n: đ pha loãng m u ẫ

2. Cách làm nút bông

ằ ấ ướ Làm nút bông b ng bông không th m n ạ ợ c, lo i s i dài.

ấ ừ ệ ấ ng nuôi c y vào trong mi ng và tránh

(cid:0) M c đích ụ ễ nhi m t p t

ừ : Ngăn ng a các ch t t ạ ừ môi tr ườ ệ mi ng vào trong môi tr ườ ng.

(cid:0) Yêu c uầ

ệ ậ ặ ọ ố

: Nút bông g n, đ y kín ng nghi m, không làm ch t quá mà cũng không ư ẽ ỏ ộ

3. Gói d ng cụ

ề ố ẽ ệ ệ ầ ắ làm l ng quá, m t nút bông đúng s không d quá nhi u bông bên ngoài, khi mà ị ơ ẹ ố ầ c m ph n bông phía bên ngoài,l c nh ng nghi m, ng nghi m s không b r i ra.

ụ

ả ự ế ế ụ ụ ụ

(cid:0) M c đích: hành thí nghi m, đ tránh t p ch t, tránh cho d ng c b nhi m b n.

(cid:0) Yêu c u:ầ

Vi c x lí và bao gói d ng c có liên quan tr c ti p đ nk t qu th c ụ ệ ự ế ễ ệ ử ể ụ ị ạ ấ ẩ

ử ụ ệ ậ

ả ạ ứ ỡ ệ ượ ị ạ ễ ấ ử o Bao gói ph i đ t tiêu chu n khi kh trùng và thu n ti n khi s d ng,tránh hi n t ẩ ng n t v hay b t p nhi m sau khi h p.

ụ ụ ụ ề ấ ậ

ử ụ ề ấ ỡ ạ ả o Các d ng c bao gói ph i th t khô, s ch, tránh v trong khi h p. đ tên d ng ể ệ ụ c và đ ngày đem h p đ ti n theo dõi và s d ng.

(cid:0) Cách th c hi n:

ự ệ

o Đ i v i ng nghi m đ ng môi tr nút bông l