intTypePromotion=1
ADSENSE

Dược vị Y Học: CHỈ THỰC

Chia sẻ: Abcdef_38 Abcdef_38 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

58
lượt xem
3
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tên thuốc: Fructus Aurantii Immaturii. Tên khoa học: Citrus Aurantium L. Họ Cam Quít (Rutaceae). Bộ phận dùng: quả non. Quả bé bằng đầu ngón tay út, thường được bổ đôi phơi khô. Quả màu xanh, nhỏ, vỏ dày, trong đặc, chắc nhiều thịt, nhỏ ruột, không mốc, mọt là tốt; thứ to nhiều ruột là xấu. Tính vị: vị đắng, tính hàn. Quy kinh: Vào kinh Tỳ và Vị. Tác dụng: làm thuốc phá khí, trừ tích, tiêu đờm, hạ khí, tiêu hoá. Chủ trị: Sao giòn hoặc với cám: tiêu tích báng. Sao cháy: chỉ huyết, trị loét...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Dược vị Y Học: CHỈ THỰC

  1. CHỈ THỰC Tên thuốc: Fructus Aurantii Immaturii. Tên khoa học: Citrus Aurantium L. Họ Cam Quít (Rutaceae). Bộ phận dùng: quả non. Quả bé bằng đầu ngón tay út, thường được bổ đôi phơi khô. Quả màu xanh, nhỏ, vỏ dày, trong đặc, chắc nhiều thịt, nhỏ ruột, không mốc, mọt là tốt; thứ to nhiều ruột là xấu. Tính vị: vị đắng, tính hàn. Quy kinh: Vào kinh Tỳ và Vị. Tác dụng: làm thuốc phá khí, trừ tích, tiêu đờm, hạ khí, tiêu hoá. Chủ trị: Sao giòn hoặc với cám: tiêu tích báng. Sao cháy: chỉ huyết, trị loét - Khó tiêu biểu hiện như chướng và đầy thượng vị và dạ dày và đau thắt lưng kèm mùi hôi: Dùng Chỉ thực với Sơn tra, Mạch nha và Thần khúc. - Đầy và chướng bụng và táo bón: Dùng Chỉ thực + Hậu phác và Đại hoàng.
  2. - Tỳ và Vị kém trong việc vận hoá biểu hiện như đầy và chướng thượng vị và bụng sau khi ăn: Dùng Chỉ thực với Bạch truật trong bài Chỉ Truật Hoàn. - Ứ thấp nhiệt ở ruột biểu hiện như lỵ, và đau bụng: Dùng Chỉ thực với Đại hoàng, Hoàng liên và Hoàng cầm trong bài Chỉ Thực Đạo Trệ Hoàn. - Đàm đục phong bế lưu thông khí ở ngực biểu hiện như cảm giác tức và đau ngực, đầy thượng vị và buồn nôn: Dùng Chỉ thực với Giới bạch, Quế chi và Qua lâu trong bài Chỉ Thực Giới Bạch Quế Chi Thang. - Sa tử cung, hậu môn và dạ dày: Dùng Chỉ thực với Bạch truật và Hoàng kỳ. Liều dùng: Ngày dùng 3 - 6g Cách Bào chế: Theo Trung Y: Hái về bổ đôi ra, phơi khô, bỏ hột sao qua, càng để lâu càng tốt. Theo kinh nghiệm Việt Nam: Rửa sạch đất bụi, ủ mềm, thái lát mỏng hay bào mỏng: . Sao khô giòn (cách này thường dùng) . Sao với cám, dần bỏ cám đi . Sao cháy tồn tính, tán bột
  3. Bảo quản: để nơi khô ráo, dễ bị mốc. Kiêng kỵ: Tỳ, vị hư hàn mà không đầy tích, phụ nữ có thai không nên dùng. CHỈ XÁC (Quả Trấp) Tên thuốc; Fructus Citri Aurantii Tên khoa học: Citrus aurantium L Họ Cam Quít (Rutaceae) Bộ phận dùng: quả Trấp già. Dùng thứ quả Trấp chín, còn xanh vỏ, đã bổ đôi, cùi càng dày càng tốt, mùi thơm, ruột bé, trắng ngà, để lâu năm, cứng chắc không ẩm mốc là tốt. Không nhầm với quả Bưởi hay Cam hôi (hai thứ này thịt xốp cùi mỏng, không bào được). Tính vị: vị nhẹ, cay đắng, chua, tính hơi hàn. Quy kinh: Vào kinh Tỳ và Vị. Tác dụng: thuốc trục đờm, táo thấp, tiêu thực.
