Nhóm 2: Nguy n Th Nguyênễ ị
Nguy n Th Ng c Anhễ ị ọ
Lê Th Xuân H ngị ươ
Tr ng Th Thúy H ngươ ị ằ
Liên kết hóa học và lực
I.Các l c c b n:ự ơ ả
1.L c h p d n :ự ấ ẫ
-Là l c hút gi a m i v t ch t v i nhau, có đ l n th p nh t nh ng t m tác ự ữ ọ ậ ấ ớ ộ ớ ấ ấ ư ầ
d ng xa nh t, l c h p d n cũng chính là t ng tác giúp hình thành các ngôi ụ ấ ự ấ ẫ ươ
sao, hành tinh hay thiên hà.
-Công th c vi t cho l cứ ế ự F gi a hai v t có kh i l ngữ ậ ố ượ m1 và m2 cách nhau
kho ngả r là:
F = Gm1m2/r2
trong đó G là h ng s t l , hay h ng s h p d nằ ố ỉ ệ ằ ố ấ ẫ
m1 và m2 là kh i l ng c a hai v tố ượ ủ ậ
r là kho ng cách gi a hai v tả ữ ậ
2.L c đi n t :ự ệ ừ
-L c t ư ư hay còn g iọ l c điên t ư ư la khai niêm đc dung đê chi l c cua t ươ ư ư
tr ng tac dung lên hat mang điên tich chuyên đông. ươ
-L c điên t gôm hai phân đo la ư ư l c điên do điên tr ng tao raư ươ va l c t do t ư ư ư
tr ng tao raươ . Điêu nay đc thê hiên rât ro trong biêu th c toan hoc cô điên vê ươ ư
l c điên t khi chung ta đa biêt tinh chât cua hat mang điên va c ng đô điên ư ư ươ
t tr ng. ư ươ
F = q(E + vB)
Trong đo: E la vec-t c ng đô điên tr ng tai vi tri cua hat mang điên tich. ơ ươ ươ
q la điên tich cua hat.
v la Vec-t vân tôc cua hat ơ
B la Vec-t cam ng t tai vi tri cua hat ơ ư ư
3.L c h t nhân:ự ạ
-L c h t nhânự ạ (hay là s t ng tác gi aự ươ ữ nucleon v i nucleonớ ho c làặ ph n d ầ ư
c a l c t ng tác m nhủ ự ươ ạ ) là l c t ng tác gi a hai hay nhi uự ươ ữ ề nucleon. Nó là
nguyên nhân gây ra s g n k t c a cácự ắ ế ủ proton và các n tronơ trongở h t nhân ạ
nguyên tử.
- Có hai lo i "l c h t nhân" mà ngày nay đc coi là các t ng tác miêu t ạ ự ạ ượ ươ ả
b i các lý thuy t tr ng l ng t trong v t lý h tở ế ườ ượ ử ậ ạ
L c h t nhân m nhự ạ ạ là l c ch u trách nhi m cho c u trúc t h p c a ự ị ệ ấ ổ ợ ủ
các nucleon và h t nhân nguyên tạ ử
L c h t nhân y uự ạ ế gây ra s phân rã c a m t s nucleon và h t nhân ự ủ ộ ố ạ
thành các lepton và các h tạ hadron khác.
II.Các liên k t hóa h c và l c t o nên các liên k t đó.ế ọ ự ạ ế
Trong hóa h cọ, liên k tế hóa h cọ là l c, gi cho các nguyên t cùng nhau trong ự ữ ử
các phân t hay các tinh th . S hình thành các liên k tử ể ự ế hóa h cọ gi a các ữ
nguyên t đ t o nên phân t đc h th ng hóa thành các lý thuy t liên ố ể ạ ử ượ ệ ố ế
k tế hóa h cọ .
1. Liên k t ion:ế
-Liên k t ion, hay liên k t đi n tích, là m t liên k tế ế ệ ộ ế hóa h cọ có b n ch t ả ấ
là l c hút tĩnh đi nự ệ gi a hai ion mang đi n tích trái d uữ ệ ấ .
-Liên k t ion th ng là liên k t gi a các nguyên t nguyên t phi kim v i các ế ườ ế ữ ử ố ớ
nguyên t nguyên t kim lo i. ử ố ạ
Các nguyên t kim lo i (có 1, 2, 3 electron l p ngoài cùng) có đ ử ạ ớ ộ
âm đi n nh , d m tệ ỏ ễ ấ electron t o ra ion d ng (ạ ươ cation).
Các nguyên t phi kim (có 5, 6, 7 electron l p ngoài cùng) có đ ử ớ ộ
âm đi n l n, d nh n electron đ t o ra ion âm (ệ ớ ễ ậ ể ạ anion).
Liên k t ion đc hình thành do l c hút tĩnh đi n gi a kim lo i đi n ế ượ ự ệ ữ ạ ể
hình và phi kim đi n hình.ể
2.Liên k t c ng hóa tr :ế ộ ị
-Liên k t c ng hóa tr là liên k t đc hình thành gi a các nguyên t b ngế ộ ị ế ượ ữ ử ằ
m t hay nhi u c p đi n tộ ề ặ ệ ử (electron) chung. Và s cân b ng l c hút và l cự ằ ự ự
đy gi a các nguyên tẩ ữ ử trong khi chia s cácẻ electron đc g i là liên k tượ ọ ế
c ng hóa tr .ộ ị
-Liên k t c ng hóa tr đc chia làm hai lo i: Liên k t hóa tr không phân c cế ộ ị ượ ạ ế ị ự
và liên k t hóa tr phân c c.ế ị ự
Liên k t hóa tr không phân c cế ị ự
Là liên k t gi a c ng hóa tr gi a nguyên t c a các nguyên t có đ âm đi nế ữ ộ ị ữ ử ủ ố ộ ệ
b ng nhau. Do đó, các c p electron chung không b nghiêng v b t c bênằ ặ ị ề ấ ứ
nào, liên k t không phân c c (Gi ng ví d nêu trên).ế ự ố ụ
Liên k t công hóa tr phân c cế ị ự
Là liên k t c ng hóa tr gi a nguyên t c a các nguyên t có đ âm đi nế ộ ị ữ ử ủ ố ộ ệ
không b ng nhau. Do đó, các c p ằ ặ electron chung b nghiêng v nguyên t cóị ề ử
đ âm đi n l n h n, liên k t b phân c c.ộ ệ ớ ơ ế ị ự
3.Liên k t c ng hóa tr ph i h p:ế ộ ị ố ợ
- Liên k t c ng hóa tr ph i h p (còn đc bi t đn nh là liên k t cho nh n)ế ộ ị ố ợ ượ ế ế ư ế ậ
là m t d ng đc bi t c a liên k t c ng hóa tr , trong đó các đi n t chia sộ ạ ặ ệ ủ ế ộ ị ệ ử ẻ
ch đn t m t nguyên t duy nh t. Khi liên k t đc t o thành, đ b n c aỉ ế ừ ộ ử ấ ế ượ ạ ộ ề ủ
nó không khác gì so v i liên k t c ng hóa tr .ớ ế ộ ị
-Các liên k t c ng hóa tr ph i h p đc t o thành khi m tế ộ ị ố ợ ượ ạ ộ baz Lewisơ (ch tấ
cung c p đi n t ) cung c p m t c p đi n t choấ ệ ử ấ ộ ặ ệ ử axít Lewis (ch t nh n đi nấậệ
t ) và h p ch t t o thành sau đó đc g i làử ợ ấ ạ ượ ọ adduct.
4. Liên k t kim lo iế ạ
-Liên k t kim lo iế ạ là liên k t hóa h cế ọ hình thành t ừl c hút tĩnh đi n gi aự ệ ữ
các th d nể ẫ electron (d i d ng đám mây electron c a cácướ ạ ủ electron phân
chia) và các ion kim lo iạ mang đi n tích d ng. Nó có th đc mô t là sệ ươ ể ượ ả ự
chia s các đi n t t do gi a m t c u trúc c a các ion tích đi n d ngẻ ệ ử ự ữ ộ ấ ủ ệ ươ
(cation)
-Liên k t kim lo i đc tr ng cho nhi u đc tr ng v t lý c a kim lo i: tính dế ạ ặ ư ề ặ ư ậ ủ ạ ễ
dát m ng, d kéo dài, tính d n đi n và d n nhi t cũng nh ánh kim.M t sỏ ễ ẫ ệ ẫ ệ ư ộ ố
tính ch t khác c a kim lo i nh tính c ng, nhi t đ nóng ch y nhi t, nhi tấ ủ ạ ư ứ ệ ộ ả ệ ệ
đ sôi ph thu c vào m t độ ụ ộ ậ ộ electron trong bán kính nguyên t kim lo i.ử ạ
-Các kim lo i khi liên k t s t o thành m t m ng l i tinh th mà c th làạ ế ẽ ạ ộ ạ ướ ể ụ ể
m ng kim lo i (đc đc tr ng b ng các ion d ng n m t i nút m ng vàạ ạ ượ ặ ư ằ ươ ằ ạ ạ
liên k t gi a chúng là liên k t kim lo i). ế ữ ế ạ
M ng kim lo i thông th ng đi v i h u h t các kim lo i là: l pạ ạ ườ ố ớ ầ ế ạ ậ
ph ng tâm di n, l p ph ng tâm kh i và l c ph ng. Trong đó,ươ ệ ậ ươ ố ụ ươ
m ng l c ph ng và l p ph ng tâm di n có c u trúc x p ch t nh t.ạ ụ ươ ậ ươ ệ ấ ế ặ ấ
5. Liên k t hiđrô:ế