intTypePromotion=1
ADSENSE

Giáo trình Kế toán doanh nghiệp 3 (Nghề: Kế toán doanh nghiệp) - CĐ Cơ Giới Ninh Bình

Chia sẻ: Calliope09 Calliope09 | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:382

18
lượt xem
3
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Giáo trình Kế toán doanh nghiệp 3 cung cấp cho người học các kiến thức: Kế toán thành phẩm, bán hàng và xác định kết quả kinh doanh; Kế toán nợ phải trả và nguồn vốn chủ sở hữu; Báo cáo tài chính trong doanh nghiệp. Mời các bạn cùng tham khảo!

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình Kế toán doanh nghiệp 3 (Nghề: Kế toán doanh nghiệp) - CĐ Cơ Giới Ninh Bình

  1. BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI NINH BÌNH GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP 3 NGHỀ: KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số:     /QĐ­TCGNB  ngày…….tháng….năm   2017  của Trường Cao đẳng Cơ giới Ninh Bình 1
  2. Ninh Bình, năm 2017 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể  được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về  đào tạo và  tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh   doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2
  3. Lêi nãi ®Çu Hệ thống kế toán Việt Nam không ngừng được hoàn thiện và phát triển  phù hợp với nền kinh tế  thị  trường và xu hướng mở  cửa, hội nhập kinh tế  khu vực cũng như toàn cầu. Kế toán tài chính là bộ phận quan trọng trong hệ  thống kế  toán đó, nó cũng không ngừng được hoàn thiện cho phù hợp với   Luật kế  toán, chế  độ  kế  toán, chuẩn mực kế  toán và các thông lệ  kế  toán  quốc quốc tế nhằm được thông tin kế toán chất lượng cao nhất cung cấp cho   các cơ quan chức năng và nhà quản lý. Với nhận thức đó, cuốn giáo trình “Kế toán doanh nghiệp 3” nhằm đáp   ứng kịp thời chuyển biến của nền kinh tế và những thay đổi của hệ thống kế  toán Việt Nam. Trong quá trình nghiên cứu, biên soạn và sửa chữa hoàn thiện   giáo trình này, tập thể  tác giả  đã cập nhật những quy định pháp lý mới nhất  về  kế  toán kiểm toán và chọn lọc những nội dung khoa học phù hợp cả  về  thực tiễn và lý luận để  hoàn thành cuốn giáo trình với chất lượng khoa học   cao nhất. Nhằm đáp  ứng yêu cầu chuẩn hoá về  nội dung, chương trình đào tạo  sinh viên có trình độ  cao đẳng trong giai đoạn hiện nay, tập thể  giáo viên  Khoa Kinh tế  – Du lịch, trường Cao đẳng Cơ  giới Ninh Bình biên soạn giáo  trình “Kế  toán doanh nghiệp 3” và đã được hội đồng thẩm định của Trường   cao đẳng Cơ  giới Ninh Bình xét duyệt. Giáo trình kế  toán doanh nghiệp 3   gồm 3 bài: Bài 1: Kế  toán thành phẩm, bán hàng và xác định kết quả  kinh   doanh Bài 2: Kế toán nợ phải trả và nguồn vốn chủ sở hữu Bài 3: Báo cáo tài chính trong doanh nghiệp Trong quá trình biên soạn, nhóm tác giả đã thể hiện nội dung giáo trình  đảm bảo tính khoa học và tính thực tiễn phù hợp với nhận thức của trình độ  đào tạo cao đẳng kế toán. Tuy nhiên trong quá trình biên soạn giáo trình không  3
  4. tránh khỏi những thiếu sót. Nhóm biên soạn rất mong nhận được những đóng   góp ý kiến đóng góp chân thành của bạn đọc.                                                                    Nhóm biên soạn Đỗ Quang Khải Nguyễn Thị Nhung Cao Thị Kim Cúc MỤC LỤC  Lêi nãi ®Çu                                                                                                                                    ................................................................................................................................      3  GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN                                                                                                              ..........................................................................................................      6  BÀI 1                                                                                                                                               ...........................................................................................................................................      7  KẾ TOÁN THÀNH PHẨM – BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH                                                    ................................................     7  KẾT QUẢ KINH DOANH                                                                                                           .......................................................................................................      7  1. Kế toán thành phẩm                                                                                                               ...........................................................................................................      8  1.1. Khái niệm                                                                                                                        ....................................................................................................................      8  1.2. Nhiệm vụ của kế toán thành phẩm                                                                                    ................................................................................      8  1.5. Phương pháp kế toán một số giao dịch kinh tế chủ yếu                                                ............................................      10  2.1.1 Các khái niệm chung                                                                                                   ...............................................................................................       14  2.1.2 Nhiệm vụ kế toán bán hàng                                                                                        ....................................................................................       15  2.1.3 Phương thức bán hàng và phương thức thanh toán                                                    ................................................      