  4. Chủ trị: trị ho tức, tiêu đờm tích, tiêu trướng đầy. Liều dùng: Ngày dùng 3 - 6g Cách bào chế: Theo Trung Y: Chọn thứ cay đắng, còn dầu, để được càng lâu càng tốt. Bỏ hết hột và ruột, sao với cám đến khi cám cháy đen là được, sàng bỏ cám mà dùng. Theo kinh nghiệm Việt Nam: Rửa sạch, ủ mềm, nạo bỏ ruột, hột, thái hay bào mỏng, phơi khô (cách này thường dùng). Sau khi phơi khô, có thể sao với cám, đến khi cám vừa đủ thơm thì được (cách này dùng cho người sức yếu).' Bảo quản: dễ mốc, cần để nơi mát, khô ráo, không sấy hoặc sao ở nhiệt độ cao. Kiêng ky: Tỳ vị hư hàn, không tích trệ, đàn bà có thai sức yếu không nên dùng. CHU SA (Thần Sa) Tên thuốc: Cinnabar Tên khoa học: Cinnabaris
  5. Chu sa và Thần sa là một thứ. Chu sa thường ở thể bột, Thần sa thường ở thể cục thành từng khối óng ánh. Bóp bằng tay thì tay không bị bắt màu đỏ, hoặc nghiền cục vỡ nát không có tạp chất (hạt cát trắng hay đen là tốt). Tính vị: vị ngọt, tính hơi hàn. Quy kinh: Vào kinh Tâm . Tác dụng: thuốc an thần, định phách Chủ trị: trấn kinh, an thần, trị kinh sợ, hồi hộp. Liều dùng: Ngày dùng 1g chia làm 3 lần uống Cách bào chế: Theo Trung Y: Lấy nguyên Chu sa, dùng đá nam châm hút hết mùn sắt, đổ vào cối xay đá cho vào ít nước mà xay nhỏ biến, cho vào chậu đổ nhiều nước vào quấy lên, sang ngay sang chậu khác; cặn đựng lại thì lại xay và lóng như trên - làm như vậy đến khi không còn tán được nữa thì thôi. Nước lóng được để yên cho bột Chu sa lắng xuống, gạn bỏ hết nước trong, lấy giấy bịt kín miệng chậu, mang phơi nắng cho bốc hơi nước cho đến khô. Theo kinh nghiệm Việt Nam: Mài Thần sa hay tán Chu sa trong cối chày bằng sứ có ít nước mưa hay nước cất, để lắng một lúc, thấy có màng nổi lên thì vớt bỏ đi,
  6. lại quấy nhẹ lên, đồng thời gạn lấy nước đỏ. Làm như vậy nhiều lần đến khi nước không còn đỏ nữa thì thôi. Cặn còn lại là một thứ sắc đen thì bỏ đi. Nước gạn được thì để yên cho lắng, chắt bỏ nước trong, lấy vải thưa bịt lại, phơi âm Can cho đến khô. Ghi chú: Dùng Chu sa hay Thần sa để uống nhất thiết phải thuỷ phi, bỏ hết chất đen lẫn lộn trong thuốc. Chất đen này không uống được và chỉ dùng ngoài trị ghẻ lở. Chu sa và Thần sa kỵ sức nóng nên phải mài, tán với nước, nếu không thuỷ ngân sẽ bị giải phóng gây độc và làm mất tác dụng của thuốc. Bảo quản: để nơi khô ráo, mát, kín, tránh ánh sáng, sức nóng và không khí. Thuốc độc bảng B. Kiêng ky: không phải thực nhiệt thì không nên dùng.
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2