intTypePromotion=1

Luận văn tốt nghiệp: Một số giải pháp nâng cao khả năng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam

Chia sẻ: Trung đức | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:80

0
176
lượt xem
71
download

Luận văn tốt nghiệp: Một số giải pháp nâng cao khả năng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Luận văn tốt nghiệp: Một số giải pháp nâng cao khả năng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam được thực hiện nhằm mục tiêu từ những vấn đề nghiên cứu trong lý thuyết, phân tích thực trạng huy động vốn tại Martime Bank, qua đó đề ra các giải pháp nhằm tăng cường huy động vốn một cách hiệu quả nhất.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Luận văn tốt nghiệp: Một số giải pháp nâng cao khả năng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam

  1. i LỜI MỞ ĐẦU Lý do chọn đề tài Mục tiêu mà Đảng và Nhà nước ta đặt ra cho đến năm 2020 là phải hoàn  thành nhiệm vụ công nghiệp hoá ­ hiện đại hoá đất nước, đưa Việt Nam từ  một nước nông nghiệp trở thành một nước công nghiệp tiên tiến. Tuy nhiên,  với xuất phát điểm thấp, nền kinh tế còn nghèo, nguồn nhân lực chất lượng  cao chưa nhiều, cần rất nhiều vốn cho quá trình xây dựng và phát triển kinh  tế ­ xã hội, tình hình kinh tế khó khăn trong thời gian qua cùng với xu hướng   hội nhập kinh tế quốc tế đã gây áp lực lớn cho quá trình thực hiện mục tiêu   đó. Đặc biệt là về yếu tố vốn, cần có những giải pháp để làm sao có thể huy   động được một lượng vốn lớn, đảm bảo cung ứng đủ  cho việc xây dựng và  phát triển không ngừng nền kinh tế là một vấn đề nan giải. Vì vậy, các định  chế tài chính và Ngân hàng có một vị trí rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp   tới việc thực hiện thành công con đường mười năm tới. Tuy nhiên, đối với  các Ngân hàng trong nước, còn rất nhiều vấn đề  phải giải quyết để  có thể  tồn tại và phát triển. Mỗi một Ngân hàng muốn tạo dựng cho mình một chỗ  đứng vững chắc, cần thiết phải cải tiến, nâng cao chất lượng quản trị  hoạt   động Ngân hàng. Huy động vốn ­ một trong những hoạt động giữ  vai trò   trọng tâm của Ngân hàng ­ đang trở  thành hoạt động được các Ngân hàng  quan tâm nhiều nhất, đặc biệt trong tình hình khan hiếm vốn như  hiện nay.   Tăng cường huy động vốn tại NHTM không chỉ đáp ứng vốn cho nền kinh tế  mà còn giúp cho hoạt động kinh doanh của Ngân hàng được an toàn và hiệu  quả  hơn. Vì vậy vấn đề  tìm ra những giải pháp để  hoàn thiện công tác huy   động vốn trở  nên vô cùng thiết thực và cấp bách. Trước thực tiễn như  vậy,  em đã quyết định chọn đề  tài: “Một số  giải pháp nâng cao khả  năng huy   động vốn tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam” làm đề  tài cho luận  văn tốt nghiệp của mình. Mục tiêu nghiên cứu
  2. ii Từ những vấn đề  nghiên cứu trong lý thuyết, phân tích thực trạng huy động  vốn tại Martime Bank, qua đó đề ra các giải pháp nhằm tăng cường huy động  vốn một cách hiệu quả nhất. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đề  tài tập trung nghiên cứu các vấn đề  cơ  bản về  công tác huy động  vốn từ bên ngoài của NHTM. Đánh giá thực trạng huy động vốn tại Maritime   Bank trong giai đoạn 2006­2009 qua các khía cạnh qui mô, cơ cấu huy động   vốn, hiệu quả  sử  dụng nguồn vốn. Từ  đó tìm ra những  ưu điểm, hạn chế,  nguyên nhân của những tồn tại trong hoạt động huy động vốn tại Maritime   Bank để  đưa ra một số  kiến nghị  góp phần khắc phục, nâng cao hiệu quả  hoạt động huy động vốn của các Maritime Bank. Phương pháp nghiên cứu Lu ậ n văn sử  d ụ ng các phươ ng pháp khoa h ọc: phươ ng pháp phân tích,  so sánh và t ổ ng h ợp. Sử  dụng s ố liêu thống kê để  luậ n chứ ng. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài Phân tích thực trạng huy động vốn tại maritime Bank, tìm ra được nhược  điểm cần khắc phục. Đề  xuất các giải pháp tăng cường huy động vốn một cách hiệu quả  với chi  phí thấp nhất. Bố cục của luận văn Lời mở đầu Chương 1: Khái quát về vốn và huy động vốn tại NHTM  Chương 2: Thực trạng huy động vốn tại Maritime Bank Chương 3: Giải pháp tăng cường huy động vốn tại Maritime Bank. Kết luận
  3. iii MỤC LỤC Trang  LỜI MỞ ĐẦU                                                                                                        ....................................................................................................     i  MỤC LỤC                                                                                                             .........................................................................................................       iii  DANH SÁCH BẢNG BIỂU                                                                                  ..............................................................................       vi  CÁC CHỮ VIẾT TẮT                                                                                         .....................................................................................       vii CHƯƠNG   1 KHÁI QUÁT VỀ NGUỒN VỐN VÀ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG   THƯƠNG MẠI                                                                                                      ..................................................................................................      1  1.1. NGUỒN VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI                         .....................      1  1.1.1. Vốn chủ sở hữu                                                                                 .............................................................................      1  1.1.2. Vốn huy động                                                                                    ................................................................................      3  1.1.3. Vốn đi vay                                                                                         .....................................................................................      4  1.2. HUY ĐỘNG VỐN                                                                               ...........................................................................      7  1.2.1. Khái niệm huy động vốn                                                                   ...............................................................      7  1.2.2. Các sản phẩm huy động vốn                                                            ........................................................      7 1.3. CÁC YẾU TỐ   ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ  NĂNG HUY ĐỘNG   VỐN CỦA NGÂN HÀNG                                                                        ....................................................................       12  1.3.1. Yếu tố khách quan                                                                           .......................................................................       12  1.3.2. Yếu tố chủ quan                                                                              .........................................................................       15  1.4. VAI TRÒ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTM                                       ...................................       17  KẾT LUẬN CHƯƠNG 1                                                                          ......................................................................       21 CHƯƠNG   2 THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ   PHẦN HÀNG HẢI VIỆT NAM                                                                           .......................................................................       22  2.1. KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI                        ....................       20  2.1.1. Sơ lược quá trình hình thành và phát triển                                      ..................................       20  2.1.2. Cơ cấu tổ chức của NHTM CP Hàng Hải                                     .................................       22
  4. iv 2.1.3. Tiềm lực tài chính của Ngân hàng thương mại cổ  phần Hàng   Hải (MSB)                                                                                                 .............................................................................................       23  2.1.4. Kết quả hoạt động những năm qua                                                ............................................       25  2.2. THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI MSB                                  ..............................       29  2.2.1. Các loại sản phẩm huy động vốn                                                   ...............................................       29  2.2.2. Kết quả huy động vốn tại Ngân hàng                                            ........................................       34  2.3. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA MSB              ..........       41  2.3.1. Những thành quả đạt được                                                             .........................................................       41  2.3.2. Một số hạn chế trong việc huy động vốn của MSB                      ..................       43  2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế                                                   ...............................................       46  KẾT LUẬN CHƯƠNG 2                                                                          ......................................................................       49 CHƯƠNG   3 MỘT SỐ  GIẢI PHÁP NÂNG CAO KHẢ  NĂNG  HUY   ĐỘNG VỐN  TẠI   NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN HÀNG HẢI VIỆT NAM                ............       50 3.1.   ĐỊNH   HƯỚNG   PHÁT   TRIỂN   CỦA   NGÂN   HÀNG   TMCP   TRONG THỜI GIAN TỚI                                                                       ...................................................................       47 3.2. MỘT SỐ  GIẢI PHÁP NÂNG  CAO  KHẢ  NĂNG HUY  ĐỘNG    VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI VIỆT NAM                      ..................       49 3.2.1. Xây dựng sản phẩm tiền gửi kỳ hạn phù hợp với nhu cầu thực    tế của khách hàng                                                                                      ..................................................................................       49  3.2.2. Đẩy mạnh các hoạt động quảng cáo, tiếp thị của Ngân hàng        49 ...      3.2.3. Mở  rộng mạng lưới hoạt động không chỉ  trong nước mà còn   vươn ra thị trường nước ngoài                                                                  ..............................................................       51  3.2.4. Chính sách lãi suất huy động linh hoạt, phù hợp                            ........................       52  3.2.5. Gia tăng tiện ích và tính chất của sản phẩm huy động                  ..............       53  3.2.6. Hạn chế dùng vốn ngắn hạn để cho vay dài hạn                          ......................       55  3.2.7. Một số giải pháp khác                                                                     .................................................................       55  3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ                                                                        ....................................................................       57  3.3.1. Kiến nghị đối với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước                  ..............       57  3.3.2. Kiến nghị đối với NHTMCP Hàng Hải                                          ......................................       59
  5. v  KẾT LUẬN CHƯƠNG 3                                                                          ......................................................................       62  KẾT LUẬN                                                                                                          ......................................................................................................       63  DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO                                                              ..........................................................       65
  6. vi DANH SÁCH BẢNG BIỂU Danh sách các bảng Bảng 2.1. Cho vay và đầu tư trong tổng tài sản                           ...................25 Bảng 2.2. Một số chỉ tiêu hoạt động của MSB..............................................26 Bảng 2.3. Cơ cấu nguồn thu của MSB...........................................................26  Bảng 2.4. Lãi suất huy động tiền gửi tiết kiệm theo tuần............................31 Bảng 2.5. Lãi suất huy động tiền gửi tiết kiệm theo tháng............................31 Bảng 2.6. Bảng lãi suất huy đồng USD..........................................................32 Bảng 2.7. Lãi suất huy động vốn từ chứng chỉ tiền gửi.................................33 Bảng 2.8. Cơ cấu nguồn vốn huy động..........................................................34 Bảng 2.9. Mức tăng giảm nguồn vốn                                            ..................37 Bảng 2.10. Kết quả nguồn vốn huy động theo loại tiền................................38 Bảng 2.11. Kết quả nguồn vốn huy động theo sản phẩm..............................39 Bảng 2.12. Kết quả huy động vốn theo kỳ hạn.............................................40 Bảng 2.13. Cơ cấu cho vay và huy động theo kỳ hạn....................................45 Danh sách các biểu đồ
  7. vii CÁC CHỮ VIẾT TẮT ALCO Ủy ban kiểm soát hoạt động Ngân hàng BCTC Báo cáo tài chính CAR Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu CCTG Chứng chỉ tiền gửi DNNN Doanh nghiệp nhà nước L/C Thư tín dụng Maritime Bank Ngân hàng thương mại cổ phần Hàng Hải Việt Nam MSB Ngân hàng thương mại cổ phần Hàng Hải Việt Nam NH Ngân hàng NHCP Ngân hàng cổ phần NHNN Ngân hàng nhà nước NHTM Ngân hàng thương mại NHTMCP Ngân hàng thương mại cổ phần NHTW Ngân hàng Trung Ương TK Tiết kiệm TT Thanh toán USD Đồng đô la Mỹ VCSH Vốn chủ sở hữu VND Việt Nam đồng
  8. CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ NGUỒN VỐN VÀ HUY ĐỘNG  VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
  9. 1 1.1. NGUỒN VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Khái niệm nguồn vốn: Nguồn vốn của NHTM là những giá trị tiền tệ  do NHTM tạo lập hoặc huy động được, dùng để cho vay, đầu tư, hoặc thực  hiện các dịch vụ  kinh doanh khác. Nó bao gồm: Vốn chủ  sở  hữu, vốn huy  động và vốn vay. 1.1.1. Vốn chủ sở hữu Bao gồm các thành phần chính sau: 1.1.1.1. Nguồn vốn hình thành ban đầu Nguồn vốn ban đầu hay Vốn điều lệ  của mỗi Ngân hàng được hình  thành do tính chất sở hữu của Ngân hàng quyết định. Đối với các NHTM Nhà nước thì 100% vốn ban đầu là vốn do Nhà   nước cấp. Đối với các NHTM cổ  phần thì vốn được hình thành do sự  đóng góp   của các cổ đông dưới hình thức phát hành cổ phiếu. Đối với các NHTM liên doanh thì vốn là do sự  đóng góp của các bên  liên doanh.  Vốn của Ngân hàng tư  nhân lại chính là vốn thuộc sở  hữu của chủ  Ngân hàng. Vốn do chủ sở hữu góp hay được cấp như đã nêu trên gọi là vốn điều   lệ, ngoài ra vốn chủ  sở  hữu của NH còn bao gồm thặng dư  vốn cổ  phần, lợi nhuận chưa phân phối và các quĩ dự trữ.  1.1.1.2. Nguồn bổ sung trong quá trình hoạt động Gia tăng vốn chủ  sở hữu là một hoạt động có ý nghĩa rất quan trọng  đối với mỗi Ngân hàng. Vốn chủ  sở  hữu càng lớn thì uy tín cũng như  sức  
  10. 2 mạnh của Ngân hàng trên thị trường càng lớn. Để tăng vốn chủ  sở hữu, các  Ngân hàng thường lấy từ các nguồn sau: ­ Nguồn từ lợi nhuận: Khi Ngân hàng hoạt động có lợi nhuận thì lãnh   đạo Ngân hàng thường có xu hướng gia tăng vốn chủ  sở  hữu bằng cách   chuyển một phần thu nhập ròng thành VCSH thông qua hình thức lợi nhuận  giữ lại. Việc này có ý nghĩa tích cực với mọi Ngân hàng vì nó góp phần tạo   thêm sự an tâm với các khách hàng, đồng thời giúp Ngân hàng tích luỹ tiền để  nâng cao an toàn hoạt động và đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị  của Ngân   hàng nhằm tạo ra một hình ảnh Ngân hàng đẹp hơn, uy tín và có tiềm lực tài  chính mạnh mẽ hơn. ­ Nguồn vốn  bổ  sung  từ   phát hành thêm cổ   phần ,  góp  thêm,  cấp  thêm… để mở rộng  quy mô hoạt động của Ngân hàng hoặc đáp ứng yêu cầu   gia tăng vốn chủ do Ngân hàng nhà nước quy định. Tuy nhiên nguồn vốn này   không không phải lúc nào cũng có được. Đối với các Ngân hàng Nhà nước,   việc được cấp thêm vốn tuỳ  thuộc vào chính sách của nhà nước mỗi năm.  Còn đối với các Ngân hàng cổ  phần, việc tăng thêm vốn điều lệ  bằng cách   phát hành thêm cổ  phiếu mới đòi hỏi sự  cân nhắc của hội đồng quản trị  Ngân hàng. Không phải lúc nào một Ngân hàng cũng có thể  phát hành thêm  cổ phiếu mới vì việc này có thể gây ra nhiều tác động không tốt như: giá cổ  phiếu Ngân hàng trên thị  trường bị  giảm do hiệu  ứng pha loãng, cổ  tức của   cổ đông ít đi… ­ Các quĩ: Các quỹ của Ngân hàng được lập ra với nhiều mục đích, nhằm hỗ  trợ  cho các hoạt động khác nhau của Ngân hàng. Những quỹ  này đều được  hình thành từ thu nhập của Ngân hàng. Bao gồm những quỹ chính như: Quỹ dự phòng tổn thất: được trích lập hàng năm và được tích lũy lại  nhằm bù đắp những tổn thất đã và sẽ xảy ra. Quỹ bảo toàn vốn: nhằm bù đắp hao mòn của vốn dưới tác động của  lạm phát.
  11. 3 Quỹ  thặng dư:  là phần đánh giá lại tài sản của Ngân hàng và chênh  lệch giữa thị giá với mệnh giá cổ phiếu khi phát hành cổ phiếu mới. Ngoài ra, các Ngân hàng còn có thể  có quỹ  phúc lợi, quỹ  khen thưởng, quỹ  giám đốc… Ta có thể xác định vốn chủ sở hữu của Ngân hàng theo công thức sau:  Vốn điều lệ  Thặng dư vốn  Các  Lợi nhuận  VCSH = (đã cấp hay  + (chỉ có đối với  + quĩ dự  + chưa phân  đã góp) NHCP) trữ phối Tóm lại, vốn chủ  sở  hữu càng lớn, sức chịu  đựng của Ngân hàng  trước những biến động của nền kinh tế  trong giai đoạn khó khăn càng cao  cũng như  khả  năng tạo ra lợi nhuận cho Ngân hàng càng lớn. Tuy nhiên,   không phải lúc nào vốn chủ  sở  hữu lớn cũng tốt vì nếu nó quá lớn thì lợi  nhuận chia cho các cổ đông cũng sẽ giảm, giá cổ phiếu cũng sẽ giảm theo.  1.1.2. Vốn huy động Vốn huy động là bộ  phận lớn nhất trong tổng nguồn vốn của Ngân  hàng thương mại. Với việc huy  động vốn, Ngân hàng có được quyền sử  dụng vốn và có trách nhiệm phải hoàn trả cả gốc lẫn lãi đúng hạn cho người   gửi. Ngân hàng có thể huy động vốn từ  dân cư, các tổ chức kinh tế ­xã hội...   với   nhiều   hình   thức   khác   nhau.  Bao   gồm:   Tiền   gửi   của   cá   nhân,   doanh  nghiệp… dưới các hình thức sau: Tiền gửi giao dịch Tiền gửi tiết kiệm  Tiền gửi có kỳ hạn Phát hành các công cụ nợ Đặc điểm của các loại tiền gửi trên sẽ được nêu tại mục 1.2.2.
  12. 4 1.1.3. Vốn đi vay Bên cạnh việc huy động tiền gửi, nhiều lúc các Ngân hàng cũng phải  đi vay để đảm bảo thanh toán, đảm bảo dự trữ bắt buộc... Các Ngân hàng có  thể: 1.1.3.1. Vay Ngân hàng Trung Ương NHTW là Ngân hàng của các Ngân hàng, là người cho vay cuối cùng   của các NHTM. Thông thường các NHTM và một số tổ  chức tài chính khác   trong nước được NHTW cho phép thành lập đều được hưởng quyền vay tại   Ngân hàng NHTW trong những tình huống thiếu hụt dự  trữ  hoặc quá kẹt   vốn. Đối với các NHTM thì vay mượn tại NHTW  là một dịch vụ  khá tiện  lợi nếu NHTW đang hạ  lãi suất tái chiết khấu, tái cấp vốn trong chính sách  tiền tệ nới lỏng để kích thích đầu tư. Nhưng trường hợp không may diễn ra   là các Ngân hàng đến vay vào lúc NHTW  không muốn khuyến khích sự bành   trướng của tín dụng, hay đang muốn thắt chặt cung  ứng tiền tệ  để  chống   lạm phát, lúc đó, lãi suất chiết khấu, lãi suất tái cấp vốn được đẩy lên cao và   các Ngân hàng sẽ chỉ miễn cưỡng vay trong những tình huống khó khăn đồng  thời sẽ tìm mọi cách để trả nợ nhanh nhất. Những khi ấy, các khoản vay từ  NHTW chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tài sản nợ của các Ngân hàng.  NHTW cấp tín dụng cho các NHTM qua các hình thức: Tái cấp vốn: là hình thức cấp tín dụng có bảo đảm của NHTW cho  các   NHTM   nhằm   cung   ứng   vốn   ngắn   hạn   và   các   phương   tiện  thanh toán cho các Ngân hàng. Tái chiết khấu:  là việc NHTW thực hiện việc mua lại các giấy tờ  có giá còn thời hạn thanh toán và đáng tin cậy thuộc sở hữu của các   Ngân  hàng  theo  tỉ   suất  tái  chiết  khấu  nhất   định.   Thông   thường  NHTW chỉ chiết khấu cho các thương phiếu có chất lượng (có thời  hạn đáo hạn ngắn, khả  năng trả  nợ  cao) và phù hợp với mục tiêu   của NHTW trong từng thời kì. Có hai hình thức tái chiết khấu:
  13. 5 - Tái chiết khấu toàn bộ  thời hạn còn lại: chính là việc NHTW   mua hẳn các giấy tờ có giá ngắn hạn (tái chiết khấu không hoàn  lại). - Tái chiết khấu có kỳ hạn: là việc NHTW mua lại các giấy tờ có   giá kèm theo cam kết của tổ chức bán giấy tờ  đó là sẽ  mua lại   vào một ngày nhất định. Nếu đến hạn mà tổ chức tín dụng không  mua lại thì NHNN sẽ  là chủ  sở  hữu hợp pháp giấy tờ  có giá,  được hưởng toàn bộ các quyền và lợi ích phát sinh. Thế chấp hay ứng trước có bảo đảm hoặc không có bảo đảm: Đây   là hình thức cho vay thời hạn ngắn, con nợ không bán các phiếu nợ  cho NHTW mà chỉ đem gửi các phiếu đó làm vật bảo đảm cho việc   vay tiền. Ở  Việt Nam hiện nay, có các loại cho vay của NHTW đối với các   NHTM như sau: Cho vay bổ sung nguồn vốn tín dụng ngắn hạn : là hình thức tài trợ  vốn theo kế  hoạch, chỉ  phân phối đối với các Ngân hàng thương  mại quốc doanh. Chiết khấu và tái chiết khấu kho bạc, khế  ước mà các Ngân hàng  đã cho khách hàng vay nhưng chưa đáo hạn và các thương phiếu. Cho vay bổ sung thanh toán bù trừ của các tổ chức tín dụng.  1.1.3.2. Vay trên thị trường liên Ngân hàng Khi vay tiền từ  NHTW để  đáp  ứng thiếu hụt dự  trữ  hay chi trả  cấp   bách gặp phải khó khăn do lãi suất tái chiết khấu quá cao hoặc điều kiện vay  mượn quá chặt chẽ.. các NHTM thường vay mượn lẫn nhau trên thị  trường  liên Ngân hàng. Quá trình vay mượn này rất đơn giản. Ngân hàng vay chỉ cần   liên hệ  trực tiếp với Ngân hàng cho vay hoặc thông qua Ngân hàng đại lý   (hoặc NHTW). Khoản vay có thể  không cần bảo đảm hoặc được bảo đảm 
  14. 6 bằng các chứng khoán của kho bạc. Thông thường, các Ngân hàng đang có  dự trữ vượt yêu cầu sẽ sẵn lòng cho các Ngân hàng khác vay để tìm kiếm lãi  suất cao hơn. Ngược lại, các Ngân hàng đang thiếu hụt dự  trữ  có nhu cầu   vay mượn tức thời để đảm bảo thanh khoản. Việc vay mượn giữa các Ngân   hàng là hoạt động thường xuyên và là một kênh huy động vốn tốt cho các   Ngân hàng trong những trường hợp cần vốn khẩn cấp và thời hạn ngắn. 1.1.3.3. Vay nợ khác Ngoài những nguồn vốn đi vay cơ  bản trên, Ngân hàng còn có các  nguồn vốn vay khác như: Nguồn uỷ thác: NHTM thực hiện các dịch vụ uỷ thác như uỷ thác cho  vay, uỷ thác đầu tư….Trong đó, Uỷ  thác đầu tư  là dịch vụ  khá hấp dẫn của   Ngân hàng. Với dịch vụ này, khách hàng uỷ  thác tiền bạc, tài sản của mình   cho Ngân hàng tiến hành đầu tư  vào những dự  án khả  thi để  sinh lãi. Ngân   hàng với lợi thế  về  uy tín và thông tin cũng như  khả  năng thẩm định dự  án   tốt sẽ  tiến hành hoạt động đầu tư  có hiệu quả  hơn, mang lại thu nhập cho   khách hàng, đồng thời thu lời cho chính mình qua phí dịch vụ. Trong tương   lai, dịch vụ Uỷ thác đầu tư hứa hẹn rất phát triển, là một nguồn thu hút vốn   khá tốt và trở thành một sản phẩm cạnh tranh hấp dẫn không kém sản phẩm  tiền gửi. Nguồn trong thanh toán: Các hoạt động thanh toán không dùng tiền  mặt có thể hình thành nguồn trong thanh toán (séc trong quá trình chi trả, tiền   ký quỹ  L/C…). Đặc điểm của nguồn này là thời gian tồn tại ngắn vì phần   lớn chúng đều ở trong trạng thái chờ luân chuyển, do đó, các Ngân hàng ít khi   sử dụng chúng để cho vay lâu dài mà chỉ để bổ sung thêm nguồn ở thời điểm   hiện tại. Nguồn khác: Các khoản nợ  khác như  Thuế  chưa nộp, lương cán bộ  nhân  viên  chưa   trả…Đây  là   nguồn   mà   Ngân  hàng  tạm   thời   chiếm   dụng,   không có  ảnh hưởng đáng kể  tới nguồn vốn cũng như  hoạt động huy động  
  15. 7 vốn của Ngân hàng. 1.2. HUY ĐỘNG VỐN 1.2.1. Khái niệm huy động vốn Huy động vốn là việc các NH vay nợ  từ  nền kinh tế, nội dung khóa  luận này tập trung vào việc gia tăng các loại nguồn như: tiền gửi giao dịch,  tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi kỳ hạn và phát hành các công cụ nợ. 1.2.2. Các sản phẩm huy động vốn Vốn huy động có ý nghĩa quyết định đến khả năng hoạt động của mỗi   Ngân hàng nên nghiệp vụ  huy động vốn là nghiệp vụ  quan trọng của Ngân  hàng thương mại. Các hình thức huy động vốn  ảnh hưởng rất lớn đến qui   mô và cơ  cấu vốn huy động được, vì vậy, việc đưa ra các hình thức huy   động phù hợp, linh hoạt là điều hết sức cần thiết đối với các Ngân hàng, bởi   như vậy họ mới khai thác được hết các nguồn vốn từ các doanh nghiệp và cá  nhân trong mọi thành phần kinh tế. Nguồn tiền được truyền tải đến Ngân  hàng theo nhiều kênh khác nhau, với các hình thức phân loại khác nhau. 1.2.1.1. Phân loại sản phẩm theo mục đích huy động Nếu phân loại theo mục đích huy động thì bao gồm các hình thức sau:  Tiền gửi giao dịch Đây là tiền của doanh nghiệp hoặc cá nhân gửi vào Ngân hàng nhằm  mục đích chi trả tiền hàng hóa dịch vụ. Đặc điểm của tiền gửi giao dịch: Là nguồn vốn có chi phí thấp Khách hàng gửi tiền nhằm mục đích thanh toán và được sử  dụng  các phương tiện thanh toán. Khách hàng được gửi tiền vào hoặc rút tiền ra bất kỳ  lúc nào mà  không cần phải báo trước.
  16. 8 Là khoản tiền gửi ít nhạy cảm với lại suất vì mục đích gửi tiền  không phải là kiếm lợi từ lãi suất.  Tiền gửi tiết kiệm Tiền gửi tiết kiệm là loại tiền gửi khách hàng gửi vào nhằm mục đích  để dành, an toàn và sinh lời. Do lượng tiền nhàn rỗi này của dân cư được gửi   với thời gian cố  định nên đây là lượng vốn chiếm tỷ  trọng lớn và rất quan  trọng cho Ngân hàng sử dụng trong hoạt động kinh doanh của mình.  Hơn nữa  những cuộc khủng hoảng tài chính ­ tiền tệ  của các nước trong khu vực và  trên thế  giới thời gian qua đã minh chứng rằng nước ta không thể  và không   nên hoàn toàn mong đợi sự  tăng trưởng, phát triển nhanh và vững chắc nhờ  vào nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài mà phải tích cực mở rộng công tác huy  động vốn từ nội bộ nền kinh tế trong nước. Thực tế cho thấy, một nền kinh   tế phát triển ổn định và bền vững khi nguồn tiền để đầu tư chủ yếu phải là   từ tiết kiệm của dân chúng, tiết kiệm của nền kinh tế. Đây cũng là một dạng của tiền gửi có kỳ hạn nhưng có một số điểm  khác biệt theo quy định của văn bản pháp luật mà Ngân hàng Nhà nước quy  định. Đặc điểm của tiền gửi tiết kiệm: Khách hàng gửi tiền vào NH để  để  dành hoặc tích lũy dần thu   nhập của mình. Khách hàng gửi tiền vào NH với mục đích an toàn và sinh lời.  Khách hàng không được sử dụng các phương tiện thanh toán.  Tiền gửi có kỳ hạn Tiền gửi có kỳ hạn là loại tiền gửi của cá nhân, doanh nghiệp, những   chủ  thể  đã kế  hoạch hóa được dòng tiền trong tương lai. Nguồn vốn này  thường có kỳ  hạn xác định trước với một lãi suất cao hơn nhiều so với lãi   suất của tiền gửi giao dịch. Về nguyên tắc, khách hàng sẽ không thể rút tiền 
  17. 9 ra trước hạn được nhưng trên thực tế, do qui luật cạnh tranh chi phối, nhiều   NHTM vẫn cho phép khách hàng rút tiền ra trước hạn nhưng được hưởng lãi  suất thấp để có thể huy động được nhiều vốn hơn.  Mục đích gửi tiền có kỳ  hạn khác hẳn với tiền gửi không kỳ  hạn,  ở  chỗ tiền gửi không kỳ hạn không phải là tiền để dành mà là bộ phận tiền tệ  đang chờ thanh toán trong khi mục đích của khách hàng gửi tiền có kỳ hạn là  để hưởng lãi. Đây là nguồn vốn tín dụng mang tính chất ổn định và được các Ngân   hàng sử dụng một cách chủ động để cho vay.  Phát hành các công cụ nợ Để   huy   động   được   lượng   vốn   dồi   dào   đáp   ứng   nhu   cầu   cho   vay  thường xuyên (đặc biệt là cho vay trung và dài hạn), bên cạnh việc thu hút  tiền gửi, các Ngân hàng thường chủ  động đi vay trên thị  trường vốn. Cũng  giống như  các doanh nghiệp, Ngân hàng vay mượn bằng cách phát hành các   giấy nợ (kì phiếu, tín phiếu, trái phiếu ) trên thị trường. Thông thường đây là   các khoản vay được đảm bảo bằng chính uy tín của Ngân hàng, nên những   Ngân hàng lớn có uy tín hoặc trả  lãi suất cao hơn sẽ  vay được nhiều hơn.   Các   Ngân   hàng   nhỏ   thường   khó   vay   mượn   trực   tiếp   bằng   cách   này   mà  thường phải thông qua Ngân hàng đại lý hoặc được sự  bảo lãnh của một  Ngân hàng khác.  Nguồn vốn từ  phát hành các công cụ  nợ  tương đối  ổn định và  được  sử dụng cho một mục đích nhất định. Lãi suất của các công cụ nợ phụ thuộc   vào sự cấp thiết của việc huy động vốn nên thường cao hơn lãi suất tiền gửi   có kỳ hạn thông thường. Các  công cụ  nợ  do Ngân hàng thương mại phát hàng bao gồm tín   phiếu, trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu. Đặc điểm chung của các loại công cụ  nợ  trên là có tính  ổn định và  Ngân hàng có thể chủ động trong việc sử dụng nguồn vốn này. Ngoài ra, nó  
  18. 10 cũng có tính thanh khoản khá cao, vì người mua công cụ  nợ  có thể  chuyển  nhượng, cầm cố… khi có nhu cầu về  vốn mà các công cụ  nợ  này chưa đáo  hạn thanh toán. Do đó, vốn thu đượ c từ  phát hành chứng các công cụ  này  giúp Ngân hàng chủ  động trong vi ệc kinh doanh h ơn so v ới v ốn t ừ  ti ền   gửi có kỳ  hạn, nhưng thường có mức lãi suất cao hơn, tốn chi phí cho việc   in  ấn, phát hành, mất nhiều thời gian hơn và quy mô khách hàng cũng nhỏ  hơn. Tín phiếu Ngân hàng (Bill): là loại công cụ  nợ  ngắn hạn (có thời  hạn từ  12 tháng trở  xuống) được Ngân hàng phát hành trên thị  trường tiền tệ  nhằm huy động vốn để  tài trợ  cho các mục tiêu  ngắn hạn, như  bổ  sung vốn tạm thời thiếu hụt, cho vay ngắn   hạn,...  Trái phiếu Ngân hàng (Bond): là loại công cụ nợ trung và dài hạn,  được phát hành trên thị  trường vốn nhằm tài trợ  cho các mục tiêu  lâu dài, như khi cần tăng vốn điều lệ, bổ sung vốn để đầu tư, liên   doanh, liên kết hay cho vay các dự án có thời hạn vay dài,… Chứng chỉ tiền gửi (CD – Certificate of Deposit):  chứng thực việc  khách hàng có gửi tiền vào Ngân hàng. Đối với những ng ườ i s ở  hữu, nó là một khoản đầu tư, một khoản cho Ngân hàng vay  với lãi suất cố  định.   Đây là loại vốn ngắn h ạn, thườ ng dùng  để   giải  quyết   những   nhu   c ầu  v ề   ti ền   m ặt.   Lo ại   tài   sả n  nợ  này, đối với Ngân hàng là một hình thức của tiền g ửi có kỳ  hạn, điểm khác biệt là nó được in sẵn mệnh giá và thời gian đáo  hạn. 1.2.1.2. Phân loại sản phẩm theo đối tượng khách hàng Khách hàng là nhân tố  cực kỳ  quan trọng trong hoạt động của Ngân  hàng, tuy nhiên các đối tượng khách hàng lại rất đa dạng. Chính vì vậy, hoạt  động của Ngân hàng sẽ  được tổ  chức theo nhiều hình thức khác nhau, tuỳ 
  19. 11 thuộc vào từng đối tượng cụ thể. Đối với hoạt động huy động vốn, dựa theo   đối tượng khách hàng, có thể  chia thành các hình thức sau: Tiền gửi của cá  nhân; Tiền gửi của doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế khác.  Tiền gửi của cá nhân Khách hàng cá nhân chiếm một phần rất lớn trong đối tượng phục vụ  và nhắm đến của Ngân hàng. Chính vì vậy, các hoạt động dịch vụ của Ngân   hàng với đối tượng khách hàng này cũng rất đa dạng và phong phú, đặc biệt   đối với hoạt động huy động vốn. Với mục đích gửi tiền chủ  yếu là tiết   kiệm, an toàn và sinh lợi, khách hàng cá nhân đã đem lại một lượng vốn huy   động đáng kể cho Ngân hàng với số tiền nhãn rỗi của mình.   Tiền gửi của doanh nghiệp Không chỉ khách hàng cá nhân mới đóng vai trò quan trọng trong hoạt  động của Ngân hàng mà các doanh nghiệp cũng như các tố chức kinh tế khác  cũng góp phần tạo nên sự đa dạng trong hoạt động của Ngân hàng. Trong hoạt động huy động vốn của Ngân hàng, lượng vốn huy động   từ  khách hàng là doanh nghiệp và các tổ  chức kinh tế khác cũng chiếm một   tỷ trọng lớn. Tuy nhiên mục đích gửi tiền của đối tượng khách hàng này khác so  với khách hàng cá nhân nên Ngân hàng chỉ sử dụng được một phần nhỏ trong  lượng vốn huy động được, đó là số  dư  trên tài khoản của các doanh nghiệp   cũng như  của các tổ  chức kinh tế. Bởi vì mục đích gửi tiền của đối tượng   khách hàng này là sử  dụng các phương tiện thanh toán cũng như  tiến hành  các giao dịch khác thời gian gửi là không cố  định vì vậy gây khó khăn cho  Ngân hàng trong việc đem đi đầu tư  sinh lời. Tuy nhiên, không phải lúc nào  các doanh nghiệp cũng gửi tiền với mục đích thanh toán, bởi số tiền nhãn rỗi   sẽ  được hưởng lãi cao hơn rất nhiều nếu doanh nghiệp gửi tiền gửi có kỳ  hạn. Hiện nay, một số Ngân hàng còn cho phép khách hàng doanh nghiệp mở  tài khoản tiết kiệm, tuy chưa chiếm tỷ trọng lớn trong tổng ngu ồn huy động 
  20. 12 nhưng đó cũng là một cách huy động có tính cạnh tranh và có tiềm năng phát  triển trong tương lai.  Tiền gửi của các tổ chức tín dụng khác Thông thường, tiền gửi của các tổ  chức tín dụng khác là vốn vay của   Ngân hàng thương mại đối với các tổ  chức đó nhằm tạo thanh khoản cho  Ngân hàng. Ngoài ra, một phần rất lớn khoản tiền gửi đó là nhằm mục đích   đảm bảo sự  thanh toán thuận tiện cho các khách hàng có nhu cầu sử  dụng  dịch vụ của nhiều Ngân hàng khác nhau và có giao dịch với nhiều Ngân hàng.  Tuy nhiên trong một số trường hợp, với những Ngân hàng có lượng vốn huy   động lớn, họ có thể đem gửi tại các Ngân hàng khác nhằm mục đích hưởng  một phần lãi, và giảm bớt được một phần chi phí, đem lại lợi nhuận cao hơn   cho Ngân hàng. 1.3. CÁC YẾU TỐ  ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ  NĂNG HUY ĐỘNG VỐN  CỦA NGÂN HÀNG 1.3.1. Yếu tố khách quan Đây là các yếu tố bên ngoài mà khi tác động đến, các Ngân hàng hầu  như  không thể chống đỡ  được, đây là các rủi ro không thể  tránh khỏi. Ngân  hàng chỉ  có thể  nhận thức, dự  báo và tìm cách giảm thiểu các rủi ro khi nó   xảy ra. 1.3.1.1. Pháp luật, chính sách của Nhà nước Pháp luật được đặt ra là để điều chỉnh mọi quan hệ xã hội. Do vậy tất   cả  mọi hoạt động của Ngân hàng đều chịu sự điều chỉnh của luật pháp. Cụ  thể là Luật các tổ chức tín dụng (ban hành năm 1997 và sửa đổi, bổ sung năm  2004), Pháp lệnh Ngân hàng, hợp tác xã tín dụng và công ty tài chính (1990),  Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (1998), các văn bản pháp luật khác như:   chỉ thị, thông tư...của Chính phủ, NHTW. Chúng ta không thể  phủ  nhận lĩnh  vực hoạt động của Ngân hàng là vô cùng quan trọng trong nền kinh tế, vì vậy 

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản