intTypePromotion=1
ADSENSE

Bài giảng Lịch sử nhà nước và pháp luật Việt Nam: Bài 2 - ThS. Nguyễn Thị Nguyệt

Chia sẻ: Nguyễn Hoàng Minh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:20

76
lượt xem
15
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài giảng Lịch sử nhà nước và pháp luật Việt Nam - Bài 2: Nhà nước và pháp luật Việt Nam" quy luật chung của sự ra đời Nhà nước và nét đặc thù trong quá trình hình thành Nhà nước đầu tiên ở Việt Nam; tình hình phân hóa xã hội và cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nước thời dựng nước; tình hình pháp luật thời kỳ này.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng Lịch sử nhà nước và pháp luật Việt Nam: Bài 2 - ThS. Nguyễn Thị Nguyệt

  1. LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM Giảng viên: ThS. Nguyễn Thị Nguyệt 11 v1.0015104206
  2. BÀI 2 NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM Giảng viên: ThS. Nguyễn Thị Nguyệt v1.0015104206 2
  3. MỤC TIÊU BÀI HỌC • Trình bày được quy luật chung của sự ra đời Nhà nước và nét đặc thù trong quá trình hình thành Nhà nước đầu tiên ở Việt Nam. • Phân tích được tình hình phân hóa xã hội và cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nước thời dựng nước. • Chỉ ra được tình hình pháp luật thời kỳ này. v1.0015104206 3
  4. HƯỚNG DẪN HỌC • Đọc tài liệu tham khảo. • Thảo luận với giảng viên và các sinh viên khác về những vấn đề chưa nắm rõ. v1.0015104206 4
  5. CẤU TRÚC NỘI DUNG 2.1. Cơ sở hình thành Nhà nước Văn Lang 2.2. Tổ chức Nhà nước Văn Lang 2.3. Nhà nước Âu Lạc thời An Dương Vương 2.4. Tình hình pháp luật v1.0015104206 5
  6. 2.1. CƠ SỞ HÌNH THÀNH NHÀ NƯỚC VĂN LANG 2.1.1. Cơ sở kinh tế 2.1.2. Cơ sở xã hội 2.1.3. Các yếu tố khác tác động đến quá trình hình thành Nhà nước Văn Lang v1.0015104206 6
  7. 2.1.1. CƠ SỞ KINH TẾ Biến đổi từ nền kinh tế tự nhiên nguyên thủy sang nền kinh tế sản xuất nông nghiệp là chủ yếu. Cơ sở kinh tế Xuất hiện nghề trồng lúa nước, chăn nuôi, nghề gốm, cũng như sự xuất hiện của nghề luyện kim đồng thau. v1.0015104206 7
  8. 2.1.2. CƠ SỞ XÃ HỘI Những gia đình nhỏ trở thành những đơn vị kinh tế độc lập. Chế độ mẫu hệ dần dần chuyển sang chế độ phụ hệ. Xã hội có sự chuyển biến Công xã thị tộc dần dần tan rã và nhường quan trọng, là chỗ cho công xã nông thôn, kết hợp cả 3 hệ quả từ sự quan hệ láng giềng, địa lý và huyết thống. phát triển của nền kinh tế Xã hội có sự phân hóa rõ nét ở cả sự phân hóa giàu nghèo và sự phân hóa về địa vị xã hội nhưng chưa sâu sắc, chưa mang tính đối kháng. v1.0015104206 8
  9. 2.1.3. CÁC YẾU TỐ KHÁC TÁC ĐỘNG ĐẾN QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH NHÀ NƯỚC VĂN LANG Nền nông nghiệp ngày càng phát triển, yêu cầu về các công trình thủy lợi ngày càng cấp bách. Đòi hỏi phải có những Giặc ngoại xâm từ phương Bắc cơ cấu tổ chức mới, dòm ngó, chuẩn bị xâm lược. thôi thúc sự ra đời sớm của Nhà nước. Bắt nguồn từ chỗ nền sản xuất phát triển cao, sản phẩm làm ra nhiều, xã hội phân chia thành giai cấp, sự bóc lột giữa các giai cấp dễn đến sự đấu tranh lẫn nhau. v1.0015104206 9
  10. 2.2. TỔ CHỨC NHÀ NƯỚC VĂN LANG 2.2.1. Sự phân hóa 2.2.2. Tổ chức xã hội Nhà nước Văn Lang v1.0015104206 10
  11. 2.2.1. SỰ PHÂN HÓA XÃ HỘI Sự chuyển hóa quyền lực từ việc thực hiện chức năng xã hội thành quyền lực nhà nước. Quá trình chuyển hóa, biến đổi diễn ra một cách chậm chạp Quý tộc thị tộc thành và lâu dài qua hai những người quản lý biểu hiện cụ thể xã hội. Quý tộc thị tộc biến đổi thành quan chức nhà nước Bằng địa vị của mình quý tộc thị tộc chiếm đoạt sản phẩm dư thừa của cộng đồng. v1.0015104206 11
