Bài giảng Tín dụng ngân hàng tham khảo

BÀI GIẢNG THAM KHẢO

CHÖÔNG I

TOÅNG QUAN VEÀ

NGAÂN HAØNG

THÖÔNG MAÏI

CHÖÔNG I:

1.1 HEÄ THOÁNG NGAÂN HAØNG THÖÔNG

MAÏI VIEÄT NAM

1.1.1 Ñònh nghóa veà ngaân haøng thöông maïi

(NHTM)

a.Lòch söû ra ñôøi vaø phaùt trieån cuûa NHTM

-Gaén lieàn vôùi quan heä cho vay naëng laõi ñaõ

töøng toàn taïi trong thôøi kyø coâng xaõ nguyeân

thuûy

- Khi CNTB hình thaønh vaø phaùt trieån, trong

quaù trình ñaáu tranh choáng boïn cho vay naëng

laõi, caùc nhaø TB ñaõ lieân keát laïi thaønh caùc hoäi

tín duïng cho vay laãn nhau vôùi laõi suaát vöøa

phaûi hoäi tín duïng phaùt trieån thaønh NHTM

coå phaàn

Söï

ñôøi

vaø

phaùt

trieån

NHTM

(tt)

-ÔÛ Vieät Nam:

+ Tröôùc CMT8 naêm 1945, coù NH

Ñoâng Döông do Phaùp thaønh laäp

+Saéc leänh 15/SL ngaøy 6/5/1951 cuûa

Chuû tòch nöôùc VN quyeát ñònh thaønh

laäp NH Quoác gia VN ñaàu tieân

+ Nghò ñònh 53/HÑBT ngaøy

26/03/1988 cuûa Hoäi ñoàng Boä tröôûng

chuyeån NH sang hoaït ñoäng kinh doanh

teä tieàn, chuyeån phöông thöùc tín duïng

bao caáp sang phöông thöùc boå sung voán

ngaén haïn (tröôùc goïi laø voán löu ñoäng)

+ Ngaøy 23/5/1990, Hoäi ñoàng NN ban

haønh 2 Phaùp leänh NH. Theo ñoù, caùc

NH chuyeân doanh quoác doanh ñöôïc

chuyeån thaønh NHTM quoác doanh 3

CHÖÔNG I:

b. Khaùi nieäm:

“NH laø loaïi hình toå chöùc tín duïng ñöôïc

thöïc hieän toaøn boä hoaït ñoäng NH vaø caùc

hoaït ñoäng kinh doanh khaùc coù lieân quan.

Theo tính chaát vaø muïc tieâu hoaït ñoäng, caùc

loaïi hình NH goàm NHTM, NH phaùt trieån,

NH ñaàu tö, NH chính saùch, NH hôïp taùc vaø

caùc loaïi hình NH khaùc.”

(Ñieàu 20 Luaät caùc toå chöùc tín duïng -

luaät soá 02/1997/QH10 ñaõ ñöôïc söûa ñoåi boå

xung naêm 2004) )

NHTM laø ñònh cheá taøi chính trung gian

quan troïng vaøo loaïi baäc nhaát trong neàn KT

thò tröôøng

CHÖÔNG I:

c. Baûn chaát cuûa NHTM:

•Laø moät toå chöùc kinh teá.

•Hoaït ñoäng mang tính chaát kinh

doanh.

•Hoaït ñoäng kinh doanh trong lónh

vöïc tieàn teä tín duïng vaø dòch vuï

ngaân haøng.

d. Heä thoáng NHTM Vieät Nam:

- Laø heä thoáng NH ña naêng, kinh doanh

toång hôïp, goàm caùc loaïi hình:

d.1 NHTM quoác doanh: laø NHTM ñöôïc

thaønh laäp baèng 100% voán NSNN, goàm:

•Ngaân haøng Noâng nghieäp vaø Phaùt trieån

Noâng thoân Vieät Nam.

•Ngaân haøng Coâng thöông Vieät Nam.

•Ngaân haøng Ñaàu tö vaø Phaùt trieån Vieät

Nam.

•Ngaân haøng Ngoaïi thöông Vieät Nam.

