intTypePromotion=3

Báo cáo Một số biện pháp chủ yếu nhằm góp phần hoàn thiện quá trình xây dựng chiến lược kinh doanh ở Công ty Xây lắp - Vật tư - Vận tải Sông Đà

Chia sẻ: Sapthanh Danh | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:80

0
110
lượt xem
43
download

Báo cáo Một số biện pháp chủ yếu nhằm góp phần hoàn thiện quá trình xây dựng chiến lược kinh doanh ở Công ty Xây lắp - Vật tư - Vận tải Sông Đà

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo luận văn - đề án 'báo cáo một số biện pháp chủ yếu nhằm góp phần hoàn thiện quá trình xây dựng chiến lược kinh doanh ở công ty xây lắp - vật tư - vận tải sông đà', luận văn - báo cáo, tài chính - kế toán - ngân hàng phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Báo cáo Một số biện pháp chủ yếu nhằm góp phần hoàn thiện quá trình xây dựng chiến lược kinh doanh ở Công ty Xây lắp - Vật tư - Vận tải Sông Đà

  1. Lêi më ®Çu HiÖn nay, kinh doanh trong c¬ chÕ thÞ trêng phÇn lín c¸c doanh nghiÖp ph¶i trùc diÖn víi m«i trêng kinh doanh ngµy cµng biÕn ®éng, phøc t¹p vµ nhiÒu rñi ro. NÕu nh tríc ®©y (trong thêi kú bao cÊp) chóng ta kh«ng chÊp nhËn c¸c quy luËt cung - cÇu, quy luËt gi¸ trÞ, quan hÖ hµng ho¸ tiÒn tÖ, quy luËt c¹nh tranh,... th× ngµy nay, khi chuyÓn sang c¬ chÕ thÞ trêng chóng ta ®· ph¶i chÊp nhËn nh÷ng quy luËt ®ã nh mét sù tÊt yÕu kh¸ch quan. ChÝnh ®iÒu nµy lµm cho m«i trêng kinh doanh rÊt s«i ®éng vµ phøc t¹p, ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i n¾m b¾t vµ ph©n tÝch ®îc ®Çy ®ñ vÒ m«i trêng kinh doanh míi cã thÓ tån t¹i vµ ph¸t triÓn ®îc. Mét sù nhËn biÕt ®Çy ®ñ vÒ ®èi thñ c¹nh tranh, nh÷ng c¬ héi, nh÷ng nguy c¬ vÒ phÝa m«i trêng còng nh ®iÓm m¹nh vµ ®iÓm yÕu cña c¸c ®èi t¸c vµ cña chÝnh b¶n th©n m×nh sÏ gióp doanh nghiÖp ®¹t ®îc môc tiªu ®Ò ra. Qu¶n trÞ chiÕn lîc hiÖn ®¹i gióp doanh nghiÖp lµm râ tÇm quan träng cña viÖc chó träng nhiÒu h¬n ®Õn viÖc ph©n tÝch m«i trêng vµ ho¹ch ®Þnh c¸c chiÕn lîc liªn quan trùc tiÕp ®Õn ®iÒu kiÖn m«i trêng. XÐt trªn gi¸c ®é vÜ m« cña mét quèc gia ®Ó ®¹t ®îc môc tiªu tæng hîp vÒ kinh tÕ - chÝnh trÞ - v¨n ho¸.... th× cÇn ph¶i cã môc tiªu chiÕn lîc phï hîp míi cã thÓ ®¹t ®îc môc ®Ých mong muèn, ngîc l¹i ho¹ch ®Þnh mét chiÕn lîc kh«ng ®óng sÏ ®a ®Êt níc vµo t×nh tr¹ng khñng ho¶ng vµ kinh tÕ rèi ren vÒ chÝnh trÞ sÏ tôt hËu l¹i so víi thÕ giíi xung quanh. XÐt trªn gi¸c ®é vi m« doanh nghiÖp còng ph¶i cã mét chiÕn lîc kinh doanh thÝch øng víi nÒn kinh tÕ vµ sù c¹nh tranh gay g¾t cña c¸c ®æi thñ c¹nh tranh kh¸c. Cã nh thÕ c¸c môc tiªu ®Ò ra míi cã c¬ së khoa häc ®Ó thùc hiÖn. Lµ mét sinh viªn thùc tËp ë C«ng ty X©y l¾p - VËt t - VËn t¶i S«ng §µ 12 thuéc Tæng c«ng ty x©y dùng thuû ®iÖn S«ng §µ, qua qu¸ tr×nh kh¶o s¸t vµ 1
  2. t×m hiÓu em thÊy r»ng ®iÒu quan t©m lín nhÊt cña C«ng ty lµ cã mét ®êng ®i ®óng ®¾n trong s¶n xuÊt kinh doanh, ®Ó cã thÓ tån t¹i vµ ph¸t triÓn trong m«i trêng c¹nh tranh ngµy cµng khèc liÖt vµ sù ph¸t triÓn nh vò b·o cña khoa häc kü thuËt. ChÝnh ®iÒu nµy ®· th«i thóc em nghiªn cøu vµ m¹nh d¹n chän luËn v¨n tèt nghiÖp " Mét sè biÖn ph¸p chñ yÕu nh»m gãp phÇn hoµn thiÖn qu¸ tr×nh x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh ë C«ng ty X©y l¾p - VËt t - VËn t¶i S«ng §µ 12", nh»m gãp thªm ý kiÕn cña m×nh vµo qu¸ tr×nh x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh ë C«ng ty. LuËn v¨n cã kÕt cÊu gåm ba phÇn: PhÇn I: Lý luËn c¬ b¶n vÒ x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng. PhÇn II: Ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh cña C«ng ty X©y l¾p - VËt t - VËn t¶i S«ng §µ 12. PhÇn III: Mét sè biÖn ph¸p chñ yÕu nh»m x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh cña C«ng ty X©y l¾p - VËt t - VËn t¶i S«ng §µ 12. Do kh¶ n¨ng cã h¹n vµ lÇn ®Çu nghiªn cøu mét vÊn ®Ò cßn hÕt søc míi mÎ nªn ch¾c ch¾n cßn nhiÒu thiÕu sãt. KÝnh mong sù ®ãng gãp ý kiÕn quý b¸u cña thÇy, c« ®Ó luËn v¨n tèt nghiÖp ®îc hoµn chØnh h¬n. Cuèi cïng, em xin c¶m ¬n c¸c thÇy c« trong khoa, c¸c phßng ban chøc n¨ng ®· t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó nghiªn cøu trao ®æi vµ ®Æc biÖt lµ thÇy gi¸o híng dÉn NguyÔn Thµnh §é ®· tËn t×nh híng dÉn ®Ó em hoµn thµnh chuyªn ®Ò thùc tËp. Sinh viªn thùc hiÖn Lª Kiªn 2
  3. PhÇn thø nhÊt Lý luËn c¬ b¶n vÒ x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh cña doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng I. Kh¸i niÖm chiÕn lîc kinh doanh. 1. Sù cÇn thiÕt kh¸ch quan ph¶i x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng ë níc ta. Trong thêi kú bao cÊp, kh¸i niÖm chiÕn lîc kinh doanh cña doanh nghiÖp Ýt ®îc sö dông bëi v× c¸c doanh nghiÖp kh«ng cã tr¸ch nhiÖm x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh. Nguyªn nh©n chñ yÕu lµ trong thêi kú nµy c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng s¶n xuÊt theo chØ tiªu ph¸p lÖnh mµ cÊp trªn ®a xuèng. ChiÕn lîc kinh doanh trong thêi kú nµy chØ lµ mét m¾t xÝch kÕ ho¹ch ho¸ cho r»ng nhµ níc cã tr¸ch nhiÖm hµng ®Çu trong viÖc ho¹ch ®Þnh chiÕn lîc ph¸t triÓn toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n trong tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc: x· héi, s¶n xuÊt... ChÝnh phñ qu¶n lý vµ vËn hµnh toµn bé qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña ®Êt níc. Do ®ã hÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp ®Òu x©y dùng chiÕn lîc theo mét khu«n mÉu cøng nh¾c: • §¸nh gi¸ hiÖn tr¹ng. • Dù b¸o nhu cÇu. • ¦íc tÝnh chi phÝ b×nh qu©n. • TËp hîp chi phÝ ®Çu t cïng lo¹i cña c¸c níc trong khu vùc còng nh trªn thÕ giíi. Tõ ®ã dÉn ®Õn kÕt qu¶ lµ: • Ph¶i thùc hiÖn c¸c khèi lîng c«ng viÖc ®å sé ®Ó cung cÊp kÞp thêi c¸c dÞch vô h¹ tÇng. • Tèc ®é ®Çu t vµ më réng c¬ së h¹ tÇng thÊp. • Nguån lùc bÞ thiÕu hôt, mÊt c©n ®èi bé trong viÖc ph¸t triÓn. • C¸c chiÕn lîc ®a ra thêng kh«ng mang tÝnh thùc tÕ bëi v× nã thêng cao h¬n thùc tÕ ®¹t ®îc. • C¸c chiÕn lîc ®a ra rÊt chung chung, kh«ng mang tÝnh cô thÓ. • C¸c ph¬ng ph¸p sö dông ®Ó x©y dùng chiÕn lîc cßn ®¬n gi¶n, hÇu hÕt chØ dùa vµo kinh nghiÖm vµ ¸p dông mét c¸ch m¸y mãc theo m« h×nh cña c¸c níc x· héi. 3
  4. Qua thùc tÕ, trong thêi kú bao cÊp ®· lµm h¹n chÕ sù ph¸t huy tÝnh u viÖt cña chiÕn lîc kinh doanh. Do ®ã, ®· cha thÊy ®îc tÇm quan träng vµ sù cÇn thiÕt ph¶i x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh. NghÞ quyÕt §¹i héi VI, víi c¸c néi dung ®æi míi s©u s¾c trong ®êng lèi chÝnh trÞ, ®êng lèi kinh tÕ víi quan ®iÓm xo¸ bá c¬ chÕ tËp trung quan liªu bao cÊp, ph¸t triÓn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn chuyÓn sang h¹ch to¸n kinh doanh theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa. C¸c doanh nghiÖp ®· giµnh ®îc quyÒn tù chñ trong kinh doanh, tù ph¶i t×m ra con ®êng ®i riªng cho phï hîp ®Ó cã thÓ tån t¹i vµ ph¸t triÓn trong c¬ chÕ míi. Do ®ã, chiÕn lîc kinh doanh lµ kh«ng thÓ thiÕu ®îc trong giai ®o¹n hiÖn nay. HiÖn nay, khi chuyÓn sang kinh doanh trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, ®a sè c¸c doanh nghiÖp ph¶i ®èi mÆt víi nh÷ng ®iÒu kiÖn kinh doanh ngµy cµng khã kh¨n, phøc t¹p mang tÝnh biÕn ®éng vµ rñi ro cao, song viÖc lµm cho doanh nghiÖp thÝch nghi víi sù thay ®æi m«i trêng lµ hÕt søc cÇn thiÕt, quyÕt ®Þnh sù thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña doanh nghiÖp. Thùc tÕ, nh÷ng bµi häc thµnh c«ng hay thÊt b¹i trong kinh doanh ®· chØ ra cã nh÷ng nhµ tû phó xuÊt th©n tõ hai bµn tay tr»ng nhê cã ®îc chiÕn lîc kinh doanh tèi u vµ ngîc l¹i còng cã nh÷ng nhµ tû phó, do sai lÇm trong ®êng lèi kinh doanh cña m×nh ®· trao c¬ ng¬i kinh doanh cña m×nh cho ®Þch thñ trong mét thêi gian ng¾n. Sù ®ãng cöa nh÷ng C«ng ty lµm ¨n thua lç vµ sù ph¸t triÓn cña nh÷ng doanh nghiÖp cã hiÖu qu¶ trong s¶n xuÊt kinh doanh cao, thùc sù phô thuèc mét phÇn ®¸ng kÓ vµo chiÕn lîc kinh doanh cña doanh nghiÖp ®ã, ®Æc biÖt trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng. Sù t¨ng tèc cña c¸c biÕn ®æi trong m«i trêng, sù c¹nh tranh ngµy cµng gay g¾t cïng víi viÖc ngµy cµng khan hiÕm c¸c nguån tµi nguyªn dÉn ®Õn sù gia t¨ng nhu cÇu vÒ phÝa x· héi, tõ néi bé cña doanh nghiÖp vµ c¸ nh©n kh¸c nhau ®· lµm cho chiÕn lîc kinh doanh ngµy cµng cã mét tÇm quan träng víi mét doanh nghiÖp. Sù cÇn thiÕt kh¸ch quan ph¶i x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh ®èi víi c¸c doanh nghiÖp ®îc thÓ hiÑen trªn mét sè mÆt sau: • ChiÕn lîc kinh doanh gióp c¸c doanh nghiÖp thÊt râ môc ®Ých vµ híng ®i cña m×nh. • §iÒu kiÖn m«i trêng mµ c¸c doanh nghiÖp gÆp ph¶i lu«n biÕn ®æi nhanh. Nh÷ng biÕn ®æi nhanh thêng t¹o ra nh÷ng c¬ héi vµ nguy c¬ bÊt ngê. ViÖc x©y dùng c¸c chiÕn lîc kinh doanh gióp c¸c doanh nghiÖp tËn dông tèi ®a c¸c c¬ héi vµ h¹n chÕ ë møc thÊp nhÊt c¸c nguy c¬, tõ ®ã t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña doanh nghiÖp. 4
  5. • ChiÕn lîc kinh doanh sÏ gióp cho doanh nghiÖp g¾n liÒn c¸c quyÕt ®Þnh ®Ò ra víi ®iÒu kiÖn m«i trêng liªn quan, hay nãi c¸ch kh¸c lµ gióp c¸c daonh nghiÖp ®Ò ra c¸c quyÕt ®Þnh chñ ®éng. • X©y dùng chiÕn lîc sÏ gióp cho c¸c doanh nghiÖp t¹o ra chiÕn lîc kinh doanh tèt h¬n th«ng qua viÖc sö dông ph¬ng ph¸p tiÕp cËn hÖ thèng, t¹o c¬ së t¨ng sù liªn kÕt, t¨ng sù liªn kÕt cña c¸c nh©n viªn víi c¸c qu¶n trÞ viªn trong viÖc thùc hiÖn môc tiªu cña doanh nghiÖp. • ChiÕn lîc kinh doanh gióp cho c¸c doanh nghiÖp sö dông nguån lùc mét c¸ch hîp lý nhÊt. Víi toµn bé nh÷ng lý do trªn cã thÓ kh¼ng ®Þnh viÖc x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh tèt c¸c doanh nghiÖp lµ v« cïng quan träng ®èi víi c¸c doanh nghiÖp trong níc còng nh trªn thÕ giíi, cã thÓ coi "ChiÕn lîc kinh doanh nh lµ c¸i b¸nh l¸i cña con tµu, ®a con tµu vît trïng d¬ng ®Õn bê th¾ng lîi". 2. C¸c quan ®iÓm tiÕp cËn chiÕn lîc kinh doanh cña doanh nghiÖp. 2.1. Sù du nhËp vµo lÜnh vùc kinh doanh cña thuËt ng÷ chiÕn lîc. ThuËt ng÷ chiÕn lîc cã nguån gèc tõ rÊt l©u, tríc ®©y thuËt ng÷ nµy ®îc sö dông trong qu©n sù. Ngµy nay, thuËt ng÷ nµy ®· lan to¶ vµ du nhËp vµo hÇu hÕt c¸c lÜnh vùc kinh tÕ, chÝnh trÞ vµ v¨n ho¸ x· héi. Sù giao thao vÒ ng«n ng÷ gi÷a thuËt ng÷ chiÕn lîc víi c¸c kh¸i niÖm vµ ph¹m trï cña c¸c lÜnh vùc nµy ®· t¹o ra nh÷ng míi trong nh÷ng ng«n ng÷ khoa häc cña c¸c lÜnh vù ®ã. Ngµy nay, chóng ta cã thÓ gÆp ë mäi níi c¸c kh¸i niÖm: "ChiÕn lîc kinh tÕ x· héi", "ChiÕn lîc ngo¹i giao", "ChiÕn lîc d©n sè", "ChiÕn lîc khoa häc c«ng nghÖ"… §Æc biÖt trong lÜnh vùc kinh tÕ chóng ta cã thÓ gÆp rÊt nhiÒu kh¸i niÖm còng ®îc h×nh thµnh tõ sù kÕt hîp trªn. ë ph¹m vi vÜ m« cã thÓ gÆp c¸c kh¸i niÖm "ChiÕn lîc ph¸t triÓn ngµnh", "ChiÕn lîc c«ng nghiÖp ho¸ híng vÒ xuÊt khÈu", ë ph¹m vi vi m« thuËt ng÷ chiÕn lîc còng cã sù kÕt hîp víi c¸c kh¸i niÖm, ph¹m trï qu¶n lý doanh nghiÖp h×nh thµnh c¸c thuËt ng÷ "chiÕn lîc marketing", " ChiÕn lîc kinh doanh". Sù xuÊt hiÖn c¸c thuËt ng÷ nãi trªn kh«ng chØ ®¬n thuÇn lµ vay mîn kh¸i niÖm mµ b¾t nguån tõ sù cÇn thiÕt ph¶n ¸nh thùc tiÔn kh¸ch quan cña qu¶n lý doanh nghiÖp trong c¬ chÕ thÞ trêng. 2.2. Mét sè c¸ch tiÕp cËn chiÕn lîc kinh doanh cña doanh nghiÖp. a. Quan ®iÓm cæ ®iÓn (Classic approach). Quan ®iÓm nµy xuÊt hiÖn tõ tríc n¨m 1960, theo quan ®iÓm nµy th× doanh nghiÖp cã thÓ kÕ ho¹ch ho¸, tèi u ho¸ tÊt c¶ c¸c yÕu tè ®Çu vµo ®Ó tõ ®ã t¹o ra ®îc lîi thÕ c¹nh tranh dµi h¹n nh»m ®¹t ®îc môc tiªu hiÖu qu¶ vµ tèi - 5
  6. u ho¸ lîi nhuËn. V× vËy, trong thêi kú nµy sö dông nhiÒu hµm s¶n xuÊt vµ m¸y tÝnh nh»m tèi u ho¸ lîi nhuËn. Thùc tÕ, ®Õn m¨n 1970 c¸ch tiÕp cËn nµy mÊt ý nghÜa, v× toµn bé ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp ®Òu do kÕ to¸n trëng vµ gi¸m ®èc chØ ®¹o, kh«ng ®Ò cËp ®Õn bªn ngoµi. MÆt kh¸c, lóc nµy ®· h×nh thµnh c¸c khu vù nh B¾c Mü, Nam Mü, T©y ¢u, §«ng ¢u… ®· chi phèi toµn bé ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp, c¹nh tranh gi÷a c¸c khu vùc ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i cã tiÕng nãi chung phèi hîp lÉn nhau. b. Quan ®iÓm tiÕn ho¸ (Evolution approach) Quan ®iÓm nµy coi "Doanh nghiÖp lµ mét c¬ thÓ sèng vµ nã chÞu t¸c ®éng cña m«i trêng bªn ngoµi, ®ång thêi c¬ thÓ sèng tù ®iÒu chØnh chÝnh m×nh ®Ó thÝch nghi víi m«i trêng kinh doanh". Nh vËy, quan ®iÓm nµy kh«ng thõa nhËn doanh nghiÖp nh lµ mét hép ®en, mµ tr¸i l¹i doanh nghiÖp nh lµ mét hÖ thèng më chÞu t¸c ®éng cña m«i trêng bªn ngoµi, "Doanh nghiÖp kh«ng thÓ ngåi bªn trong bèn bøc têng mµ ph¶i më cöu sæ ®Ó quan s¸t bÇu trêi ®Çy sao", nh»m tÝm kiÕm c¬ héi kinh doanh vµ ph¸t hiÖn nguy c¬ cã thÓ ®e do¹ doanh nghiÖp. c. Quan ®iÓm theo qu¸ tr×nh (Processing approach) Theo quan ®iÓm nµy doanh nghiÖp muèn thµnh c«ng trªn thÞ trêng th× cÇn ph¶i cã mét qu¸ tr×nh tÝch luü kinh nghiÖm, n©ng lªn thµnh mu kÕ trong kinh doanh.Theo tÝnh to¸n cña Trêng §¹i häc Havard Mü th×: Tõ mét ®Õn ba n¨m míi bíc vµo thÞ trêng, tõ ba ®Õn n¨m n¨m míi gi÷ v÷ng trªn thÞ trêng vµ lín h¬n t¸m n¨m míi thµnh c«ng. d. Quan ®iÓm hÖ thèng. Quan ®iÓm nµy cho r»ng c¸c doanh nghiÖp kinh doanh ®Òu n»m trong hÖ thèng vµ chÞu t¸c ®éng cña c¸c hÖ thèng ®ã. VÝ dô nh hÖ thèng kinh doanh cña NhËt, hÖ thèng kinh doanh m¹ng cña ngêi Hoa, hÖ thèng kinh doanh cña Mü, T©y ¢u… Tãm l¹i, cho dï c¸c quan ®iÓm trªn cã tiÕp cËn ph¹m trï chiÕn lîc díi gãc ®é nµo, th× chóng nh»m mét môc ®Ých chung cña m×nh lµ t¨ng trëng nhanh, bÒn v÷ng vµ tèi u ho¸ lîi nhuËn. 3. C¸c quan ®iÓm vÒ chiÕn lîc kinh doanh cña doanh nghiÖp. Do ®ã c¸c c¸ch tiÕp cËn kh¸c nhau vÒ chiÕn lîc mµ c¸c quan niÖm vÒ chiÕn lîc ®îc ®a ra còng kh¸c nhau, cho ®Õn nay vÉn cha cã mét kh¸i niÖm chung, thèng nhÊt vÒ ph¹m trï nµy. Cã thÓ nªu cã mét sè quan niÖm nh sau: 6
  7. - M. Porter cho r»ng "ChiÕn lîc lµ nghÖ thuËt t¹o lËp c¸c lîi thÕ c¹nh tranh". - Alain Threatart trong cuèn "ChiÕn lîc cña C«ng ty" cho r»ng: "ChiÕn lîc lµ nghÖ thuËt mµ doanh nghiÖp dïng ®Ó chèng c¹nh tranh vµ giµnh th¾ng lîi". - K.Ohamac cho r»ng: "Môc ®Ých cña chiÕn lîc kinh doanh lµ mang l¹i nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi nhÊt cho mét phÝa, ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c thêi ®iÓm tÊn c«ng hay rót lui, x¸c ®Þnh ®óng ®¾n gianh giíi cña sù tho¶ hiÖp". - "ChiÕn lîc lµ nh»m ph¸c ho¹ nh÷ng quü ®¹o tiÕn triÓn ®ñ v÷ng ch¾c vµ l©u dµi, xung quanh quü ®¹o ®ã cã thÓ s¾p ®Æt nh÷ng quyÕt ®Þnh vµ nh÷ng hµnh ®éng chÝnh x¸c cña doanh nghiÖp". §ã lµ quan niÖm cña Alain Charles Martinet, t¸c gi¶ cuèn s¸ch "ChiÕn lîc", ngêi ®· ®îc nh©n gi¶i thëng cña Havard L'exphandsion n¨m 1983. - Nhãm t¸c gi¶ Garry D.Smith, Danny Rarnokd, Bopby D.Bizrell trong cuèn "ChiÕn lîc vµ s¸ch lîc kinh doanh" cho r»ng "ChiÕn lîc ®îc ®Þnh ra nh lµ kÕ ho¹ch tæng qu¸t dÉn d¾t hoÆc híng cña C«ng ty ®i ®Õn môc tiªu mong muèn. KÕ ho¹ch t¸c nghiÖp nµy t¹o c¬ së cho c¸c chÝnh s¸ch vµ c¸c thñ ph¸p t¸c nghiÖp". Nh×n chung c¸c quan niÖm trªn vÒ thuËt ng÷ chiÕn lîc ®Òu bao hµm vµ ph¶n ¸nh c¸c vÊn ®Ò sau: + Môc tiªu cña chiÕn lîc. + Trong thêi gian dµi h¹n (3, 5, 10 n¨m). + Qu¸ tr×nh ra quyÕt ®Þnh chiÕn lîc. + Nh©n tè m«i trêng c¹nh tranh. + Lîi thÕ vµ yÕu ®iÓm cña doanh nghiÖp nãi chung vµ theo tõng ho¹t ®éng nãi riªng. Nh vËy, ta thÊy chiÕn lîc cña doanh nghiÖp lµ mét "S¶n phÈm" kÕt hîp ®îc nh÷ng g× m«i trêng cã? Nh÷ng g× doanh nghiÖp cã thÓ? Vµ nh÷ng g× doanh nghiÖp mong muèn? Tãm l¹i, trong ®êi sèng cña doanh nghiÖp, chiÕn lîc lµ: "Mét nghÖ thuËt thiÕt kÕ, tæ chøc c¸c ph¬ng tiÖn nh»m ®¹t tíi c¸c môc tiªu dµi h¹n vµ cã mèi quan hÖ víi mét m«i trêng biÕn ®æi c¹nh tranh". 4. §Æc trng cña chiÕn lîc kinh doanh. §Ó hiÓu râ h¬n vÒ ph¹m trï chiÕn lîc kinh doanh chóng ta cÇn xem xÐt nh÷ng ®Æc trng cña nã ®Ó tõ ®ã ph©n biÖt nã víi c¸c kh¸i niÖm, pham trï cã liªn quan. 7
  8. ChiÕn lîc kinh doanh cã nh÷ng ®Æc trng c¬ b¶n sau: - ChiÕn lîc kinh doanh thêng x¸c ®Þnh râ nh÷ng môc tiªu c¬ b¶n, nh÷ng ph¬ng híng kinh doanh cña tõng doanh nghiÖp trong tõng thêi kú vµ ®îc qu¸n triÖt mét c¸ch ®Çy ®ñ trong tÊt c¶ c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp nh»m ®¶m b¶o cho doanh nghiÖp ph¸t triÓn liªn tôc vµ bÒn v÷ng (lín h¬n 1 n¨m). - ChiÕn lîc kinh doanh ®¶m b¶o huy ®én tèi ®a vµ kÕt hîp tèi ®a viÖc khai th¸c vµ sö dông nguån lùc cña doanh nghiÖp trong hiÖn t¹i vµ t¬ng lai, ph¸t huy nh÷ng lîi thÕ vµ n¾m b¾t c¬ héi ®Ó giµnh u thÕ trªn th¬ng trêng kinh doanh. - ChiÕn lîc kinh doanh ph¶i ®îc ph¶n ¸nh trong suèt mét qu¸ tr×nh liªn tôc tõ viÖc x©y dùng chiÕn lîc, tæ chøc thùc hiÖn, kiÓm tra, ®¸nh gi¸ vµ ®iÒu chØnh chiÕn lîc. - ChiÕn lîc kinh doanh ph¶i cã t tëng tiÕn c«ng giµnh th¾ng lîi trªn th¬ng trêng kinh doanh (ph¶i tËn dông triÖt ®Ó lîi thÕ cña m×nh ®Ó giµnh th¾ng lîi). - ChiÕn lîc kinh doanh thêng ®îc x©y dùng cho mét thêi kú t¬ng ®èi dµi (3 n¨m ®Õn 5 n¨m), xu híng rót ng¾n xuèng tïy thuéc vµo ®Æc thï cña tõng ngµnh hµng. Tõ nh÷ng ®Æc trng nªu trªn ta dÔ dang ph©n biÖt ph¹m trï chiÕn lîc víi nh÷ng kh¸i niÖm ph¹m trï liªn quan. Kh¸i niÖm gÇn gòi nhÊt víi chiÕn lîc lµ "kÕ ho¹ch", trong thùc tÕ nhiÒu khi ngêi ta nhÇm lÉn hai kh¸i niÖm nµy víi nhau. XÐt theo tr×nh tù th× chiÕn lîc kinh doanh ®îc h×nh thµnh trªn c¬ së ph©n tÝch, chuÈn ®o¸n m«i trêng, ®Õn lît nã chiÕn lîc l¹i lµm c¬ së cho c¸c kÕ ho¹ch triÓn khai thùc hiÖn chiÕn lîc. §Æc trng næi bËt cña chiÕn lîc lµ tÝnh ®Þnh híng vµ x¸c ®Þnh nh÷ng gi¶i ph¸p, chÝnh s¸ch lín ë nh÷ng môc tiªu chñ yÕu, cßn ë c¸c kÕ ho¹ch tÝnh c©n ®èi ®Þnh híng lµ chñ ®¹o, tÊt c¶ c¸c môc tiªu ®Òu ®îc lîng ho¸, liªn kÕt víi nhau thµnh mét hÖ thèng chØ tiªu ph¶n ¸nh toµn diÖn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. ë ®©y còng cÇn ph©n biÖt chiÕn lîc víi kÕ ho¹ch dµi h¹n (5 n¨m, 10 n¨m). Theo c¸c t¸c gi¶ D.Smith, R.arnild, D.Bizrell th× sù kh¸c nhau gi÷a chóng lµ ph¬ng ph¸p x©y dùng. Trong khi c¸c kÕ ho¹ch dµi h¹n dùa chñ yÕu trªn c¬ së ph©n tÝch c¸c nguån lùc "cã dù ®o¸n t¬ng lai" ®Ó ®Ò ra c¸c gi¶i ph¸p sö dông c¸c nguån lùc ®ã nh»m ®¹t tíi c¸c môc tiªu x¸c ®Þnh thoe c¸ch: Doanh nghiÖp cã n¨ng lùc vµ tr×nh ®é s¶n xuÊt s¶n phÈm A, vËy h·y lËp c¸c kÕ ho¹ch ®Ó s¶n xuÊt vµ ph¸t triÓn nã, th× ngîc l¹i chiÕn lîc chó träng tíi viÖc x¸c 8
  9. ®Þnh môc tiªu mong muèn sau ®ã tiÕn hµnh sö dông c¸c nguån lùc cÇn thiÕt ®Ó ®¹t môc tiªu ®ã ( nÕu môc tiªu mong muèn cã thÓ ®¹t ®îc b»ng c¸ch s¶n xuÊt s¶n phÈm A th× h·y tiÕn hµnh s¶n xuÊt nã, nÕu kh«ng ®¹t ®îc b»ng c¸ch s¶n xuÊt s¶n phÈm A th× h·y t×m con ®êng kh¸c ®Ó ®¹t môc tiªu ®· x¸c ®Þnh). 5. Néi dung chñ yÕu cña chiÕn lîc kinh doanh. 5.1. C¸c quan niÖm vÒ néi dung chiÕn lîc kinh doanh. Nh chóng ta ®· biÕt ë díi c¸c c¸ch tiÕp cËn kh¸c nhau vÒ chiÕn lîc kinh doanh sÏ cã nh÷ng quan niÖm kh¸c nhau vÒ ph¹m trï nµy, vµ do ®ã còng cã nh÷ng quan niÖm kh¸c nhau vÒ néi dung cña chiÕn lîc kinh doanh. C¸c nhµ qu¶n lý Ph¸p ®· c¨n cø vµo néi dung qu¶n lý s¶n xuÊt kinh doanh cho r»ng chiÕn lîc s¶n xuÊt kinh doanh bao gåm c¸c bé phËn sau: - ChiÕn lîc th¬ng m¹i: Bao gåm nh÷ng thñ ph¸p, nh÷ng ®Þnh híng b¶o ®¶m c¸c yÕu tè ®Çu vµo, tæ chøc tiÕp thÞ, ph©n phèi vµ tiªu thô s¶n phÈm. - ChiÕn lîc c«ng nghÖ kü thuËt: Bao gåm c¸c ®Þnh híng nghiªn cøu ph¸t triÓn hoÆc ®Çu t hoÆc ®æi míi phÇn cøng, phÇn mÒm c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm. - ChiÕn lîc tµi chÝnh: Bao gåm ®Þnh híng vÒ quy m«, nguån h×nh thµnh vèn ®Çu t vµ sö dông hiÖu qu¶ c¸c ch¬ng tr×nh dù ¸n kinh doanh. - ChiÕn lîc con ngêi: Bao gåm c¸c ph¬ng thøc nh»m ph¸t huy tÝnh n¨ng ®éng tÝch cùc cña con ngêi víi t c¸ch lµ chñ thÓ cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, t¹o nªn sù thèng nhÊt vÒ ý chÝ, hµnh ®éng cña tËp thÓ ngêi lao ®éng trong doanh nghiÖp. C¸c chuyªn gia kinh tÕ BCG (Boston Consulting Group) c¨n cø vµo hÖ thèng qu¶n lý cña C«ng ty l¹i coi chiÕn lîc kinh doanh cña C«ng ty bao gåm: - ChiÕn lîc ph¸t triÓn toµn diÖn doanh nghiÖp: Lµ nh÷ng ®Þnh híng lín vÒ chøc n¨ng, nhiÖm vô, nh÷ng chÝnh s¸ch, gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m thùc hiÖn nh÷ng môc tiªu chiÕn lîc cña toµn doanh nghiÖp. - ChiÕn lîcph¸t triÓn c¸c bé phËn kinh doanh: Bao gåm ph¬ng ph¸p, thñ ®o¹n, môc tiªu cô thÓ cña c¸c thµnh viªn, bé ph©n s¶n xuÊt kinh doanh trùc thuéc cña doanh nghiÖp c¹nh tranh trªn khu vùc thÞ trêng s¶n phÈm ®îc giao. - C¸c chiÕn lîc chøc n¨ng: Lµ ph¬ng thøc hµnh ®éng cña c¸c bé phËn chøc n¨ng thuéc bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp ®Ó thøc hiÖn vµ hç trî chiÕn l- îc cña toµn doanh nghiÖp trong ph¹m vi nhiÖm vô ®îc giao. 5.2. Néi dung chñ yÕu cña chiÕn lîc kinh doanh. 9
  10. Tæng hîp nh÷ng quan niÖm trªn, cã thÓ nhËn ®Þnh r»ng: ChiÕn lîc kinh doanh cña doanh nghiÖp lµ chiÕn lîc tæng qu¸ cña doanh nghiÖp trong lÜnh vùc kinh doanh. Nã ®Ò cËp ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò quan träng nhÊt, cã ý nghÜa l©u dµi, quyÕt ®Þnh sù sèng cßn cña doanh nghiÖp. ChiÕn lîc kinh doanh bao gåm c¸c chiÕn lîc chung vµ chiÕn lîc bé ph©n cã liªn kÕt h÷u c¬ víi nhau t¹o thµnh chiÕn lîc kinh doanh hoµn chØnh bao trïm mäi ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp. C¸c chiÕn lîc bé phËn chñ yÕu thêng ®îc ®Ò cËp ®Õn gåm: + ChiÕn lîc thÞ trêng. + ChiÕn lîc tµi chÝnh. + ChiÕn lîc s¶n phÈm. + ChiÕn lîc c«ng nghÖ. + ChiÕn lîc tæ chøc s¶n xuÊt Tuy nhiªn, viÖc x¸c ®Þnh c¸c chiÕn lîc bé phËn ®èi víi mét doanh nghiÖp cã tÝnh bøc xøc vµ tÇm quan träng cña vÊn ®Ò ®Æt ra. ë mét doanh nghiÖp vÊn ®Ò tµi chÝnh, c«ng nghÖ ®îc x¸c ®Þnh lµ cã tÇm quan chiÕn lîc th× ë mét doanh nghiÖp kh¸c nã ®îc coi lµ nh÷ng gi¶i ph¸p, chÝnh s¸ch hç trî. II. Néi dung quy tr×nh x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh ë mét doanh nghiÖp. 1. Nh÷ng yªu cÇu vµ c¨n cø x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh. 1.1. Nh÷ng yªu cÇu. Khi x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh c¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i ®¸p øng nh÷ng yªu cÇu sau: - Ph¶i b¶o ®¶m t¨ng thÕ m¹nh cña doanh nghiÖp vµ giµnh ®îc u thÕ c¹nh tranh trong th¬ng trêng kinh doanh. - Ph¶i x¸c ®Þnh ®îc vïn an toµn kinh doanh vµ x¸c ®Þnh râ ®îc ph¹m vu kinh doanh, x¸c ®Þnh râ møc ®é rñi ro cho phÐp. - Ph¶i x¸c ®Þnh ®îc râ môc tiªu then chèt vµ nh÷ng ®iÒu kiÖn c¬ b¶n ®Ó thùc hiÖn môc tiªu ®ã. - Ph¶i cã mét khèi lîng th«ng tin vµ tri thøc nhÊt ®inhk. - Ph¶i x©y dùng ®îc chiÕn lîc dù phßng, chiÕn lîc thay thÕ. - Ph¶i biÕt kÕt hîp gi÷a thêi c¬ vµ sù chÝn muåi cña thêi gian trong kinh doanh. 1.2. Nh÷ng c¨n cø. Nh chóng tra biÕt mét trong nh÷ng môc tiªu cña doanh nghiÖp lµ tèi u ho¸ lîi nhuËn th«ng qua viÖc cung cÊp nh÷ng s¶n phÈm vµ dÞch vô cho 10
  11. kh¸ch hµng. §Ó cã ®îc c¸c s¶n phÈm, dÞch vô cung cÊp cho kh¸ch hµng doanh nghiÖp cÇn ph¶i sö dông c¸c yÕu tè ®Çu vµo, quy tr×nh c«ng nghÖ ®Ó s¶n xuÊt ra chóng hya nãi c¸ch kh¸c doanh nghiÖp ph¶i sö dông tèt c¸c yÕu tè bªn trong cña m×nh. Tuy nhiªn, kh«ng ph¶i chØ riªng cã doanh nghiÖp s¶n xuÊt nh÷ng hµng ho¸ vµ dÞch vô ®ã, mµ còng cã nh÷ng doanh nghiÖp kh¸c còng s¶n xuÊt ( ®èi thñ c¹nh tranh ). V× vËy, ®Ó thu hót kh¸ch hµng nhiÒu h¬n th× nh÷ng s¶n phÈm, dÞch vô cña doanh nghiÖp ph¶i cã mÉu m·, chÊt lîng h¬n s¶n phÈm cña ®èi thñ c¹nh tranh hay nãi c¸ch kh¸c hä giµnh ®îc th¾ng lîi trong c¹nh tranh. Tõ lËp luËn ®ã ta ®i ®Õn x¸c ®Þnh c¸c c¨n cø cho viÖc x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh gåm: + Kh¸ch hµng. + §èi thñ c¹nh tranh. + Doanh nghiÖp. C¸c nhµ kinh tÕ coi lùc lîng nµy lµ "bé ba chiÕn lîc" mµ c¸c doanh nghiÖp ph¶i dùa vµo ®ã ®Ó x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh cña m×nh. a. Kh¸ch hµng: §¹i diÖn cho nh©n tè "cÇu" cña thÞ trêng, kh¸i niÖm kh¸ch hµng chøa ®ùng trong ®ã v« sè nhu cÇu, ®éng c¬, môc ®Ých kh¸c nhau cña nh÷ng nhãm ngêi kh¸c nhau. Tõ ®ã h×nh thµnh nªn c¸c khóc thÞ trêng c¸ biÖt mµ c¸c doanh nghiÖp kh«ng thÓ bao qu¸t toµn bé. ChiÕn lîc kinh doanh cña doanh nghiÖp ph¶i c¨n cø vµo kh¸ch hµng cã nghÜa lµ nã ph¶i t×m ra trong tËp hîp kh¸ch hµng mét hoÆc mét sè nhãm kh¸ch hµng h×nh thµnh nªn mét khóc vµo thÞ trêng cã lîng ®ñ lín cho viÖc tËp trung nç lùc doanh nghiÖp vµo viÖc ®¸p øng nhu cÇu cña kh¸ch hµng trªn thÞ trêng ®ã. §Ó lµm ®îc ®iÒu ®ã, doanh nghiÖp ph¶i ph©n chia tËp hîp kh¸ch hµng thµnh tõng nhãm, nh÷ng khóc kh¸c nhau theo c¸c tiªu thøc nh: tr×nh ®é v¨n ho¸, thu nhËp, tuæi t¸c, lèi sèng… B»ng c¸ch ph©n chia nµy doanh nghiÖp x¸c ®Þnh ®îc cho m×nh khóc thÞ trêng môc tiªu, tõ ®ã tËp trung nguån lùc ®Ó tho¶ m·n nhu cÇu cña thÞ trêng. b. Doanh nghiÖp (thùc lùc cña doanh nghiÖp ). ChiÕn lîc kinh doanh cña doanh nghiÖp cÇn ph¶i c¨n cø vµo thùc lùc cña doanh nghiÖp nh»m kh¶i th¸c tèi ®a c¸c nguån lùc vµ sö dông nã vµo c¸c lÜnh vùc, chøc n¨ng cã tÇm quan träng quyÕt ®Þnh ®èi víi sù thµnh c«ng cña doanh nghiÖp trong viÖc kinh doanh c¸c s¶n phÈm, dÞch vô ®· x¸c ®Þnh. C¸c lÜnh vùc chøc n¨ng cÇn ph¶i x¸c ®Þnh cã thÓ lùa chän theo c¸c c¨n cø cô thÓ nh sau: + §Çu t vµo s¶n phÈm, dÞch vô nµo? 11
  12. + §Çu t vµo giai ®o¹n c«ng nghÖ nµo? + TËp trung më réng quy m« hay phÊn ®Êu gi¶m thÊp chi phÝ? + Tæ chøc s¶n xuÊt ®ång bé hay mua b¸n thµnh phÈm vÒ l¾p r¸p? ViÖc x¸c ®Þnh ®óng lÜnh vùc, chøc n¨ng cña doanh nghiÖp sÏ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó doanh nghiÖp híng mäi nç lùc cña m×nh vµo c¸c kh©u then chèt nh»m t¹o ra u thÕ cña doanh nghiÖp trªn thÞ trêng ®· chän. c. §èi thñ c¹nh tranh. §iÒu dÔ hiÓu lµ c¸c ®æi thñ c¹nh tranh còng cã nh÷ng tham väng, nh÷ng ph¬ng s¸ch, nh÷ng thñ ®o¹n nh doanh nghiÖp ®· trï liÖu. Do vËy, chiÕn lîc kinh doanh cña doanh nghiÖp cÇn híng vµo viÖc t¹o sù kh¸c biÖt so víi c¸c ®èi thñ cña m×nh trªn nh÷ng lÜnh then chèt b»ng c¸ch so s¸nh c¸c yÕu tè nãi trªn cña doanh nghiÖp víi c¸c ®èi thñ c¹nh tranh. Sù kh¸c biÖt chñ yÕu cÇn x¸c ®Þnh ®îc lµ nh÷ng u thÕ mµ doanh nghiÖp ®· cã hoÆc cã thÓ t¹o ra bao gåm c¶ nh÷ng gi¸ trÞ h÷u h×nh vµ v« h×nh. C¸c gi¸ trÞ h÷u h×nh gåm: + N¨ng lùc s¶n xuÊt s¶n phÈm. + HÖ thèng c¬ së vËt chÊt phôc vô s¶n xuÊt kinh doanh. + HÖ thèng kªnh ph©n phèi, tiÕp thÞ. C¸c gi¸ trÞ v« h×nh gåm: + Danh tiÕng vµ sù tÝn nhiÖm cña kh¸ch hµng. + ChÊt lîng, kiÓu d¸ng s¶n phÈm. + BÝ quyÕt c«ng nghÖ. + Lîi thÕ vÒ ®Þa ®iÓm kinh doanh, vÞ trÝ s¶n xuÊt g¾n nguån nguyªn vËt liÖu. + C¸c b¹n hµng truyÒn thèng, c¸c mèi quan hÖ víi chÝnh quyÒn c¸c cÊp. + Tr×nh ®é lµnh nghÒ cña c«ng nh©n, kinh nghiÖm cña c¸n bé qu¶n lý. Trªn c¬ së nh÷ng c¨n cø trong bé ba chiÕn lîc nªu trªn th× chiÕn lîc kinh doanh cña doanh nghiÖp cã ®é tin cËy cÇn thiÕt. Song m«i trêng kinh doanh chØ cã nh÷ng nh©n tè mµ tõng trêng hîp cô thÓ doanh nghiÖp cßn ph¶i xÐt thªm c¸c nh©n tè kh¸c thuéc m«i trêng vÜ m«, m«i trêng t¸c nghiÖp nh: c¸c nh©n tè chÝnh trÞ, ph¸p luËt, khoa häc c«ng nghÖ… trong viÖc x¸c ®Þnh vµ lùa chän ph¬ng ¸n chiÕn lîc kinh doanh cã ®é tin cËy cao h¬n. 12
  13. 2. C¸c quan ®iÓm cÇn qu¸n triÖt khi x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh. Khi x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh chóng ta cÇn qu¸n triÖt nh÷ng quan ®iÓm sau ®©y: + X©y dùng chiÕn lîc kinh doanh ph¶i c¨n cø vµo viÖc khai th¸c c¸c yÕu tè then chèt cña doanh nghiÖp ®Ó giµnh th¾ng lîi. + X©y dùng chiÕn lîc kinh doanh dùa vµo viÖc ph¸t huy c¸c u thÕ vµ c¸c lîi thÕ so s¸nh. + ChiÕn lîc kinh doanh ®îc x©y dùng dùa trªn c¬ së khai th¸c nh÷ng nh©n tè míi, nh÷ng nh©n tè s¸ng t¹o. + X©y dùng chiÕn lîc kinh doanh dùa trªn c¬ së khai th¸c triÖt ®Ó c¸c nh©n tè bao quan nh©n tè then chèt. 3. C¸c bíc x©y dùng chiÕn lîc kinh doanh cña doanh nghiÖp. Qu¸ tr×nh ho¹ch ®Þnh chiÕn lîc cña doanh nghiÖp ®îc kh¸i qu¸t qua m« h×nh bèn bíc sau: S¬ ®å 1: M« h×nh bèn bíc B­íc 1 X¸c ®Þnh hÖ thèng môc tiªu cña doanh nghiÖp B­íc 2 Ph© tÝch m«i tr­êng n kinh doanh B­íc 3 Ph© tÝch néi bé doanh n nghiÖp H× thµnh vµ lùa chän nh B­íc 4 chiÕn l­îc 13
  14. 3.1. X¸c ®Þnh hÖ thèng môc tiªu cña doanh nghiÖp. a. B¶n chÊt môc tiªu cña chiÕn lîc. X¸c ®Þnh môc tiªu chiÕn lîc lµ bíc ®Çu tiªn trong qu¸ tr×nh ho¹ch ®Þnh chiÕn lîc vµ lµ bíc rÊt quan träng. Bëi v× viÖc x¸c ®Þnh ®óng môc tiªu chiÕn lîc sÏ lµ c¨n cø, ®Þnh híng chØ ®¹o chioi c¸c bíc tiÕp theo cña qóa tr×nh ho¹ch ®Þnh chiÕn lîc cña doanh nghiÖp. MÆt kh¸c, nã cßn lµ c¨n cø ®Ó ®¸nh gi¸ vµ ®iÒu chØnh chiÕn lîc. Môc tiªu chiÕn lîc ®îc hiÓu lµ nh÷ng g× mµ doanh nghiÖp cÇn v¬n tíi, cÇn ®¹t ®îc trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh (th¬ng lµ dµi h¹n). ë ®©y cÇn ph©n biÖt gi÷a môc tiªu chiÕn lîc víi dù ®o¸n, dù ®o¸n ®îc hiÓu nh lµ mét chØ dÉn c¸i cã thÓ ®¹t ®îc trong ho¹t ®éng t¬ng lai cã tÝnh ®Õn ho¹t ®éng trong qu¸ khø cña doanh nghiÖp. Dù ®o¸n dùa trªn sù tÝnh to¸n, nhng nh×n chun nã biÓu hiÖn mét xu híng. Trong khi ®ã môc tiªu chiÕn lîc thÓ hiÖn ý chÝ muèn v¬n lªn cña doanh nghiÖp vµ cÇn ph¶i ®¹t ®îc. b. HÖ thèng môc tiªu chiÕn lîc vµ yªu cÇu cña môc tiªu chiÕn lîc. HÖ thèng môc tiªu trong doanh nghiÖp tuú thuéc vµo tõng thêi kú, nã bao gåm môc tiªu dµi h¹n vµ môc tiªu ng¾n h¹n. Môc tiªu dµi h¹n bao gåm: + ThÞ phÇn cña doanh nghiÖp. + Lîi nhuËn cña doanh nghiÖp. + N¨ng suÊt lao ®éng. + VÊn ®Ò gi¶i quyÕt c«ng ¨n viÖc lµm vµ ®êi sèng ngêi lao ®éng. + Mét sè lÜnh vùc kh¸c. Môc tiªu ng¾n h¹n thêng ®Ò cËp ®Õn lÜnh vùc cô thÓ vµ chøc n¨ng qu¶n trÞ cña doanh nghiÖp. §Ó x¸c ®Þnh môc tiªu ®óng ®¾n vµ hîp lý doanh nghiÖp cÇn c¨n cø vµo: - C¨n cø vµo ®èi tîng h÷u quan cña doanh nghiÖp: + Kh¸ch hµng. + Chñ së h÷u. + Giíi gi¸m ®èc. + Ngêi lao ®éng. + Nhµ níc. 14
  15. + C«ng ®ång x· héi - C¨n cø vµo lÞch sö h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. - C¨n cø vµo quyÕt ®Þnh cña ban gi¸m ®èc ®iÒu hµnh doanh nghiÖp vµ chñ së h÷u. - C¨n cø vµo kh¶ n¨ng nguån lùc vµ c¸c lîi thÕ cña doanh nghiÖp. Khi x¸c ®Þnh hÖ thèng môc tiªu ph¶i tho¶ m·n ®îc nh÷ng yªu cÇu sau: - Môc tiªu ph¶i ®îc x¸c ®Þnh râ rµng tõng thêi kú, ph¶i cã môc tiªu chung, môc tiªu riªng. - C¸c môc tiªu ph¶i ®¶m b¶o tÝnh liªn kÕt, t¬ng hç lÉn nhau hay nãi c¸ch kh¸c khi thùc hiÖn môc tiªu nµy kh«ng c¶n trë c«ng viÖc thùc hiÖn môc tiªu kh¸c. - X¸c ®Þnh râ møc ®é u tiªn cña tõng môc tiªu vµ hÖ thèng cÊp bËc cña tõng môc tiªu. - C¸c môc tiªu ph¶i ®¶m b¶o tÝnh c©n ®èi vµ kh¶ thi. - Nh÷ng ngêi tham gia thùc hiÖn ph¶i n¾m ®îc vµ hiÓu mét c¸ch ®Çy ®ñ môc tiªu chiÕn lîc. - §¶m b¶o tÝnh cô thÓ môc tiªu. + TÝnh linh ho¹t. + TÝnh ®Þnh lîng. + TÝnh kh¶ thi. + TÝnh hîp l ý. Ph©n tÝch m«i trêng kinh doanh. ViÖc x©y dùng chiÕn lîc tèt phô thuéc vµo sù am hiÓu têng tËn c¸c ®iÒu kiÖn m«i trêng kinh doanh mµ doanh nghiÖp ®ang ph¶i ®¬ng ®Çu. C¸c yÕu tè m«i trêng cã mét ¶nh hëng s©u réng v× chóng ¶nh hëng ®Õn toµn bé c¸c bíc tiÕp theo qu¸ tr×nh x©y dùng chiÕn lîc. ChiÕn lîc cuèi cïng ph¶i ®îc x©y dùng trªn c¬ së c¸c ®iÓu kiÖn dù kiÕn. M«i trêng kinh doanh bao gåm ba møc ®é: M«i trêng néi bé doanh nghiÖp. m«i trêng ngµnh kinh doanh vµ m«i trêng nÒn kinh tÕ. Ba cÊp ®é m«i trêng ®îc kh¸i qu¸t qua s¬ ®å 2 sau: 15
  16. S¬ ®å 2: M«i trêng kinh doanh. M«i tr­êng vÜ m« 1. C¸c yÕu tè kinh tÕ 2. C¸c yÕu tè chÝnh trÞ 3. C¸c yÕu tè x· héi 4. C¸c yÕu tè tù nhiªn 5. C¸c yÕu tè c«ng nghÖ M«i tr­êng t¸c nghiÖp (ngµnh) 1. C¸c ® thñ c¹nh tranh . èi 2. Kh¸ch hµng. 3. Ng­êi cung øng. 4. §èi thñ tiÒm Èn. 5. Hµng thay thÕ. Hoµn c¶nh néi bé 1. Nh© lùc n 2. S¶n xuÊt 3. Tµi chÝnh 4. Nghiªn cøu ph¸t triÓn a. M«i trêng vÜ m«. a1. C¸c yªu tè kinh tÕ. C¸c yÕu tè kinh tÕ cã ¶nh hëng v« cïng lín ®Õn c¸c doanh nghiÖp. C¸c yÕu tè kinh tÕ bao gåm: + Tèc ®é t¨ng trëng cña nÒn kinh tÕ, lµm ph¸t sinh c¸c nhu cÇu míi cho sù ph¸t triÓn cña c¸c ngµnh kinh tÕ. + Tû lÖ l¹m ph¸t ¶nh hëng ®Õn l·i suÊt, ®Õn tû lÖ l·i ®Çu t. + Tû lÖ thÊt nghiÖp, ¶nh hëng ®Õn viÖc tuyÓn dông vµ sa th¶i. + Tû gi¸ hèi ®o¸i. + L·i suÊt ng©n hµng. + ChÝnh s¸ch tµi chÝnh. + KiÓm so¸t gi¸ tiÒn c«ng. + C¸n c©n thanh to¸n. a2. C¸c yÕu tè chÝnh trÞ. 16
  17. C¸c yÕu tè chÝnh trÞ vµ luËt ph¸p cã ¶nh hëng ngµy cµng to lín ®èi víi c¸c doanh nghiÖp. Nh©n tè nµy cã thÓ t¹o ra nh÷ng c¬ héi hoÆc nguy c¬ cho c¸c h·ng. Bao gåm: + Sù æn ®Þnh vÒ chÝnh trÞ. + C¸c quy ®Þnh vÒ qu¶ng c¸o ®èi víi c¸c doanh nghiÖp. + Quy ®Þnh vÒ c¸c lo¹i thuÕ, phÝ, lÖ phÝ. + Quy chÕ tuyÓn dông vµ sa th¶i nh©n c«ng. + Quy ®Þnh vÒ an toµn vµ b¶o vÖ m«i trêng. a3. C¸c yÕu tè x· héi. TÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i ph©n tÝch réng r·i c¸c yÕu tè x· héi nh»m nh©n biÕt c¸c c¬ héi vµ nguy c¬ cã thÓ x¶y ra. C¸c yÕu tè bao gåm: + Møc sèng cã ¶nh hëng ®Õn viÖc më réng hay thu hÑp quy m« s¶n xuÊt. + Phong tôc tËp qu¸n, thãi quen tiªu dïng. + V¨n ho¸ vïng. + T©m lý hay lèi sèng. + Tû lÖ kÕt h«n, sinh ®Î. a4. C¸c yÕu tè tù nhiªn. T¸c ®éng cña ®iÒu kiÖn tù nhiªn ®èi víi c¸c quyÕt s¸ch cña doanh nghiÖp tõ l©u ®· ®îc thõa nhËn. Ngµy nay c¸c vÊn ®Ò vÒ « nhiÔm m«i trêng, thiÕu n¨ng lîng, l·ng phÝ tµi nguyªn thiªn nhiªn cïng víi nhu cÇu ngµy cµng lín ®èi víi c¸c nguån lùc cã h¹n khiÕn c¸c doanh nghiÖp ph¶i thay ®æi quyÕt ®Þnh vµ biÖn ph¸p ho¹t ®éng liªn quan. a5. C¸c yÕu tè c«ng nghÖ. §©y lµ lo¹i yÕu tè ¶nh hëng lín, trùc tiÕp cho chiÕn lîc kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp. Thùc tÕ trªn thÕ giíi ®· chøng kiÕn sù biÕn ®æi c«ng nghÖ ®· lµm cho chao ®¶o nhiÒu lÜnh vùc nhng ®ång thêi còng l¹i xuÊt hiÖn nhiÒu lÜnh vùc kinh doanh míi, hoµn thiÖn h¬n. Ch¾c ch¾n sÏ cã nhiÒu c«ng nghÖ tiªn tiÕn tiÕp tôc ra ®êi, t¹o ra c¸c c¬ héi còng nh nguy c¬ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp. Nh÷ng vÝ dô ®iÓn h×nh lµ sù xuÊt hiÖn cña ®iÖn tö, c«ng nghÖ tin häc… ChÝnh v× vËy mµ doanh nghiÖp ®Õn ph¶i quan t©m ®Õn chÝnh s¸ch khoa häc vµ c«ng nghÖ, cho nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn, cho c«ng nghÖ míi, cho chuyÓn giao c«ng nghÖ, cho ph¸t minh s¸ng chÕ. b. M«i trêng ngµnh. 17
  18. M«i trêng ngµnh lµ bao gåm c¸c yÕu tè trong ngµnh vµ lµ c¸c yÕu tão ngo¹i c¶nh ®èi víi h·ng, quyÕt ®Þnh tÝnh chÊt vµ møc ®é c¹nh tranh trong ngµnh ®ã. Theo M. Porter "m«i truêng kinh doanh lu«n lu«n cã n¨m yÕu tè (thÕ lùc) t¸c ®äng ®Õn ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp". Mèi quan hÖ gi÷a n¨m yÕu tè nµy ®îc thÓ hiÖn díi s¬ ®å 3 sau: S¬ ®å 3: M«i trêng ngµnh kinh doanh C¸c ® thñ míi tiÒm èi Èn Nguy c¬ cã c¸c c¹nh ® thñ èi tranh míi Kh¶ Kh¶ C¸c ® thñ trong ngµnh èi n¨ng n¨ng Kh¸ch hµng Nhµ cung Sù c¹nh tranh ® gi÷ c¸c ­a a cÊp doanh nghiÖp hiÖn cã Ðp Ðp gi¸ gi¸ Nguy c¬ do s¶n phÈm dÞch vô thay thÕ Hµng thay thÕ b1. §èi thñ c¹nh tranh. Khi xem xÐt vÒ ®èi thñ c¹nh tranh chóng ta cÇn ph¶i xem xÐt hai vÊn ®Ò sau: Thø nhÊt, cêng ®é c¹nh tranh trong ngµnh, phô thuéc vµo rÊt nhiÒu yÕu tè kh¸c nhau: + Sè lîng c¸c ®èi thñ c¹nh tranh: Sè lîng c¸c ®æi thñ c¹nh tranh ngang søc, kÕt cÊu c¸c ®æi thñ c¹nh tranh trong ngµnh. + Tèc ®é t¨ng trëng cña ngµnh: Tèc ®é cµng cao th× cêng ®é cao vµ ng- îc l¹i. + §èi víi mét sè ngµnh cã chi phÝ cè ®Þnh vµ chi phÝ dù tr÷ lín th× cêng ®é c¹nh tranh rÊt lín. + Sù kh¸c biÖt vÒ møc ®é phøc t¹p gi÷a c¸c ®èi thñ c¹nh tranh. + Nh÷ng hµng rµo c¶n trë rót lui khái ngµnh. 18
  19. Thø hai, ph©n tÝch ®èi thñ c¹nh tranh trùc tiÕp: Tríc hÕt, chóng ta ph¶i nhËn biÕt ®îc c¸c ®èi thñ c¹nh tranh trùc tiÕp cña m×nh lµ ai? Th«ng thêng chóng ta nhËn biÕt th«ng qua c¸c tÝn hiÖu trªn thÞ trêng. Sau khi nhËn biÕt ®îc c¸c ®èi thñ c¹nh tranh trùc tiÕp, ta sÏ tiÕn hµnh ph©n tÝch c¸c mÆt m¹nh, mÆt yÕu cña ®èi thñ c¹nh tranh, ph©n tÝch môc ®Ých cÇn ®¹t ®îc cña hä lµ g×? Ph©n tÝch chiÕn lîc hiÖn t¹i cña hä, tiÒm n¨ng hä cã thÓ khai th¸c. Cô thÓ lµ ta cÇn ®i ph©n tÝch nh÷ng kh¶ n¨ng sau cña ®èi thñ: + Kh¶ n¨ng t¨ng trëng cña ®èi thñ c¹nh tranh, hiÖn nay quy m« s¶n xuÊt lµ lín hay nhá. + Kh¶ n¨ng thÝch nghi. + Kh¶ n¨ng ph¶n øng, kh¶ n¨ng ®èi phã víi t×nh h×nh. + Kh¶ n¨ng chÞu ®ùng, kiªn tr×. Sù am hiÓu vÒ c¸c ®èi thñ c¹nh tranh trùc tiÕp cã tÇm quan träng ®Õn møc cã thÓ nã cho phÐp ®Ò ra c¸c thñ thuËt ph©n tÝch ®èi thñ c¹nh tranh, duy tr× c¸c hå s¬ vÒ ®èi thñ vµ tõ ®ã cã c¸ch c xö cho phï hîp. o ®©y, ta l¹i nh¾c l¹i c©u nãi bÊt hñ cña T«n Tö "BiÕt ngêi biÕt ta, tr¨m trËn tr¨m th¾ng, kh«ng hiÓu ®Þch nh hiÓu m×nh, th× th¾ng mét thua mét, vµ kh«ng hiÓu ®Þch kh«ng hiÓu m×nh th× tr¨m trËn thua c¶ tr¨m". b2. Kh¸ch hµng. Kh¸ch hµng lµ mét bé phËn kh«ng thÓ t¸ch rêi trong m«i trêng c¹nh tranh. Sù tÝn nhiÖm cña kh¸ch hµng cã thÓ lµ tµi s¶n cã gi¸ trÞ nhÊt cña doanh nghiÖp. Sù tÝn nhiÖm ®ã ®¹t ®îc do doanh nghiÖp ®· tho¶ m·n tèt h¬n nhu cÇu vµ thÞ hiÕu cña kh¸ch hµng so víi c¸c ®èi thñ c¹nh tranh. Mét vÊn ®Ò mÊu chèt ¬ ®©y lµ kh¶ n¨ng Ðp gi¸ cña kh¸ch hµng hoÆc ®ßi hái chÊt lîng cao h¬n vµ nhiÒu dÞch vô h¬n. Kh¸ch hµng cã thÓ Ðp gi¸ khi hä ë trong nh÷ng t×nh huèng sau: kh¸ch hµng ®éc quyÒn mua s¶n phÈm cña doanh nghiÖp, kh¸ch hµng mua khèi lîng lín, kh¸ch hµng quen, s¶n phÈm kh«ng ®îc ph©n ho¸, trong c¸c hîp ®ång tiªu thô s¶n phÈm kh«ng cã ®iÒu kiÖn rµng buéc, kh¸ch hµng cã qu¸ ®ñ th«ng tin, kh¸ch hµng cã ®ñ kh¶ n¨ng khÐp kÝn s¶n xuÊt… Tuy nhiªn, ë ®©y doanh nghiÖp kh«ng ph¶i ë thÕ thô ®éng mµ cÇn ph¶i t¸c ®éng ®Õn kh¸ch hµng, gi÷ mèi quan hÖ tèt víi hä th«ng qua gi¸ c¶, chÊt lîng, giao nhËn, dÞch vô sau b¸n cña s¶n phÈm hoÆc dÞch vô. Tõ ®ã, coi kh¸ch hµng nh lµ ngêi c«ng t¸c doanh nghiÖp, cung cÊp th«ng tin cÇn thiÕt cho doanh nghiÖp. b3. C¸c nhµ cung cÊp. 19
  20. §Ó ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®îc diÔn ra æn ®Þnh, liªn tôc doanh nghiÖp cÇn ph¶i cã quan hÖ víi c¸c nhµ cung cÊp c¸c yÕu tè ®Çu vµo nh vËt t, thiÕt bÞ, lao ®éng vµ tµi chÝnh. Doanh nghiÖp nªn cã quan hÖ l©u dµi, æn ®Þnh víi c¸c nhµ cung cÊp. Tuy nhiªn, v× môc tiªu lîi nhuËn mµ c¸c nhµ cung cÊp lu«n t×m c¸ch g©y søc Ðp cho doanh nghiÖp trong nh÷ng trêng hîp sau: Nhµ cung cÊp ®éc quyÒn, nhµ cung cÊp vËt t cung cÊp mét sè lîng lín hoÆc cung cÊp mét chñng lo¹i ®Æc biÖt kh«ng thÓ thay thÕ ®îc, ta chØ lµ kh¸ch hµng thø yÕu cña hä, trong hîp ®ång cung cÊp kh«ng cã ®iÒu khoan rµng buéc, hä cã kh¶ n¨ng ®Ó khÐp kÝn s¶n xuÊt… b4. C¸c ®èi thñ tiÒm Èn. Chóng ta kh«ng thÓ coi thêng c¸c ®èi thñ tiÒm Èn, bëi v× hä sÏ cã u thÕ h¬n nh hä cã c«ng nghÖ míi, cã kh¶ n¨ng tµi chÝnh. Do vËy, khi hä x©m nhËp vµo ngµnh hä sÏ trë thµnh ®èi thñ c¹nh tranh v« cïng nguy hiÓm. ChÝnh v× vËy mµ h·ng cÇn ph¶i cã biÖn ph¸p ®Ó ph¶n øng, c¸c biÖn ph¸p thêng ®îc sö dông lµ: mu kÕ, liªn kÕt víi tÊt c¶ c¸c ®èi thñ c¹nh tranh ®Ó b¶o vÖ thÞ tr- êng, tù t¹o ra hµng rµo c¶n trë x©m nhËp… b5. C¸c s¶n phÈm thay thÕ. S¶n phÈm thay thÕ lµ s¶n phÈm kh¸c cã thÓ tho¶ m·n nhu cÇu t¬ng tù cña kh¸ch hµng nhng nã l¹i cã ®Æc trng t¬ng tù kh¸c. Søc Ðp do s¶n phÈm thay thÕ lµm h¹n chÕ thÞ trêng, lîi nhuËn cña ngµnh do møc gi¸ cao nhÊt khèng chÕ. Do vËy, mµ doanh nghiÖp cÇn chó ý ®Õn nhu cÇu, gi¸ c¶ cña s¶n phÈm thay thÕ vµ ®Æc biÖt lµ ph¶i biÕt vËn dông c«ng nghÖ míi s¶n phÈm cña m×nh. 3.3. Hoµn c¶nh néi bé. Hoµn c¶nh néi bé cña doanh nghiÖp bao gåm tÊt c¶ c¸c yÕu tè vµ hÖ thèng bªn trong cña doanh nghiÖp. C¸c yÕu tè néi bé chñ yÕu bao gåm: nguån lùc cña doanh nghiÖp, kh¶ n¨ng tæ chøc cña doanh nghiÖp, kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña doanh nghiÖp. a. Ph©n tÝch c¸c nguån lùc cña doanh nghiÖp. - Nguån nh©n lùc. Nh©n lùc lµ yÕu tè quan träng nhÊt cña s¶n xuÊt kinh doanh, bao gåm ba cÊp: + Lùc lîng ®éi ngò qu¶n trÞ viªn cao cÊp. + Lùc lîng ®éi ngò qu¶n trÞ viªn ®iÒu hµnh. + C«ng nh©n. Khi ph©n tÝch nguån lùc ta chó ý ph©n tÝch c¸c mÆt: 20

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản