intTypePromotion=1
ADSENSE

Giáo trình Kỹ thuật soạn thảo Văn bản pháp luật - Phần 2

Chia sẻ: K Loi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:140

241
lượt xem
57
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nội dung của giáo trình "Kỹ thuật soạn thảo Văn bản pháp luật" gồm 5 vấn đề, với những nội dung cơ bản nhất về soạn thảo Văn bản pháp luật được sắp xếp từ những lý luận chung đến những kiến thức cụ thể nhằm cung cấp những kiến thức cho học viên, sinh viên những hiểu biết, kỹ năng giúp cho người đọc làm quen với công tác quản lý. Phần 2 của giáo trình trình bày vấn đề 3,4,5 của giáo trình: soạn thảo văn bản áp dụng pháp luật, soạn thảo văn bản hành chính, kiểm tra, xử lý Văn bản pháp luật và soạn thảo văn bản có nội dung xử lý Văn bản pháp luật khiếm khuyết.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Giáo trình Kỹ thuật soạn thảo Văn bản pháp luật - Phần 2

Vân đê 4<br /> SOẠN THÀO VẰN BẢN HÀNH CHÍNH<br /> Xin chào các anh/chị học viên!<br /> Chúng tôi rất hân hạnh được trao đổi với các anh/ chị vấn đề 4 của môn<br /> Kỹ thuật soạn thảo Văn bản pháp luật - vấn đề soạn thảo văn bản hành chính;<br /> vấn đề này gm ba phần:<br /> - Phần ì. Khái niệm văn bản hành chính;<br /> - Phần li. Thủ tục, trình tự ban hành văn bàn hành chính;<br /> - Phần III. Soạn thảo hình thức và nội dung của văn bản hành chính.<br /> Mục tiêu chung<br /> Nghiên cứu vấn đề này, anh/ chị có thể hiểu được những vấn đề cơ băn đế<br /> soạn thào hoàn chinh văn bán hành chính.<br /> Mục tiêu cụ thể<br /> - Nêu được khái niệm văn bản hành chính , và phân biệt được văn bản<br /> hành chính với Văn bản quy phạm pháp luật, Văn bàn áp dụng pháp luật;<br /> - Trình bày được đặc điểm của văn bàn hành chính;<br /> - Xác định được thẩm quyền ban hành văn bản hành chính;<br /> - Làm rõ được các thù tục, trình tự ban hành văn bản hành chính;<br /> - Phân tích được những yêu cầu cùa Nhà nước vê cách thức trình bày hình<br /> thức cùa văn bản hành chinh;<br /> - Hiêu và vận dụng được cách thức soạn thảo nội dung của văn bàn hành chính.<br /> Chúc các anh/chị đạt kết quả tốt!<br /> ì. KHÁI NIỆM VĂN BẢN HÀNH CHÍNH<br /> 1. Khái niệm<br /> Nhà nước ra đời xuất phát từ nhu cầu quan lý xã hội. Nhà nước là chu thề<br /> có quyên lực to lớn trons quàn lý xã hội hiện nay, thực hiện chức năng quan lý<br /> nhà nước đối với mọi lĩnh vực khác nhau của đời sổng xã hội. Đê thực hiện<br /> chức nănc quan lý đôi với xã hội cùa mình. nhà nước ban hành rất nhiêu loại<br /> 146<br /> <br /> văn bản khác nhau như Văn bản quy phạm pháp luật, Văn bàn áp dụng pháp<br /> luật và văn bản hành chính... Các loại văn bản này được gọi với tên chung là<br /> văn bàn quàn lý nhà nước.<br /> Văn bàn quàn lý nhả nước là phương tiện quan trọng để áp đặt ý chí Nhà<br /> nước lên các đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu quản lý đã đề ra. Thông<br /> qua các văn bản này, ý chí nhà nước được thể hiện, được truyền đạt tới tất cả<br /> các cá nhân, tổ chức có liên quan và được áp đặt lên toàn xã hội.<br /> Văn bản quản lý nhà nước có rất nhiều loại như Văn bàn quy phạm pháp<br /> luật, Văn bản áp dụng pháp luật, văn bản hành chính (thông dụng)... Trong đỏ,<br /> vãn bản hành chính là một trong những loại văn bản được sử dụng phổ biến<br /> thực tiễn quàn lý Nhà nước. Tuy nhiên, dưới góc độ nghiên cứu khoa học cũng<br /> như thực tiễn, hiện nay còn có nhiều quan điểm chưa thong nhất về khái niệm<br /> văn bản hành chính, cụ thể nhu sau:<br /> Theo quan điểm cùa các tác già đề cập trong Tập bài giảng Văn bản và<br /> soạn thảo văn bản cùa Trường Đại học Luật Hà Nội năm 1996 [trang 143] thì<br /> văn bản hành chính bao gm các loại sau: Hiến pháp, luật, pháp lệnh..; thông<br /> báo, thông tư, chỉ thị, nghị quyết, quyết định... là những thông báo cùa cấp trên<br /> xuống cấp dưới; đơn từ, báo cáo, biên bản... là những văn bản, giấy tờ giao dịch<br /> giữa cấp trên và cấp dưới; hợp đng, hóa đơn, biên nhận... là những văn bản<br /> giao dịch giữa các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội với nhau và giữa các cá<br /> nhân với cơ quan nhà nước hay tổ chức xã hội; Các văn bản ngoại giao: công<br /> hàm, hiệp định, công ước... là những văn bản giao dịch giữa quốc gia này với<br /> quốc gia khác hay với một tổ chức quốc tế. Như vậy, theo quan điểm của các<br /> tác giả này thì văn bản hành chính đng nghĩa với văn bàn quàn lý nhà nước.<br /> Cách quan niệm như vậy là quá rộng đối với văn bản hành chính, bời những<br /> văn bàn này chủ yêu là những văn bản dùng đê giao dịch giữa các cơ quan, cá<br /> nhân, tổ chức trong quá trình quàn lý nhà nước mà ít nhiều không mang ý chí<br /> áp đặt như một số văn bản được các tác giả này liệt kê như Hiên pháp, luật... là<br /> những Văn bản quy phạm pháp luật hay những văn bàn là nguôn của Luật quốc<br /> tể như công ước, hiệp định...<br /> Trong khi đó, có quan niệm cho rằng văn bản hành chính lại bao gm:<br /> Văn bàn pháp quy: là những văn bản dưới luật thuộc phạm trù lập quy. chứa<br /> đụng các quy tắc xứ sự chung nhằm thực hiện và cụ thể hóa văn bàn dưới luật,<br /> được áp dụng nhiêu làn trong thực tế cuộc sống do các cơ quan tron!; hệ thống<br /> hành pháp và quán lý nhà nước ban hành và sứa đối theo thâm quyền của từng<br /> cơ quan nhất định như nghị quyết, nghị định của Chính phủ; quyết định, chi thị<br /> 147<br /> <br /> của Thủ tướng Chính phủ; quyết định, chi thị, thông tư của Bộ trưởng... (hiện<br /> nay, theo Luật Ban hành văn bản quy pháp luật năm 2008 là nghị định của<br /> Chính phủ, quyết định của Thủ tướng Chính phù, thông tư của Bộ trưởng...);<br /> Văn bản áp dụng (văn bản cá biệt) là văn bản có các hình thức như văn bản<br /> pháp quy, nhưng chi chứa đựng các quy tắc xử sự riêng thuộc thẩm quyền cùa<br /> từng cơ quan ban hành như nghị định hoặc quyết định thành lập một cơ quan<br /> thuộc Chính phủ, thuộc Bộ, ủy ban nhân dân; Quyết định bổ nhiệm, khen<br /> thưởng, kỷ luật một đơn vị, một cá nhân; Quyết định giải quyết một công việc<br /> cụ thể...; Văn bản liên quan là văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền<br /> hoặc giữa cơ quan nhà nước với các đoàn thể cấp tuông đương phôi hợp với<br /> nhau nhằm quyết định hoặc hướng dẫn giải quyết một vấn đề nào đó như nghị<br /> quyết liên tịch, thông tư liên bộ, công văn liên ngành...; Văn bản hành chính<br /> thông thường (vãn bản hành chính) là những văn bản mang tính thông tin quy<br /> phạm của Nhà nước, nhàm thực thi các văn bản pháp quy giải quyết những tác<br /> nghiệp nghiệp vụ cụ thể của hoạt động quản lý; thông tin, báo cáo phản ánh tình<br /> hình lên cấp trên; chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc kiểm tra cấp dưới; trao đổi, giao<br /> dịch, liên hệ công việc với các cơ quan, đơn vị khác; thông tin, ghi chép những<br /> công việc thuộc nội bộ cơ quan, đơn vị. Cách quan niệm này của hai tác giả có<br /> phần hẹp hơn so với cách quan niệm cùa các tác giả Trường Đại học Luật Hà<br /> Nội vừa nêu. Tuy nhiên, trong cách quan niệm này các tác giả vẫn đề cập đến<br /> các văn bàn được xếp vào loại Văn bản quy phạm pháp luật (các vãn bản được<br /> cơ quan hành chính ban hành thuộc phạm trù lập quy) như nghị định, nghị<br /> quyết cùa Chính phù... hay cả những Văn bàn áp dụng pháp luật (văn bàn cá<br /> biệt) cũng được xếp vào văn bản hành chính. Nêu xem các loại văn bàn này và<br /> vãn bản hành chính là một sẽ không hợp lý cả về mặt lý thuyết nghiên cứu cũng<br /> như thực tiễn.