Bệnh sỏi tiết niệu
Sỏi tiết niệu là bệnh thường gặp và hay tái phát, do sự kết thạch của một số thành
phần trong nước tiểu. Các khối sỏi có thể gây đau, tắc đường tiết niệu và nhiễm
khuẩn, rất nguy hại cho sức khỏe người bệnh.
B nh gây ra do nhi u y u t : di truy n, các d d ng b m sinh đ ng ni u, nhi m khu n,ệ ề ế ố ề ị ạ ẩ ườ ệ ễ ẩ
ch đ ăn u ng - sinh ho t không h p lý, ng i b nh n m lâu ít v n đ ng... S i ti t ni uế ộ ố ạ ợ ườ ệ ằ ậ ộ ỏ ế ệ
th ng g p trong đ tu i lao đ ng, nam nhi u h n n .ườ ặ ộ ổ ộ ở ề ơ ở ữ
Triệu chứng
- C n đau qu n th nơ ặ ậ : S i đ c hình thành m t cách âm th m và th ng ch đ c phát hi n l n đ u b iỏ ượ ộ ầ ườ ỉ ượ ệ ầ ầ ở
c n đau qu n. B nh nhân lên c n đau đ t ng t, d d i vùng th t l ng, lan xu ng vùng h v , đ n vùngơ ặ ệ ơ ộ ộ ữ ộ ở ắ ư ố ạ ị ế
b n và c quan sinh d c. C n đau th ng xu t hi n sau khi v n đ ng m nh (ch y nh y, đi xe trênẹ ơ ụ ơ ườ ấ ệ ậ ộ ạ ạ ả
đ ng x u...), khi n s i di chuy n t i ch chít h p, gây t c đ ng ni u. Tri u ch ng s lui d n sau khiườ ấ ế ỏ ể ớ ỗ ẹ ắ ườ ệ ệ ứ ẽ ầ
ngh ng i và đi ti u đ c.ỉ ơ ể ượ
- Đái bu t, n c ti u có máuố ướ ể : Tùy theo m c đ t n th ng đ ng ni u, n c ti u s có màu t h ngứ ộ ổ ươ ườ ệ ướ ể ẽ ừ ồ
nh t đ n đ toàn bãi.ạ ế ỏ
- Viêm đài b th n do n c ti uể ậ ứ ướ ể : B nh nhân b đái đ c, đau vùng l ng - th t l ng. Đ i đa s tr ngệ ị ụ ư ắ ư ạ ố ườ
h p có s t cao, rét run; n u mu n có th có phù, nôn m a, ăn không ngon mi ng ...Vì kh năng ho tợ ố ế ộ ể ử ệ ả ạ
đ ng bù tr c a th n r t t t, nên có tr ng h p ch phát hi n ra b nh s i khi có d u hi u c a viêm đàiộ ừ ủ ậ ấ ố ườ ợ ỉ ệ ệ ỏ ấ ệ ủ
b th n.ể ậ
Tiến triển
S i ti t ni u gây t c đ ng ni u nên có th d n t i nhi u bi n ch ng: nhi m khu n đ ng ti t ni u,ỏ ế ệ ắ ườ ệ ể ẫ ớ ề ế ứ ễ ẩ ườ ế ệ
nhi m khu n huy t, choáng nhi m khu n.... B nh nhân có th t vong. B nh th ng phát tri n c 2ễ ẩ ế ễ ẩ ệ ể ử ệ ườ ể ở ả
bên và hay tái phát. N u không đ c đi u tr k p th i, ch c năng th n s b suy gi m, gây tăng huy t áp.ế ượ ề ị ị ờ ứ ậ ẽ ị ả ế
Xử trí
C n đau qu n đ ng nghĩa v i vi c đ ng ni u b t c và căng giãn, t o nên c n co th t đ t ng viên s iơ ặ ồ ớ ệ ườ ệ ị ắ ạ ơ ắ ể ố ỏ
đi. B nh nhân c n c g ng ngh ng i t th d ch u nh t, gi m đau b ng cách day, b m huy t vùngệ ầ ố ắ ỉ ơ ở ư ế ễ ị ấ ả ằ ấ ệ
l ng - th t l ng và đi khám bác sĩ. Có th dùng thu c gi m đau theo h ng d n c a th y thu c.ư ắ ư ể ố ả ướ ẫ ủ ầ ố
Tùy nguyên nhân gây b nh, có th áp d ng các bi n pháp đi u tr khác nhau nh : dùng máy tán s i, máyệ ể ụ ệ ề ị ư ỏ
n i soi, ph u thu t t o hình đ ng ni u...ộ ẫ ậ ạ ườ ệ
Phòng bệnh
Do b nh r t hay tái phát nên vi c phòng b nh là r t c n thi t:ệ ấ ệ ệ ấ ầ ế
- Ch đ ng phòng tránh các y u t có nguy c gây nhi m trùng đ ng ni u, u ng đ n c (nh t là vàoủ ộ ế ố ơ ễ ườ ệ ố ủ ướ ấ
mùa nóng, khi lao đ ng n ng). Không nén nh n lâu khi bu n đi ti u. N u có d u hi u ti u bu t, d t thìộ ặ ị ồ ể ế ấ ệ ể ố ắ
nên dùng s m các lo i l i ti u s n có nh râu ngô, mã đ ...ớ ạ ợ ể ẵ ư ề
- Khi phát hi n b nh ho c có nguy c m c b nh, nên u ng nhi u n c đ m i ngày bài ti t đ c h n 1,5ệ ệ ặ ơ ắ ệ ố ề ướ ể ỗ ế ượ ơ
lít n c ti u.ướ ể
Ba v trí màị
s i ti t ni uỏ ế ệ
th ng b k tườ ị ẹ
l i.ạ
- Th ng xuyên khám s c kh e đ nh kỳ đ phát hi n s m các y u t nguy c gây b nh, ch n đoán vàườ ứ ỏ ị ể ệ ớ ế ố ơ ệ ẩ
đi u tr k p th i n u đã b s i, tránh các bi n ch ng.ề ị ị ờ ế ị ỏ ế ứ
BS Huy Anh, S c Kh e & Đ i S ngứ ỏ ờ ố