L I M Đ UỜ Ở Ầ
V n luôn đ c coi là m t nhân t h t s c quan tr ng trong m i quáố ượ ộ ố ế ứ ọ ọ
trình s n xu t kinh doanh, vì v y vi c s d ng v n có hi u qu đóng vaiả ấ ậ ệ ử ụ ố ệ ả
trò quy t đ nh đ i v i s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p.ế ị ố ớ ự ồ ạ ể ủ ệ
Hi n nay, tr c xu th h i nh p và toàn c u hoá n n kinh t s c nhệ ướ ế ộ ậ ầ ề ế ự ạ
tranh gi a các doanh nghi p, nh t là gi a các doanh nghi p trong n c vàữ ệ ấ ữ ệ ướ
các doanh nghi p n c ngoài là h t s c mãnh li t. Trong khi đó, h u h tệ ướ ế ứ ệ ầ ế
các doanh nghi p n c ta đ u có kh i l ng v n th p. Vì th , đ có thệ ướ ề ố ượ ố ấ ế ể ể
c nh tranh trên th tr ng thì vi c s d ng v n ti t ki m có hi u qu đóngạ ị ườ ệ ử ụ ố ế ệ ệ ả
vai trò s ng còn đ i v i m i doanh nghi p. ố ố ớ ỗ ệ
Nh n th c đ c t m quan tr ng c a vi c nâng cao hi u qu sậ ứ ượ ầ ọ ủ ệ ệ ả ử
d ng v n, sau m t th i gian th c t p t i công ty D ch v và Th ng m iụ ố ộ ờ ự ậ ạ ị ụ ươ ạ
TSC, em đã l a ch n đ tài:ự ọ ề
“Nâng cao hi u qu s d ng v n t i công ty D ch v và Th ngệ ả ử ụ ố ạ ị ụ ươ
m i (TSC)”ạ
Ngoài ph n m đ u và k t lu n, n i dung chính c a lu n vănầ ở ầ ế ậ ộ ủ ậ
đ c chia thành ba ch ng:ượ ươ
Ch ng I:ươ Hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p.ệ ả ử ụ ố ủ ệ
Ch ng II:ươ Th c tr ng hi u qu s d ng v n t i công ty D ch vự ạ ệ ả ử ụ ố ạ ị ụ
và Th ng m i TSC.ươ ạ
Ch ng III:ươ Gi i pháp nâng cao hi u qu s d ng v n t i công tyả ệ ả ử ụ ố ạ
D ch v và Th ng m i (TSC).ị ụ ươ ạ
Em xin trân tr ng c m n PGS.TS L u Th H ng, k toán tr ngọ ả ơ ư ị ươ ế ưở
Chu Xuân Thanh và các anh ch trong Công ty D ch v và Th ng m i TSCị ị ụ ươ ạ
đã giúp đ em hoàn thành lu n văn này.ỡ ậ
1
CH NG IƯƠ
HI U QU S D NG V N C A DOANH NGHI P Ệ Ả Ử Ụ Ố Ủ Ệ
1.1 Vai trò c a v n đ i v i ho t đ ng c a doanh nghi p ủ ố ố ớ ạ ộ ủ ệ
1.1.1. Ho t đ ng c b n c a doanh nghi p ạ ộ ơ ả ủ ệ
Doanh nghi p là nh ng t ch c kinh t đ c l p, có t cách pháp nhân,ệ ữ ổ ứ ế ộ ậ ư
ho t đ ng s n xu t kinh doanh trên th tr ng vì m c đích, t i đa hoá giá trạ ộ ả ấ ị ườ ụ ố ị
doanh nghi p và phát tri n. ệ ể
Th c t phát tri n kinh t các n c trên th gi i và Vi t Nam choự ế ể ế ở ướ ế ớ ệ
th y r ng: đ i v i t t c các lo i hình doanh nghi p mu n s n xu t, kinhấ ằ ố ớ ấ ả ạ ệ ố ả ấ
doanh có hi u qu thì đ u ph i gi i quy t đ c ba v n đ kinh t c b nệ ả ề ả ả ế ượ ấ ề ế ơ ả
là:
- S n xu t kinh doanh cái gì ?ả ấ
- S n xu t, kinh doanh nh th nào?ả ấ ư ế
- S n xu t, kinh doanh cho ai ?ả ấ
Quy t đ nh s n xu t, kinh doanh cái gì đòi h i doanh nghi p ph iế ị ả ấ ỏ ệ ả
ti n hành nghiên c u th tr ng. Nhu c u c a th tr ng v hàng hoá vàế ứ ị ườ ầ ủ ị ườ ề
d ch v r t phong phú, đa d ng và ngày m t tăng v s l ng cũng nhị ụ ấ ạ ộ ề ố ượ ư
ch t l ng. Nh ng th c t nhu c u có kh năng thanh toán l i th p h n,ấ ượ ư ự ế ầ ả ạ ấ ơ
cho nên mu n tho mãn nhu c u l n trong khi kh năng thanh toán có h n,ố ả ầ ớ ả ạ
ng i tiêudùng ph i l a ch n t ng lo i nhu c u có l i nh t cho h t ngườ ả ự ọ ừ ạ ầ ợ ấ ọ ở ừ
th i đi m nh t đ nh. T ng nhu c u có kh năng thanh toán c a xã h i chínhờ ể ấ ị ổ ầ ả ủ ộ
là căn c đ các nhà kinh doanh quy t đ nh vi c đ u t vào s n xu t, kinhứ ể ế ị ệ ầ ư ả ấ
doanh c a mình.ủ
M t khác, do s gi i h n c a c a kh năng s n xu t nên khi doanhặ ự ớ ạ ủ ủ ả ả ấ
nghi p đ a ra m t quy t đ nh đ u t nào đó thì luôn ph i ch u m t chi phíệ ư ộ ế ị ầ ư ả ị ộ
2
c h i nh t đ nh. Nghĩa là khi doanh nghi p quy t đ nh s n xu t, kinhơ ộ ấ ị ệ ế ị ả ấ
doanh m t lo i s n ph m, d ch v nào đó thì s có m t s n ph m, d ch vộ ạ ả ẩ ị ụ ẽ ộ ả ẩ ị ụ
khác b b qua. Vi c l a ch n, xác đ nh đ c s n ph m, d ch v đ s nị ỏ ệ ự ọ ị ượ ả ẩ ị ụ ể ả
xu t, kinh doanh phù h p v i nhu c u c a th tr ng và năng l c c a doanhấ ợ ớ ầ ủ ị ườ ự ủ
nghi p s giúp doanh nghi p làm ăn có hi u qu , ng c l i n u xác đ nhệ ẽ ệ ệ ả ượ ạ ế ị
sai thì h u qu mà doanh nghi p ph i gánh ch u s là r t l n.ậ ả ệ ả ị ẽ ấ ớ
S n xu t, kinh doanh nh th nào? Quy t đ nh s n xu t nh th nàoả ấ ư ế ế ị ả ấ ư ế
nghĩa là do ai th c hi n và nh ng ngu n l c, hình th c công ngh vàự ệ ữ ồ ự ứ ệ
ph ng pháp s n xu t kinh doanh nào s đ c s d ng. Sau khi đã l aươ ả ấ ẽ ượ ử ụ ự
ch n đ c s n xu t, kinh doanh cái gì, doanh nghi p ph i xem xét và l aọ ượ ả ấ ệ ả ự
vi c s n xu t, kinh doanh hàng hoá, d ch v đó nh th nào đ đáp ng t tệ ả ấ ị ụ ư ế ể ứ ố
nh t nhu c u c a th tr ng, v i chi phí ít nh t, giành th ng l i trong c nhấ ầ ủ ị ườ ớ ấ ắ ợ ạ
tranh nh m thu đ c l i nhu n cao nh t. ằ ượ ợ ậ ấ
S n xu t cho ai? Quy t đ nh s n xu t cho ai đòi h i ph i xác đ nh rõả ấ ế ị ả ấ ỏ ả ị
ai s đ c h ng và đ c l i t nh ng hàng hoá, d ch v . Th tr ngẽ ượ ưở ượ ợ ừ ữ ị ụ ị ườ
quy t đ nh giá c c a các y u t s n xu t do đó cũng quy t đ nh thu nh pế ị ả ủ ế ố ả ấ ế ị ậ
c a các hàng hoá, d ch v . Thu nh p c a cá nhân hay t p th ph thu c vàoủ ị ụ ậ ủ ậ ể ụ ộ
quy n s h u và giá tr c a các y u t s n xu t, ph thu c vào l ng hàngề ở ữ ị ủ ế ố ả ấ ụ ộ ượ
hoá, d ch v và giá c c a chúng. V nguyên t c thì c n đ m b o cho m iị ụ ả ủ ề ắ ầ ả ả ọ
ng i lao đ ng đ c h ng và đ c l i t nh ng hàng hoá, d ch v c aườ ộ ượ ưở ượ ợ ừ ữ ị ụ ủ
doanh nghi p đã tiêu th căn c vào nh ng c ng hi n c a h đ i v i quáệ ụ ứ ữ ố ế ủ ọ ố ớ
trình s n xu t, kinh doanh hàng hoá d ch v y.ả ấ ị ụ ấ
1.1.2.Vai trò c a v n đ i v i doanh nghi p ủ ố ố ớ ệ
1.1.2.1. Khái ni m v n ệ ố
Trong c ch th tr ng, ho t đ ng c a các doanh nghi p đ u nh mơ ế ị ườ ạ ộ ủ ệ ề ằ
m c tiêu t i đa hoá giá tr tài s n c a ch s h u. Đ th c hi n vi c s nụ ố ị ả ủ ủ ở ữ ể ự ệ ệ ả
xu t kinh doanh m t lo i hàng hoá, d ch v nào đó, doanh nghi p ph i muaấ ộ ạ ị ụ ệ ả
s m nh ng y u t v t ch t c n thi t nh máy móc, thi t b , nguyên v tắ ữ ế ố ậ ấ ầ ế ư ế ị ậ
3
li u d tr ... nghĩa là doanh nghi p ph i đ u t vào tài s n. Mu n đ u tệ ự ữ ệ ả ầ ư ả ố ầ ư
vào tài s n, doanh nghi p ph i có ngu n tài tr nghĩa là ph i có ti n đ trả ệ ả ồ ợ ả ề ể ả
cho đ u t , đó chính là v n. Vì th , có th coi v n là ti n đ c a m i quáầ ư ố ế ể ố ề ề ủ ọ
trình đ u t s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p.ầ ư ả ấ ủ ệ
V y v n là gì? ậ ố V n là m t kh i l ng ti n t nào đó đ c đ a vàoố ộ ố ượ ề ệ ượ ư
l u thông nh m m c đích ki m l i. S ti n đó đ c s d ng muôn hìnhư ằ ụ ế ờ ố ề ượ ử ụ
muôn v , nh ng suy cho cùng là đ mua s m t li u s n xu t và tr côngẻ ư ể ắ ư ệ ả ấ ả
cho ng i lao đ ng, nh m hoàn thành công vi c s n xu t kinh doanh hayườ ộ ằ ệ ả ấ
d ch v nào đó v i m c đích là thu v s ti n l n h n ban đ u. Cònị ụ ớ ụ ề ố ề ớ ơ ầ
“ngu n v n” chính là n i cung c p v n cho các ho t đ ng trên.ồ ố ơ ấ ố ạ ộ
V n có các đ c tr ng c b n sau:ố ặ ư ơ ả
- V n đ c bi u hi n c b ng ti n l n giá tr c a các v t t , tài s n,ố ượ ể ệ ả ằ ề ẫ ị ủ ậ ư ả
hàng hoá c a doanh nghi p. Nh ng v n không đ ng nh t v i hàng hoá,ủ ệ ư ố ồ ấ ớ
ti n t thông th ng. Ti n t , hàng hoá là hình thái bi u hi n c a v nề ệ ườ ề ệ ể ệ ủ ố
nh ng ch khi chúng đ c đ a vào quá trình s n xu t kinh doanh c a doanhư ỉ ượ ư ả ấ ủ
nghi p nh m m c đích ki m l i thì chúng m i đ c coi là v n. ệ ằ ụ ế ờ ớ ượ ố
- V n đ c tích t t p trung đ n m t l ng nh t đ nh m i có thố ượ ụ ậ ế ộ ượ ấ ị ớ ể
phát huy đ c tác d ng. V n c a doanh nghi p ph i đ c tích t , t p trungượ ụ ố ủ ệ ả ượ ụ ậ
thành m t l ng ti n đ l n m i có th đ u t vào s n xu t kinh doanhộ ượ ề ủ ớ ớ ể ầ ư ả ấ
đ c. Đ kinh doanh có hi u qu , doanh nghi p c n ph i cân nh c đ l aượ ể ệ ả ệ ầ ả ắ ể ự
ch n ngu n v n sao cho có chi phí th p nh t mà mang l i hi u qu caoọ ồ ố ấ ấ ạ ệ ả
nh t.ấ
- V n ph i đ c g n v i m t ch s h u nh t đ nh đ tránh s chiố ả ượ ắ ớ ộ ủ ở ữ ấ ị ể ự
tiêu lãng phí, th t thoát và kém hi u qu .ấ ệ ả
- Quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p là m t quá trìnhả ấ ủ ệ ộ
v n đ ng liên t c, do v y v n c a doanh nghi p cũng luôn v n đ ng t o raậ ộ ụ ậ ố ủ ệ ậ ộ ạ
s tu n hoàn và chu chuy n v n. V n v n đ ng theo quy lu t: T – H – T’…ự ầ ể ố ố ậ ộ ậ
4
1.1.2.2 Phân lo i v nạ ố
V n có vai trò r t quan tr ng trong quá trình s n xu t kinh doanhố ấ ọ ả ấ
c a doanh nghi p vì v y vi c qu n lý và s d ng v n có hi u qu đóng vaiủ ệ ậ ệ ả ử ụ ố ệ ả
trò s ng còn đ i v i s t n t i và phát tri n c a doanh nghi p. Đ đ mố ố ớ ự ồ ạ ể ủ ệ ể ả
b o vi c qu n lý và s d ng v n có hi u qu ng i ta phân v n thànhả ệ ả ử ụ ố ệ ả ườ ố
nhi u lo i tuỳ theo m c đích qu n lý và s d ng:ề ạ ụ ả ử ụ
* Căn c vào tính ch t s h uứ ấ ở ữ
Theo hình th c s h u, v n c a doanh nghi p đ c chia thành haiứ ở ữ ố ủ ệ ượ
lo i là v n ch s h u và n ph i tr .ạ ố ủ ở ữ ợ ả ả
V n ch s h u: ố ủ ở ữ đây là ngu n v n thu c s h u c a ch doanhồ ố ộ ở ữ ủ ủ
nghi p và các thành viên trong công ty liên doanh ho c các c đông trongệ ặ ổ
công ty c ph n. Có ba ngu n t o nên v n ch s h u: s ti n góp v n c aổ ầ ồ ạ ố ủ ở ữ ố ề ố ủ
các nhà đ u t , t ng s ti n t o ra t k t qu ho t đ ng s n xu t kinhầ ư ổ ố ề ạ ừ ế ả ạ ộ ả ấ
doanh (lãi ch a phân ph i) và chênh l ch đánh giá l i tài s n. Ngoài ra, v nư ố ệ ạ ả ố
ch s h u còn bao g m v n đ u t xây d ng c b n và kinh phí sủ ở ữ ồ ố ầ ư ự ơ ả ự
nghi p (kho n kinh phí Nhà n c c p phát không hoàn l i, giao cho doanhệ ả ướ ấ ạ
nghi p chi tiêu cho m c đích kinh t lâu dài, m c đích chính tr xã h i ...)ệ ụ ế ụ ị ộ
N ph i tr : ợ ả ả là các kho n n phát sinh trong quá trình s n xu t kinhả ợ ả ấ
doanh mà doanh nghi p có trách nhi m ph i thanh toán. N ph i tr baoệ ệ ả ợ ả ả
g m các kho n n ng n h n và dài h n.ồ ả ợ ắ ạ ạ
Đ đ m b o v n cho quá trình s n xu t kinh doanh, doanh nghi pể ả ả ố ả ấ ệ
ph i cân đ i hai ngu n v n nói trên t o ra c c u v n t i u đ i v i doanhả ố ồ ố ạ ơ ấ ố ố ư ố ớ
nghi p. C c u v n t i u c a doanh nghi p là c c u v n t i đó chi phíệ ơ ấ ố ố ư ủ ệ ơ ấ ố ạ
v n c a doanh nghi p là th p nh t nh ng v n đ m b o an toàn kh năngố ủ ệ ấ ấ ư ẫ ả ả ả
thanh kho n c a doanh nghi p. ả ủ ệ
* Căn c vào th i gian s d ng v n ứ ờ ử ụ ố
Căn c vào th i gian s d ng v n thì v n c a doanh nghi p đ cứ ờ ử ụ ố ố ủ ệ ượ
5