15  2.2 Điều kiện ghi nhận doanh thu                                                                                           .......................................................................................       16  2.3 Xác định doanh thu trong một số trường hợp                                                                   ...............................................................       17  2.4 Tài khoản sử dụng                                                                                                               ...........................................................................................................       19  2.5 Phương pháp kế toán một số giao dịch kinh tế chủ yếu                                              ..........................................      21  3. Kế toán giá vốn hàng bán                                                                                                     .................................................................................................       29  3.1 Nội dung phản ánh                                                                                                              ..........................................................................................................       29  3.2 Tài khoản sử dụng                                                                                                               ...........................................................................................................       29  3.3 Phương pháp kế toán một số giao dịch kinh tế chủ yếu                                              ..........................................      30  4. Kế toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp                                             ........................................       32  4.1 Kế toán chi phí bán hàng                                                                                                     .................................................................................................       32  4.2 Kế toán chí quản lý doanh nghiệp                                                                                     .................................................................................       38  5. Kế toán hoạt động tài chính                                                                                                 ......................................................................................       44  5.1 Kế toán doanh thu hoạt động tài chính                                                                            ........................................................................       44  5.2 Kế toán chi phí hoạt động tài chính                                                                                  ..............................................................................       50  6. Kế toán hoạt động khác                                                                                                        .............................................................................................       57  6.1 Kế toán thu nhập khác                                                                                                        ....................................................................................................       57  6.2 Kế toán chi phí khác                                                                                                            ........................................................................................................       65  7. Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp                                                                    ............................................................      67  7.1 Nguyên tắc kế toán                                                                                                              ..........................................................................................................       67  7.2. Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản                                                                ............................................................      69  7.3 Phương  pháp kế toán một số giao dịch kinh tế chủ yếu                                             .........................................       72  8. Kế toán xác định kết quả kinh doanh                                                                                 ........................................................................      74 4
  5.  8.1 Nguyên tắc kế toán                                                                                                              ..........................................................................................................       74  8.2 Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản                                                                 .............................................................       75  8.3 Phương pháp kế toán một số giao dịch kinh tế chủ yếu                                              ..........................................       75  9. Kế toán lợi nhuận sau thuế chưa phân phối                                                                     .............................................................       77  9.1 Nguyên tắc kế toán                                                                                                              ..........................................................................................................       77  9.2 Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản                                                                 .............................................................       79  9.3 Phương  pháp kế toán một số giao dịch kinh tế chủ yếu.                                            ........................................       80  10. Thực hành kế toán thành phẩm, bán hàng và xác định kết quả kinh doanh              .........       82  10.1 Lập chứng từ kế toán                                                                                                       ...................................................................................................       82  Kế toán trưởng                                                                                                                         .....................................................................................................................       93  10.2 Ghi sổ kế toán chi tiết                                                                                                       ...................................................................................................       99  10.3 Ghi sổ kế toán tổng hợp                                                                                                 .............................................................................................       112  1.Kế toán nguồn vốn chủ sở hữu                                                                                         ........................................................................      120  1.4.Kế toán chênh lệch đánh giá lại tài sản                                                                          ......................................................................       133  1.5. Kế toán chênh lệch tỷ giá hối đoái                                                                                 .............................................................................       135  1.6. Kế toán các quỹ doanh nghiệp.                                                                                       ...................................................................................      145  2.  Kế toán các khoản nợ phải trả                                                                                        .........................................................................      161  2.1. Nguyên tắc kế toán                                                                                                           .......................................................................................................       161  2.3. Kế toán thuế và các khoản phải nộp Nhà nước                                                          .....................................................       169  2.5. Kế toán chi phí phải trả                                                                                                   ...............................................................................................       191  trước còn lại cao hơn chi phí thực tế phát sinh).                                                              .....................................................       197  2.7. Kế toán phải trả, phải nộp khác                                                                                    ................................................................................       202  2.8. Kế toán vay và nợ thuê tài chính                                                                                     .................................................................................      215  Có TK 413 ­ Chênh lệch tỷ giá hối đoái.                                                                           ..............................................................       219  3. Thực hành kế toán nợ phải trả và nguồn vốn chủ sở hữu                                          .................................       244  3.1 Lập chứng từ kế toán                                                                                                       ...................................................................................................       244  3.2 Ghi sổ kế toán chi tiết                                                                                                       ...................................................................................................       251  SỔ CHI TIẾT CỔ PHIẾU QUỸ                                                                                             .........................................................................................       257  Giảm                                                                                                                                          ......................................................................................................................................       257  SỔ THEO DÕI CHI TIẾT NGUỒN VỐN CHỦ SỞ HỮU(TK 411)                                   ...............................       260  Diễn giải                                                                                                                                    ................................................................................................................................       260  Có (tăng)                                                                                                                                     .................................................................................................................................       260  3.3 Ghi sổ kế toán tổng hợp                                                                                                   ...............................................................................................       261  1. Quy định chung                                                                                                                     .........................................................................................................       268  1.1. Khái niệm                                                                                                                           .......................................................................................................................       268  1.2. Mục đích của Báo cáo tài chính                                                                                       ...................................................................................       269  1.3. Kỳ lập Báo cáo tài chính                                                                                                  ..............................................................................................       269  1.4. Đối tượng áp dụng, trách nhiệm lập và chữ ký trên Báo cáo tài chính                    ................       270  1.5. Hệ thống Báo cáo tài chính của doanh nghiệp                                                             .........................................................       271  1.6. Yêu cầu đối với thông tin trình bày trong Báo cáo tài chính                                       ...................................       272 1.7. Nguyên tắc lập và trình bày Báo cáo tài chính của doanh nghiệp đáp ứng giả định   hoạt động liên tục                                                                                                                    ................................................................................................................       273 1.8. Đồng tiền sử dụng để lập Báo cáo tài chính khi công bố ra công chúng và nộp các   cơ quan chức năng quản lý Nhà nước tại Việt Nam                                                          .....................................................       274  1.9. Thời hạn nộp Báo cáo tài chính                                                                                      ..................................................................................       275  1.10. Nơi nhận Báo cáo tài chính                                                                                            ........................................................................................       276 5
  6.  2. Nội dung và phương pháp lập Báo cáo tài chính                                                             .......................................................      277  2.1. Những thông tin chung về doanh nghiệp                                                                       ..................................................................      277  2.2. Lập và trình bày Bảng cân đối kế toán năm                                                                ...........................................................       278  2.3. Lập và trình bày Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu số B02­DN)           303 ......       2.4. Lập và trình bày Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (Mẫu số B03 – DN)                            ........................       311  2.5. Lập và trình bày Thuyết minh BCTC (Mẫu số B09 ­ DN)                                          ......................................       336  3. Thực hành lập báo cáo tài chính                                                                                        .......................................................................       348  3.1. Lập và trình  bày Bảng cân đối kế toán                                                                        ....................................................................       348  3.2. Lập và trình bày Báo cáo kết quả hoạt đông kinh doanh                                           .......................................      352  3.3. Lập và trình bày Báo cáo lưu chuyển tiền tệ                                                               ...........................................................      353  3.4. Lập và trình bày Thuyết minh báo cáo tài chính                                                          ......................................................      357 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Kế toán doanh nghiệp 3 Mã số mô đun: MĐ 26 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun:  ­ Vị trí: Mô đun kế toán doanh nghiệp 3 được bố  trí giảng dạy sau mô   đun kế toán doanh nghiệp 1,2. ­ Tính chất:  Mô   đun kế  toán doanh nghiệp 3 là mô đun chuyên  môn  nghề. ­ Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Môn học Kế  toán doanh nghiệp 3   nhằm trang bị  cho người học những kiến thức về  kế toán thành phẩm, bán  hàng, xác định kết quả kinh doanh, nợ phải trả, nguồn vốn chủ sở hữu và báo  cáo tài chính. Mục tiêu của mô đun ­ Về kiến thức:  + Trình bày được tài khoản và phương pháp kế  toán bán hàng và xác  định kết quả, kế  toán nguồn vốn chủ  sở  hữu, phương pháp lập báo cáo tài  chính;  + Trình bày được chứng từ, sổ kế toán chi tiết, tổng hợp liên quan tới   kế toán bán hàng và xác định kết quả, kế toán nguồn vốn chủ sở hữu, phương   pháp lập báo cáo tài chính; ­ Về kỹ năng:  6
  7. + Làm bài tập ứng dụng liên quan đến các phần hành kế toán bán hàng   và xác định kết quả, kế toán nguồn vốn chủ sở hữu, phương pháp lập báo cáo   tài chính; + Lập được chứng từ, kiểm tra, phân loại, xử lý chứng từ kế toán; + Sử dụng được chứng từ kế toán trong ghi sổ kế toán chi tiết và tổng  hợp theo các hình thức kế toán; + Lập được báo cáo tài chính trong doanh nghiệp; + Kiểm tra được công tác kế toán tài chính trong doanh nghiệp theo từng   phần hành. ­ Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trung thực, cẩn thận, tuân thủ các chế độ  kế toán tài chính do Nhà nước ban hành. Nội dung của mô đun: BÀI 1 KẾ TOÁN THÀNH PHẨM – BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH Mã bài: KT3.01 Giới thiệu: Trang bị  cho người học những kiến thức về  kế  toán thành phẩm, bán   hàng và xác định kết quả kinh doanh: Các nghiệp vụ, chứng từ, sổ kế toán chi  tiết và sổ  kế  toán tổng hợp liên quan đến thành phẩm, bán hàng và xác định  kết quả kinh doanh Mục tiêu: + Trình bày được tài khoản và phương pháp kế  toán bán hàng và xác  định kết quả;  + Trình bày được chứng từ, sổ kế toán chi tiết, tổng hợp liên quan tới   kế toán bán hàng và xác định kết quả; + Lập được chứng từ, kiểm tra, phân loại, xử lý chứng từ kế toán; + Làm bài tập ứng dụng liên quan đến các phần hành kế toán bán hàng   và xác định kết quả; + Trung thực, cẩn thận, tuân thủ  các chế  độ  kế  toán tài chính do Nhà  nước ban hành. 7
  8. Nội dung chính: 1. Kế toán thành phẩm 1.1. Khái niệm Thành  phẩm  là  những  sản  phẩm  đó  kết  thúc  giai  đoạn  chế  biến  cuối  cùng  của quy  trình  công  nghệ  sản  xuất  được  kiểm  tra  nghiệm  thu  đáp  ứng  mọi  tiêu  chuẩn  kỹ thuật quy định được nhập kho thành phẩm hoặc  giao trực tiếp cho khách hàng. Phân biệt thành phẩm và nửa thành phẩm: Giống  nhau:  thành  phẩm  và  nửa  thành  phẩm  đều  phải  qua  quá  trình  sản xuất chế biến sản phẩm. Khác  nhau:  thành  phẩm  đó  hoàn  thành  tất  cả  các  công  đoạn  sản  xuất,  được  kiểm nghiệm đủ tiêu chuẩn kỹ thuật. Nửa thành phẩm chỉ hoàn thành một hoặc một số cụng đoạn sản xuất . 1.2. Nhiệm vụ của kế toán thành phẩm ­ Phản ánh chính xác, kịp thời đầy đủ số lượng, chất lượng, giá cả, tình   hình nhập xuất, tồn kho thành phẩm và hàng hóa. ­ Tính đúng giá thành phẩm xuất bán theo các phương pháp phù hợp. ­  Tổ  chức  ghi  chép,  phản  ánh  đầy  đủ,  chính  xác  kịp  thời  tình  hình  nhập, xuất, tồn kho thành phẩm ­ Hướng dẫn, kiểm tra các bộ phận có liên quan thực hiện chế độ ghi  chép  ban  đầu  về  nhập,  xuất,  tồn  kho  thành  phẩm,  kịp  thời  đưa  ra  các  biện  pháp xử lý thành phẩm thừa thiếu, kém phẩm chất. 1.3. Nguyên tắc Theo nguyên tắc giá gốc thì thành phẩm được đánh giá theo giá thành  sản xuất thực tế, tùy theo sự  vận động của thành phẩm mà ta đánh giá cho  phù hợp. * Đối với thành phẩm nhập kho: ­ Thành phẩm do DNSX hoàn thành nhập kho được phản ánh theo giá   thành sản xuất thực tế (Zsxtt) của thành phẩm hoàn thành trong kì, bao gồm   chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản   xuất chung. Zthực tế = CP NVLTT + CP NCTT + CP SXC 8
  9. ­ Thành phẩm do thuê ngoài gia công chế  biến hoàn thành nhập kho:  Được tính theo giá thực tế  gia công, bao gồm: chi phí nguyên vật liệu trực   tiếp, chi phí thuê gia công và chi phí liên quan trực tiếp khác (chi phí vận   chuyển, bốc dỡ, hao hụt trong gia công...). Zthực tế thuê gia công = CP NVLTT + CPthuê gia công+ CPliên quan đến quá trình gia công * Đối với thành phẩm xuất kho: Đối  với  giá  thành  thực  tế  của  thành  phẩm  xuất  kho  có  thể  sử  dụng  một trong các phương pháp sau: Phương pháp giá thực tế đích danh; Phương  pháp bình quân gia quyền; Phương pháp Nhập trước ­ Xuất trước. 1.4. Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản Tài khoản sử dụng: TK 155 "Thành phẩm"        Nội  dung:  Phản  ánh giá trị thành  phẩm  hiện Có và tình hình tăng, giảm  của các loại thành phẩm trong kỳ theo giá thành sản xuất thực tế. Bên Nợ: ­ Trị giá của thành phẩm nhập kho; ­ Trị giá của thành phẩm thừa khi kiểm kê; ­ Kết chuyển giá trị của thành phẩm tồn kho cuối kỳ (trường hợp doanh   nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ). Bên Có: ­ Trị giá thực tế của thành phẩm xuất kho; ­ Trị giá của thành phẩm thiếu hụt khi kiểm kê; ­ Kết chuyển trị giá thực tế của thành phẩm tồn kho đầu kỳ (trường hợp  doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ). Số dư bên Nợ: Trị giá thực tế của thành phẩm tồn kho cuối kỳ. Tài khoản 155 ­ Thành phẩm, có 2 tài khoản cấp 2: ­ Tài khoản 1551 ­ Thành phẩm nhập kho:  Phản ánh trị  giá hiện có và  tình hình biến động của các loại thành phẩm đã nhập kho (ngoại trừ  thành  phẩm là bất động sản); ­ Tài khoản 1557 ­ Thành phẩm bất động sản: Phản ánh giá trị hiện có và  tình hình biến động của thành phẩm bất động sản của doanh nghiệp. Thành  phẩm bất động sản gồm: Quyền sử  dụng đất; nhà; hoặc nhà và quyền sử  9
  10. dụng đất; cơ  sở  hạ  tầng do doanh nghiệp đầu tư  xây dựng để  bán trong kỳ  hoạt động kinh doanh bình thường. 1.5. Phương pháp kế toán một số giao dịch kinh tế chủ yếu 1.5.1. Trường hợp doanh nghiệp kế  toán hàng tồn kho theo phương pháp kê   khai thường xuyên. 1.5.1.1. Nhập kho thành phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra hoặc thuê ngoài  gia công, ghi: Nợ TK 155 ­ Thành phẩm Có TK 154 ­ Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang. 1.5.1.2. Xuất kho thành phẩm để  bán cho khách hàng, kế  toán phản ánh giá  vốn của thành phẩm xuất bán, ghi: Nợ TK 632 ­ Giá vốn hàng bán Có TK 155 ­ Thành phẩm. 1.5.1.3. Xuất kho thành phẩm gửi đi bán, xuất kho cho các cơ  sở  nhận bán   hàng đại lý, ký gửi, ghi: Nợ TK 157 ­ Hàng gửi đi bán (gửi bán đại lý) Có TK 155 ­ Thành phẩm. 1.5.1.4. Khi người mua trả lại số thành phẩm đã bán: Trường hợp thành phẩm  đã bán bị trả lại thuộc đối tượng chịu thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ,   kế  toán phản ánh doanh thu hàng bán bị  trả  lại theo giá bán chưa có thuế  GTGT, ghi: Nợ TK 521 ­ Các khoản giảm trừ doanh thu (5213) Nợ TK 3331 ­ Thuế GTGT phải nộp (33311) Có các TK 111, 112, 131,... (tổng giá trị của hàng bán bị trả lại). Đồng thời phản ánh giá vốn của thành phẩm đã bán nhập lại kho, ghi: Nợ TK 155 ­ Thành phẩm Có TK 632 ­ Giá vốn hàng bán. 1.5.1.5. Kế toán sản phẩm tiêu dùng nội bộ: Nợ các TK 641, 642, 241, 211 Có TK 155 ­ Thành phẩm. 1.5.1.6. Xuất kho thành phẩm chuyển cho các đơn vị  hạch toán phụ  thuộc  trong nội bộ doanh nghiệp: 10
