Những phương thuốc hay từ thịt dê
Đương quy vị thuốc nấu với thịt dê có tác dụng bổ dưỡng.
Dê là loài vật hiếu động, dễ nuôi vì tạp ăn, loại rau lá nào cũng ăn được nhờ
bộ máy tiêu hóa rất mạnh. Toàn bộ con dê đều có thể sử dụng để làm thuốc. Nhiều
tài liệu trong và ngoài nước đã ghi nhận.
Thịt dê theo Hải Thượng Lãn Ông vị ngọt, tính nhiệt không độc, tác dụng
ích khí huyết, làm mạnh dương đạo, ấm trung tiêu, an thần. Dùng trị gầy yếu, đau
lưng, dương sự kém, khí quyết hư tổn, ra nhiều mồ hôi - Mỗi ngày ăn 30 - 40g,
dùng liên tục nhiều ngày sẽ có tác dụng.
Còn sách Dược liệu Trung Quốc cũng nói thịt dê vị ngọt, tính nhiệt,
không độc tác dụng ích khí huyết, làm tăng thể lực, bổ thận, tráng dương, trị cơ thể
suy nhược, đau nhức mỏi ngang thắt lưng, hay ớn lạnh.
Người ta phân tích 100g thịt nạc ở đùi, lườn dê trưởng thành thấy có
nước 68g, protid 17,3g, lipid 11,6g, các loại đường 0,5g, tro 1g, canxi 15mg,
phospho 168mg, sắt 3mg, thiaamine 0,07mg, riboflavine 0,13mg, acid nicotinic
4,9mg và vitamin A 85 UI (đơn vị quốc tế).
Nhờ sự giàu dinh dưỡng ở thịt dê nên được coi là chất bổ sung dương
khí cho đàn ông bị suy yếu. Tuy nhiên việc chế biến cực kỳ quan trọng. Theo kinh
nghiệm dân gian thường ăn thịt dê với gừng, hành, tỏi. Hải Thượng Lãn Ông lại
khuyên ăn thịt dê tái với tỏi và hẹ. Ta đều biết hành, tỏi, hẹ đều có tác dụng tiêu
thực, làm ấm đan điền (đan điền là nơi xuất phát của ba mạch quan trọng đó là
xung mạch, nhâm mạch và đốc mạch), tỏi và hẹ đều có tác dụng tiêu thực, ấm đan
điền vì nó làm thông hai mạch xung và nhâm, song xung, nhâm lại là biểu của
kinh lạc, ngũ tạng lục phủ đều thọ khí ở đây. Cơ quan sinh dục tiền âm và hậu âm
đều thuộc khí phận của thận. Tỏi và hẹ còn làm mạnh thận khí nên tác dụng hiệp
đồng với thịt dê để trị thận suy, đau lưng, mỏi gối, dương khí kém. Bởi vậy sách
Kim quỹ Yếu lược đã có bài "Đương quy sinh khương dương nhục thang" bao
gồm đương quy, gừng tươi và thịt dê. Thang này có tác dụng bổ dưỡng khí huyết.
Theo sách chữa bệnh bằng thức ăn kết hợp trung dược nói canh thịt dê hấp
thu tốt nhất. Vậy xin giới thiệu ba loại canh nấu thịt dê dùng để trị liệu bệnh như
sau:
Canh thịt dê nấu đương quy
Tác dụng bồi bổ sức khỏe sau ốm. Canh này phù hợp với nữ bị hàn tích
dưới đầu gối, cơ địa hàn thiếu máu, kinh nguyệt không đều, da mặt trắng nhợt, ôn
dương khí hàn, huyết hư, sức khỏe giảm sút.
Bài thuốc: Thịt dê 250g (lấy thịt nạc đùi), đương quy 15g, gừng tươi 30g.
Rửa sạch thái miếng lớn cho vào đun cách thủy đến chín nhừ thêm muối, ớt và
rượu trắng vừa đủ, sau ăn hết cả cái lẫn nước canh - mỗi ngày một lần.
Canh thịt dê nấu với đậu phụ
Tác dụng bổ khí huyết, thanh nhiệt giải độc, bổ tỳ, ôn vị, sinh tân dịch,
nhuận táo. Thường dùng cho người cơ thể yếu, ăn không ngon, tiêu hóa kém, tỳ vị
hư hàn, kinh nguyệt không đều có tác dụng chữa trị tốt.
Bài thuốc: Thịt dê nạc 100g, đậu phụ 2 bìa, tôm nõn 20g, gừng tươi 20g.
Thịt dê nạc và đậu phụ cắt lát. Đun nước sôi mới cho thịt dê và tôm nõn vào. Đun
tiếp 10 phút sau đó cho đậu phụ, gừng tươi, muối và lại đun tiếp 15 phút nữa (nhớ
để nhỏ lửa). Cho gia vị là được - ăn hết cả nước lẫn cái.
Canh thịt dê nấu với củ mài (hoài sơn)
Tác dụng bổ tỳ, ích vị thích hợp cho người vị hàn, chân tay lạnh, tỳ thận
suy - cơ thể suy nhược do làm việc quá sức.
Bài thuốc: Thịt dê 400g, hoài sơn 40g, hành trắng 20g, gừng tươi 10g, hạt
tiêu, rượu trắng, muối mỗi thứ một ít. Thịt dê thái miếng lớn, hoài sơn ngâm vào
nước cùng nấu với thịt dê tới chín. Sôi 10 phút thì cho hành, gừng, hạt tiêu (đun
nhỏ lửa để vớt bỏ bọt nổi trên sau lại đun nhỏ lửa đến khi thịt chín nhừ là được).
Với thịt thái nhỏ cho dễ ăn và ăn hết trong ngày.
Cần lưu ý: Không dùng thịt dê trong các trường hợp: Hàm lượng mỡ máu
cao, gan nhiệt, máu nóng. Tối ngủ hay nóng trong người. Vừa mới dùng thuốc Bắc
mà có vị bán hạ hay xương bồ. Những người dương khí mạnh, tinh lực quá khỏe
cũng không dùng.
Sau đây là vài phương thuốc chữa trị có kết quả tốt đã được tổng kết trong
sách Dược liệu Trung Quốc.
Bài bổ thận, ích thận khí
Mỗi ngày dùng 250g thịt dê nạc loại bỏ hết mỡ - thái lát thịt dê ướp với tỏi
xào ăn. Cứ 3 ngày ăn một lần.
Bài chữa chứng ớn lạnh, tự lao lực
Thịt dê 400g thái ướp với mật ong và nấu ăn cả nước lẫn cái. Cách hai ngày
ăn 1 lần.
Bài chữa phụ nữ sau khi sinh bị đau bụng, cơ thể suy nhược
Thịt dê 500g, đương quy 150g, gừng tươi 250g. Tất cả cho vào nồi đổ 8 lít
nước đun sôi còn lại 3 lít chia làm 3 lần ăn trong ngày.
Bài chữa chứng buồn nôn cồn cào
Thường bệnh này cứ chiều ăn tối lại nôn, tối ăn thì đêm mửa làm trong
người nôn nao khó chịu.
Thịt dê nạc (loại bỏ hết mỡ), thái ra cho tỏi và hẹ vào nấu ăn vào lúc đói
bụng, ăn bao nhiêu tùy khả năng nhưng đừng ăn quá no. Ǎn như vậy vài lần sẽ
khỏi.
Thật thú vị, thịt dê mà lại chữa được nhiều bệnh như vậy. Đây là loại thịt dễ
tìm kiếm ở mọi miền nước ta. Nghe nói dê nuôi ở vùng núi đá thì tốt hơn dê nuôi ở
vùng đồng bằng, bán sơn địa.
Trị bệnh bằng các món từ thịt dê
Thịt dê nướng xiên
Thịt dê và các sản phẩm từ dê không chỉ để làm các món ăn ngon, mà nó
còn có tác dụng chữa bệnh rất hay.