•Ngaân haøng Phaùt trieån Nhaø ñoàng baèng

soâng Cöûu Long. 6

Heä

thoáng

NHTM

Vieät

Nam

(tt)

d.2 NHTM coå phaàn: laø NHTM ñöôïc thaønh

laäp döôùi hình thöùc coâng ty coå phaàn. Trong

ñoù, moät caù nhaân hay phaùp nhaân chæ ñöôïc

sôû höõu moät soá coå phaàn nhaát ñònh theo quy

ñònh cuûa NHNN Vieät Nam.

d.3 NH lieân doanh: laø NH ñöôïc thaønh laäp

baèng voán lieân doanh giöõa moät beân laø NH

Vieät Nam vaø moät beân khaùc laø NH nöôùc

ngoaøi coù truï sôû taïi VN, hoaït ñoäng theo

phaùp luaät VN.

d.4 Chi nhaùnh ngaân haøng nöôùc ngoaøi: laø

NH ñöôïc thaønh laäp theo phaùp luaät nöôùc

ngoaøi, ñöôïc pheùp môû chi nhaùnh taïi VN,

hoaït ñoäng theo phaùp luaät VN. 7

1.1.2 Cô caáu toå chöùc boä maùy NHTM

Phoøng

toå chöùc

haønh

chính

Sôû giao

dòch

HOÄI ÑOÀNG QUAÛN TRÒ

Phoøn

ngaân

quyõ

Keá

toaùn taøi

vuï

vi tính

Tín

duïng

vaø

kinh

doanh

Than

h toaùn

quoác

teá

Kinh

doanh

ngoaïi

teä vaøng

Keá

hoaïch

phaùp

cheá

Chi nhaùnh

taïi tænh,

thaønh phoá

tröïc thuoäc

TW (neáu

coù)

Chi nhaùnh

taïi quaän

huyeän, thò

xaõ tröïc

thuoäc tænh

(neáu coù)

Chi

nhaùnh

taïi thò

traán

(neáu

coù)

Chi

nhaùnh

taïi ñòa

ñieåm

khaùc

(neáu coù)

Sôû

giao

dòch

Ban kieåm soaùtBan giaùm ñoác

1.2 HOAÏT ÑOÄNG CUÛA NHTM

TRONG NEÀN KTTT.

1.2.1 Nghieäp vuï nguoàn voán vaø taøi saûn

nôï cuûa NHTM

- Laø nghieäp vuï maø NHTM ñöôïc söû

duïng nhöõng bieän phaùp vaø coâng cuï caàn

thieát, phaùp luaät cho pheùp ñeå huy ñoäng

caùc nguoàn tieàn nhaøn roãi trong XH, laøm

nguoàn voán tín duïng ñeå cho vay ñoái vôùi

neàn KT.

- Nghieäp vuï nguoàn voán coøn ñöôïc goïi laø

nghieäp vuï nôï vì caùc nguoàn voán naøy

naèm beân taøi saûn nôï cuûa baûng caân ñoái

keá toaùn cuûa NHTM.

1.2.1 Nghieäp vuï nguoàn voán vaø

taøi saûn nôï cuûa NHTM (tt)

- Thaønh phaàn nguoàn voán cuûa

NHTM goàm:

+ Voán ñieàu leä (Statutory Capital).

+ Caùc quyõ döï tröõ (Reserve Funds)

+Voán huy ñoäng (Mobilized

Capital)

+ Voán ñi vay (Borrowed Capital)

+ Voán tieáp nhaän (Trust Capital)

+ Voán khaùc (Other Capital)

1.2.1 Nghieäp vuï nguoàn voán vaø

taøi saûn nôï cuûa NHTM (tt)

1.2.1.1. Voán ñieàu leä vaø caùc quyõ: ñöôïc

goïi laø voán cuûa NH laø nguoàn voán

khôûi ñaàu vaø ñöôïc boå sung trong quaù

trình hoaït ñoäng.

a. Voán ñieàu leä: laø voán ban ñaàu khi

thaønh laäp NH ñöôïc ghi vaøo ñieàu leä

cuûa NH. Voán ñieàu leä ít nhaát phaûi

baèng möùc voán phaùp ñònh do Chính

phuû quy ñònh

Voán

ñieàu

leä

theo N

141/2006/NĐ-CPngày 22.11. 2006 của CP

STT Loại hình tổ chức tín dụng

Mức vốn pháp định áp dụng cho đến

năm

2008 2010

I Ngân hàng

1 Ngân hàng thương mại

a Ngân hàng thương mại Nhà nước 3.000 tỷ đồng 3.000 tỷ đồng

b Ngân hàng thương mại cổ phần 1.000 tỷ đồng 3.000 tỷ đồng

c Ngân hàng liên doanh 1.000 tỷ đồng 3.000 tỷ đồng

d Ngân hàng 100% vốn nước ngoài 1.000 tỷ đồng 3.000 tỷ đồng

đ Chi nhánh Ngân hàng nước ngoài 15 triệu USD 15 triệu USD

2 Ngân hàng chính sách 5.000 tỷ đồng 5.000 tỷ đồng

3 Ngân hàng đầu tư 3.000 tỷ đồng 3.000 tỷ đồng

4 Ngân hàng phát triển 5.000 tỷ đồng 5.000 tỷ đồng

5 Ngân hàng hợp tác 1.000 tỷ đồng 3.000 tỷ đồng

6 Quỹ tín dụng nhân dân

a Quỹ tín dụng nhân dân TW 1.000 tỷ đồng 3.000 tỷ đồng

b Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở 0,1 tỷ đồng 0,1 tỷ đồng

II Tổ chức tín dụng phi ngân hàng

1 Công ty tài chính 300 tỷ đồng 500 tỷ đồng

2 Công ty cho thuê tài chính 100 tỷ đồng 150 tỷ đồng 12

1.2.1.1. Voán ñieàu leä vaø caùc quyõ (tt)

b. Caùc quyõ cuûa NH:

+ Quyõ döï tröõ boå sung voán ñieàu leä.

+ Quyõ ñaàu tö phaùt trieån.

+ Quyõ döï phoøng taøi chính.

+ Quyõ döï phoøng trôï caáp maát vieäc

laøm.

+ Quyõ khen thöôûng phuùc lôïi.

+ Quyõ khaùc.

1.2.1.2 Voán huy ñoäng

•Laø nguoàn voán chuû yeáu cuûa NHTM, thöïc

chaát laø taøi saûn baèng tieàn cuûa caùc chuû sôû

höõu maø NH taïm thôøi quaûn lyù vaø söû duïng

nhöng coù nghóa vuï hoaøn traû kòp thôøi vaø

ñaày ñuû khi khaùch haøng coù yeâu caàu

•Nguoàn voán tieàn göûi goàm coù:

+ Tieàn göûi khoâng kyø haïn.

+ Tieàn göûi tieát kieäm khoâng kyø haïn.

+ Tieàn göûi tieát kieäm coù kyø haïn.

+ Tieàn göûi phaùt haønh kyø phieáu, traùi

phieáu.

+ Caùc khoaûn tieàn göûi khaùc. 14

1.2.1.2 Voán huy ñoäng

a. Tieàn göûi khoâng kyø haïn

- Laø loaïi tieàn göûi maø ngöôøi sôû höõu

noù coù theå ruùt ra ñeå söû duïng baát kyø

luùc naøo

- Goàm tieàn göûi taïm thôøi cuûa caùc toå

chöùc KT, tieàn göûi tieát kieäm khoâng

kyø haïn cuûa daân cö

- NH seõ khoâng traû laõi hoaëc traû laõi

thaáp.

1.2.1.2 Voán huy ñoäng

b. Tieàn göûi coù kyø haïn

- Laø loaïi tieàn göûi chæ ñöôïc ruùt ra khi tôùi

haïn hoaëc muoán ruùt ra phaûi baùo tröôùc

-Goàm tieàn göûi cuûa caùc toå chöùc KT, tieàn

göûi tieát kieäm cuûa caùc taàng lôùp daân cö…

maø ngöôøi göûi tieàn nhaèm muïc ñích kieám

lôøi

- Laø nguoàn voán töông ñoái oån ñònh neân

NH coù theå söû duïng chuùng ñeå cho vay

ngaén, trung vaø daøi haïn.

- Laõi suaát cao hôn tieàn göûi khoâng kyø haïn

Voán

ñi

vay

* Voán vay trong nöôùc:

+ Vay Ngaân haøng trung öông:

NHTW seõ tieáp voán cho NHTM thoâng

qua:

- Nghieäp vuïï chieát khaáu cuûa NHTW cho

NHTM (laø nghieäp vuï NHTW mua thương

phiếuvà giấy tờ có giá khác của NHTM trước

khi đến hạn thanh toán)

- Taùi chieát khaáu khaáu cuûa NHTW cho

NHTM (laø nghieäp vuï NHTW mua lại

thương phiếu và giấy tờ có giá khác cuûa

NHTM đã được chieát khaáu trướckhi đến hạn

thanh toán).

Nhö vaäy NHTW seõ laø ngöôøi cho vay cuoái

cuøng ñoái vôùi NHTM.

+ Vay caùc NHTM khaùc: thoâng qua thò

tröôøng lieân NH.

Voán

tieáp

nhaän

•Ñaây laø nguoàn voán tieáp nhaän töø caùc toå

chöùc taøi chính NH, töø NSNN… ñeå taøi trôï

theo caùc chöông trình, döï aùn veà phaùt

trieån kinh teá xaõ hoäi…..

•Nguoàn voán naøy chæ ñöôïc söû duïng theo

ñuùng ñoái töôïng vaø muïc tieâu ñaõ ñöôïc xaùc

ñònh.

1.2.1.5. Voán khaùc

•Laø nguoàn voán phaùt sinh trong quaù trình

hoaït ñoäng cuûa NH (ñaïi lyù, chuyeån tieàn,

caùc hình thöùc dòch vuï khaùc…)

Nghieäp

vuï

söû

duïng

voán

cuûa

NHTM

1.2.2.1 Döï tröõ

- Caùc NH phaûi ñeå daønh moät phaàn nguoàn

voán khoâng söû duïng ñeå ñaùp öùng nhu caàu

saün saøng chi traû cho khaùch haøng. Phaàn

voán naøy ñöôc goïi laø döï tröõ

- “NHNN quy ñònh tyû leä döï tröõ baét buoäc

ñoái vôùi töøng loaïi hình toå chöùc tín duïng

vaø töøng loaïi tieàn göûi vôùi möùc töø 0% ñeán

20% toång soá dö tieàn göûi taïi moãi toå chöùc

TD trong töøng thôøi kyø”

(Luaät NHNN Vieät Nam soá

01/1997/QH10 ñaõ ñöôïc söûa ñoåi boå xung

naêm 2003 khoaûn 1 ñieàu 20)

1.2.2.1 Döï tröõ (tt)

- Tieàn döï tröõ baét buoäc tính

theo thaùng ñöôïc tính theo

coâng thöùc:

Tiền dựtrữbắt buộc thaùng

naøy = (Soá dö tieàn göûi ñaàu

thaùng tröôùc + Soá dö tieàn göûi

cuoái thaùng tröôùc)/2 x Tyû leä

döï tröõ baét buoäc kyø naøy

1.2.2.1 Döï tröõ (tt)

a. Döï tröõ sô caáp:

- Laø khoaûn döï tröõ baèng tieàn maët vaø tieàn

göûi ñöôïc söû duïng ñeå döï tröõ theo quy ñònh

cuûa NHNN vaø ñaùp öùng nhu caàu bình

thöôøng veà tieàn maët cuûa khaùch haøng hoaëc

ñeå thöïc hieän caùc khoaûn thanh toaùn cho

caùc NH khaùc trong thanh toaùn giöõa caùc

NH, gồm:

+ Tieàn maët, caùc khoaûn coi nhö tieàn maët.

+ Tieàn göûi taïi NHTW (tieàn göûi khoâng

kyø haïn).

+ Tieàn göûi taïi caùc ngaân haøng khaùc.

+ Caùc khoaûn khaùc (ngaân quyõ ñang thu…) 21

Döï

tröõ

(tt)

b. Döï tröõ thöù caáp: laø caùc loaïi döï tröõ chæ ñöôïc söûû

duïng khi caùc khoaûn muïc döï tröõ sô caáp bò caïn

kieät. Laø döï tröõ khoâng toàn taïi baèng tieàn maët vaø

baèng tieàn göûi maø baèng chöùng khoaùn nghóa laø

nhöõng chöùng khoaùn ngaén haïn coù theå chuyeån

thaønh tieàn moät caùch thuaän lôïi. Thuoäc loaïi naøy

goàm coù:

+ Tín phieáu kho baïc (là loại trái phiếu ngắn hạn <

1 nămbù thiếu hụt tạm thời của NSNN).

+ Hoái phieáu ñaõ chaáp nhaän (Là chứng chỉ có giá do

người bán chịu lập ra ghi rõ thanh toán vào một

ngày nhất định trong tương lai và được một NH ký

chấp nhận thực hiện việc thanh tóan nói trên vào

ngày đó để ra lệnh cho người mua chịu trả tiền cho

chính mình hoặc trả cho một người thứ ba nào đó

qua NH – là nơi hối phiếu được trả tiền).

+ Caùc giaáy nôï ngaén haïn khaùc. 22

1.2.2.1 Döï tröõ (tt)

c. Phương phaùp quaûn lyù döï tröõ baét buoäc

c.1 Phöông phaùp phong toûa: toaøn boä

möùc döï tröõ baét buoäc phaûi göûi vaøo moät taøi

khoaûn taïi NHTW seõ ñöôïc phong toûa ñeå

ñaûm baûo thöïc hieän ñuùng möùc döï tröõ.

c.2 Phöông phaùp baùn phong toûa: moät

phaàn möùc döï tröõ baét buoäc seõ ñöôïc quaûn

lyù vaø phong toûa taïi moät taøi khoaûn rieâng

ôû NHTW.

c.3 Phöông phaùp khoâng phong toûa: tieàn

döï tröõ ñöôïc tính vaø thöïc hieän haøng ngaøy

treân cô sôû soá dö thöïc teá veà tieàn göûi

khoâng kyø haïn vaø tieàn göûi coù kyø haïn. 23

Caáp

tín

duïng

a. Cho vay: laø hình thöùc caáp tín duïng theo ñoù toå chöùc

TD giao cho khaùch haøng söû duïng moät khoaûn tieàn ñeå

söû duïng vaøo moät muïc ñích vaø thôøi gian nhaát ñònh theo

thoûa thuaän vôùi nguyeân taéc coù hoaøn traû caû goác vaø laõi.

b. Hình thöùc baûo ñaûm tieàn vay caên cöù vaøo tieâu chí:

b.1 Tieâu chí ñaûm baûo tieàn vay: goàm

•Cho vay coù ñaûm baûo baèng taøi saûn caàm coá, theá chaáp

cuûa khaùch haøng vay, baûo laõnh cuûa beân thöù 3 (khoâng

ñöôïc cho vay treân cô sôû caàm coá baèng coå phieáu cuûa

chính toå chöùc tín duïng cho vay).

•Cho vay khoâng coù taøi saûn ñaûm baûo

Vieäc cho vay theo caû hai hình thöùc treân ñaây ñöôïc thöïc

hieän theo quy ñònh cuûa chính phuû

b.2 Tieâu chí phöông phaùp caáp tieàn vay: goàm

•Cho vay luaân chuyeån

•Cho vay töøng laàn

Duø cho vay baèng phöông phaùp naøo thì möùc ñoä ruûi ro

laø khálôùn, do chuû quan vaø khaùch quan nhưng noùi

chung khaùch quan nhieàu hôn. 24

Bài giảng tham khảo Tín dụng ngân hàng

Bài giảng tham khảo Tín dụng ngân hàng trình bày định nghĩa về ngân hàng thương mại, lịch sử ra đời và phát triển của ngân hàng thương mại, gắn liền với quan hệ cho vay nặng lãi đã từng tồn tại trong thời kỳ công xã nguyên thủy.

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

Xác nhận đăng nhập

Đăng nhập từ tài khoản này?

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi