QU C H IỐ Ộ C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ
Đc l p - T do - H nh phúcộ ậ ự ạ
Lu t s : 58/2014/QH13ậ ố Hà N i, ngày 20 tháng 11 năm 2014ộ
LU TẬ
B o hi m xã h iả ể ộ
Căn c Hi n pháp n c C ng hòa xã h i ch nghĩa Vi t Nam;ứ ế ướ ộ ộ ủ ệ
Qu c h i ban hành Lu t B o hi m xã h i.ố ộ ậ ả ể ộ
CH NG IƯƠ
NH NG QUY ĐNH CHUNGỮ Ị
Đi u 1ề. Ph m vi đi u ch nhạ ề ỉ
Lu t này quy đnh ch đ, chính sách b o hi m xã h i; quy n và tráchậ ị ế ộ ả ể ộ ề
nhi m c a ng i lao đng, ng i s d ng lao đng; c quan, t ch c, cáệ ủ ườ ộ ườ ử ụ ộ ơ ổ ứ
nhân có liên quan đn b o hi m xã h i, t ch c đi di n t p th lao đng, tế ả ể ộ ổ ứ ạ ệ ậ ể ộ ổ
ch c đi di n ng i s d ng lao đng; c quan b o hi m xã h i; qu b oứ ạ ệ ườ ử ụ ộ ơ ả ể ộ ỹ ả
hi m xã h i; th t c th c hi n b o hi m xã h i và qu n lý nhà n c v b oể ộ ủ ụ ự ệ ả ể ộ ả ướ ề ả
hi m xã h i. ể ộ
Đi u 2.ề Đi t ng áp d ng ố ượ ụ
1. Ng i lao đng là công dân Vi t Nam thu c đi t ng tham gia b oườ ộ ệ ộ ố ượ ả
hi m xã h i b t bu c, bao g m:ể ộ ắ ộ ồ
a) Ng i làm vi c theo h p đng lao đng không xác đnh th i h n,ườ ệ ợ ồ ộ ị ờ ạ
h p đng lao đng ợ ồ ộ xác đnh th i h n, h p đng lao đng theo mùa v ho cị ờ ạ ợ ồ ộ ụ ặ
theo m t công vi c nh t đnh có th i h n t đ 03 tháng đn d i 12 tháng,ộ ệ ấ ị ờ ạ ừ ủ ế ướ
k c ể ả h p đng lao đng đc ký k t gi a ng i s d ng lao đng v iợ ồ ộ ượ ế ữ ườ ử ụ ộ ớ
ng i đi di n theo pháp lu t c a ng i ườ ạ ệ ậ ủ ườ d i 15 tu i theo quy đnh c a phápướ ổ ị ủ
lu t v lao đng;ậ ề ộ
b) Ng i làm vi c theo h p đng lao đng ườ ệ ợ ồ ộ có th i h n t đ 01 thángờ ạ ừ ủ
đn d i 03 tháng;ế ướ
c) Cán b , công ch c, viên ch c;ộ ứ ứ
d) Công nhân qu c phòng, công nhân công an, ng i làm công tác khácố ườ
trong t ch c c y u;ổ ứ ơ ế
đ) Sĩ quan, quân nhân chuyên nghi p quân đi nhân dân; sĩ quan, h sĩệ ộ ạ
quan nghi p v , sĩ quan, h sĩ quan chuyên môn k thu t công an nhân dân;ệ ụ ạ ỹ ậ
ng i làm công tác c y u h ng l ng nh đi v i quân nhân; ườ ơ ế ưở ươ ư ố ớ
e) H sĩ quan, chi n sĩ quân đi nhân dân; h sĩ quan, chi n sĩ công anạ ế ộ ạ ế
nhân dân ph c v có th i h n; h c viên quân đi, công an, c y u đang theoụ ụ ờ ạ ọ ộ ơ ế
h c đc h ng sinh ho t phí;ọ ượ ưở ạ
g) Ng i đi làm vi c n c ngoài theo h p đng quy đnh t i Lu tườ ệ ở ướ ợ ồ ị ạ ậ
ng i lao đng Vi t Nam đi làm vi c n c ngoài theo h p đng;ườ ộ ệ ệ ở ướ ợ ồ
h) Ng i qu n lý doanh nghi p, ng i qu n lý đi u hành h p tác xã cóườ ả ệ ườ ả ề ợ
h ng ti n l ng;ưở ề ươ
i) Ng i ho t đng không chuyên trách xã, ph ng, th tr n.ườ ạ ộ ở ườ ị ấ
2. Ngưi lao đng là công dân n c ngoài vào làm vi c t i Vi t Namờ ộ ướ ệ ạ ệ
có gi y phép lao đng ho c ch ng ch hành ngh ho c gi y phép hành nghấ ộ ặ ứ ỉ ề ặ ấ ề
do c quan có th m quy n c a Vi t Nam c p đc tham gia b o hi m xã h iơ ẩ ề ủ ệ ấ ượ ả ể ộ
b t bu c theo quy đnh c a Chính ph . ắ ộ ị ủ ủ
3. Ng i s d ng lao đng tham gia b o hi m xã h i b t bu c baoườ ử ụ ộ ả ể ộ ắ ộ
g m c quan nhà n c, đn v s nghi p, đn v vũ trang nhân dân; t ch cồ ơ ướ ơ ị ự ệ ơ ị ổ ứ
chính tr , t ch c chính tr - xã h i, t ch c chính tr xã h i - ngh nghi p, tị ổ ứ ị ộ ổ ứ ị ộ ề ệ ổ
ch c xã h i - ngh nghi p, t ch c xã h i khác; c quan, t ch c n c ngoài,ứ ộ ề ệ ổ ứ ộ ơ ổ ứ ướ
t ch c qu c t ho t đng trên lãnh th Vi t Nam; doanh nghi p, h p tác xã,ổ ứ ố ế ạ ộ ổ ệ ệ ợ
h kinh doanh cá th , t h p tác, t ch c khác và cá nhân có thuê m n, sộ ể ổ ợ ổ ứ ướ ử
d ng lao đng theo h p đng lao đng.ụ ộ ợ ồ ộ
4. Ng i tham gia b o hi m xã h i t nguy n là công dân Vi t Nam ườ ả ể ộ ự ệ ệ từ
đ 15 tu i tr lên và ủ ổ ở không thu c đi t ng quy đnh t i kho n 1 Đi u này.ộ ố ượ ị ạ ả ề
5. C quan, t ch c, cá nhân có liên quan đn b o hi m xã h i.ơ ổ ứ ế ả ể ộ
Các đi t ng quy đnh t i các kho n 1, 2 và 4 Đi u này sau đây g iố ượ ị ạ ả ề ọ
chung là ng i lao đng.ườ ộ
Đi u 3.ề Gi i thích t ngả ừ ữ
Trong Lu t này, các t ng d i đây đc hi u nh sau:ậ ừ ữ ướ ượ ể ư
1. B o hi m xã h iả ể ộ là s b o đm thay th ho c bù đp m t ph n thuự ả ả ế ặ ắ ộ ầ
nh p c a ng i lao đng khi h b gi m ho c m t thu nh p do m đau, thaiậ ủ ườ ộ ọ ị ả ặ ấ ậ ố
s n, tai n n lao đng, b nh ngh nghi p, h t tu i lao đng ho c ch t, trên cả ạ ộ ệ ề ệ ế ổ ộ ặ ế ơ
s đóng vào qu b o hi m xã h i. ở ỹ ả ể ộ
2. B o hi m xã h iả ể ộ b t bu cắ ộ là lo i hình b o hi m xã h i do Nhà n cạ ả ể ộ ướ
t ch c mà ng i lao đng và ng i s d ng lao đng ph i tham gia.ổ ứ ườ ộ ườ ử ụ ộ ả
3. B o hi m xã h i t nguy nả ể ộ ự ệ là lo i hình b o hi m xã h i do Nhàạ ả ể ộ
n c t ch c mà ng i tham gia đc l a ch n m c đóng, ph ng th c đóngướ ổ ứ ườ ượ ự ọ ứ ươ ứ
phù h p v i thu nh p c a mình và Nhà n c có chính sách h tr ti n đóngợ ớ ậ ủ ướ ỗ ợ ề
b o hi m xã h i đ ng i tham gia h ng ch đ h u trí và t tu t.ả ể ộ ể ườ ưở ế ộ ư ử ấ
4. Qu b o hi m xã h iỹ ả ể ộ là qu tài chính đc l p v i ngân sách nhàỹ ộ ậ ớ
2
n c, đc hình thành t đóng góp c a ng i lao đng, ng i s d ng laoướ ượ ừ ủ ườ ộ ườ ử ụ
đng và có s h tr c a Nhà n c.ộ ự ỗ ợ ủ ướ
5. Th i gian đóng b o hi m xã h iờ ả ể ộ là th i gian đc tính t khi ng iờ ượ ừ ườ
lao đng b t đu đóng b o hi m xã h i cho đn khi d ng đóng. Tr ng h pộ ắ ầ ả ể ộ ế ừ ườ ợ
ng i lao đng đóng b o hi m xã h i không liên t c thì th i gian đóng b oườ ộ ả ể ộ ụ ờ ả
hi m xã h i là t ng th i gian đã đóng b o hi m xã h i.ể ộ ổ ờ ả ể ộ
6. Thân nhân là con đ, con nuôi, v ho c ch ng, cha đ, m đ, chaẻ ợ ặ ồ ẻ ẹ ẻ
nuôi, m nuôi, cha v ho c cha ch ng, m v ho c m ch ng c a ng iẹ ợ ặ ồ ẹ ợ ặ ẹ ồ ủ ườ
tham gia b o hi m xã h i ho c thành viên khác trong gia đình mà ng i thamả ể ộ ặ ườ
gia b o hi m xã h i đang có nghĩa v nuôi d ng theo quy đnh c a pháp lu tả ể ộ ụ ưỡ ị ủ ậ
v hôn nhân và gia đình.ề
7. B o hi m h u trí b sungả ể ư ổ là chính sách b o hi m xã h i mang tínhả ể ộ
ch t t nguy n nh m m c tiêu b sung cho ch đ h u trí trong b o hi m xãấ ự ệ ằ ụ ổ ế ộ ư ả ể
h i b t bu c, có c ch t o l p qu t s đóng góp c a ng i lao đng vàộ ắ ộ ơ ế ạ ậ ỹ ừ ự ủ ườ ộ
ng i s d ng lao đng d i hình th c tài kho n ti t ki m cá nhân, đcườ ử ụ ộ ướ ứ ả ế ệ ượ
b o toàn và tích lũy thông qua ho t đng đu t theo quy đnh c a pháp lu t.ả ạ ộ ầ ư ị ủ ậ
Đi u 4.ề Các ch đ b o hi m xã h i ế ộ ả ể ộ
1. B o hi m xã h i b t bu c có các ch đ sau đây:ả ể ộ ắ ộ ế ộ
a) m đau;Ố
b) Thai s n;ả
c) Tai n n lao đng, b nh ngh nghi p;ạ ộ ệ ề ệ
d) H u trí;ư
đ) T tu t.ử ấ
2. B o hi m xã h i t nguy n có các ch đ sau đây:ả ể ộ ự ệ ế ộ
a) H u trí;ư
b) T tu t.ử ấ
3. B o hi m h u trí b sung do Chính ph quy đnh. ả ể ư ổ ủ ị
Đi u 5.ề Nguyên t c b o hi m xã h iắ ả ể ộ
1. M c h ng b o hi m xã h i đc tính trên c s m c đóng, th iứ ưở ả ể ộ ượ ơ ở ứ ờ
gian đóng b o hi m xã h i và có chia s gi a nh ng ng i tham gia b oả ể ộ ẻ ữ ữ ườ ả
hi m xã h i. ể ộ
2. M c đóng b o hi m xã h i b t bu c đc tính trên c s ti n l ngứ ả ể ộ ắ ộ ượ ơ ở ề ươ
tháng c a ng i lao đng. M c đóng b o hi m xã h i t nguy n đc tínhủ ườ ộ ứ ả ể ộ ự ệ ượ
trên c s m c thu nh p tháng do ng i lao đng l a ch n.ơ ở ứ ậ ườ ộ ự ọ
3. Ng i lao đng v a có th i gian đóng b o hi m xã h i b t bu c v aườ ộ ừ ờ ả ể ộ ắ ộ ừ
có th i gian đóng b o hi m xã h i t nguy n đc h ng ch đ h u trí vàờ ả ể ộ ự ệ ượ ưở ế ộ ư
ch đ t tu t trên c s th i gian đã đóng b o hi m xã h i. Th i gian đóngế ộ ử ấ ơ ở ờ ả ể ộ ờ
b o hi m xã h i đã đc tính h ng b o hi m xã h i m t l n thì không tínhả ể ộ ượ ưở ả ể ộ ộ ầ
3
vào th i gian làm c s tính h ng các ch đ b o hi m xã h i.ờ ơ ở ưở ế ộ ả ể ộ
4. Qu b o hi m xã h i đc qu n lý t p trung, th ng nh t, công khai,ỹ ả ể ộ ượ ả ậ ố ấ
minh b ch; đc s d ng đúng m c đích và đc h ch toán đc l p theo cácạ ượ ử ụ ụ ượ ạ ộ ậ
qu thành ph n, các nhóm đi t ng th c hi n ch đ ti n l ng do Nhàỹ ầ ố ượ ự ệ ế ộ ề ươ
n c quy đnh và ch đ ti n l ng do ng i s d ng lao đng quy t đnh.ướ ị ế ộ ề ươ ườ ử ụ ộ ế ị
5. Vi c th c hi n b o hi m xã h i ph i đn gi n, d dàng, thu n ti n,ệ ự ệ ả ể ộ ả ơ ả ễ ậ ệ
b o đm k p th i và đy đ quy n l i c a ng i tham gia b o hi m xã h i.ả ả ị ờ ầ ủ ề ợ ủ ườ ả ể ộ
Đi u 6.ề Chính sách c a Nhà n c đi v i b o hi m xã h iủ ướ ố ớ ả ể ộ
1. Khuy n khích, t o đi u ki n đ c quan, t ch c, cá nhân tham giaế ạ ề ệ ể ơ ổ ứ
b o hi m xã h i. ả ể ộ
2. H tr ng i tham gia b o hi m xã h i t nguy nỗ ợ ườ ả ể ộ ự ệ .
3. B o h qu b o hi m xã h i và có bi n pháp b o toàn, tăng tr ngả ộ ỹ ả ể ộ ệ ả ưở
qu . ỹ
4. Khuy n khích ng i s d ng lao đng và ng i lao đng tham giaế ườ ử ụ ộ ườ ộ
b o hi m h u trí b sung.ả ể ư ổ
5. u tiênƯ đu t phát tri n công ngh ầ ư ể ệ thông tin trong qu n lý b o hi m ả ả ể xã
h iộ.
Đi u 7.ề N i dung qu n lý nhà n c v b o hi m xã h iộ ả ướ ề ả ể ộ
1. Ban hành, t ch c ổ ứ th c hi n văn b n pháp lu t, chi n l c, chính sáchự ệ ả ậ ế ượ
b o hi m xã h i.ả ể ộ
2. Tuyên truy n, ph bi n chính sách, pháp lu t v b o hi m xã h i.ề ổ ế ậ ề ả ể ộ
3. Th c hi n công tác th ng kê, thông tin v b o hi m xã h i.ự ệ ố ề ả ể ộ
4. T ch c b máy th c hi n b o hi m xã h i; đào t o, t p hu nổ ứ ộ ự ệ ả ể ộ ạ ậ ấ
ngu n nhân l c làm công tác b o hi m xã h i.ồ ự ả ể ộ
5. Qu n lý v thu, chi, b o toàn, phát tri n và cân đi qu b o hi m xãả ề ả ể ố ỹ ả ể
h i.ộ
6. Thanh tra, ki m tra vi c ch p hành pháp lu t v b o hi m xã h i;ể ệ ấ ậ ề ả ể ộ
gi i quy t khi u n i, t cáo và x lý vi ph m pháp lu t v b o hi m xã h i.ả ế ế ạ ố ử ạ ậ ề ả ể ộ
7. H p tác qu c t v b o hi m xã h i.ợ ố ế ề ả ể ộ
Đi u 8.ề C quan qu n lý nhà n c v b o hi m xã h iơ ả ướ ề ả ể ộ
1. Chính ph th ng nh t qu n lý nhà n c v b o hi m xã h i.ủ ố ấ ả ướ ề ả ể ộ
2. B Lao đng - Th ng binh và Xã h i ch u trách nhi m tr c Chínhộ ộ ươ ộ ị ệ ướ
ph th c hi n qu n lý nhà n c v b o hi m xã h i. ủ ự ệ ả ướ ề ả ể ộ
3. B , c quan ngang b trong ph m vi nhi m v , quy n h n c a mìnhộ ơ ộ ạ ệ ụ ề ạ ủ
th c hi n qu n lý nhà n c v b o hi m xã h i.ự ệ ả ướ ề ả ể ộ
4. B o hi m xã h i Vi t Nam tham gia, ph i h p v i B Lao đng –ả ể ộ ệ ố ợ ớ ộ ộ
Th ng binh và Xã h i, B Tài chính, y ban nhân dân t nh, thành ph tr cươ ộ ộ Ủ ỉ ố ự
4
thu c trung ng (sau đây g i chung là c p t nh) th c hi n qu n lý v thu,ộ ươ ọ ấ ỉ ự ệ ả ề
chi, b o toàn, phát tri n và cân đi qu b o hi m xã h i.ả ể ố ỹ ả ể ộ
5. U ban nhân dân các c p th c hi n qu n lý nhà n c v b o hi mỷ ấ ự ệ ả ướ ề ả ể
xã h i trong ph m vi đa ph ng theo phân c p c a Chính ph .ộ ạ ị ươ ấ ủ ủ
Đi u 9.ề Hi n đi hóa qu n lý b o hi m xã h iệ ạ ả ả ể ộ
1. Nhà nước khuyến khích đầu tư phát triển công nghệ và phương
tiện kỹ thuật tiên tiến để quản lý, thực hiện bảo hiểm xã hội.
2. Đến năm 2020, hoàn thành việc xây dựng và vận hành cơ sở
dữ liệu điện tử về quản lý bảo hiểm xã hội trong phạm vi cả nước.
Đi u ề10. Trách nhi m c aệ ủ B tr ng ộ ưở B Lao đng - Th ng binhộ ộ ươ
và Xã h iộ v b o hi m ề ả ể xã h iộ
1. Xây d ng chi n l c, quy ho ch, k ho ch phát tri n b o hi m xãự ế ượ ạ ế ạ ể ả ể
h iộ.
2. Xây d ng chính sách, pháp lu t v b o hi m xã h i; ự ậ ề ả ể ộ trình c quanơ
nhà n c có th m quy n ban hành ho c ban hành theo th m quy n văn b nướ ẩ ề ặ ẩ ề ả
pháp lu t v b o hi m xã h i.ậ ề ả ể ộ
3. Xây d ng và trình Chính ph ự ủ ch tiêuỉ phát tri n đi t ng tham giaể ố ượ
b o hi m xã h i.ả ể ộ
4. Tuyên truy n, ph bi n chính sách, pháp lu t v b o hi m xã h iề ổ ế ậ ề ả ể ộ .
5. Ch đo, h ng d n t ch c tri n khai th c hi n ỉ ạ ướ ẫ ổ ứ ể ự ệ chính sách, pháp
lu t v ậ ề b o hi m xã h iả ể ộ .
6. Thanh tra, ki m traể, x lý vi ph mử ạ pháp lu t, gi i quy t khi u n i, tậ ả ế ế ạ ố
cáo v b o hi m xã h iề ả ể ộ , tr ừquy đnhị t i kho n 2 Đi u 1ạ ả ề 1 c aủ Lu t nàyậ.
7. Trình Chính ph quy t đnh bi n pháp x lý trong tr ng h p c nủ ế ị ệ ử ườ ợ ầ
thi t đ b o v quy n, l i ích chính đáng v b o hi m xã h i c a ng i laoế ể ả ệ ề ợ ề ả ể ộ ủ ườ
đng.ộ
8. Th c hi n công tác th ng kê, thông tin v b o hi m xã h iự ệ ố ề ả ể ộ .
9. T ch c t p hu n, đào t o v b o hi m xã h i.ổ ứ ậ ấ ạ ề ả ể ộ
10. T ch c nghiên c u khoa h c và h p tác qu c t v b o hi m ổ ứ ứ ọ ợ ố ế ề ả ể xã
h iộ.
11. H ng năm, báo cáo Chính ph v tình hình th c hi n b o hi m xã h i.ằ ủ ề ự ệ ả ể ộ
Đi u ề11. Trách nhi m c a ệ ủ B tr ng ộ ưở B Tài chính v b o hi m ộ ề ả ể xã
h iộ
1. Xây d ng ựvà trình c quan nhà n c có th m quy n ban hành ho cơ ướ ẩ ề ặ
ban hành theo th m quy nẩ ề c ch qu n lý tài chính vơ ế ả ề b o hi m ả ể xã h i; chiộ
phí qu n lý b o hi m xã h iả ả ể ộ .
2. Thanh tra, ki m tra, ểx lý vi ph m pháp lu t và gi i quy t khi u n i,ử ạ ậ ả ế ế ạ
t cáo ốvi c th c hi n qu n lý tài chính v b o hi m xã h i.ệ ự ệ ả ề ả ể ộ
5