Báo cáo tóm tắt đề tài NCKH: Giải pháp nâng cao mức độ hài lòng của doanh nghiệp về thực hiện thủ tục hành chính giao dịch thương mại qua biên giới

Môi trường kinh doanh đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thu hút đầu tư, trong đó các thủ tục hành chính giao dịch thương mại qua biên giới có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Mặc dù Việt Nam đã có những cải thiện đáng kể về môi trường kinh doanh nói chung, chỉ số "Giao dịch thương mại qua biên giới" của Ngân hàng Thế giới vẫn còn nhiều hạn chế, gây khó khăn và tăng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Nhằm đạt được mục tiêu trở thành một trong 30 quốc gia có môi trường kinh doanh tốt nhất và 95% mức độ hài lòng của doanh nghiệp vào năm 2030, việc nghiên cứu các giải pháp nâng cao sự hài lòng của doanh nghiệp đối với các thủ tục hành chính này là vô cùng cấp thiết. Nghiên cứu này đặt mục tiêu đề xuất các giải pháp khả thi để cải thiện hiệu quả và đo lường sự hài lòng trong lĩnh vực này, góp phần thúc đẩy hoạt động thương mại quốc tế.

Các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý nhà nước (đặc biệt trong lĩnh vực hải quan, thương mại và cải cách hành chính), doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu, và giới nghiên cứu về quản lý công và kinh tế quốc tế.

Nghiên cứu này tập trung vào việc nâng cao mức độ hài lòng của doanh nghiệp đối với các thủ tục hành chính giao dịch thương mại qua biên giới tại Việt Nam. Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ thực trạng môi trường kinh doanh tại Việt Nam, đặc biệt là chỉ số "Giao dịch thương mại qua biên giới" còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được kỳ vọng phát triển và mục tiêu cải cách hành chính quốc gia đến năm 2030. Mục tiêu chính là đề xuất các giải pháp hữu hiệu để cải thiện và đo lường sự hài lòng này. Phương pháp tiếp cận bao gồm việc khái quát hóa các vấn đề chung về thủ tục hành chính, các tiêu chí đánh giá và nhân tố ảnh hưởng đến mức độ hài lòng của doanh nghiệp. Sau đó, nghiên cứu phân tích sâu kinh nghiệm quốc tế từ các quốc gia tiên tiến như Hoa Kỳ, Thái Lan, Nhật Bản, Singapore để rút ra những bài học quý giá về cải cách quy trình, ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường phối hợp liên ngành. Đồng thời, đề tài cũng đánh giá thực trạng tại Việt Nam, nhận diện những điểm mạnh và hạn chế trong việc thực hiện thủ tục hải quan và kiểm tra chuyên ngành. Các hạn chế nổi bật bao gồm quy định pháp luật phức tạp, thiếu tính đồng bộ và kết nối thông tin giữa các cơ quan, cũng như ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế. Giá trị ứng dụng và hàm ý của nghiên cứu là đề xuất một loạt các giải pháp toàn diện. Các giải pháp này bao gồm rà soát hệ thống văn bản pháp luật, nâng cao hiệu quả Cơ chế một cửa quốc gia để giảm thời gian thực hiện thủ tục, tăng cường công khai minh bạch chính sách, và cải cách toàn diện công tác quản lý, kiểm tra chuyên ngành, đồng thời áp dụng quản lý rủi ro. Những đề xuất này kỳ vọng sẽ đóng góp thiết thực vào việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị thương mại toàn cầu.