<br /> Hiện nay, quy định của pháp luật hiện hành như tại Thông tu<br /> 55/2005/TTLT-BNV-VPCP ngày 06 tháng 5 năm 2005 hướng dẫn về thể thức<br /> và kỹ thuật trinh bày văn bản, theo quy định tại Điều 61 Nghị định<br /> 24/2009/NĐ-CP thì văn bàn hành chính bao gm văn bàn hành chính thông<br /> dụng và Văn bàn áp dụng pháp luật (văn bản cá biệt) và trong nội dung Nghị<br /> định 110/2004/NĐ-CP cũng đề cập đến, quyết định (cá biệt), chì thị (cá biệt)<br /> cũng được xếp vào loại văn bản hành chính. Ngoài ra. Thõng tư<br /> 55/2005/TTLT-BNV-VPCP cũng đã xác định rõ vãn bản hành chinh do cơ<br /> quan hành chính nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính Nhà<br /> nước, các tô chức chinh trị - xã hội ban hành còn bao gm: thòng cáo. thông<br /> báo, chương trình, ke hoạch, phương án, đề án, báo cáo, biên bàn. tờ trình hợp<br /> 148<br /> <br /> đng, công điện, giấy chúng nhận, giấyủy nhiệm, giấy mời, giấy giới thiệu,<br /> giấy nghi phép, giấy đi đường, giấy biên nhận h sơ, phiếu gửi, phiếu chuyển...<br /> Như vậy có thể thấy, văn bản hành chính ở đây lại bao gm cà văn bàn hành<br /> chính thông dụng và Văn bản áp dụng pháp luật. Trong giáo trình này quan<br /> niệm văn bản hành chính chi là vãn bản hành chính thông dụng.<br /> Từ những phân tích trên, có thể đưa ra khái niệm về văn bản hành chính<br /> như sau: Văn bản hành chính là những văn bản mang tính thông tin điểu hành<br /> nhằm thực thi các Văn bàn quy phạm pháp luật hoặc dùng đế giải quyết các<br /> công việc cụ thể, phản ánh tình hình, giao dịch, trao đoi, ghi chép công việc...<br /> cùa cơ quan nhà nước; Văn bàn hành chính bao gôm nhiêu hình thc văn bàn<br /> khác nhau, điển hình là thông cáo, thông báo, biên bản, công văn, công điện,<br /> giấy đi đường, giấy nghi phép, giấy giới thiệu, phiếu gửi... mà không bao gồm<br /> cả quyết định (cá biệt) và chi thị (cá biệt).<br /> Qua nghiên cứu, xem xét, đánh giá trên đây, văn bàn hành chính có một<br /> số đặc điểm sau:<br /> Th nhất, về nguồn gốc ra đời, văn bản hành chính có nguồn gốc hình<br /> thành từ thực tiễn, xuất phát từ nhu cầu thực tế cùa hoạt động quản lý nhà nước<br /> mà không phải từ quy định của pháp luật. Đây là điểm khác biệt cơ bản với<br /> Văn bản quy phạm pháp luật và Văn bản áp dụng pháp luật về ngun gốc hình<br /> thành, bời Văn bản quy phạm pháp luật và Văn bản áp dụng pháp luật luôn luôn<br /> được ban hành bời chủ thể có thẩm quyền do pháp luật quy định. Chi một số<br /> chủ thế nhất định mà không phải tất cà chủ thể quản lý Nhà nước được pháp<br /> luật trao quyền ban hành Văn bản quy phạm pháp luật và Văn bản áp dụng pháp<br /> luật, ví dụ như Luật Ban hành Văn bản quy phạm pháp luật quy định Thủ tướng<br /> Chính phủ có thẩm quyền ban hành Văn bàn quy phạm pháp luật dưới hình<br /> thức quyết định; Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002, sửa đổi, b<br /> sung năm 2007 quy định chù tịch Uy ban nhân dân cấp xã ra quyết định xử phạt<br /> vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm hành chính như gây rối trật tự công<br /> cộng... Tuy nhiên, đối với văn bản hành chính, không quy định nào của pháp<br /> luật đề cập đen việc cho phép cơ quan nhà nước hay cá nhân cụ thể có thẩm<br /> quyền ban hành công văn, thõng báo, báo cáo - là những hình thức cơ bàn của<br /> văn bàn hành chính - mà mới quy định về hình thức và kỹ thuật trình bày,<br /> những nội dung cơ bản của văn bản đó; hướng dẫn về quy trình ban hành văn<br /> bản. Chính vì vậy, hiện nay, văn bàn hành chính được ban hành bời tất cả các<br /> chủ thế quản lý nhà nước, bao gm các cơ quan nhà nước, người đứng đầu cơ<br /> quan nhà nước, cán bộ, công chức.<br /> 149<br /> <br /> Th hai, nội dung của văn bản hành chinh là truyền đạt thông tin quản ụ,<br /> ghi nhận các sự kiện thực tế để phạc vụ và đáp ng yêu cầu của quản lý nhà<br /> nước. Do đó, văn bản hành chính không chứa đụng các quy tắc xử sự chung<br /> như Văn bàn quy phạm pháp luật hay mệnh lệnh cụ thể (quy tắc xử sự cá biệt)<br /> trong Văn bản áp dụng pháp luật. Chẳng hạn, trong công văn đôn đốc, cấp trên<br /> đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ đã giao và đốc thúc cấp đuối hoàn thành<br /> nhiệm vụ kịp tiến độ đã đề ra mà không đưa ra những chi thị cụ thể (đưa ra<br /> mệnh lệnh, yêu càu bắt buộc cấp dưới phải thực hiện theo) như trong chi thị...<br /> Th ba, văn bàn hành chính được sử dụng đề hỗ trợ cho việc thực hiện<br /> Văn bản quy phạm pháp luật và Văn bàn áp dụng pháp luật, mà không có cơ<br /> chế bào đàm thực hiện các nội dung được nêu trong loại văn bàn này. Đây là<br /> sự khác biệt rõ nét của văn bản hành chính với Văn bản quy phạm pháp luật và<br /> Văn bản áp dụng pháp luật. Bời xuất phát từ nội dung cùa văn bản hành chính<br /> thuần túy dùng để truyền đạt thông tin quản lý, ghi nhận các sự kiện thực tế<br /> phục vụ cho hoạt động quàn lý mà không chứa đựng các Quy phạm pháp luật<br /> hay các mệnh lệnh cụ thể như Văn bàn quy phạm pháp luật và Văn bàn áp dụng<br /> pháp luật, vì vậy, về cơ bản, nội dung của văn bản hành chính sẽ không mang ý<br /> chí áp đặt và không bắt buộc phải thực hiện, cũng nhu không có cơ chế đám<br /> bảo thi hành nội dung cùa những văn bàn này như các biện pháp cưỡng chế thi<br /> hành đối với nội dung Văn bản quy phạm pháp luật và Văn bàn áp dụng pháp<br /> luật. Chẳng hạn như đối với giấy mời họp thì việc đi họp hay không là quyền<br /> cùa người được mời mà không thê có cơ chế cưỡng chế người này để họ có mặt<br /> trong cuộc họp đó, nhưng đối với quyết định thi hành án thì nếu người phải thi<br /> hành án mà không thực hiện việc thi hành án thì cơ quan thi hành án sẽ tiến<br /> hành kê biên tài sản để đàm bào việc thi hành án...<br /> Thử tư, văn bản hành chính đa dạng, phong phủ về hình thc (tên gọi).<br /> Đối với Văn bản quy phạm pháp luật và Văn bàn áp dụng pháp luật thì pháp<br /> luật đã quy định tên gọi nhất định như Hiến pháp, luật, nghị quyết, pháp lệnh,<br /> nghị định, quyết định, chi thị, thông tư... Tuy nhiên, đối với văn bàn hành<br /> chính, số lượng hình thức văn bàn hành chính đa dạng hơn nhiều. Điều này<br /> được lý giải là do nhu cầu thực tế làm phát sinh việc ban hành văn bàn hành<br /> chính cũns như mục đích ban hành loại văn bàn này rất đa dạng và phong phú.<br /> Cho nên, sự đa dạnc, phong phú vê hình thức vãn bản hành chính hơn so với<br /> Vãn bàn quy phạm pháp luật và Văn ban áp dụng pháp luật cũna là điều dễ<br /> hiêu.<br /> <br /> 150<br /> <br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD


intNumView=241

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2