  11. ­ Trường hợp đơn vị hạch toán phụ thuộc được phân cấp ghi nhận doanh thu,  giá vốn, kế toán ghi nhận giá vốn thành phẩm xuất bán, ghi: Nợ TK 632 ­ Giá vốn hàng bán Có TK 155 ­ Thành phẩm. ­ Trường hợp đơn vị  hạch toán phụ  thuộc không được phân cấp ghi nhận   doanh thu, giá vốn, kế  toán ghi nhận giá trị  sản phẩm luân chuyển giữa các  khâu trong nội bộ doanh nghiệp là khoản phải thu nội bộ, ghi: Nợ TK 136 ­ Phải thu nội bộ Có TK 155 ­ Thành phẩm Có TK 333 ­ Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước (chi tiết từng loại   thuế). 1.5.1.7 Xuất kho thành phẩm đưa đi góp vốn vào công ty con, công ty liên  doanh, liên kết, ghi: Nợ các TK 221, 222 (theo giá đánh giá lại) Nợ TK 811 ­ Chi phí khác (chênh lệch giữa giá đánh giá lại nhỏ hơn giá  trị ghi sổ của thành phẩm) Có TK 155 ­ Thành phẩm Có TK 711 ­ Thu nhập khác (chênh lệch giữa giá đánh giá lại lớn  hơn giá trị ghi sổ của thành phẩm). 1.5.1.8 Khi xuất kho thành phẩm dùng để  mua lại phần vốn góp tại công ty   con, công ty liên doanh, liên kết, ghi: ­ Ghi nhận doanh thu bán thành phẩm và khoản đầu tư vào công ty con, công   ty liên doanh, liên kết, ghi: Nợ các TK 221, 222 (theo giá trị hợp lý) Có TK 511­ Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Có TK 3331 ­ Thuế GTGT đầu ra phải nộp. ­ Ghi nhận giá vốn thành phẩm dùng để  mua lại phần vốn góp tại công ty  con, công ty liên doanh, liên kết, ghi: Nợ TK 632 ­ Giá vốn hàng bán Có TK 155­ Thành phẩm. 1.5.1.9. Mọi trường hợp phát hiện thừa, thiếu thành phẩm khi kiểm kê đều   phải lập biên bản và truy tìm nguyên nhân xác định người phạm lỗi. Căn cứ  11
  12. vào biên bản kiểm kê và quyết định xử  lý của cấp có thẩm quyền để  ghi sổ  kế toán: ­ Nếu thừa, thiếu thành phẩm do nhầm lẫn hoặc chưa ghi sổ  kế  toán phải  tiến hành ghi bổ sung hoặc điều chỉnh lại số liệu trên sổ kế toán; ­ Trường hợp chưa xác định được nguyên nhân thừa, thiếu phải chờ xử lý: + Nếu thừa, ghi: Nợ TK 155 ­ Thành phẩm (theo giá trị hợp lý) Có TK 338 ­ Phải trả, phải nộp khác (3381). Khi có quyết định xử lý của cấp có thẩm quyền, ghi: Nợ TK 338 ­ Phải trả, phải nộp khác. Có các tài khoản liên quan. + Nếu thiếu, ghi: Nợ TK 138 ­ Phải thu khác (1381 ­ Tài sản thiếu chờ xử lý) Có TK 155 ­ Thành phẩm. ­ Khi có quyết định xử lý của cấp có thẩm quyền, kế toán ghi: Nợ các TK 111, 112,.... (nếu cá nhân phạm lỗi bồi thường bằng tiền) Nợ  TK 334 Phải trả người lao động (trừ  vào lương của cá nhân phạm   lỗi) Nợ TK 138 Phải thu khác (1388) (phải thu bồi thường của người phạm  lỗi) Nợ  TK 632 ­ Giá vốn hàng bán (phần giá trị  hao hụt, mất mát còn lại  sau khi trừ số thu bồi thường) Có TK 138 ­ Phải thu khác (1381). 1.5.1.10. Trường hợp doanh nghiệp sử  dụng sản phẩm sản xuất ra để  biếu   tặng, khuyến mại, quảng cáo (theo pháp luật về  thương mại), khi xuất sản   phẩm cho mục đích khuyến mại, quảng cáo: a) Trường hợp xuất sản phẩm để  biếu tặng, khuyến mại, quảng cáo   không thu tiền, không kèm theo các điều kiện khác như  phải mua sản phẩm,  hàng hóa...., kế  toán ghi nhận giá trị  sản phẩm vào chi phí bán hàng (chi tiết   hàng khuyến mại, quảng cáo), ghi: Nợ TK 641 ­ Chi phí bán hàng Có TK 155 ­ Thành phẩm (chi phí sản xuất sản phẩm). 12
  13. b) Trường hợp xuất sản phẩm để khuyến mại, quảng cáo nhưng khách  hàng chỉ  được nhận hàng khuyến mại, quảng cáo kèm theo các điều kiện  khác như  phải mua sản phẩm (ví dụ  như  mua 2 sản phẩm được tặng 1 sản   phẩm....) thì kế toán phải phân bổ số tiền thu được để  tính doanh thu cho cả  hàng khuyến mại, giá trị  hàng khuyến mại được tính vào giá vốn hàng bán  (trường hợp này bản chất giao dịch là giảm giá hàng bán). ­ Khi xuất hàng khuyến mại, kế toán ghi nhận giá trị hàng khuyến mại  vào giá vốn hàng bán, ghi: Nợ TK 632 ­ Giá vốn hàng bán (giá thành sản xuất) Có TK 155 ­ Thành phẩm. ­ Ghi nhận doanh thu của hàng khuyến mại trên cơ sở  phân bổ  số  tiền  thu được cho cả  sản phẩm được bán và sản phẩm khuyến mại, quảng cáo,  ghi: Nợ các TK 111, 112, 131… Có TK 511 ­ Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Có TK 3331 ­ Thuế GTGT phải nộp (33311) (nếu có). c) Nếu biếu tặng cho cán bộ  công nhân viên được trang trải bằng quỹ  khen thưởng, phúc lợi, kế toán phải ghi nhận doanh thu, giá vốn như giao dịch  bán hàng thông thường, ghi: ­ Ghi nhận giá vốn hàng bán đối với giá trị  sản phẩm dùng để  biếu,   tặng công nhân viên và người lao động: Nợ TK 632 ­ Giá vốn hàng bán Có TK 155 ­ Thành phẩm. ­ Ghi nhận doanh thu của sản phẩm được trang trải bằng quỹ  khen  thưởng, phúc lợi, ghi: Nợ TK 353 ­ Quỹ khen thưởng, phúc lợi (tổng giá thanh toán) Có TK 511 ­ Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Có TK 3331 ­ Thuế GTGT phải nộp (33311) (nếu có). 1.5.1.11. Kế toán trả lương cho người lao động bằng sản phẩm ­ Doanh thu của sản phẩm dùng để trả lương cho người lao động, ghi: Nợ TK 334 ­ Phải trả người lao động (tổng giá thanh toán) Có TK 511 ­ Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Có TK 3331 ­ Thuế GTGT phải nộp (33311) 13
  14. Có TK 3335 ­ Thuế thu nhập cá nhân (nếu có). ­ Ghi nhận giá vốn hàng bán đối với giá trị sản phẩm dùng để trả lương  cho công nhân viên và người lao động: Nợ TK 632 ­ Giá vốn hàng bán Có TK 155 ­ Thành phẩm. 1.5.1.12. Phản ánh giá vốn thành phẩm ứ đọng, không cần dùng khi thanh lý,  nhượng bán, ghi: Nợ TK 632 ­ Giá vốn hàng bán Có TK 155 ­ Thành phẩm. 1.5.2. Trường hợp doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp   kiểm kê định kỳ. a) Đầu kỳ, kế toán căn cứ kết quả kiểm kê thành phẩm đã kết chuyển   cuối kỳ trước để kết chuyển giá trị thành phẩm tồn kho đầu kỳ vào tài khoản  632 “Giá vốn hàng bán”, ghi: Nợ TK 632 ­ Giá vốn hàng bán Có TK 155 ­ Thành phẩm. b) Cuối kỳ  kế toán, căn cứ  vào kết quả  kiểm kê thành phẩm tồn kho,   kết chuyển giá trị thành phẩm tồn kho cuối kỳ, ghi: Nợ TK 155 ­ Thành phẩm Có TK 632 ­ Giá vốn hàng bán. 2. Kế toán bán hàng 2.1. Các khái niệm chung và nhiệm vụ kế toán bán hàng 2.1.1 Các khái niệm chung *  Tiêu  thụ  sản  phẩm  là  quá  trình  doanh  nghiệp  bán  sản  phẩm,  hàng  hoá,  lao  vụ, dịch  vụ cho người  mua (khách  hàng) và thu được  tiền về. Nhờ  có  tiêu  thụ  sản  phẩm  mà  doanh  nghiệp  có  tiền  để  bù  đắp  chi  phí  sản  xuất  kinh doanh đã bỏ ra và Có lãi để tiếp tục quá trình tái sản xuất tiếp theo. * Doanh  thu  bán  hàng  là  số  tiền  bán  hàng  thu  được  trong  kỳ  do  việc  bán  sản phẩm, hàng hoá, lao vụ, dịch vụ cho khách hàng. +  Đối  với  sản  phẩm,  hàng  hóa,  dịch  vụ  thuộc  đối  tượng  chịu  thuế  GTGT  theo  phương  pháp  khấu  trừ  giá  bán  đơn  vị  là  giá  bán  chưa  Có  thuế  GTGT +  Đối  với  sản  phẩm,  hàng  hóa,  dịch  vụ  thuộc  đối  tượng  chịu  thuế  14
  15. GTGT  theo  phương pháp  trực  tiếp  là  giá  bán  đơn  vị  là  giá  bán  bao  gồm  cả  thuế GTGT + Đối với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu  thụ đặc biệt, hoặc thuế  xuất  khẩu  thì  giá  bán  đơn  vị  bao  gồm  cả  thuế  tiêu  thụ  đặc  biệt,  hoặc  thuế  xuất khẩu * Doanh  thu  thuần  về bán hàng và cung cấp dịch vụ là số chênh lệch  giữa doanh thu với các khoản giảm trừ doanh thu * Các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm: ­ Chiết khấu thương mại:  Là số  tiền  thưởng  cho  khách  hàng theo một  tỷ lệ  nào đó  tính  trên  giá  bán  đã  thoả  thuận và được ghi trên các hợp đồng  về mua bán và phải được thể hiện rõ trên chứng từ bán hàng khi khách hàng  mua một số lượng hàng lớn. ­ Hàng bán bị trả lại: Là số hàng đã bán cho khách hàng nhưng bị khách  hàng trả  lại do  các  nguyên  nhân  vi  phạm  hợp  đồng  đã  ký  như: hàng  kém  mất  phẩm  chất,  giao  hàng  không  đúng  thời  gian,  sai  qui  cách,  không  đúng  chủng loại ... ­ Giảm  giá hàng  bán: Là số  tiền giảm  trừ cho  khách  hàng  trên  giá bán  đã thoả thuận do những nguyên nhân thuộc về người bán như hàng kém mất  phẩm chất, không đúng thời gian, sai qui cách, không đúng chủng loại so với  hợp đồng kinh tế đã ký kết. 2.1.2 Nhiệm vụ kế toán bán hàng ­  Phản  ánh  kịp  thời,  chính  xác  tình  hình  xuất  bán  thành  phẩm,  tính  chính xác các khoản giảm trừ doanh thu. ­  Tính  toán  ghi  chép  phản  ánh  chính  xác  các  khoản  chi  phí  phát  sinh  trong  quá  trình tiêu thụ sản phẩm. ­ Xác định chính xác kết quả tiêu thụ sản phẩm ­  Lập  các  báo  cáo  về  tình  hình  tiêu  thụ  sản  phẩm.  Định  kỳ  phân  tích  kết quả tiêu thụ sản phẩm. 2.1.3 Phương thức bán hàng và phương thức thanh toán + Các phương thức bán hàng  Bán hàng thu tiền ngay  Bán chịu  Bán hàng trả chậm, trả góp 15
  16.  Bán hàng theo hình thức hàng đổi hàng  Bán hàng đại lý, ký gửi  Bán lẻ + Các phương thức thanh toán  Thanh toán trực tiếp (bằng tiền mặt)  Thanh toán qua ngân hàng (không dùng tiền mặt: séc, UNC, UNT...)  Thanh toán đổi hàng (bằng hàng hóa, vật tư)  Thanh toán bù trừ (bù trừ công nợ) 2.2 Điều kiện ghi nhận doanh thu a) Doanh nghiệp chỉ  ghi nhận doanh thu bán hàng khi đồng thời thỏa  mãn các điều kiện sau: ­ Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với  quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua; ­ Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người  sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; ­ Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.  Khi hợp đồng quy  định người mua được quyền trả  lại sản phẩm, hàng hoá, đã mua theo những  điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ được ghi nhận doanh thu khi những điều  kiện cụ thể đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại sản  phẩm, hàng hoá (trừ  trường hợp khách hàng có quyền trả  lại hàng hóa dưới  hình thức đổi lại để lấy hàng hóa, dịch vụ khác); ­  Doanh nghiệp đã hoặc sẽ  thu được lợi ích kinh tế  từ  giao dịch bán  hàng; ­ Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. b) Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ khi đồng thời   thỏa mãn các điều kiện sau: ­ Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy  định người mua được quyền trả lại dịch vụ đã mua theo những điều kiện cụ  thể, doanh nghiệp chỉ  được ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ  thể  đó không còn tồn tại và người mua không được quyền trả lại dịch vụ đã cung   cấp; 16
  17. ­ Doanh nghiệp đã hoặc sẽ  thu được lợi ích kinh tế  từ  giao dịch cung  cấp dịch vụ đó; ­ Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo; ­ Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành  giao dịch cung cấp dịch vụ đó. 2.3 Xác định doanh thu trong một số trường hợp 2.3.1 Doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ  không bao gồm các khoản  thuế gián thu phải nộp, như  thuế GTGT (kể cả trường hợp nộp thuế GTGT   theo phương pháp trực tiếp), thuế  TTĐB, thuế  xuất khẩu, thuế  bảo vệ  môi  trường. Trường hợp không tách ngay được số  thuế  gián thu phải nộp tại thời   điểm ghi nhận doanh thu, kế  toán được ghi nhận doanh thu bao gồm cả  số  thuế  phải nộp và định kỳ  phải ghi giảm doanh thu đối với số  thuế  gián thu  phải nộp. Khi lập báo cáo kết quả kinh doanh, chỉ  tiêu “Doanh thu bán hàng,  cung cấp dịch vụ” và chỉ tiêu “Các khoản giảm trừ doanh thu” đều không bao  gồm số thuế gián thu phải nộp trong kỳ do về bản chất các khoản thuế gián   thu không được coi là một bộ phận của doanh thu. 2.3.2. Trường hợp trong kỳ doanh nghiệp đã viết hoá đơn bán hàng và  đã thu tiền bán hàng nhưng đến cuối kỳ  vẫn chưa giao hàng cho người mua  hàng, thì trị giá số hàng này không được coi là đã bán trong kỳ và không được   ghi vào tài khoản 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ” mà chỉ hạch   toán vào bên Có tài khoản 131 “Phải thu của khách hàng” về  khoản tiền đã  thu của khách hàng. Khi thực giao hàng cho người mua sẽ  hạch toán vào tài   khoản 511“Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ” về trị giá hàng đã giao,  đã thu trước tiền bán hàng, phù hợp với các điều kiện ghi nhận doanh thu. 2.3.3. Trường hợp xuất hàng hóa để  khuyến mại, quảng cáo nhưng  khách hàng chỉ  được nhận hàng khuyến mại, quảng cáo kèm theo các điều  kiện khác như  phải mua sản phẩm, hàng hóa (ví dụ  như  mua 2 sản phẩm  được tặng 1 sản phẩm....) thì kế  toán phải phân bổ  số  tiền thu được để  tính  doanh thu cho cả hàng khuyến mại, giá trị hàng khuyến mại được tính vào giá  vốn hàng bán (trường hợp này bản chất giao dịch là giảm giá hàng bán). 2.3.4. Trường hợp doanh nghiệp có doanh thu bán hàng và cung cấp  dịch vụ bằng ngoại tệ thì phải quy đổi ngoại tệ ra đơn vị tiền tệ kế toán theo   17
  18. tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ kinh tế.  Trường hợp  có nhận tiền ứng trước của khách hàng bằng ngoại tệ thì doanh thu tương ứng  với số tiền  ứng trước được quy đổi ra đơn vị  tiền tệ  kế  toán theo tỷ  giá giao   dịch thực tế tại thời điểm nhận ứng trước. 2.3.5. Doanh thu bán bất động sản của doanh nghiệp là chủ đầu tư phải  thực hiện theo nguyên tắc: a) Đối với các công trình, hạng mục công trình mà doanh nghiệp là chủ  đầu tư  (kể  cả  các công trình, hạng mục công trình doanh nghiệp vừa là chủ  đầu tư, vừa tự  thi công), doanh nghiệp không được ghi nhận doanh thu bán  bất động sản theo Chuẩn mực kế toán Hợp đồng xây dựng và không được ghi  nhận doanh thu đối với số  tiền thu trước của khách hàng theo tiến độ. Việc   ghi nhận doanh thu bán bất động sản phải đảm bảo thoả  mãn đồng thời 5   điều kiện sau: ­ Bất động sản đã hoàn thành toàn bộ và bàn giao cho người mua, doanh   nghiệp đã chuyển giao rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu bất động  sản cho người mua; ­ Doanh nghiệp không còn nắm giữ  quyền quản lý bất động sản như  người sở hữu bất động sản hoặc quyền kiểm soát bất động sản; ­ Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; ­ Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ  thu được lợi ích kinh tế  từ  giao   dịch bán bất động sản; ­ Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán bất động sản. b) Đối với các công trình, hạng mục công trình mà doanh nghiệp là chủ  đầu tư  (kể  cả  các công trình, hạng mục công trình doanh nghiệp vừa là chủ  đầu tư, vừa tự thi công), trường hợp khách hàng có quyền hoàn thiện nội thất  của bất động sản và doanh nghiệp thực hiện việc hoàn thiện nội thất của bất  động sản theo đúng thiết kế, mẫu mã, yêu cầu của khách hàng thì doanh  nghiệp được ghi nhận doanh thu khi hoàn thành, bàn giao phần xây thô cho  khách hàng. Trường hợp này, doanh nghiệp phải có hợp đồng hoàn thiện nội  thất bất động sản riêng với khách hàng, trong đó quy định rõ yêu cầu của  khách hàng về thiết kế, kỹ thuật, mẫu mã, hình thức hoàn thiện nội thất bất  động sản và biên bản bàn giao phần xây thô cho khách hàng. 18
  19. c) Đối với bất động sản phân lô bán nền, nếu đã chuyển giao nền đất  cho khách hàng (không phụ thuộc đã làm xong thủ tục pháp lý về giấy chứng  nhận quyền sử  dụng đất hay chưa) và hợp đồng không hủy ngang, chủ  đầu  tư  được ghi nhận doanh thu đối với nền đất đã bán khi thỏa mãn đồng thời  các điều kiện sau: ­ Đã chuyển giao rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sử dụng đất cho   người mua; ­ Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; ­ Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán nền đất; ­ Doanh nghiệp đã thu được hoặc chắc chắn sẽ thu được lợi ích kinh tế  từ giao dịch bán nền đất. 2.3.6. Đối với hàng hoá nhận bán đại lý, ký gửi theo phương thức bán  đúng giá hưởng hoa hồng, doanh thu là phần hoa hồng bán hàng mà doanh  nghiệp được hưởng. 2.3.7. Đối với hoạt động dịch vụ ủy thác xuất nhập khẩu, doanh thu là  phí ủy thác đơn vị được hưởng. 2.3.8.  Đối với đơn vị  nhận gia công vật tư, hàng hoá, doanh thu là số  tiền gia công thực tế  được hưởng, không bao gồm giá trị  vật tư, hàng hoá  nhận gia công. 2.3.9. Trường hợp bán hàng theo phương thức trả chậm, trả góp, doanh   thu được xác định theo giá bán trả tiền ngay; 2.4 Tài khoản sử dụng Tài khoản 511 "Doanh thu bán hàng" ­  Nội  dung:  TK  511  Phản  ánh  tổng  doanh  thu  bán  hàng  và  cung  cấp  dịch  vụ  thực  tế phát  sinh  trong  kỳ  của  doanh. ­ Kết cấu : Bên Nợ: ­ Các khoản thuế gián thu phải nộp (GTGT, TTĐB, XK, BVMT); ­ Doanh thu hàng bán bị trả lại kết chuyển cuối kỳ; ­ Khoản giảm giá hàng bán kết chuyển cuối kỳ; ­ Khoản chiết khấu thương mại k ết chuy ển cu ối k ỳ; ­ Kết chuyển doanh thu thuần vào tài khoản 911 "Xác định kết quả  kinh  doanh". 19
  20. Bên Có: Doanh thu bán sản phẩm, hàng hoá, bất động sản đầu tư và cung   cấp dịch vụ của doanh nghiệp thực hiện trong kỳ kế toán. Tài khoản 511 không có số dư cuối kỳ. Tài khoản 511 ­ Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, có 6 tài   khoản cấp 2: ­ Tài khoản 5111 ­ Doanh thu bán hàng hoá: Tài khoản này dùng để phản  ánh doanh thu và doanh thu thuần của khối lượng hàng hoá được xác định là  đã bán trong một kỳ kế toán của doanh nghiệp. Tài khoản này chủ  yếu dùng  cho các ngành kinh doanh hàng hoá, vật tư, lương thực,... ­ Tài khoản 5112 ­ Doanh thu bán các thành phẩm: Tài khoản này dùng để  phản ánh doanh thu và doanh thu thuần của khối lượng sản phẩm (thành  phẩm, bán thành phẩm) được xác định là đã bán trong một kỳ  kế  toán của   doanh nghiệp. Tài khoản này chủ  yếu dùng cho các ngành sản xuất vật chất   như: Công nghiệp, nông nghiệp, xây lắp, ngư nghiệp, lâm nghiệp,... ­ Tài khoản 5113 ­ Doanh thu cung cấp dịch vụ:  Tài khoản này dùng để  phản ánh doanh thu và doanh thu thuần của khối lượng dịch vụ đã hoàn thành,  đã cung cấp cho khách hàng và được xác định là đã bán trong một kỳ kế toán.  Tài khoản này chủ  yếu dùng cho các ngành kinh doanh dịch vụ  như: Giao  thông vận tải, bưu điện, du lịch, dịch vụ  công cộng, dịch vụ  khoa học, kỹ  thuật, dịch vụ kế toán, kiểm toán,... ­ Tài khoản 5114 ­ Doanh thu trợ  cấp, trợ  giá:  Tài khoản này dùng để  phản ánh các khoản doanh thu từ  trợ  cấp, trợ  giá của Nhà nước khi doanh  nghiệp thực hiện các nhiệm vụ cung cấp sản phẩm, hàng hoá và dịch vụ theo   yêu cầu của Nhà nước. ­ Tài khoản 5117 ­ Doanh thu kinh doanh bất động sản đầu tư: Tài khoản  này dùng để  phản ánh doanh thu cho thuê bất động sản đầu tư  và doanh thu  bán, thanh lý bất động sản đầu tư. ­ Tài khoản 5118 ­ Doanh thu khác: Tài khoản này dùng để phản ánh các  khoản doanh thu ngoài doanh thu bán hàng hoá, doanh thu bán thành phẩm,   doanh thu cung cấp dịch vụ, doanh thu được trợ cấp trợ giá và doanh thu kinh   doanh bất động sản như: Doanh thu bán vật liệu, phế liệu, nhượng bán công  cụ, dụng cụ và các khoản doanh thu khác. * Tài khoản 521 Các khoản giảm trừ doanh thu 20
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2