intTypePromotion=1

Một số cách tiếp cận nghiên cứu xâm hại tình dục trẻ em qua các nghiên cứu nước ngoài

Chia sẻ: Năm Tháng Tĩnh Lặng | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:11

0
336
lượt xem
87
download

Một số cách tiếp cận nghiên cứu xâm hại tình dục trẻ em qua các nghiên cứu nước ngoài

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Xâm hại tình dục trẻ em là vấn đề được quan tâm đặc biệt bởi các chính phủ và cộng đồng quốc tế. Hậu quả của việc xâm hại tình dục luôn để lại cho trẻ em những tổn thương lâu dài về thân thể và về mặt tâm lý, tình cảm. Bài viết dưới đây trình bày một số cách tiếp cận trong nghiên cứu xâm hại tình dục trẻ em ở một số quốc gia trên thế giới. Kết quả của nghiên cứu sẽ đóng góp vào việc xem xét vấn đề xâm hại tình dục trẻ em và rút ra những bài học kinh nghiệm trong việc giải quyết vấn đề trẻ em ở Việt Nam.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Một số cách tiếp cận nghiên cứu xâm hại tình dục trẻ em qua các nghiên cứu nước ngoài

Nghidn ciiu<br /> Gia d i n h vh Gidii<br /> S^ 6 - 2 0 1 2<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Mpt SO each tiep cdn nghien ciifu xam hai<br /> tinh due tre em qua ede nghien ciiru nudc ngodi<br /> <br /> Tran Thj Cam Nhung<br /> Wen G a liinh va a s<br /> <br /> <br /> <br /> Tom lilt: Xam h?ii tinh dye Ire em \k vin de dildc quan tim dSc<br /> biet bdi cac chfnh phu vk cong dong qu6c le, Hiiu qua cua vifc<br /> xam hji tinh due lu6n d«' Iji cho tie em nhOng I4'n thuong ISu<br /> d»i vO ihan the vh vi mat tjm ly, tinh cam. B4i vift dudi diy<br /> trinh bAy mpt so each tiSp c§n trong nghien cilu xam hai tinh<br /> due tre em 0 m^t so quoc gia IrSn the gidi. Ket qua ciia nghien<br /> ciiu se ddng gup v4o v,ei xem vet v4n d^ xam hfii tinh dvc tre<br /> em v4 riit ra nlulng bii hoc kinh ncl,KM,> trong viec giai quyft<br /> van dc tre em o \ii"i Nam,<br /> <br /> T a khda: Tre em; X:im hai tinh dye tre em; Cich tiep cjn<br /> nghien edu ire em; Tre em thd' gidi.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> van d^ cua irc em dugc quan lam dac bi4t bdi ciic chi'nh phu va c6ne<br /> ddng qufie ts; Sau Irong l6ng sfi lim muc lieu phat trie'n thiSn niSn ky<br /> (MDGs) la nham nang cao ehat luong cu6c sfing va thuc hien cdc quySn<br /> loi ciia tre em, tao cho Ire em diiu kien sfing va phai trie'n tot nhai Tuv<br /> nhien. theo ban bao cao ciia Tfi chiJc Y le'Thfi gidri vi Site khoe va Bao lir<br /> (2002), khoang 20% phu nil va 5-10% nam gifii da tiltng bi xam hai tinh<br /> due trong thdi tho a'u. Cdc nghiSn cuu cho ring, con sfi thuc tff eon cao hon<br /> Tran Thi Cam Nhung 49<br /> <br /> ra't nhilu do cac vu XHTD ire em thudng khdng dugc bao cao va thd'ng ke<br /> do ngudi bi hai khdng mud'n/khdng ddm tie't Id. Theo Quy Nhi ddng Lifin<br /> Hop Qudc (UNICEF). Viet Nam cd hcfn 2,6 trifiu tre em c^n duoc quan<br /> tam cham sde dac bi^t. trong sd' dd cd tre em bi lam dung, bi bdc lot va<br /> budn ban vi muc di'ch tinh due. Cd nhilu Iy do khifin cac em trd thanh nan<br /> nhan cLia nan xam hai tinh due nhu ngheo ddi, di cu, su bifi'n ddi cac gia<br /> tri gia dinh, cac mdi quan ha gia dinh, tinh trang phan biet ddi xir vfi gidi,<br /> qua trinh chuyen ddi kinh tfi'. su han chfi'trong nhan thu'c vfi va'n M bao vc<br /> tre em ciia ngudi dan va nhiJng bat cap irong kliung phap ly va vice thirc<br /> thi phap luat lifin quan dfi'n tre em. Tai ca nhirng dilu nay dang de dpa tdi<br /> sir an loan vii phdt trifi'n cua tre cm.<br /> <br /> Bai vifit tim hi^u mdt sd each lifi'p can trong nghifin ciru ve xam hai tinh<br /> due tre em dua trfin cac tai lifiu nghifin ciiu cua nudc ngoai trong thdi gian<br /> g^n day. Phuong phap nghifin cihi su dung trong bai vifi't la phuong phap<br /> phan tich tai lieu san cd. tdng hgp cac bai phan tfch chfnh sach, nghifin<br /> cthj, cac kfi't qua diiu tra khao sat vi xam hai tinh due tre em ciia mot so<br /> qudc gia trfin thfi'gidi, Kfi't qua cua nghifin cihi se ddng gdp cho vific ly giai<br /> mdt sd nhiing va'n de co ban ciia ire em Viet Nam ndi chung va va'n dl xam<br /> hai tinh due tre em ndi rieng. qua dd hgc hdi kinh nghifim cua cac nudc<br /> trong giai quyfi'l cac vS'n dl ctia tre em d Vifit Nam.<br /> <br /> 1 Mot so djnh nghTa ve xam hai tinh due tre em<br /> Xam hai tinh due ire em (XHTDTE), theo dinh nghia cua Finkelhor<br /> (2009), bao gdm loan bg hanh vi pham tdi vl tinh due ma ire em dudi 17<br /> tuoi la nan nhan. Theo dinh nghia nay ngudi pham tdi hoac cd hanh vi<br /> XHTDTE cd the la ngudi Idn, quen bie't hoac khdng quen bifi't vdi tre em,<br /> thanh nifin hoac tre em khac. Ben canh nhihig hanh vi pham tgi xam hai<br /> tinh due cd giao ca'u, dinh nghia nay bao ham ca nhiJng hanh vi pham tdi<br /> ma ngudi gay tdi va nan nhan tham chf khdng cd tifi'p xtic vdi nhau vl mat<br /> thfi' xac nhu bat tre em nhin cac hanh vi llnh due, sir dung tre em de san<br /> xua't cac a'n pham khieu dam, tan tinh. ga glm, v.v.<br /> <br /> Luat Bao vfi va Hd trg tre em bi bao hanh cua iVIy (CAPTA) dinh nghia<br /> xam hai tinh due tre em bao gdm nhiing hanh vi sau: "sic dung, thuyfi't<br /> phuc, Idi keo, ho5c sit dung ap luc de bat tre em tham gia vao hoac hd trg<br /> ngucri khac tham gia vao thuc hifin hanh vi tinh due hoac hanh \i ggi tinh<br /> vi muc di'ch cd hanh vi tinh due hoac hifip dam, va trong trudng hgp nhiing<br /> ngudi cham sde hoac ngudi than trong gia dinh ga gam, mai dam, hoac<br /> nhung hinh thiic bdc Idl linh due tre em hoac loan luan vdi tre em." (C:hild<br /> Welfare Information Gateway, 2009).<br /> 50 Nghidn ciiu Gia dinh vi Gidi. Quyd'n 22, so 6, tr. 48-58<br /> <br /> <br /> MCit .Sd' nghifin ciki cho rang xam hai tinh due tre em xay ra khi ngudi<br /> Idn hoac mdt ngudi nhilu ludi hon hoac mdt ngudi cd quyin luc hon giao<br /> tifip vdi ire cm vl linh due dfi' cam tha'y thoa man vl tinh due (Danya<br /> Giascr and Stephen Frosh. 1993; S. N. Madu, 2001). Cic hinh thiJc giao<br /> iiCp bao gdm giao tifi'p true tifi'p (nhir giao clfu. tifip xuc vdi ca quan sinh<br /> due, hdn, dm hoac dung cham theo each linh due), giao tifip gian titfp (nhu<br /> nhin. de doa, hoac tan tinh), v& bao hSnh linh due. Theo dd. nan nhan bi<br /> xam hai tinh due Ih tie cm dirdi 17 lui-i va ngudi xam hai la nhiing ngudi<br /> Idn hoac tre em khac Idn hon nan nhan ft nhat 5 luOi hoac nhiJng ngudi cd<br /> quyin Itrc hem so vdi nan nhan (ihdy cd giiio. bdc sy. ngudi trdng ire. v.v).<br /> <br /> Nhin chung, cic cich dinh nghia khac nhau vl XHTDTIi thudng tap<br /> trung viii) ba ndi dung chfnh; (i) linh diic dugc quan nifim ihfi' n^o. nhOng<br /> hanh vi nhu ihfi n^o dugc coi la \am hai vl tinh due; (li) dd lu6i vk miJc<br /> dd phat irifi'n ciia tre cm va ngudi ,\am hai: (iii) li'nh cha't ciia \&m hai linh<br /> due dd'i vdl ire em va mdi quan hfi cua nd vdi cic hinh thiic \am hai hoflc<br /> bao lire khic. Mdi s6' nha nghifin cuu cho rang y dinh ciia ngudi gSy bao<br /> hanh ciing nfin dugc can nhac khi dmh nghia vfi XH'IT)TE. DJfiu dd se<br /> giup phan bifit y djnh loi dung vl tinh due cua ngudi XHTDTE vdi sir<br /> chuyfi'n tai tinh cam cita ngudi dd. Tuy nhifin, rSt khd dc danh gti vk phan<br /> bifit rd rang hai khfa canh nSy.<br /> Theo khia canh phap ly. XHTD'll-. 1^ mdt ihuai ngu- rdng bao gdm<br /> nhiing hinh vi \'i pham vc mat dan su \a hinh su trong dd ngudi Idn thuc<br /> hifin hanh vi tinh due \di tre em hoilc khai thac tre em vi muc di'ch tinh<br /> due. Hifip hdi stic khoe tam thdn Hoa ky (APA) cho rang "tre em khdng<br /> thfi' ddng tinh dl thuc hien hinh vi tinh due \d\ ngudi Idn" va kfi't tdi hJmh<br /> \ 1 nay vao ngudi Idn 'Mgt ngudi Idn thuc hifin hanh \ i linh due vdi tre em<br /> 1^ dang pham I6i hinh su vk Ik h ^ h vi phi dao diic ma .\a hdi khdng ihl<br /> cha'p nhan vk khdng thi coi la binh thudng".<br /> Nhutig diiu chua rd ring trong cich dinh nghia the' nao 1^ XHTDTE<br /> phan nao cho tliay khd cd thi phan dinh dau la xam hai, lam dung vk dau<br /> \k hanh ddng vugi qu^ gidi han ma ngudi cd hktih \ i khdng mong mud'n<br /> thire hifin hoac vd tinh gay ra. Cd nhilu tranh luan xung quanh nhung hanh<br /> vi XHTDTE ma khdng cd tifi'p xiic true tifi'p nhu idi klo, ga gim thuc hifin<br /> hanh VI tinh due. Mac dii hknh vi nay la pham luat xei tir khia canh phip<br /> 1^, nhung cd nhung nghifin cihi da chi ra rang hanh vi nay cd the khdng<br /> gay lae ddng vl lau dai dfin nan nhan so vdi hanh vi vud't ve, hoac cd giao<br /> ca'u (TP Ho, 1993).<br /> <br /> cac dmh nghia vl XHTDTE cd thi khie nhau giiia cac nghifin ciiu<br /> Tran Thi Cam Nhung 51<br /> <br /> hoac cac nin van hoa, nhung nhin chung nd diu dl cap d^n nhiing hknh<br /> vi nhSft dinh ma ta't ca eae nin van hoa va cac djnh ngliTa khac nhau diu<br /> cha:p nhan va ddng tinh. Sir bf mat, sir dung quyin luc khdng diing ehd, va<br /> vific lam meo md md'i quan hfi giua tre em va ngudi Idn la nhOng yfi'u td'<br /> quan trgng khi xem xet vl va'n de x:1m hai linh due ire cm. Nhihig nhan td<br /> khac se duge can n h k va xem xei khi ngudi cd h^nh vi XHTDTE la phu<br /> nir. ire em hoac thanh thifi'u nifin.<br /> <br /> 2. Mot so each tiep can trong nghien curu xam hai tinh due tre em<br /> <br /> xam hai tinh due tre em 1^ hinh ihiic lam dung Ire em trong do ngudi<br /> Idn hoac tre em Idn hon lam dung irc em \'i muc dfeh linh due. Tac ddng<br /> cua hanh \ i nay la dl lai nhiing tdn thuong vl than the. linh cam, tam ly<br /> tir cam giac lo Idng. sg hai. dfi'n nhung bilu hifin ba't dn vl tinh th^n, hoang<br /> loan. Nhiing t6n thuong nay khdng chi la nhiing tac hai trudc mat ma nd<br /> CO thi keo dai dfi'n quang ddi sau nay cua diia tre. Nhilu ire em da tung bi<br /> xam hai tinh due cd xu hudng tifi'p luc bi lam dung ke ca khi da irudng<br /> thanh. Xam hai tinh due tre em bdi nhiJng ngudi trong gia dinh la tgi loan<br /> luan ma hfi qua cua nd keo dai va nghifim trgng vl sir phat trifi'n tam ly cua<br /> Ire em. Hau hfi't nhiing ngudi ed hanh vi XHTDTE la nhCtng ngudi quen<br /> vdi cac em, cd the la nhiing ngudi trong gia dinh hoac hg hang, hang xdm,<br /> ngudi quen ciia gia dinh, ngudi trdng tre... va cung cd nhieu irudng hgp la<br /> ngudi la. Cac nghifin ciiu cho thay phdn Idn nan nhan bi xam hai tinh diic<br /> la tre em gai va ph£n Idn nhung ngudi cd hanh vi XHTDTE la nam gidi.<br /> Cac nghifin ciiu thudng ly giai vl hanh vi XHTDTE eiia nam gidi bang<br /> hanh vi tinh due lech ehuan. C:ac Iy thuyfi't sinh hgc, lam ly hgc va xa hdi<br /> hgc da dugc nhilu nghifin ciru ap dung dl giai thi'ch cho hanh vi nay<br /> (Karen J. Terry va Jennifer Tailon, 2004). Song do nhiJng ngudi cd hanh vi<br /> XHTDTE bao gdm nhilu nhdm ddi tugng khac nhau va ban cha't hanh vi<br /> XHTDTE cung la mdt hanh vi phtic tap nfin cac ly thuyfi't nay diu khdng<br /> giai thich dugc ddy du nhihig yfi'u td nao thiic d^y mdt ngudi nam gidi<br /> Irudng thanh cd hanh vi tinh due vdi mdt tre em, va nhiing yfi'u td' nao<br /> khifi'n ngudi ta tifi'p tue cd nhiing hanh vi nhu vay. Tuy nhifin, viec lim hieu<br /> vl nhiJng nguyfin nhan cua hanh vi nay cd thfi giiip dua ra nhirng giai phap<br /> phong tranh phu hgp hon nham bao vfi tre em.<br /> Nhflng hgc gia theo Ihuyfi't sinh hgc thudng quan tam dfi'n tac ddng cua<br /> nhiing co quan trong eo Ihfi khi giai Ihfch vl hanh vi tinh due nhu lugng<br /> hooc-mdn hay qua irinh hinh thanh cac nhifim s k the trong co the. Cac<br /> kfeh thfch td nam thuc day ban nang linh due, khoai cam tinh due va diiu<br /> 52 Nghidn cuTu Gia dinh v^ Gidi Quyftn 22, so 6, tr 48-58<br /> <br /> <br /> khifi'n tinh due, nhSn thiic, tinh Ciim va tfnh each ctia nam gidi. Vi vay, eac<br /> nha nghifin ciiu vl h^nh vi tinh due Ifich chu^n thudng lifin he hanh \i cua<br /> nam gidi \'di miic dd kich ihfch id nam ctia nam gidi. Khi nam gidi dfn<br /> tudi day thi. lugng kfch thfch td' sinh due nam tang Ifin, Vl ddng ca tinh<br /> due se tang manh irong giai doan nay. ngudi ta tin rang cd mdi tucmg quan<br /> gifla lugng kich ihicli td sinh due nam va ildng co linh due. Lugng ki'ch<br /> thfch Id' sinh due nam dugc coi la yfi'u td sinh hge gay lie ddng d^n hanh<br /> vi tinh due binh ihudng hoac ba't thudng ciia mdt ca nhan.<br /> <br /> I y thuyfi't hanh vi giai thfch rang hanh vi tinh diic Ifich ehuan lii kfi't qua<br /> ciia mdt qua trinh hoe hdi. L^ tluiyfii tinh cam gan bd thi eho rang, eon<br /> ngudi cd thifin hirdng hinh thanh cac md'i quan hfi linh cam chac che vdi<br /> ngudi khac \i\ khi ngudi ta mai mat hoac dau ktio. ho bilu hifin ra ngoai<br /> 1^ su cd don hoac tach bifit. Cnai doan day thi va bat dSu tu6i vj ihanh nifin<br /> 1^ giai doan ra't quan trgng trong qua trinh phat Iricn vl mat tinh due va<br /> hifi'u bifi't xa hdi ciia mdt ea nhan. Nfi'u bd' me quan tam ilay du dtfn con c^i<br /> trong giai doan nay. con trai se cd nhan Ihiic tdt d l kifi'm so^t hanh vi linh<br /> due vk tfnh each cua minh. Cha mc cung phai ed vai trd trong vjfie giang<br /> giai va hudng dan eon cai trong vific \ay dtmg mdi quan hfi tinh cam v6i<br /> ngudi khae. Nam gidi cd quan hfi tinh diic vdi tre em Ihudng c6 ky nang<br /> sd'ng kem va khdng cd su lu tin c;in ihici de \a> dung cae md'i quan hfi than<br /> thifi't vdi ban be ddng trang liia. vi vay nhung ngudi nay cd ihl lim kifi'm<br /> cam giac tinh due vdi nhiing ngudi nhd tudi.<br /> <br /> Ly thuyfi't nhan thiic va hanh vi tim hilu nhihig suv nghi ctia ngudi<br /> XHTDTE cd lac ddng nhu thfi' nao den hanh vi ciia hg. Theo dd, khi mdt<br /> ngudi cd hknh vi Ifich ehu^n vl linh due, hg ed' gang xua di earn giac tdi<br /> Idi va xa'u h6 bang vific suy nghi Ifich lac hoac mfio md vfi hanh vi. Thdng<br /> thudng nhiing ngudi nay se chdi bd hoan loan vjfie hg da ed hanh \i dd,<br /> cho rang ngudi bj hai tu xay dung nfin cau chuyfin hoac don gian ndi rang<br /> hg khdng nhd chuyfin gi da xay ra hoac chd'i bd phSn nao u-ach nhifim<br /> bang vific eho rang nan nhan ddng linh ed hanh vi tinh due. Nhilu ngudi<br /> thi cho rang nan nhan cd linh hoSc ggi y cd hanh vi tinh due vdi ho. hoac<br /> chdng ctJ khdng theo each la hg khdng ddng y. v.v. Ta't ca nhflng ngudi<br /> xam hai tinh due diu cd xu hudng hilu sai vfi [di ndi hoac hanh ddng ciia<br /> ngudi khac va thudng r&\ kem trong viec xac dinh linh cam/cam xijc ciia<br /> ngudi bi hai. Nhung ke ga gam tre em thudng hilu sai ve Idi ndi hoac hanh<br /> ddng ctia tre em theo nhilu each khac nhau va hg eang quen bifi't vdi nan<br /> nhan thi diiu nay cang ed kha nang xay ra. Nhung ngudi nay thudng eoi<br /> dd la nhiing hanh ddng tinh cam tu nhifin cd sSn trong ta't ca nhiing neudi<br /> Tran Thi Cam Nhung 53<br /> <br /> Idn va cho rang chfnh tre em khua'y ddng nd thiic day. Hg ciing eho rang<br /> tie em to md vl tinh diie va mudn bifi't vl nd va hg giang day eho chiing<br /> bang chfnh nhihig trai nghifim thuc ifi'.<br /> Finkelhor la mdt trong nhimg nh& 1^ luan ndi tifi'ng vl XHTDTE. 6ng<br /> da dua ra mdt md hinh v6 nhutig diiu kifin quan trgng dd'i vdi XHTDTE.<br /> Md hinh nky la sir kfi't hc^ tfl nhilu IJ ihuyfi't dl tim hilu vl vific lai sao<br /> con ngudi bat ddu tham gia vao hanh vi Ifich chu^n vl tinh due. Md hinh<br /> nay giai thich su phitc tap vl dd'i tugng XIITDTE. iCr ddng eo cho tdi vific<br /> hg tifi'p tiic hanh vi nay nhu thfi nao. Md hinh nay bao gdm 4 yfi'u id: cam<br /> xiic, khoai cam tinh due, su can trd va vific mat di phan xa cd diiu kifin.<br /> Ylu td cam xiic d day la mdi lifin hfi giiia nhu edu tinh cam cua ngudi<br /> XHTDTE vdi tfnh each ciia diia tre. Vf du, mdt ngudi xem minh gidng nhu<br /> mdt diia tre hoac cd nhu edu linh cam nhu diia tre nfin anh ta mud'n xay<br /> dung md'i quan hfi vdi mdt diia tre. Va nfi'u anh la khdng cd ddy dtt cac ky<br /> nang sd'ng dl phat irien cac md'i quan hfi xa hdi binh ihudng, anh la cd the<br /> cam tha'y ihoai mai hon nfi'u anh ta cd mdi quan hfi vdi tre em do cd cam<br /> giac vl quyin luc va kilm soat. Ye'u id' khoai cam tinh due danh gia<br /> nguyfin nhan lai sao tre em lai ggi khoai cam tinh due d mdt ngudi Idn<br /> (U-fch lai ItrTony Ward va Richard J. Seigeri, 2002).<br /> <br /> Finkelhor sii dung thuyfi't hoc hdi xa hdi de giai thfch hifin tugng nay.<br /> Theo dd, dng giai thieh rdng ngudi co hanh vi XHTDTE da timg bj lam<br /> dung khi cdn la mdt diia tre va khi Idn Ifin ngudi dd lai tim dfi'n tre em de<br /> CO quan he tinh diic. Ye'u id can trd d day mud'n ndi dfi'n kha nang ciia<br /> ngudi XHTDTE cam thd'y nhu edu tinh cam va tinh due khdng dugc thoa<br /> man trong md'i quan he vdi ngudi Idn. Ong su dung I^ thuyfi't phan tich tam<br /> ly va ly ihuyfi't linh cam gan bd de giai thfch vl yfi'u td nay. Ly thuyfi't phan<br /> tich tam ly md la nhimg ke ga gdm tre em la nhflng ngudi bdt hoa sau sde<br /> vdi me khifi'n hg khdng the hieu va gdn bd dugc vdi phu nu. Trong mdi<br /> quan he vdi nhutig ngudi Idn, nhflng ngudi nay khdng cd ddy du cae ky<br /> nang xa hdi va su tu tin cdn thifi't de xay dung cac md'i quan he. Finkelhor<br /> chia su can trd thanh 2 loai la su can trd vfi mat phat triln va su can trd ve<br /> hoan canh. Su can trd ve mat phat triln la vific mdt cd nhan bj can trd vl<br /> mat tam ly khi budc vao giai doan phat triln linh due. Su can trd vfi hoan<br /> canh mud'n ndi de'n vific mgt ca nhan cd nhflng nhu edu tinh due irudng<br /> thanh bi can trd thi hifin tinh due binh thudng do nhflng mat mat trong mgt<br /> mdi quan hfi, hoac do mdt su kifin nao dd xay ra khifi'n hg bi khiing hoang<br /> ve tinh thdn. Yfi'u id cud'i cung ciia md hinh la mdt di phan xa cd diiu kifin,<br /> 6 day cd nghia la cd nhflng yfi'u id thiic day ngudi XHTDTE vugt qua<br /> 54 Nghien curu Gla dinh v i GI
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2