Marketing Căn B n
1. S ra đ i .
S phát tri n c a khoa h c k thu t d n t i s phong phú, d i dào và đa d ng v s n ph m,
d ch v . Song song đó, s c nh tranh gi a nh ng ng i bán tr nên gay g t, và d n t i ng i ườ ườ
mua có đ c quy n l a ch n hàng hoá r ng rãi h n, làm cho th tr ng t t y u t th tr ngượ ơ ườ ế ườ
c a ng i bán tr thành th tr ng c a ng i mua. Mâu thu n gi a s n xu t và tiêu th đ c ườ ườ ườ ượ
th hi n qua mâu thu n gi a s n xu t và th tr ng, và nh ng bi n đ ng v m t kinh t ườ ế ế
h i khác.
2. S phát tri n .
Marketing đúng theo ý nghĩa c a nó xu t hi n t nh ng năm đ u c a th k 20 Hoa kỳ, phát ế
tri n t cu c kh ng ho ng kinh t th gi i 1929 - 1932, đ c bi t sau chi n tranh th gi i th ế ế ế ế
hai.
3. Quan niêm v Marketing.
Có r t nhi u quan ni m v Marketing, tuy nhiên chúng ta có th chia làm 2 quan ni m đ i di n
cho quan ni m truy n th ng và quan ni m hi n đ i.
_ Marketing truy n th ng (traditional marketing): Bao g m các ho t đ ng s n xu t kinh
doanh, liên quan đ n vi c h ng dòng s n ph m t nhà s n xu t đ n ng i tiêu th m t cáchế ướ ế ườ
t i u. ư
_ Marketing hi n đ i (modern Marketing): là ch c năng qu n lý công ty v m t t ch c
qu n lý toàn b các ho t đ ng s n xu t kinh doanh, t vi c phát hi n ra và bi n s c mua c a ế
ng i tiêu th thành nhu c u th t s v m t s n ph m c th , đ n vi c chuy n s n ph m đóườ ế
đ n ng i tiêu th m t cách t i u.ế ườ ư
*Quan ni m Marketing truy n th ng phù h p v i giai đo n th tr ng là th tr ng c a ng i ườ ườ ườ
bán. Và quan ni m Marketing hi n đ i phù h p v i th tr ng là th tr ng c a ng i mua. ườ ườ ườ
*Marketing đ c xem nh là vi c t ch c và đi u hành các ho t đ ng kinh t h ng vào vi cượ ư ế ướ
tho mãn nhu c u tiêu dùng m c đ cao nh t. Nh v y ph ng châm c a Marketing là ch ư ươ
bán cái th tr ng c n ch không ph i bán cái có s n, xu t phát t l i ích c a ng i mua. Coi ườ ườ
tr ng khâu tiêu th , ph i hi u bi t yêu c u th tr ng cùng v i s thay đ i th ng xuyên c a ế ườ ườ
yêu c u đó c v s l ng và ch t l ng c n tho mãn. Mu n bi t th tr ng và ng i tiêu ượ ượ ế ườ ườ
dùng c n gì ph i t ch c nghiên c u t m và ph i có ph n ng linh ho t.
4. Các đ nh nghĩa v Marketing
• Hi p h i Marketing M : “Marketing là ti n hành các ho t đ ng kinh doanh có liên quan tr cế
ti p đ n dòng v n chuy n hàng hoá và d ch v t ng i s n xu t đ n ng i tiêu dùng”.ế ế ườ ế ườ
• Vi n Marketing c a Anh : “Marketing là quá trình t ch c và qu n lý toàn b các ho t đ ng
s n xu t kinh doanh, t vi c phát hi n ra và bi n s c mua c a ng i tiêu dùng thành nhu c u ế ườ
th c s v m t m t hàng c th đ n vi c s n xu t ra và đ a các hàng hoá đ n ng i tiêu ế ư ế ườ
dùng cu i cùng, nh m đ m b o cho công ty thu đ c l i nhu n d ki n” ượ ế
• H c vi n qu n lý Malaysia : “Marketing là ngh thu t k t h p, v n d ng các ngu n l c thi t ế ế
y u nh m khám phá, sáng t o, tho mãn và g i lên nh ng nhu c u c a khách hàng đ t o raế
l i nhu n”
• Philip Kotler: “Marketing – đó là m t hình th c ho t đ ng c a con ng i h ng vào vi c đáp ườ ướ
ng nh ng nhu c u thông qua trao đ i”
...
TSinh-QTKDK09-DHTN Trang 1
Marketing Căn B n
--> Tóm l i:
Marketing là t ng th các ho t đ ng c a doanh nghi p h ng t i tho mãn, g i m ướ
nh ng nhu c u c a ng i tiêu dùng trên th tr ng đ đ t đ c m c tiêu l i nhu n. ườ ườ ượ
5. B n ch t c a Marketing
B n ch t c a ho t đ ng marketing là m t h th ng các ho t đ ng kinh t - là t ng th các ế
gi i pháp c a m t công ty trong ho t đ ng kinh doanh nh m đ t m c tiêu c a mình; là s tác
đ ng t ng h hai m t c a m t quá trình th ng nh t: M t m t nghiên c u th n tr ng, toàn ươ
di n nhu c u, th hi u c a ng i tiêu dùng, đ nh h ng s n xu t nh m đáp ng nh ng nhu ế ườ ướ
c u đó. M t khác, tác đ ng tích c c đ n th tr ng, đ n nhu c u hi n t i và ti m tàng c a ế ườ ế
ng i tiêu dùng.ườ
II. Vai trò và ch c năng c a Marketing trong n n kinh t ế
1. S hình thành nh ng quan ni m v vai trò Marketing :
Quá trình hình thành và phát tri n Marketing trong n n kinh t th tr ng qua các giai đo n ế ườ
khác nhau đã d n đ n s nh n th c v vai trò c a nó không hoàn toàn gi ng nhau. ế
Ngay t khi Marketing ra đ i, các nhà kinh doanh đã tìm th y nó m t công c khá s c bén
dùng đ qu n lý quá trình ho t đ ng kinh doanh c a mình.
Trong giai đo n t th k 19 đ n th p k đ u c a th k 20, các nhà kinh doanh xem ế ế ế
Marketing là m t trong b n y u t c b n quy t đ nh s thành công c a quá trình kinh doanh. ế ơ ế
Và do đó, vai trò c a Marketing đ c đánh giá ngang v i vai trò c a các y u t còn l i (S n ượ ế
xu t, Nhân s , Tài chánh). Trong giai đo n này, ho t đ ng Marketing đ c s d ng ch y u ượ ế
trong lĩnh v c phân ph i t c là sau khi đã có s n ph m s n xu t ra. Nhi m v chính c a nó là
tìm th tr ng đ tiêu th s n ph m và các ph ng pháp bán hàng h u hi u nh t. ườ ươ
T sau th p k đ u đ n th p k 30 c a th k này, v i s tăng tr ng c a l c l ng s n ế ế ưở ượ
xu t, kinh t th tr ng phát tri n m nh, các nhà kinh doanh nghĩ r ng: Ai làm th tr ng gi i ế ườ ườ
thì nhanh chóng giàu lên và ng c l i thì s ph i gánh ch u th t b i. Và do đó, vai tròượ
Marketing vào giai đo n này đ c đánh giá là quan tr ng h n so v i các y u t còn l i. ượ ơ ế
T giai đo n c a th p k 30 đ n chi n tranh th gi i II, v i đà phát tri n m nh c a l c l ng ế ế ế ượ
s n xu t, hàng hoá s n xu t ra ngày càng nhi u song kh năng tiêu th g p khó khăn, kh ng
ho ng kinh t x y ra liên ti p, th tr ng đã tr thành v n đ s ng còn đ i v i nhà kinh doanh. ế ế ườ
Đ gi i quy t mâu thu n nói trên, các nhà kinh doanh t p trung vào vi c s d ng các ho t ế
đ ng Marketing nh m tìm ki m th tr ng tiêu th . T đó Marketing không ch gi giai trò ế ườ
quan tr ng nh t mà còn gi v trí trung tâm chi ph i các ho t đ ng c a các y u t s n xu t, tài ế
chánh và lao đ ng.
Sau khi k t thúc chi n tranh th gi i II cho đ n th p k 60 c a th k này, v i vi c đ a nhanhế ế ế ế ế ư
ti n b khoa h c k thu t vào s n xu t, s n ph m ngày càng phong phú và đa d ng v m t sế
l ng ch ng lo i, c nh tranh ngày càng gay g t và đ c bi t th tr ng tr c đây c a ng iượ ườ ướ ườ
bán, bây gi đã tr thành th tr ng c a ng i mua. Các nhà kinh doanh đã nh n th c r ng: Bí ườ ườ
quy t thành công trong kinh doanh là hi u đ c ý mu n c a khách hàng.ế ượ
Và do đó th i kỳ này, h xem khách hàng gi vai trò trung tâm, còn vai trò c a Marketing
cũng nh các y u t khác đ u quan tr ng ngang nhau.ư ế
TSinh-QTKDK09-DHTN Trang 2
Marketing Căn B n
Đ c bi t t th p k 70 tr l i đây, các nhà kinh doanh v n ti p t c coi tr ng vai trò trung tâm ế
c a ng i mua, song Marketing lúc này đ c xem nh là m t y u t gi vai trò liên k t các ườ ượ ư ế ế
y u t khác, hình thành nên m t chi n l c Marketing c a xí nghi p.ế ế ượ
Nh v y, thông qua quá trình phát tri n s n xu t hàng hoá trong n n kinh t th tr ng, vai tròư ế ườ
Marketing ngày càng đ c th a nh n và kh ng đ nh. V i t cách là m t công c h t s c l iượ ư ế
h i, Marketing đã đ c các nhà kinh doanh th i đ i ngày nay s d ng và khai thác tri t đ ượ
nh m ph c v đ c l c cho chi n l c kinh doanh c a mình. ế ượ
2. Vai trò c a Marketing :
Trong quá trình chuy n t n n kinh t t p trung theo k ho ch, sang n n kinh t h ng theo ế ế ế ướ
th tr ng trong nh ng năm g n đây ta th y ho t đ ng c a các t ch c kinh t n c ta đã có ườ ế ướ
nh ng nét thay đ i rõ r t. Vai trò chi ph i c a th tr ng đ i v i ho t đ ng c a các xí nghi p ườ
càng ngày càng m nh m .
Đi u đó thôi thúc các xí nghi p c n đ n nh ng bi n pháp và k thu t Marketing trong vi c t ế
ch c đi u hành và ki m soát m i ho t đ ng c a mình. Vai trò c a Marketing đ i v i ho t
đ ng c a xí nghi p th hi n trên nh ng đi m sau :
¨ Giúp kh o sát th tr ng, ho t đ ng s n xu t và tiêu th , đáp ng nhu c u c a khách hàng ườ
m t cách thi t th c. ế
¨ Giúp gi i quy t t t m i quan h gi a xí nghi p và th tr ng. ế ườ
¨ Marketing chính là bi n pháp c th hoá k ho ch kinh doanh t i xí nghi p. ế
¨ Giúp dung hoà t t các m c tiêu c a xí nghi p.
¨ Kích thích s nghiên c u và c i ti n s n xu t. ế
3. Ch c năng c a Marketing :
· Nghiên c u th tr ng, phân tích ti m năng nhu c u tiêu dùng, và d đoán tri n v ng. ườ
· Tăng c ng kh năng thích nghi c a các xí nghi p trong đi u ki n th tr ng bi n đ ngườ ườ ế
th ng xuyên.ườ
· Tho mãn ngày càng cao nhu c u tiêu dùng c a qu n chúng.
· Tăng c ng hi u qu ho t đ ng kinh doanh.ườ
4. Các lĩnh v c ng d ng Marketing :
¨ Lĩnh v c m u d ch: Bao g m các lĩnh v c có liên quan tr c ti p đ n ho t đ ng s n xu t, trao ế ế
đ i hàng hoá d ch v .
Marketing áp d ng trong lĩnh v c này g i là Marketing m u d ch.
Ví d: Th ng m i; du l ch; d ch v ; xu t nh p kh u; nông nghi p; công nghi p .ươ
TSinh-QTKDK09-DHTN Trang 3
Marketing Căn B n
¨ Lĩnh v c phi m u d ch: Bao g m nhi u lĩnh v c ngoài ph m vi ho t đ ng c a s n xu t kinh
doanh nh văn hoá, ngh thu t, th thao, chính tr , xã h i... Marketing áp d ng trong lĩnh v cư
này g i là Marketing phi m u d ch.
(Qu n tr M. là phân tích, l p k ho ch, th c hi n và ki m tra vi c thi hành các bi n pháp ế
nh m thi t l p, c ng c duy trì nh ng cu c trao đ i có l i v i nh ng ng i mua đã đ c ế ườ ượ
l a ch n đ đ t đ c nh ng m c tiêu đã đ nh c a DN.) ượ
III. Các ph ng pháp ti p c n c a Marketingươ ế
1. Ti p c n theo h ng s n ph m ế ướ :
Marketing theo h ng s n ph m, chú tr ng vào s n ph m s cung c p cho khách hàng, theoướ
cách ti p c n này, xí nghi p luôn luôn nh n đ nh r ng khách hàng ch y u quan tâm đ nế ế ế
nh ng s n ph m ch t l ng t t, giá c r . Ph ng pháp này không chú ý đ n nguy n v ng và ượ ươ ế
yêu c u c a khách hàng ti m năng, nh t là khi Marketing ch h ng hoàn toàn vào s n ph m. ướ
Trên lý thuy t, ph ng pháp này có th thành công n u c u v t tr i cung và khách mua ph iế ươ ế ượ
đ c thuy t ph c đ mua s n ph m.ượ ế
2. Ti p c n theo h ng khách hàng :ế ướ
Ph ng pháp này trái ng c v i ph ng pháp trên. S khác bi t c a hai ph ng pháp ch y uươ ượ ươ ươ ế
là m c tiêu n i t i và m c tiêu ngo i biên. Ph ng pháp ti p c n theo khách hàng nh m vào ươ ế
m c tiêu ngo i biên, t c là chú tr ng đ n nguy n v ng và nhu c u c a khách hàng ti m năng. ế
Nó tìm hi u đi u gì s tho mãn đ c nhu c u c a khách hàng, và m t khi khách hàng b t đ u ượ
đòi h i, nó ph i c g ng đáp ng đ c. ượ
Khái ni m Marketing th ng đ c dùng đ mô t ph ng pháp ti p c n theo h ng khách ườ ượ ươ ế ướ
hàng. T khi có khái ni m Marketing, khách hàng tr thành tiêu đi m c a m i cu c kinh doanh
và nh ng ho t đ ng Marketing là đ tr giúp công cu c kinh doanh mà thôi.
S thành công c a Marketing xu t phát t m t ý ni m c b n là gi i quy t nh ng v n đ mà ơ ế
khách hàng đòi h i nh s n ph m, giá c , phân ph i, chiêu th nh th nào. Marketing mu n ư ư ế
thành công ph i b t đ u t ng i mua, b i vì chính ng i mua m i có th i đ c h mu n ườ ườ ượ
gì, mu n tr giá bao nhiêu, mua lúc nào, b ng cách nào, s n ph m thích đáng ra sao v i s ti n
mà h b ra.
Tuy nhiên, n u ch bi t h ng vào khách hàng mà b qua các y u t khác nh các ràng bu cế ế ướ ế ư
c a chính ph , các qui đ nh lu t pháp, văn hoá, truy n th ng, đ o lý xã h i, thì qu là m t s
li u lĩnh. Do v y m i xu t hi n ph ng pháp ti p c n theo xã h i. ươ ế
3. Ti p c n theo h ng xã h i ế ướ :
Ph ng pháp này k t h p u đi m c a hai ph ng pháp trên. Nó v a quan tâm đ n nhu c uươ ế ư ươ ế
c a khách hàng, đ ng th i cũng ý th c đ c nh ng l i ích lâu dài v kinh t , môi tr ng, xã ượ ế ườ
h i và văn hoá, lu t pháp. Nói cách khác, nó nh m vào các khía c nh khác n a ch không đ n ơ
thu n ch đ tho mãn nhu c u c a khách hàng.
4. Marketing là m t ngh thu t h n là m t khoa h c ơ :
TSinh-QTKDK09-DHTN Trang 4
Marketing Căn B n
Marketing c n đ n nhi u khoa h c khác nhau và s d ng nhi u k thu t tinh x o. Các môn ế
tâm lý, xã h i, th ng kê, kinh t toán h c đã cung c p các công c c b n đ nghiên c u th ế ơ
tr ng.ườ
Cũng v y, toán h c đã đ c s d ng r ng rãi trong vi c xây d ng các chi n l c Marketing. ượ ế ượ
Các ph ng pháp và công c khác đã đ c hun đúc hay tri n khai đ c bi t nh m đáp ng nhuươ ượ
c u c a công tác Marketing. Ch ng h n, đã s d ng nhi u k thu t s u t m nhi u lý thuy t ư ế
và mô hình di n đ t t p tính c a ng i tiêu th và m t t p h p phong phú các ph ng pháp và ườ ươ
các công c phân ph i, đ y m nh vi c bán hàng, thông tin, liên l c... Tuy nhiên, s là sai l m
n u tin r ng Marketing là m t môn khoa h c. Tr c h t, khuynh h ng chính c a Marketingế ướ ế ướ
không ph i là nh n th c khách quan và gi i thích các hi n t ng liên đ i, mà là tác đ ng đ n ượ ế
các hi n t ng y. Vì v y, Marketing là m t ngh thu t hay m t môn th c hành h n là m t ượ ơ
khoa h c. M t khác và trên t t c , d u Marketing càng lúc càng d a vào các ph ng pháp và ươ
k thu t tinh x o, Marketing v n và có th s mãi mãi còn lâu m i hoàn toàn chính xác. Trong
th c t , không có gì khó h n là vi c làm nh h ng đ n t p tính c a con ng i, trong khi các ế ơ ưở ế ườ
t p tính này v n còn nhi u bí n, d ng nh n và ph n nhi u là không tiên đoán đ c. Ch c ượ
ch n, vi c s d ng các ph ng pháp Marketing s cho phép các nhà qu n lý gi m thi u s b t ươ
tr c và nguy c sai l m, nh ng còn lâu m i lo i b đ c chúng hoàn toàn. Trong h u h t các ơ ư ượ ế
tr ng h p, nh ng ph ng pháp này ch là công c h u ích ch không ph i b t kh sai l m.ườ ươ
IV. Marketing h n h p (mixed_ Marketing)
1. Khái ni m :
Marketing h n h p là s ph i h p ho t đ ng nh ng thành ph n Marketing sao cho phù h p v i
hoàn c nh kinh doanh th c t nh m c ng c v ng ch c v trí c a xí nghi p, ho c c a công ty ế
trên th ng tr ng. N u s ph i h p ho t đ ng nh ng thành ph n Marketing đ c nh p nhàngươ ườ ế ượ
và đ ng b thích ng v i tình hu ng c a th tr ng đang di n ti n thì công cu c kinh doanh ườ ế
c a xí nghi p ho c c a công ty s trôi ch y, h n ch s xu t hi n nh ng kh năng r i ro và ế
do đó m c tiêu s đ t đ c là l i nhu n t i đa. Nhà qu n tr tài năng là nhà t ch c, đi u hành ượ
ph i h p các thành ph n Marketing trong m t chi n l c chung, đ m b o th ch đ ng v i ế ượ ế
m i tình hu ng di n bi n c a th tr ng. ế ườ
2. Thành ph n c a Marketing h n h p 4 ch P) ·
S n ph m (product ): Là c s c a nh ng k t lu n nghiên c u th tr ng nh m b o đ mơ ế ườ
cung c p s n ph m tho mãn nhu c u, th hi u và các yêu c u khác xu t hi n trong quá trình ế
l a ch n s n ph m cho ng i tiêu dùng. ườ
· Giá c (price): S n ph m hay d ch v c n ph i đ t m t m c giá mà trong th i gian nh t đ nh
thuy t ph c đ c trên th tr ng ng i bán, ng i mua và k c đ ng nghi p c a mình.ế ượ ườ ườ ườ
· Phân ph i (place): Là quá trình đ a hàng hoá t n i s n xu t đ n n i tiêu dùng qua hai d ng:ư ơ ế ơ
Các kênh phân ph i và phân ph i tr c ti p. ế
· K thu t y m tr (promotion ): Là t p h p nh ng ho t đ ng mang tính ch t thông tin nh m
gây n t ng đ i v i ng i mua và t o uy tín đ i v i xí nghi p, công ty. Nó đ c th c hi n ượ ườ ượ
thông qua nh ng hình th c nh qu ng cáo, chào hàng, t ch c h i ch , tri n lãm... Nh ng ho t ư
đ ng y m tr ph i thích h p v i t ng hoàn c nh, đi u ki n c th nh m h ng vào ph c v ướ
t i đa nh ng mong mu n c a khách hàng. Vì v y, bi t ch n l a nh ng hình th c và ph ng ế ươ
TSinh-QTKDK09-DHTN Trang 5