  12. 2.2.2. TỔ CHỨC NHÀ NƯỚC VĂN LANG • Hình thành liên minh các Bộ lạc vào khoảng thế kỷ VII TCN, đứng đầu là Hùng Vương, đóng đô ở Văn Lang, truyền được 18 đời đều được gọi là Hùng Vương. Cơ cấu tổ chức gồm:  Hùng Vương là người đứng đầu cả nước về mặt chính trị.  Giúp việc cho vua có các Lạc Hầu, vừa nắm giữ quân đội nhằm trấn áp địa phương không chịu thuần phục, vừa giúp vua giải quyết công việc trong nước.  Lạc tướng đứng đầu các Bộ lạc.  Bồ chính đứng đầu các Công xã nông thôn. • Mối quan hệ giữa Nhà nước và Công xã: Công xã được tự trị nhưng phải thuần phục tuyệt đối Nhà nước. • Về tổ chức quân đội: Đã được tổ chức, trong đó Vua, Lạc hầu, Lạc tướng có những đơn vị thân binh để bảo vệ và làm chủ lực trong chiến tranh.  Như vậy thời kỳ Hùng Vương dù chưa có một Nhà nước hoàn chỉnh, nhưng đã có một cơ cấu mới có một số đặc tính của của một Nhà nước trong tương lai. v1.0015104206 12
  13. 2.2.2. TỔ CHỨC NHÀ NƯỚC VĂN LANG (Tiếp theo) Sơ đồ bộ máy Nhà nước Văn Lang Vương: Hùng Vương Thủ lĩnh (Liên minh bộ lạc) Lạc hầu (Trợ giúp cho Hùng Vương) Tù trưởng Lạc tướng (Bộ lạc) (Bộ) Tộc trưởng Bồ chính (Công xã thị tộc) (Công xã nông thôn) v1.0015104206 13
  14. 2.3. NHÀ NƯỚC ÂU LẠC THỜI AN DƯƠNG VƯƠNG 2.3.1. Lịch sử hình 2.3.2. Tổ chức bộ máy thành Nhà nước Âu Lạc nhà nước v1.0015104206 14
  15. 2.3.1. LỊCH SỬ HÌNH THÀNH NHÀ NƯỚC ÂU LẠC Theo thư truyền, vào năm 241 TCN, nhà Tần xâm lược nước ta, Âu Việt – nơi của An Dương Vương Thục Phán là địa bàn bị xâm lược đầu tiên. Thục Phán đã lãnh đạo nhân dân chiến đấu chống xâm lược và được nhân dân suy tôn là người chỉ huy cao nhất. 5 – 6 năm chiến tranh đã thắt chặt quan hệ giữa người Âu Việt và Lạc Việt, đó là nguyên nhân dẫn đến sự ra đời của Nhà nước Âu Lạc (kết hợp giữa Âu và Lạc) thay thế cho Hùng Vương. v1.0015104206 15
  16. 2.3.2. TỔ CHỨC BỘ MÁY NHÀ NƯỚC Nhìn chung vẫn kế thừa tổ chức bộ máy nhà nước của Văn Lang, bên cạnh đó vẫn có sự tăng cường hơn trước. Điểm nổi bật là quân đội được chú trọng hơn, lực lượng nô lệ đông đúc hơn, chủ yếu là nô lệ gia đình. An Dương Nhà nước Âu Lạc Vương Bộ lạc Lạc tướng Công xã nông thôn Bồ chính v1.0015104206 16
  17. 2.4. TÌNH HÌNH PHÁP LUẬT 2.4.2. Nội dung 2.4.1. Nguồn luật pháp luật v1.0015104206 17
  18. 2.4.1. NGUỒN LUẬT • Pháp luật tập quán: Giữ vai trò chủ đạo và phổ biến nhất. Bao gồm: Tập quán từ thời nguyên thủy, Tập quán chính trị, Lệ của Công xã nông thôn. • Pháp luật khẩu truyền: Là ý chí của người thống trị đối với xã hội nhiều khi được ban hành bằng miệng và không được ghi bằng văn bản. • Pháp luật thành văn: Hiện nay vẫn chưa thể khẳng định, thời Hùng Vương đã có chữ viết chưa. Tuy nhiên có thể giả định, khi phạm vi lãnh thổ của Nhà nước được mở rộng hơn nhiều so với Thị tộc, Bộ lạc thì cần thiết phải có cách truyền mệnh lệnh của người chỉ huy bằng các dấu hiệu đặc thù, ngắn gọn và cụ thể. v1.0015104206 18
  19. 2.4.2. NỘI DUNG PHÁP LUẬT Nội dung pháp luật của Nhà nước Văn Lang – Âu Lạc được phản ánh mơ hồ, gián tiếp trong truyền thuyết dân gian và thư tịch cổ. • Về hôn nhân gia đình: Chế độ một vợ một chồng. • Về dân sự: Hình thành quy định về chia tài sản cho người chết, nếu không sẽ bị xã hội lên án. • Về hình luật: Hiện chưa có tài liệu nào cho thấy sự xuất hiện của hình luật. Chỉ có một chi tiết là An Dương Vương giết Mị Châu khi biết tin nàng tiếp tay cho giặc. v1.0015104206 19
  20. TÓM LƯỢC CUỐI BÀI Trong bài học này, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu các nội dung sau: • Cơ sở hình thành Nhà nước Văn Lang. • Tổ chức Nhà nước Văn Lang. • Nhà nước Âu Lạc thời An Dương Vương. • Tình hình pháp luật thời kỳ này. v1.0015104206 20
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD


intNumView=76

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2