intTypePromotion=1

Luận văn Thạc sĩ Khoa học ngôn ngữ: Ngữ nghĩa của từ ngữ chỉ động vật trong thành ngữ tiếng Việt

Chia sẻ: Lavie Lavie | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:242

0
105
lượt xem
33
download

Luận văn Thạc sĩ Khoa học ngôn ngữ: Ngữ nghĩa của từ ngữ chỉ động vật trong thành ngữ tiếng Việt

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mời các bạn tham khảo luận văn Thạc sĩ Khoa học ngôn ngữ: Ngữ nghĩa của từ ngữ chỉ động vật trong thành ngữ tiếng Việt sau đây để nắm bắt nội dung về tổng quan thành ngữ có thành tố chỉ động vật trong tiếng Việt và tiếng Anh; ngữ nghĩa của từ ngữ chỉ động vật trong thành ngữ tiếng Việt.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Luận văn Thạc sĩ Khoa học ngôn ngữ: Ngữ nghĩa của từ ngữ chỉ động vật trong thành ngữ tiếng Việt

  1. BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC SÖ PHAÏM TP. HOÀ CHÍ MINH -------------- NGUYEÃN THÒ BAÛO NGÖÕ NGHÓA CUÛA TÖØ NGÖÕ CHÆ ÑOÄNG VAÄT TRONG THAØNH NGÖÕ TIEÁNG VIEÄT (So saùnh vôùi thaønh ngöõ tieáng Anh) LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KHOA HOÏC NGOÂN NGÖÕ MAÕ SOÁ: 5 . 12 . 01 NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: PGS. TS. HOAØNG DUÕNG THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH 2003 1
  2. MỤC LỤC MỤC LỤC ....................................................................................... 2 MÔÛ ÑAÀU ......................................................................................... 4 0.1. Lyù do choïn ñeà taøi ................................................................................... 4 0.2. Lòch söû vaán ñeà nghieân cöùu.................................................................... 4 0.3. Ñoái töôïng vaø phaïm vi cuûa luaän vaên ..................................................... 7 0.4. Phöông phaùp nghieân cöùu ...................................................................... 8 0.5. Tö lieäu nghieân cöùu................................................................................. 8 0.6. Ñoùng goùp cuûa luaän vaên ......................................................................... 9 0.7. Boá cuïc luaän vaên ................................................................................... 10 CHƯƠNG 1 : TOÅNG QUAN VEÀ THAØNH NGÖÕ COÙ THAØNH TOÁ CHÆ ÑOÄNG VAÄT TRONG TIEÁNG VIEÄT VAØ TIEÁNG ANH ....................................................................................................... 11 1.1. Khaùi nieäm veà thaønh ngöõ .................................................................. 11 1.2. Thaønh toá chæ ñoäng vaät trong thaønh ngöõ tieáng Vieät ........................... 16 1.3. Thaønh toá chæ ñoäng vaät ñöôïc duøng trong thaønh ngöõ tieáng Anh ........ 20 1.4. So saùnh ñoái chieáu thaønh toá chæ ñoäng vaät trong thaønh ngöõ Vieät-Anh ...................................................................................................................... 21 CHƯƠNG 2 : NGÖÕ NGHÓA CUÛA TÖØ NGÖÕ CHÆ ÑOÄNG VAÄT TRONG THAØNH NGÖÕ TIEÁNG VIEÄT ....................................... 32 2.1. Khaùi quaùt veà ngöõ nghóa - vaên hoaù cuûa töø .......................................... 32 2.2. Ngöõ nghóa vaên hoaù cuûa töø ngöõ chæ ñoäng vaät trong thaønh ngöõ ........ 35 2.3. Ngöõ nghóa - vaên hoaù caùc töø ngöõ chæ ñoäng vaät trong thaønh ngöõ tieáng Vieät vaø tieáng Anh ........................................................................................ 39 2
  3. 2.4. Ngöõ nghóa - vaên hoaù cuûa töø ngöõ chæ boä phaän ñoäng vaät trong thaønh ngöõ tieáng Vieät vaø tieáng Anh ....................................................................... 60 2.5. Quan heä giöõa caùc thaønh toá chæ ñoäng vaät trong thaønh ngöõ ............... 72 2.6. Thaønh ngöõ so saùnh coù thaønh toá chæ ñoäng vaät trong tieáng Vieät ........ 81 KEÁT LUAÄN................................................................................... 89 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO ........................................................... 92 3
  4. MÔÛ ÑAÀU 0.1. Lyù do choïn ñeà taøi Moãi ngoân ngöõ, thoâng qua ngoân töø coù nhöõng caáu truùc taïo nghóa khaùc nhau. Nhöõng caáu truùc naøy theå hieän tö duy vaên hoaù daân toäc, taâm lyù, trí thoâng minh vaø söï taøi hoa cuûa ngöôøi baûn ngöõ. Thaønh ngöõ laø moät trong nhöõng caáu truùc taïo nghóa aáy. Thaønh ngöõ khoâng chæ coù taùc duïng laøm cho lôøi vaên hay, hình töôïng ñeïp maø coøn coù taùc duïng dieãn taû yù töôûng moät caùch saâu saéc, teá nhò, haøm suùc. Ñaëc bieät laø thaønh ngöõ coù thaønh toá chæ ñoäng vaät. 0.2. Lòch söû vaán ñeà nghieân cöùu Do vò trí quan troïng trong kho töø vöïng cuûa moät ngoân ngöõ, thaønh ngöõ ñaõ thu huùt ñöôïc söï quan taâm cuûa giôùi nghieân cöùu. Thaønh ngöõ khoâng chæ laø ñoái töôïng nghieân cöùu cuûa ngoân ngöõ hoïc maø coøn laø ñoái töôïng nghieân cöùu cuûa caùc ngaønh khoa hoïc xaõ hoäi vaø nhaân vaên khaùc. Vieäc söû duïng thaønh toá chæ ñoäng vaät trong caùc keát caáu thaønh ngöõ theå hieän neùt ñoäc ñaùo cuûa nhaân daân lao ñoäng, phaûn aùnh taâm lyù - vaên hoaù moät daân toäc, goùp phaàn taïo neân tính dò bieät trong caùch dieãn ñaït baèng ngoân töø, trong caùch nhìn, caùch nghó cuûa moãi daân toäc ñoái vôùi hieän thöïc khaùch quan. Cuøng chæ moät khaùi nieäm, moät hieän töôïng, moät traïng thaùi tình caûm nhöng moãi daân toäc söû duïng nhöõng yeáu toá ñoäng vaät khaùc nhau ñeå dieãn ñaït. Nhöõng yeáu toá chæ ñoäng vaät naøy theå hieän neùt ngöõ nghóa - vaên hoaù cuûa töøng daân toäc vaø thöôøng ñöôïc goïi laø thaønh toá vaên hoaù. Thí duï, ñeå chæ chuyeän aên nhieàu, ngöôøi Vieät Nam duøng hình aûnh con coïp, con traâu, con roàng (aên nhö huøm ñoå ñoù, aên nhö traâu, aên nhö roàng cuoán…), ngöôøi Anh laïi duøng hình aûnh con ngöïa (eat like a horse). Coøn khi chæ chuyeän aên ít, ngöôøi Anh duøng hình aûnh con chim (eat like a bird), ngöôøi 4
  5. Vieät laïi duøng hình aûnh con meøo (aên nhö meøo). Ngöôøi Vieät Nam duøng hình aûnh con traâu ñeå chæ tinh thaàn laøm vieäc khoâng bieát meät moûi (huøng huïc nhö traâu laên), coøn ngöôøi Anh laïi möôïn hình aûnh con ngöïa (work like a horse) v.v.. ÔÛ Vieät Nam, thaønh ngöõ tieáng Vieät ñöôïc nhieàu nhaø ngoân ngöõ hoïc quan taâm vaø ñaõ coù raát nhieàu coâng trình coù giaù trò veà thaønh ngöõ. Chaúng haïn Ranh giôùi giöõa thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ (Nguyeãn Vaên Meänh, 1972) [59]; Veà baûn chaát cuûa thaønh ngöõ so saùnh trong tieáng Vieät (Hoaøng Vaên Haønh, 1976)[19]; Thaønh ngöõ trong tieáng Vieät (Hoaøng Vaên Haønh, 1987) [17]; Bieán theå cuûa thaønh ngöõ, tuïc ngöõ (Vuõ Quang Haøo, 1993) [111]; Phöông phaùp tröôøng vaø vieäc nghieân cöùu thaønh ngöõ Anh – Vieät (Phan Vaên Queá, 1994) [87]; Ñaëc tröng vaên hoùa daân toäc nhìn töø thaønh ngöõ, tuïc ngöõ (Nguyeãn Xuaân Hoøa, 1994) [63]; Ñaëc ñieåm hình thaùi vaø ngöõ nghóa cuûa thaønh ngöõ so saùnh tieáng Vieät (so saùnh vôùi thaønh ngöõ so saùnh tieáng Anh) (Laâm Baù Só, 2002) [27]; So saùnh caáu truùc – chöùc naêng cuûa thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ tieáng Vieät (Hoaøng Dieäu Minh, 2002) [13]. Rieâng veà maûng thaønh ngöõ coù thaønh toá ñoäng vaät trong tieáng Vieät, Trònh Caåm Lan (1995) khi nghieân cöùu Ñaëc ñieåm caáu truùc – ngöõ nghóa vaø nhöõng giaù trò bieåu tröng cuûa thaønh ngöõ tieáng Vieät treân cöù lieäu thaønh ngöõ coù thaønh toá caáu taïo laø teân goïi ñoäng vaät [102] coù ñeà caäp ñeán thaønh ngöõ ñoäng vaät tieáng Vieät nhöng chöa ñi vaøo mieâu taû cuï theå caùc nghóa khaùc nhau cuûa moãi töø ngöõ chæ ñoäng vaät trong thaønh ngöõ. Nguyeãn Thuyù Khanh trong Ñaëc ñieåm tröôøng töø vöïng - ngöõ nghóa teân goïi ñoäng vaät (treân tö lieäu ñoái chieáu tieáng Vieät vôùi tieáng Nga) (luaän aùn phoù tieán só, 1996), ñaõ nghieân cöùu khaù saâu ngöõ nghóa teân goïi caùc ñoäng vaät trong tieáng Vieät vaø coù ñeà caäp moät phaàn “yù nghóa bieåu tröng cuûa caùc thaønh ngöõ so saùnh coù teân goïi ñoäng vaät” [57]. Ngoaøi ra, coù moät soá baøi nghieân cöùu ñaêng treân caùc taïp chí chuyeân ngaønh nhö: 5
  6.  Moät vaøi nhaän xeùt veà thaønh ngöõ so saùnh coù teân goïi ñoäng vaät tieáng Vieät (Nguyeãn Thuùy Khanh, Ngoân ngöõ, soá 3, 1994).  Caùc con vaät vaø moät soá ñaëc tröng cuûa chuùng ñöôïc caûm nhaän töø goùc ñoä daân gian vaø khai thaùc ñeå ñöa vaøo kho taøng thaønh ngöõ tieáng Vieät (Phan Vaên Queá, Ngoân ngöõ, soá 4, 1995).  Chuù chuoät trong kho thaønh ngöõ, tuïc ngöõ, ca dao tieáng Vieät (Phöông Trang, Ngoân ngöõ vaø ñôøi soáng, soá 1, 1996).  Tröôøng nghóa cuûa moät thöïc töø ( Döông Kyø Ñöùc, Ngöõ hoïc treû, 1996).  Moái quan heä giöõa vaên hoaù vaø ngoân ngöõ qua hình aûnh traâu boø trong thaønh ngöõ Vieät – Nga – Anh (Huyønh Coâng Minh Huøng, Hoäi thaûo ngoân ngöõ vaø vaên hoùa, Haø Noäi, 2000).  Hình aûnh gaáu trong thaønh ngöõ (treân cöù lieäu tieáng Vieät-Nga-Anh-Phaùp vaø moät soá tieáng Chaâu AÂu khaùc) (Huyønh Coâng Minh Huøng, T/c Khoa hoïc ÑHSP-TP.HCM, soá 24, 2000).  Ngöïa trong thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ Vieät Nam (Phong Hoaù, Ngoân ngöõ vaø ñôøi soáng, soá 1+2, 2002) ………… Veà tieáng Anh, coâng trình nghieân cöùu thaønh ngöõ coù thaønh toá chæ ñoäng vaät trong tieáng Anh taïi Vieät Nam ñöôïc xem laø töông ñoái bao quaùt nhaát cho ñeán baây giôø coù leõ laø luaän aùn phoù tieán só cuûa Phan Vaên Queá: Ngöõ nghóa cuûa thaønh ngöõ – tuïc ngöõ coù thaønh toá chæ ñoäng vaät trong tieáng Anh (trong söï so saùnh ñoái chieáu vôùi tieáng Vieät) [86]. Luaän aùn naøy ñaõ ñeà caäp ñeán thaønh toá chæ ñoäng vaät trong thaønh ngöõ tieáng Vieät khi phaân tích bình dieän ngöõ nghóa vaø so saùnh, ñoái chieáu söï khaùc bieät veà nghóa giöõa thaønh toá chæ ñoäng vaät trong thaønh ngöõ - tuïc 6
  7. ngöõ tieáng Anh vaø tieáng Vieät nhöng khoâng vì muïc ñích nghieân cöùu noù maø chæ nhaèm laøm saùng toû ngöõ nghóa nhöõng thaønh ngöõ coù thaønh toá ñoäng vaät trong tieáng Anh. Ngoaøi ra, coù moät soá baøi vieát ñaêng treân caùc taïp chí chuyeân ngaønh coù ñeà caäp ñeán thaønh toá chæ ñoäng vaät trong thaønh ngöõ tieáng Anh:  Sô boä tìm hieåu caùc saéc thaùi ngöõ nghóa cuûa nhöõng töø chæ ñoäng vaät trong thaønh ngöõ tieáng Anh (Phan Vaên Queá, Noäi san Ñaïi hoïc Ngoaïi ngöõ – Ñaïi hoïc quoác gia Haø Noäi, soá 1/1996).  Thaønh ngöõ tieáng Anh vaø daïng ñaëc bieät cuûa noù: cuïm ñoäng töøø - giôùi töø (Leâ Hoàng Lan, Ngoân ngöõ vaø ñôøi soáng, soá 2/1996).  Gaø, khæ, chuoät, ngöïa trong tuïc ngöõ vaø thaønh ngöõ tieáng Anh vaø tieáng Vieät (Phan Vaên Queá, Ngoân ngöõ vaø ñôøi soáng, soá 2, naêm 2000).  Hình aûnh con choù trong thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ tieáng Anh (Phan Vaên Queá, Ngoân ngöõ vaø ñôøi soáng, soá 2, naêm 2000). …………… Veà taùc giaû nöôùc ngoaøi nghieân cöùu thaønh ngöõ tieáng Anh, do haïn cheá ngoaïi ngöõ neân chuùng toâi chöa tieáp caän ñöôïc maûng taøi lieäu naøy. Nhö vaäy luaän vaên naøy tuy khoâng phaûi laø coâng trình nghieân cöùu ñaàu tieân, nhöng laïi laø coâng trình nghieân cöùu bao quaùt nhaát veà thaønh ngöõ tieáng Vieät coù chöùa thaønh toá chæ ñoäng vaät trong söï ñoái chieáu vôùi tieáng Anh. 0.3. Ñoái töôïng vaø phaïm vi cuûa luaän vaên Vieäc nghieân cöùu toaøn boä heä thoáng thaønh ngöõ cuûa moät ngoân ngöõ laø moät coâng vieäc ñoøi hoûi nhieàu coâng söùc cuûa nhieàu ngöôøi trong moät thôøi gian daøi. Trong khuoân khoå luaän vaên, chuùng toâi chæ giôùi haïn ñoái töôïng vaø phaïm vi 7
  8. nghieân cöùu cuûa luaän vaên ôû nhöõng thaønh ngöõ coù chöùa thaønh toá chæ ñoäng vaät trong tieáng Vieät vaø trong tieáng Anh. Vaø trong caùc thaønh ngöõ naøy, chuùng toâi chæ quan taâm chuû yeáu ñeán maët yù nghóa vaên hoaù cuûa caùc töø ngöõ chæ ñoäng vaät maø thoâi. 0.4. Phöông phaùp nghieân cöùu Do tính chaát vaø nhieäm vuï khoa hoïc cuûa ñeà taøi, chuùng toâi söû duïng toång hôïp nhieàu phöông phaùp nhö:  Phöông phaùp thoáng keâ, nhaèm thoáng keâ taát caû nhöõng thaønh ngöõ coù chöùa töø ngöõ chæ ñoäng vaät, töø ngöõ chæ boä phaän ñoäng vaät, thaønh ngöõ so saùnh coù thaønh toá chæ ñoäng vaät, thaønh ngöõ chöùa nhieàu hôn moät thaønh toá chæ ñoäng vaät trong tieáng Vieät vaø tieáng Anh. Ngoaøi ra, luaän vaên cuõng söû duïng phöông phaùp naøy ñeå thoáng keâ taát caû nhöõng nghóa coù theå coù ôû moãi thaønh toá chæ ñoäng vaät.  Phöông phaùp phaân tích, ñeå phaân tích nhöõng ñaëc tröng ngöõ nghóa coù theå coù cuûa nhöõng töø ngöõ chæ ñoäng vaät trong thaønh ngöõ.  Phöông phaùp ñoái chieáu cuõng ñöôïc söû duïng ñeå so saùnh ñoái chieáu ngöõ nghóa cuûa thaønh ngöõ coù thaønh toá ñoäng vaät trong hai ngoân ngöõ Vieät – Anh. Qua vieäc so saùnh ñoái chieáu naøy, nhöõng neùt töông ñoàng vaø dò bieät veà ngoân ngöõ – vaên hoaù – xaõ hoäi giöõa hai ngoân ngöõ seõ ñöôïc nhìn thaáy moät caùch roõ raøng. Caû ba phöông phaùp keå treân ñeàu coù taàm quan troïng nhö nhau vaø ñöôïc vaän duïng keát hôïp xuyeân suoát luaän vaên. 0.5. Tö lieäu nghieân cöùu Moät trong nhöõng nhieäm vuï cuûa luaän vaên laø nhaèm thoáng keâ caøng nhieàu caøng toát nhöõng thaønh ngöõ coù thaønh toá chæ ñoäng vaät trong tieáng Vieät, neân chuùng toâi coá choïn löïa moät soá taøi lieäu tieâu bieåu veà thaønh ngöõ laøm cô sôû cho moïi söï taäp hôïp vaø ñoái chieáu khaùc. Taøi lieäu maø chuùng toâi choïn laø: Thaønh ngöõ – tuïc ngöõ Vieät Nam do 8
  9. Buøi Haïnh Caån, Bích Haèng, Vieät Anh bieân soaïn; Töø ñieån thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ Vieät Nam cuûa Vuõ Dung, Vuõ Thuyù Anh, Vuõ Quang Haøo; Töø ñieån thaønh ngöõ Vieät Nam cuûa Nguyeãn Vaên Khang; Thaønh ngöõ tieáng Vieät cuûa Löông Vaên Ñang, Nguyeãn Löïc. Nhöng taøi lieäu chuû yeáu laø cuoán Töø ñieån thaønh ngöõ tieáng Vieät phoå thoâng do Nguyeãn Nhö YÙ chuû bieân. Ñaây laø cuoán töø ñieån môùi nhaát vaø töông ñoái ñaày ñuû veà thaønh ngöõ tieáng Vieät (xuaát baûn naêm 2002). Tuy nhieân, chính taùc giaû cuõng khoâng daùm khaúng ñònh taát caû nhöõng ñôn vò trong töø ñieån naøy laø thaønh ngöõ. Theo oâng, trong ñoù “bao goàm moät vaøi ñôn vò chöa xaùc ñònh roõ laø thaønh ngöõ hay tuïc ngöõ, moät vaán ñeà hieän coøn ñeå ngoû trong Vieät ngöõ hoïc”[43, tr.7]. Veà thaønh ngöõ tieáng Anh, chuùng toâi söû duïng cuoán Oxford Learner’s Ditionary of English Idioms cuûa H. Warren, (Oxford University Press, 1994); Töø ñieån thaønh ngöõ Anh Vieät cuûa Traàn Thanh Giao (Ñaø Naüng, 1995); Töø ñieån Anh Vieät cuûa Vieän Ngoân ngöõ hoïc (Tp. HCM, 1993). 0.6. Ñoùng goùp cuûa luaän vaên Veà lyù luaän: Thaønh ngöõ chöùa thaønh toá chæ ñoäng vaät laø maûng ñeà taøi raát phong phuù vaø lyù thuù ñöôïc nhieàu ngöôøi quan taâm. Nghieân cöùu ñeà taøi naøy, chuùng toâi hy voïng ñoùng goùp moät phaàn coâng söùc cuûa mình vaøo vieäc xaây döïng boä moân thaønh ngöõ hoïc. Ngoaøi ra, ñeà taøi coøn nhaèm goùp phaàn chöùng minh baûn saéc vaên hoaù rieâng bieät ôû moãi daân toäc cuõng nhö tính phoå quaùt vaên hoaù ôû nhieàu daân toäc thoâng qua so saùnh ñoái chieáu thaønh ngöõ coù thaønh toá chæ ñoäng vaät trong tieáng Vieät vaø tieáng Anh. Veà thöïc tieãn: Luaän vaên taäp hôïp ñöôïc moät khoái löôïng tö lieäu lôùn hôn so vôùi nhöõng coâng trình coù tröôùc: 1555 thaønh ngöõ ñoäng vaät tieáng Vieät vaø 463 thaønh ngöõ 9
  10. ñoäng vaät tieáng Anh, so vôùi soá lieäu töông öùng cuûa Trònh Caåm Lan laø 904 thaønh ngöõ ñoäng vaät tieáng Vieät vaø cuûa Phan Vaên Queá laø 368 ñôn vò goàm caû thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ ñoäng vaät tieáng Anh (daãn theo Phan Vaên Queá [86]). Treân cô sôû ñoù, keát quaû nghieân cöùu seõ bao quaùt hôn, phuïc vuï toát cho vieäc hoïc taäp, giaûng daïy vaø söû duïng thaønh ngöõ. Ñeà taøi coøn giuùp chuùng ta hieåu bieát theâm veà caùi chung vaø caùi rieâng cuûa hai neàn vaên hoaù Vieät – Anh treân cô sôû ñoái chieáu thaønh ngöõ coù chöùa thaønh toá ñoäng vaät ôû hai ngoân ngöõ, hoã trôï ñaéc löïc cho vieäc daïy vaø dòch tieáng Anh. 0.7. Boá cuïc luaän vaên Tuy chæ nghieân cöùu moät boä phaän cuûa thaønh ngöõ tieáng Vieät, nhöng ñeå taïo cô sôû cho vieäc ñi saâu nghieân cöùu nhöõng vaán ñeà maø noäi dung luaän vaên yeâu caàu, chuùng toâi vaãn phaûi baét ñaàu töø vieäc tìm hieåu thaønh ngöõ noùi chung, sau ñoù môùi ñi vaøo töøng khía caïnh cuûa ñeà taøi. Noäi dung ñaàu tieân cung caáp caùi nhìn toång quan veà thaønh ngöõ coù thaønh toá ñoäng vaät trong tieáng Vieät vaø tieáng Anh (chöông moät). Phaàn chuû yeáu cuûa luaän vaên naèm ôû chöông hai: khaûo saùt ngöõ nghóa cuûa töø ngöõ chæ ñoäng vaät trong thaønh ngöõ tieáng Vieät. ÔÛ chöông naøy, ngoaøi vieäc thoáng keâ, luaän vaên tieán haønh mieâu taû ngöõ nghóa vaên hoaù moät soá töø ngöõ chæ ñoäng vaät coù taàn soá xuaát hieän cao trong thaønh ngöõ tieáng Vieät, mieâu taû ngöõ nghóa caùc töø chæ boä phaän ñoäng vaät, phaân tích moái quan heä giöõa caùc thaønh toá ñoäng vaät trong moät thaønh ngöõ. Ñoàng thôøi luaän vaên cuõng daønh moät phaàn thích ñaùng ñeå trình baøy veà thaønh ngöõ so saùnh chöùa thaønh toá ñoäng vaät. Luaän vaên cuõng chuù yù ñeán vieäc so saùnh ñoái chieáu vôùi thaønh ngöõ tieáng Anh treân cô sôû nhöõng soá lieäu thu thaäp ñöôïc. Ngoaøi 87 trang chính vaên, 12 trang danh muïc taøi lieäu tham khaûo, luaän vaên daønh 132 trang cho 6 phuï luïc . 10
  11. CHƯƠNG 1 : TOÅNG QUAN VEÀ THAØNH NGÖÕ COÙ THAØNH TOÁ CHÆ ÑOÄNG VAÄT TRONG TIEÁNG VIEÄT VAØ TIEÁNG ANH 1.1. Khaùi nieäm veà thaønh ngöõ Theo caùc nhaø nghieân cöùu ngoân ngöõ (Nguyeãn Vaên Meänh [60], Hoà Leâ [11], Nguyeãn Vaên Tu [62], Ñoã Höõu Chaâu [71]) vaø nhöõng nhaø nghieân cöùu vaên hoïc Vieät Nam (Vuõ Ngoïc Phan [110], Döông Quaûng Haøm [10], caùc taùc giaû cuoán Lòch söû vaên hoïc Vieät Nam [30]), thaønh ngöõ laø cuïm töø coá ñònh maø caùc töø trong ñoù ñaõ maát tính ñoäc laäp, keát hôïp laïi vôùi nhau thaønh moät khoái vöõng chaéc, hoaøn chænh, khoù coù theå thay ñoåi (ví duï: Thaønh ngöõ meï troøn con vuoâng khoâng theå ñoåi thaønh Meï vuoâng con troøn hay Meï cuõng troøn con cuõng vuoâng hay Meï troøn laém con vuoâng laém...). Cuõng theo caùc nhaø nghieân cöùu, thaønh ngöõ thöôøng bieåu hieän moät khaùi nieäm töông töï nhö ñôn vò töø, duøng ñeå taïo thaønh phaàn caâu nhö töø, noùi caùch khaùc, noù coù chöùc naêng nhö töø; ngöôøi ta coù theå thay theá moät thaønh ngöõ baèng moät töø töông öùng vôùi noù trong caâu. Ñaây laø moät quan nieäm phoå bieán nhöng khoâng thaät thuyeát phuïc. Khaùi nieäm laø caâu chuyeän tö duy, coøn veà maët ngoân ngöõ, bieåu hieän khaùi nieäm baèng töø hay ngöõ laø vaán ñeà khaùc. Ta coù theå thay Toâi ñi guoác trong buïng noù baèng Toâi raát hieåu noù thì raát hieåu laø ngöõ, chöù khoâng phaûi töø. Trong khoaûng vaøi chuïc naêm gaàn ñaây, caùc nhaø nghieân cöùu ngoân ngöõ vaø nghieân cöùu vaên hoïc Vieät Nam raát quan taâm ñeán vieäc phaân bieät thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ, song ranh giôùi giöõa chuùng vaãn chöa ñöôïc xaùc ñònh roõ reät. Bôûi leõ giöõa chuùng coù raát nhieàu ñieåm gioáng nhau: caû hai ñeàu laø nhöõng ñôn vò coù saün, coá ñònh, caáu truùc chaët cheõ, giaøu hình aûnh, giaøu saéc thaùi bieåu caûm vaø ñöôïc taùi hieän trong giao tieáp. Thaäm chí coù nhieàu ngöôøi cho raèng khoâng caàn thieát taùch rieâng 11
  12. thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ. Chaúng haïn nhö Tröông Ñoâng San, oâng goïi chung thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ laø ngöõ vò. Theo oâng “ngöõ vò laø ñôn vò ngoân ngöõ treân caáp ñoä töø vò goàm hai töø vò trôû leân ñöôïc taùi hieän trong lôøi noùi döôùi daïng coù saün, coá ñònh veà hình thöùc vaø noäi dung” [105]. YÙ kieán ñaàu tieân ñaùng chuù yù veà söï khaùc nhau giöõa thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ laø cuûa Döông Quaûng Haøm [10]. OÂng vieát: “Moät caâu tuïc ngöõ töï noù phaûi coù moät yù nghóa ñaày ñuû, hoaëc khuyeân raên hoaëc chæ baûo ñieàu gì; coøn thaønh ngöõ chæ laø nhöõng lôøi noùi coù saün ñeå ta tieän duøng maø dieãn ñaït moät yù gì hoaëc taû moät traïng thaùi gì cho maøu meø”. Coøn theo Vuõ Ngoïc Phan thì: “Tuïc ngöõ laø moät caâu töï noù dieãn troïn veïn moät yù, moät nhaän xeùt, moät kinh nghieäm, moät luaân lyù, moät coâng lyù, coù khi laø moät söï pheâ phaùn. Coøn thaønh ngöõ laø moät phaàn caâu saün coù, noù laø moät boä phaän cuûa caâu maø nhieàu ngöôøi ñaõ quen duøng, nhöng töï rieâng noù khoâng dieãn ñaït ñöôïc moät yù troïn veïn” [110]. Nguyeãn Vaên Meänh trong baøi Ranh giôùi giöõa thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ [59] cho raèng “coù theå noùi noäi dung cuûa thaønh ngöõ mang tính chaát hieän töôïng, coøn noäi dung cuûa tuïc ngöõ noùi chung mang tính chaát quy luaät. Töø söï khaùc nhau cô baûn veà noäi dung daãn ñeán söï khaùc nhau veà hình thöùc ngöõ phaùp, veà naêng löïc hoaït ñoäng trong chuoãi lôøi noùi… Veà hình thöùc ngöõ phaùp, moãi thaønh ngöõ chæ laø moät cuïm töø, chöa phaûi laø moät caâu hoaøn chænh. Tuïc ngöõ thì khaùc haún. Moãi tuïc ngöõ toái thieåu laø moät caâu”. Cuø Ñình Tuù cho raèng yù kieán cuûa Nguyeãn Vaên Meänh chöa thaät xaùc ñaùng vì theo oâng: “Thaønh ngöõ laø moät hieän töôïng ngoân ngöõ. Tuïc ngöõ cuõng laø moät hieän töôïng ngoân ngöõ. Giaûi quyeát caùc hieän töôïng ngoân ngöõ phaûi caên cöù ngoân ngöõ hoïc”. Giaùo sö cho raèng söï khaùc nhau cô baûn giöõa thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ laø söï khaùc nhau veà chöùc naêng: “Thaønh ngöõ laø nhöõng ñôn vò coù saün mang chöùc naêng ñònh danh… laø nhöõng ñôn vò töông ñöông nhö töø… Tuïc ngöõ cuõng nhö caùc saùng taïo khaùc cuûa daân gian nhö ca dao, truyeän coå tích, ñeàu laø nhöõng thoâng baùo… Noù thoâng baùo moät nhaän ñònh, 12
  13. moät keát luaän veà moät phöông dieän naøo ñoù cuûa theá giôùi khaùch quan. Do vaäy moãi tuïc ngöõ ñoïc leân laø moät caâu hoaøn chænh, dieãn ñaït troïn veïn moät yù töôûng…” [7]. Tuy nhieân, theo caùc taùc giaû cuûa cuoán Tuïc ngöõ Vieät Nam, caàn phaûi xeùt söï khaùc nhau cuûa thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ chuû yeáu ôû choã “nhö laø moät hieän töôïng ngoân ngöõ vaø moät hieän töôïng yù thöùc xaõ hoäi” vaø caùc tieâu chí maø caùc taùc giaû ñöa ra ñeå phaân bieät laø nhaän thöùc luaän. Vôùi tieâu chí ñoù thì tuïc ngöõ chuû yeáu laø moät hieän töôïng yù thöùc xaõ hoäi, coøn thaønh ngöõ laø moät hieän töôïng ngoân ngöõ. Vaø söï khaùc nhau veà noäi dung cuûa thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ chính laø söï khaùc nhau veà noäi dung cuûa hai hình thöùc tö duy khaùc nhau: noäi dung cuûa thaønh ngöõ laø nhöõng khaùi nieäm, noäi dung cuûa tuïc ngöõ laø nhöõng phaùn ñoaùn. Söï khaùc nhau veà hình thöùc tö duy taát yeáu seõ daãn ñeán söï khaùc nhau veà chöùc naêng, veà caáu taïo ngöõ phaùp vaø vò trí trong lôøi noùi cuûa hai hình thöùc ngoân ngöõ ñoù (Chu Xuaân Dieân, Löông Vaên Ñang, Phöông Tri, Tuïc ngöõ Vieät Nam, Nxb KHXH, Haø Noäi, 1993)[6]. Nhö vaäy vieäc phaân ñònh ranh giôùi giöõa thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ tuy khoù khaên nhöng khoâng phaûi laø khoâng theå. Chuùng toâi raát ñoàng tình vôùi yù kieán cuûa taùc giaû Nguyeãn Vaên Meänh: “Ranh giôùi giöõa thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ khoâng phaûi laø moät ñöôøng keû thaúng baêng, song treân ñaïi theå vaán ñeà coù theå tìm ra nhöõng ñaëc ñieåm khaùc bieät khaù roõ raøng ôû hai phöông dieän: noäi dung vaø hình thöùc” [59]. Treân thöïc teá, noäi dung vaø hình thöùc cuûa thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ laø heát söùc ña daïng, phong phuù vaø phöùc taïp. Veà hình thöùc, khoâng phaûi luùc naøo thaønh ngöõ cuõng laø nhöõng cuïm töø coá ñònh. Moät soá khoâng nhoû caùc thaønh ngöõ coù keát caáu chuû vò, nhö nöôùc ñoå ñaàu vòt; eách ngoài ñaùy gieáng … Hình thöùc coù keát caáu chuû vò naøy thöôøng laø nguyeân nhaân gaây khoù khaên trong vieäc phaân bieät thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ. Veà maët noäi dung, caû hai ñeàu laø nhöõng saûn phaåm nhaän thöùc cuûa nhaân daân veà caùc söï vaät vaø hieän töôïng cuûa theá giôùi khaùch quan, ñeàu chöùa ñöïng vaø 13
  14. phaûn aùnh tri thöùc cuûa nhaân daân, ñeàu laø söï ñuùc keát kinh nghieäm, laø keát tinh trí tueä cuûa quaàn chuùng, ñeàu töø söï khaùi quaùt hieän thöïc ñeå ruùt ra baûn chaát, quy luaät. Chuùng ta coù theå ruùt ra moät soá neùt khu bieät giöõa thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ nhö sau: Veà maët yù nghóa: Thaønh ngöõ mieâu taû moät söï vaät, moät hoaït ñoäng, moät tính chaát hay moät traïng thaùi. Chaúng haïn: cao nhö seáu; noùi höôu noùi vöôïn; lôø ñôø nhö gaø ban hoâm... Ngöôïc laïi, tuïc ngöõ ñuùc keát moät kinh nghieäm, moät quy luaät, moät chaân lyù cuûa cuoäc soáng, hoaëc neâu leân moät baøi hoïc ôû ñôøi. Thí duï: gaàn möïc thì ñen, gaàn ñeøn thì saùng; ôû hieàn gaëp laønh; thuoác ñaéng daõ taät; noài naøo vung aáy; moät con saâu laøm raàu noài canh; aên ít no laâu, caøy saâu toát luùa;… Noäi dung cuûa thaønh ngöõ thöôøng thieân veà vieäc theå hieän nhöõng caùi coù tính chaát ngaãu nhieân vaø rieâng leû. Coøn noäi dung cuûa tuïc ngöõ laïi theå hieän nhöõng caùi coù tính baûn chaát, khaùi quaùt, mang tính taát yeáu, quy luaät. Veà maët ngöõ phaùp: Moãi thaønh ngöõ, nhìn chung, chæ laø moät ngöõ, chöa phaûi laø moät caâu hoaøn chænh vì thaønh ngöõ chæ nhaèm neâu leân moät hình aûnh, moät hieän töôïng, chaúng haïn nhö: meøo maû gaø ñoàng; doát ñaëc caùn mai; ñaùnh raén giöõa khuùc… Ngöôïc laïi, tuïc ngöõ laø moät caâu hoaøn chænh, laø moät thoâng baùo troïn veïn, moät keát luaän cuï theå, moät nhaän ñònh chaéc chaén, moät baøi hoïc kinh nghieäm. Thí duï: Con khoâng cheâ cha meï khoù, choù khoâng cheâ chuû ngheøo,... Phaàn lôùn thaønh ngöõ tieáng Vieät coù keát caáu moät trung taâm, thöôøng laø nhöõng thaønh ngöõ daïng so saùnh: chaäm nhö ruøa, löø ñöø nhö oâng töø vaøo ñeàn, nhôùn nhaùc nhö gaø phaûi caùo, luùng tuùng nhö gaø maéc toùc, cao nhö seáu… Moät boä phaän 14
  15. nhoû caùc thaønh ngöõ coù keát caáu hai trung taâm: nöôùc ñoå ñaàu vòt, eách ngoài ñaùy gieáng… Tuy nhieân nhöõng thaønh ngöõ naøy cuõng chæ laø moät phaàn cuûa caâu, vaãn duøng ñeå goïi haønh ñoäng, tính chaát söï vaät. Thí duï: nöôùc ñoå ñaàu vòt “phí coâng, khoâng coù taùc duïng”, aùo gaám ñi ñeâm “toán keùm maø khoâng ai bieát ñeán”, eách ngoài ñaùy gieáng “khoâng nhìn xa thaáy roäng”, mieäng ngaäm hoät thò “ôû vaøo theá khoâng theå noùi ñöôïc”. Veà maët chöùc naêng: Ñöùng veà maët ngoân ngöõ hoïc, tuïc ngöõ coù chöùc naêng khaùc haún so vôùi thaønh ngöõ. Tuïc ngöõ cuõng nhö caùc saùng taùc daân gian khaùc nhö ca dao, daân ca, ñeàu coù chöùc naêng thoâng baùo. Tuïc ngöõ laø moät thoâng baùo ngaén goïn, suùc tích, coøn thaønh ngöõ coù chöùc naêng ñònh danh, bieåu hieän söï vaät, tính chaát, haønh ñoäng töông töï nhö töø. Moät thaønh ngöõ duø lôùn ñeán ñaâu cuõng khoâng theå neâu leân moät thoâng baùo. Ngöôïc laïi moät caâu tuïc ngöõ duø nhoû ñeán maáy cuõng ñaûm nhieäm chöùc naêng naøy moät caùch hoaøn haûo. (Thaønh ngöõ: lôïn trong chuoàng thaû ra maø ñuoåi; aên oác noùi moø, aên maêng noùi moïc, aên coø noùi leo; vaï vòt chöa qua, vaï gaø ñaõ ñeán; voi ñuù, choù ñuù, lôïn seà cuõng hoäc. Tuïc ngöõ: ao saâu toát caù; ngöôøi roi, voi buùa; töùc nöôùc vôõ bôø, v.v.). Vì thaønh ngöõ khoâng ñaûm nhieäm chöùc naêng thoâng baùo neân vôùi baát kyø thaønh ngöõ naøo ta cuõng coù theå ñaët caâu hoûi veà nhöõng vaán ñeà cô baûn xoay quanh noäi dung cuûa thaønh ngöõ ñoù. Chaúng haïn khi ta neâu thaønh ngöõ chaáp chôùi nhö thaày boùi cuùng thaùnh thì trong suy nghó cuûa ngöôøi nghe seõ naûy ra moät caâu hoûi “ai coù daùng ñieäu chaáp chôùi ñoù ?”. Hoaëc vôùi thaønh ngöõ vieäc nhaø thì nhaùc, vieäc chuù baùc thì sieâng, ngöôøi nghe seõ naåy ra caâu hoûi “ai laø ngöôøi löôøi bieáng vieäc nhaø vaø sieâng laøm vieäc ngöôøi?”, v.v.. Ñoái vôùi caùc tuïc ngöõ thì tình hình khoâng nhö vaäy. Moãi tuïc ngöõ laø moät caâu thoâng baùo troïn veïn, neân tröôùc baát kyø tuïc ngöõ 15
  16. naøo ngöôøi ta khoâng ñaët ra caâu hoûi kieåu nhö vaäy. Chaúng haïn khi ta noùi ôû hieàn gaëp laønh thì khoâng ai caàn hoûi “ai ôû hieàn gaëp laønh?”. Bôûi vì tuïc ngöõ ñaõ neâu leân moät quy luaät chung cho taát caû moïi ngöôøi. Söï khaùc nhau veà maët chöùc naêng nhö ñaõ noùi ôû treân daãn ñeán söï khaùc nhau trong caùch vaän duïng hai loaïi ñôn vò naøy trong giao tieáp. Moät thaønh ngöõ khoâng theå ñoäc laäp taïo thaønh caâu. Traùi laïi, moät tuïc ngöõ hoaøn toaøn coù theå coù khaû naêng ñoù. Roõ raøng laø giöõa thaønh ngöõ vaø tuïc ngöõ coù moät ñöôøng ranh giôùi thöïc teá. Tuy nhieân ranh giôùi naøy khoâng phaûi laø ngaên caùch tuyeät ñoái, khoâng phaûi laø ñöôøng keû thaúng baêng. Chính vì vaäy maø coù nhöõng ñôn vò ñöôïc taùc giaû naøy cho laø thaønh ngöõ, taùc giaû khaùc laïi cho laø tuïc ngöõ. Chaúng haïn kieán tha laâu cuõng ñaày toå ñöôïc raát nhieàu nhaø nghieân cöùu ngoân ngöõ hoïc xeáp vaøo tuïc ngöõ, trong ñoù coù Phaïm Vaên Bình, taùc giaû cuûa cuoán Tuïc ngöõ Vieät Nam [76], choù treo meøo ñaäy ñöôïc Hoaøng Dieäu Minh cho laø tuïc ngöõ [13], vaéng chuùa nhaø gaø voïc nieâu côm theo Phan Vaên Queá laø tuïc ngöõ [86]. Nhöng Nguyeãn Nhö YÙ laïi ñöa taát caû caùc caâu treân vaøo trong cuoán Töø ñieån thaønh ngöõ tieáng Vieät phoå thoâng [43], v.v.. 1.2. Thaønh toá chæ ñoäng vaät trong thaønh ngöõ tieáng Vieät Thaønh ngöõ chöùa thaønh toá chæ ñoäng vaät (thaønh ngöõ ñoäng vaät) ñöôïc hieåu laø nhöõng thaønh ngöõ maø trong thaønh phaàn cuûa chuùng coù nhöõng töø ngöõ chæ con vaät, thí duï cao nhö seáu; laån nhö chaïch; aên nhö meøo; chuoät chaïy cuøng saøo. Nhöõng töø ngöõ naøy ñöôïc chuùng toâi goïi laø “thaønh toá chæ ñoäng vaät” (seáu, chaïch, meøo, chuoät). Qua tìm hieåu caùc töø ñieån thaønh ngöõ, caùc baøi baùo, baøi nghieân cöùu thaønh ngöõ, chuùng toâi thaáy soá löôïng thaønh ngöõ ñoäng vaät tieáng Vieät ôû caùc taøi lieäu khaùc nhau laø raát khaùc nhau. Nhöng ñieàu chaéc chaén laø loaïi thaønh ngöõ naøy chieám moät tyû leä khoâng nhoû trong toaøn boä voán thaønh ngöõ tieáng Vieät. 16
  17. Theo keát quaû thoáng keâ ñöôïc mieâu taû trong luaän aùn thaïc só cuûa Trònh Caåm Lan [102], möùc ñoä söû duïng caùc thaønh toá ñoäng vaät trong thaønh ngöõ tieáng Vieät theo thöù töï nhö sau: chim (157, keå caû caùc loaøi chim cuï theå), caù (113, keå caû caùc loaøi caù cuï theå), choù (110), gaø (79), boø (40), chuoät (37), ngöïa (30), meøo (23), ong (11), ruoài (9), lôïn (8), khæ (6), vòt (5), soùi (2), sö töû (2), thoû (2)… (Trònh Caåm Lan, luaän aùn thaïc só, 1995) [102]. Theo Phan Vaên Queá thì möùc ñoä söû duïng caùc thaønh toá ñoäng vaät trong thaønh ngöõ tieáng Vieät coù khaùc: choù (123), gaø (90), caù (68), traâu (54), voi (53), meøo (52), coïp (51), ngöïa (49) chim (39), boø (37), chuoät (30), coø (24), vòt (23), cua (22), coùc (18), ñæa (16), lôïn (16), ong (16), raén (14), ruoài (12) [81]. Trong khuoân khoå khoái tö lieäu veà thaønh ngöõ ñaõ tieáp caän vaø xöû lyù, taùc giaû luaän vaên toång keát ñöôïc trong tieáng Vieät coù 1555 thaønh ngöõ ñoäng vaät vôùi 157 thaønh toá chæ ñoäng vaät (keå caû teân cuûa 29 loaïi caù, 34 loaïi chim). Danh saùch cuï theå ñöôïc saép xeáp theo ABC nhö sau:  Ba ba, beo, boø, boø caïp, boï, boï choù, boï maït, boï ngöïa, boï xít, böôùm (ngaøi)  Caù (caù boáng, caù chaøy, caù chaùy, caù cheùp, caù chi chi, caù chuoái, caù dieác, caù ñoái, caù gaùy, caù kình, caù laêng, caù loùc, caù loøng tong, caù maøi maïi, caù meø, caù moøi, caù ngaõo, caù ngheâ, caù nheo, caù roâ, caù saên saét, caù saáu, caù thia, caù thôøn bôn, caù traém, caù treâ, caù troâi, caù vaøng, caù vöôïc), caø cuoáng, caùo, caùy, caày höông, chaïch, chaâu chaáu, chaáy, chaãu chuoäc, chim ( bìm bòp, boà caâu, boà noâng, chaøo maøo, cheøo beûo, chim chích, choi choi, coø, cuù, chim cuoác, gieû cuøi, deõ, dieäc, dieàu haâu, eùn, haïc, heùt, hoàng, chim keùt, khöùu, nhaïn, où, oanh / hoaøng anh, phöôïng, loan, quaï, saùo, chim seû, seáu, tu huù, uyeân öông, vaïc, veït, yeán), choù, chuoàn chuoàn, chuoät, coùc, coïp, coác, coâng, cua, cun cuùt  Daõ traøng, deâ, dôi  Ñæa, ñom ñoùm, ñöôøi öôi 17
  18.  EÁch, eãnh öông  Gaø, gaáu, giaûi, giun  Heán, höôu  Khæ, kieán  Lôïn, löøa, löôn  Mang, meøo, muoãi  Nai, naéc neû, ngheâu (soø), ngoãng, ngöïa, nhaùi, nheän, nhoäng, noøng noïc  Ong, oác  Raùi, raén, raän, reát, roàng, ruøa, ruoài (nhaëng), röôi  Saâu, seân, soùc, soùi, sö töû, söùa  Taèm, teâ giaùc, teùp, thaèn laèn, thaàn truøng, thieâu thaân, thoû, thuoàng luoàng, toø voø, toâm, trai, traâu  Ve, vích, vòt, voi, vôø, vöôïn. Taàn soá xuaát hieän cuûa caùc thaønh toá ñoäng vaät trong thaønh ngöõ tieáng Vieät nhö sau. Chim vaø caùc loaïi chim xuaát hieän nhieàu nhaát vôùi hôn 232 thaønh ngöõ. Thöù hai laø caù vaø caùc loaïi caù: 149. Tieáp theo laø choù: 149; traâu: 123; gaø: 113; meøo: 61; boø: 73; voi: 61; ngöïa: 58; coïp: 55; chuoät: 47; raén: 33; lôïn: 28; coùc: 25; cua: 28; vòt: 26; roàng: 23; ong: 21; eách, nhaùi, eãnh öông: 31; ruoài: 18; kieán: 14; toâm: 17; caùo: 12; höôu: 12; oác: 12; khæ: 12; taèm: 15; deâ: 10; löôn: 9; thoû: 10; ñom ñoùm: 9; raän: 9; röôi: 8; ñæa: 9; chuoàn chuoàn: 8; dôi: 7; chaïch: 8; ngoãng: 6; chaáy: 7, caùy: 6, muoãi: 6; soùi: 11; chaâu chaáu: 4; nai: 3; gaáu: 5; ve: 6; vích: 4; saâu: 3 … So vôùi soá lieäu thoáng keâ cuûa Trònh Caåm Lan vaø Phan Vaên Queá, keát quaû thoáng keâ cuûa chuùng toâi coù soá löôïng thaønh ngöõ vaø thaønh toá ñoäng vaät chöùa trong caùc thaønh ngöõ lôùn hôn nhieàu. Coù leõ do nguoàn taøi lieäu döïa vaøo khaùc nhau, phöông phaùp thoáng keâ cuõng nhö quan ñieåm phaân ñònh thaønh ngöõ – tuïc ngöõ 18
  19. khaùc nhau. Coù moät ñieàu lyù thuù laø duø keát quaû khaù khaùc bieät veà taàn soá xuaát hieän cuûa caùc thaønh toá ñoäng vaät, nhöng nhöõng thaønh toá coù taàn soá xuaát hieän cao ôû ba keát quaû thoáng keâ khaù gioáng nhau. Nhöõng thaønh toá ñoù laø: chim, choù, caù, gaø, lôïn, traâu, boø, voi, meøo, chuoät, ngöïa, … Haõy xem baûng ñoái chieáu keát quaû döôùi ñaây cuûa ba taùc giaû: TRÒNH CAÅM LAN PHAN VAÊN QUEÁ NGUYEÃN THÒ BAÛO Teân ñoäng vaät SL Teân ñoäng vaät SL Teân ñoäng vaät SL Chim 157 Chim 39 Chim 232 Caù 113 Caù 68 Caù 149 Choù 110 Choù 123 Choù 149 Traâu 54 Traâu 123 Gaø 79 Gaø 90 Gaø 113 Boø 40 Boø 37 Boø 73 Voi 53 Voi 61 Meøo 23 Meøo 52 Meøo 61 Ngöïa 30 Ngöïa 49 Ngöïa 58 Coïp 51 Coïp 55 Chuoät 37 Chuoät 30 Chuoät 47 Baûng 1 19
  20. 1.3. Thaønh toá chæ ñoäng vaät ñöôïc duøng trong thaønh ngöõ tieáng Anh Keát quaû thoáng keâ cuûa chuùng toâi cho thaáy coù 463 thaønh ngöõ ñoäng vaät tieáng Anh vôùi khoaûng 74 teân caùc con vaät ñöôïc söû duïng. Danh saùch cuï theå xeáp theo traät töï ABC nhö sau:  Ant (kieán), ape (ñöôøi öôi), ass (löøa caùi)  Badger (löûng), bat (dôi), bear (gaáu), bee/hornet (ong), bird (chim), bug (reäp), bull (boø ñöïc), butterfly (böôùm)  Calf (beâ), camel (laïc ñaø), cat (meøo), chicken (gaø con), cock (gaø troáng), cow (boø caùi), crocodile (caù saáu), crow (quaï)  Dog (choù), donkey (löøa), dove/pigeon (boà caâu), duck/drake (vòt), duckling (vòt con)  Eagle (ñaïi baøng), eel (löôn), elephant (voi)  Fish (caù), flea (boï cheùt), fly (ruoài), fox (caùo)  Goat (deâ), goose (ngoãng)  Hare (thoû röøng), hawk (dieàu haâu), hen (gaø maùi), herring (caù trích), horse (ngöïa)  Jackdaw (quaï xaùm), kitten (meøo con)  Lamb (cöøu non), lark (sôn ca), leech (ñæa), leopard (baùo), lion (sö töû), lobster (toâm)  Mackerel (caù thu), mare (ngöïa caùi), magpie (chim aùc laø), monkey (khæ), mouse/rat (chuoät), mule (la)  Owl (cuù), ox (boø thieán), oyster (soø, haøu)  Parrot (veït), peacock (coâng), pig (lôïn)  Rabbit (thoû) 20

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản