Phát tri n th tr ng ngân hàng bán l : Ch ng n c rút - T c u mình! ườ ướ
Th tr ng ngân hàng bán l VN h a h n s sôi đ ng v i s tham gia c a các đ i th ườ
đ n t bên ngoài. Tuy nhiên, tr c khi cu c đua b t đ u, các NH trong n c đánh giá raế ướ ướ
sao v th c l c c a ngân hàng n i đ a và s t n d ng c h i nh th nào? Di n đàn ơ ư ế
Doanh nghi p t a đàm v i nh ng “ng i trong cu c”. ườ
Nói ngân hàng trong n c y u kém là sai!ướ ế
M t gi i ch c c a NHNN nh n xét, t l thu nh p t d ch v bán l chi m bình quân 6-12% ế
trong t ng doanh thu c a các NH (t l này các n c phát tri n là 50%) th hi n s y u kém ướ ế
c a các NH VN. Ph i chăng các NH trong n c m i ch ch y theo b n i mà b quên “ti m ướ
năng màu m ” c a th tr ng? ườ
Tuy nhiên, tr l i câu h i này, TGĐ Techcombank Nguy n Đ c Vinh (NĐV) ph n bi n: Hi n nay,
các NH trong n c b t đ u chuy n h ng sang phát tri n các s n ph m, d ch v c a NH bán.ướ ướ
V i dân s trên 80 tri u dân ngày càng có nhu c u r t l n v các s n ph m, d ch v bán l . Th
tr ng ngân hàng bán l VN đang là th tr ng béo b đ i v i các ngân hàng trong n c.ườ ườ ướ
C nh tranh gi a các ngân hàng, giành gi t phân đo n th tr ng bán l đang nóng lên d n, nh t ườ
là v i s gia nh p c a các "đ i gia" ngân hàng bán l trên th gi i. Các ế
Ngân hàng đã có s c i ti n đáng k nh liên t c đ u t công ngh hi n đ i, c i ti n c c u ế ư ư ế ơ
qu n tr , ph ng th c đi u hành, qu n tr r i ro, đ y m nh công tác ti p th và qu ng bá s n ươ ế
ph m, d ch v , đa d ng hoá các kênh phân ph i, m r ng m ng l i ho t đ ng,… Công tác đa ướ
d ng hoá s n ph m d ch v đ c đ c bi t quan tâm, đ c bi t là các s n ph m d ch v tích h p ượ
công ngh nh d ch v th , tài kho n, cho vay tiêu dùng, homebanking, internet banking… ư
Phó TGĐ VIBBank Tr nh Thanh Bình cùng quan đi m: Th tr ng NH bán l hi n nay đang phát ườ
tri n m nh v quy mô và đa d ng v s n ph m. H u h t các NH có ho ch đ nh chi n l c c ế ế ượ
th phát tri n phân khúc th tr ng này. N u nói các ngân hàng trong n c y u kém trong vi c ườ ế ướ ế
cung ng ít s l ng các s n ph m d ch v cá nhân thì không hoàn toàn đúng, vì trên th c t ượ ế
chi nhánh các NH n c ngoài t i VN cũng ch có th cung ng không quá 5 - 10 s n ph m d chướ
v bán l vào th i đi m hi n t i.
Làm rõ thêm, TGĐ Sacombank Phan Th Bích Vân nhìn nh n th ng th n, hi n s l ng các lo i ượ
hình d ch v do các NH th ng m i VN cung ng kho ng 300 d ch v , trong khi các NH qu c t ươ ế
cung ng kho ng 3.000 d ch v . V i s l ng NH và TCTD c a VN còn t ng đ i ít: 6 NH ượ ươ
TMQD, 35 NH TMCP (nông thôn và đô th ), 37 chi nhánh NH n c ngoài, 44 VPĐD NH n c ướ ướ
ngoài và 6 NH liên doanh. V m t s l ng thì rõ ràng ngành NH VN không b c nh tranh nh ượ ư
các ngành khác vì xét theo m c tiêu dài h n ngành NH còn ti m năng phát tri n r t l n, có
chăng là s canh tranh trong m t vài khía c nh: ngu n nhân l c,... do s b trí đ a bàn kinh
doanh không đ ng đ u, còn t p trung quá l n vào nh ng thành ph l n nh TP HCM, Hà N i,… ư
Hi n có trên 50% doanh thu c a các NH đ n t các thành ph l n. Nh ng th c t , v n còn s ế ư ế
nghèo nàn, l c h u trong h th ng s n ph m và d ch v cung ng c a các NH.
Ông Tr nh Thanh Bình
- Phó TGĐ VIBBank
- V y ph i lý gi i s y u kém c a các NH trong n c khi b phí ti m năng th tr ng bán l th ế ướ ườ ế
nào?
Ông Bình phân tích các y u t ti m năng và kh năng đáp ng:ế
Vi c đa d ng hoá các s n ph m d ch v NH bán l và s l ng s n ph m mà m t NH trong ượ
n c có th cung ng ph thu c vào nhi u y u t . Có hai y u t chính nh :ướ ế ế ư
Th nh t, xét v nhu c u c a khách hàng. V nguyên t c, m t khách hàng luôn có đ y đ các
nhu c u c b n nh vay v n, g i ti n, thanh toán, b o hi m… Trên th c t , ch có m t s l ng ơ ư ế ượ
r t ít khách hàng cá nhân có đ y đ các nhu c u trên và yêu c u NH đáp ng. Tuy nhiên v i s
phát tri n kinh t và s tr hoá c a l c l ng tiêu dùng, thì s l ng khách hàng có nhu c u s ế ượ ượ
d ng s n ph m d ch đa d ng c a NH ngày càng tăng.
Th hai, xét đ n kh năng n i l c c a các NH trong n c phát tri n các s n ph m đa d ng và ế ướ
m đ c các kênh phân ph i s n ph m đó đ n khách hàng. Vai trò c a công ngh NH r t quan ượ ế
tr ng trong phát tri n các s n ph m d ch v bán l . Bên c nh đó ch t l ng d ch v cùng uy tín ượ
c a m t NH cũng đóng vai trò không nh . Trong hai năm tr l i đây, ngành NH?VN đã có nh ng
đ ng thái tích c c, đ c bi t là m t s NH c ph n hàng đ u nh ACB, Sacombank, VIB Bank,… ư
đã góp ph n không nh phát tri n và đa dang hoá ho t đ ng NH bán l .
Chèo lái cách nào?
Các NH VN r t tích c c ch y đua m r ng m ng l i, th m chí ra đ ng có th g p ngay chi ướ ườ
nhánh NH n i chi nhánh NH, c nh tranh t ng mét đ ng. Nh ng nh th thôi ch a đ , n u nh ườ ư ư ế ư ế ư
d ch v không đ c m r ng và nâng cao ch t l ng? ượ ượ
- Đ khai thác ti m năng c a th tr ng d ch v bán l , các NH trong n c c n thay đ i thói ườ ướ
quen ch phân ph i “qua qu y”?
Ông Nguy n Đ c Vinh: Đa d ng hoá kênh phân ph i: bên c nh vi c ti p t c m r ng các đi m ế
giao d ch, các NH nên ti p t c xem xét vi c phát tri n thêm các kênh phân ph i hi n đ i nh : ế ư
đ u t h th ng máy ATM, phát tri n lo i hình giao d ch t i nhà, qua đi n tho i, internet,… Đa ư
d ng hoá s n ph m, d ch v : Đây là y u t tiên quy t, t o nên s c nh tranh, khác bi t c a các ế ế
NH. Nên chú tr ng các s n ph m, d ch v có hàm l ng công ngh cao, đ c bi t là các s n ượ
ph m , d ch v ph c v thanh toán phi ti n m t nh th , tài kho n,… Đ y m nh công tác ti p ư ế
th và chăm sóc khách hàng. Hi n nay, các NH th c t m i ch n ng v v n hành ch ch a th c ế ư
s bán s n ph m. V i tính ch t d ch v bán l , các NH nên đ y m nh các ho t đ ng ti p th ế
tr c ti p đ n khách hàng, thúc đ y các ho t đ ng bán và phát tri n các kênh bán s n ph m. ế ế
Ông Nguy n Đ c Vinh
- TGĐ Techcombank
M t trong nh ng bi n pháp phát tri n d ch v NH bán l mà các NH trong n c đang t n d ng ướ
đó là vi c phát tri n kênh phân ph i, đ c bi t là m r ng m ng l i m nh m . Trong kho ng 2 ướ
năm tr l i đây, Techcombank có t c đ m m i đi m giao d ch trung bình 200%/năm. Cho t i
nay, Techcombank đã có m ng l i giao d ch r ng kh p v i t ng s đi m giao d ch đã là trên 80 ướ
đi m giao d ch trên c n c. Vi c m r ng m ng l i là c n thi t đ đáp ng đ c nhu c u c a ướ ướ ế ượ
khách hàng v tính ti n l i. Tuy nhiên đ g i là "đ " thì c n ph i có các n l c khác n a nh : ư
phát tri n thêm các kênh phân ph i, đ c bi t là các kênh phân ph i qua internet, đi n tho i, đa
d ng hoá s n ph m d ch v đáp ng m i nhu c u khách hàng, đ c bi t là các d ch v trên n n
công ngh hi n đ i…
Cũng bàn v xu th không th khác, cũng nh t ng quan l c l ng gi a các NH, ông Tr nh ế ư ươ ượ
Thanh Bình liên h t kinh nghi m qu c t : T i các n c phát tri n đang có xu h ng đóng d n ế ướ ướ
các chi nhánh NH, thay vào đó các NH tăng c ng các d ch v NH t ph c v (ATM, self-serviceườ
outlets…), tăng c ng các kênh NH đi n t (qua internet, mobil, phone,…). V i th tr ng VN,ườ ườ
công ngh và kh năng qu n lý hi n nay, vi c các NH m r ng m ng l i ph c v khách hàng ướ
là đi u t t y u. Quy mô c a m t NH c ph n l n nh t c a VN hi n nay cũng ch có trên 100 chi ế
nhánh, trong khi đó có NH qu c doanh có đ n hàng ngàn chi nhánh. Nh v y nói "đ " s không ế ư
th c t , theo tôi sau th i gian th tr ng s t đi u ch nh và NH qu n lý gi i s duy trì và phát ế ườ
tri n trong m t đi u ki n c nh tranh gay g t h n. ơ
Còn bà Vân v n nh n m nh đ n vi c c n ph i m r ng m ng l i nh m t đi u ki n tiên quy t ế ướ ư ế
đ giành l y th tr ng tr c khi quá mu n: Vi c m r ng m ng lu i đ n các th t , các đô th ườ ướ ế
lo i 2 t i các t nh thành đ chi m lĩnh th ph n ph i là u tiên s 1 c a các NH trong th i kỳ h i ế ư
nh p. Ph ng châm kinh doanh "L i nhu n là ng n h n, th ph n là vĩnh vi n" c n đ c th c ươ ượ
hi n tri t đ . Các nhà qu n tr NH cũng nh các nhà đ u t tài chính c n thi t ph i hi sinh các ư ư ế
ch tiêu l i nhu n trong ng n h n đ cùng nhau xây d ng và phát tri n th ph n trong t ng lai. ươ
Rõ ràng, s p t i đây khi các nhà đ u t đã tr nên chuyên nghi p h n, h s t p trung nhìn vào ư ơ
chi n l c phát tri n, năng l c đi u hành qu n tr , nh ng tích s n h u hình và vô hình cùng khế ượ
năng tái đ u t và quan tr ng nh t kh năng chi m lĩnh th ph n c a NH trong t ng lai. ư ế ươ
Bà Phan Th Bích Vân
- TGĐ Sacombank
Bà d n ch ng th c t t i Sacombank - m t NH TMCP đang d n đ u v m ng l i ho t đ ng t i ế ướ
VN, cho th y, trung bình ch sau 6 tháng thành l p chi nhánh t i các t nh thành, ho t đ ng c a
các chi nhánh Sacombank đã đem v l i nhu n đáng k . S có m t c a các ngân hàng t i các
t nh thành s làm cho chi c bánh th ph n c a ngành ngân hàng l n lên, m i ng i (khách hàng ế ườ
và ngân hàng) cùng đ c h ng l i; s giúp rút ng n kho ng cách gi a thành th v i nông thôn;ượ ưở
s thu hút đ c ngu n v n nhàn r i khá l n trong dân chúng đ quay tr l i ph c v ngu n v n ượ
l u thông, t o ra nh ng thay đ i rõ r t cho b m t nông thôn VN.ư
Song song v i vi c m r ng m ng l i đ n các t nh thành, các ngân hàng c n ph i tăng ngân ướ ế
sách vào công tác nghiên c u, phát tri n và đa d ng hóa các dòng s n ph m, d ch v nh m
ph c v cho c ng đ ng DN và cá nhân.
T i sao liên k t gi a các NH còn l ng l o? ế
Dù các NH đ u có các d ch v bán l nh ng l i thi u s liên k t gi a các NH. Có t báo đã d n ư ế ế
ch ng v tính kém liên k t - nh c đi m v n có c a các DN?VN đ c th hi n qua d ch v th ế ượ ượ
ATM. Th tr ng tuy đã đ l n, 2 tri u tài kho n th nh ng các NH?v n ch a b t tay nhau. Vì ườ ư ư
th , chuy n ti n ki u h i ch m t vài gi nh ng ph i m t đ n m y ngày gi a các t nh.ế ư ế
- Có th lý gi i đi u này th nào? S y u kém hay tâm lý “khép kín”? ế ế
Ông Nguy n Đ c Vinh: Hi n có th th y các NH trong n c ch a có s liên k t ch t ch trong ế ướ ư ế
vi c cung ng các s n ph m, d ch v NH bán l , đ c bi t là các s n ph m th . Vi c s h u th
c a NH nào ch thanh toán đ c trên h th ng ATM và POS c a NH đó đã gây không ít phi n ượ
hà cho khách hàng. Có th th y là ch a hình thành m t h th ng chung và th ng nh t gi a các ư
ngân hàng, d n đ n tình tr ng "m nh ai n y làm", và ng i thi t h i nhi u nh t đây là khách ế ườ
hàng. Nguyên nhân đây do nhi u phía, nh : năng l c công ngh c a các NH còn h n ch , vai ư ế
trò c a NH nhà n c còn m nh t,… Đ kh c ph c tình tr ng này, tr c tiên c n có s n l c ướ ướ
t chính các NH trong n c, cũng nh s can thi p, h tr c a NH nhà n c, thúc đ y m i liên ướ ư ướ
k t này.ế
Còn ông Bình phân tích t góc đ chuyên sâu: S liên k t gi a các NH nh m m c đích gia tăng ế
thu n l i cho khách hàng là m t m c tiêu lý t ng, b t k v th c a m i NH trong liên k t đó. ưở ế ế
N i b t nh t là các liên k t v thanh toán th trong th i gian qua: Liên minh th VCB cùng 16 NH ế
c ph n, Banknet,... M t trong nh ng nguyên nhân d n đ n h th ng ATM c a các NH hay b ế
l i là h t ng công ngh c a các NH khác nhau, th c tr ng m ng vi n thông,… Mô hình cung
ng d ch v thanh toán thông qua các pháp nhân đ c l p s gi i quy t bài toán liên k t m ng ế ế
gi a các ngân hàng và hi u qu quy mô kinh doanh đem l i.
Các NH b bó vì môi tr ng chính sách ườ
Nhìn nh n khách quan, hi n nay, chính môi tr ng chính sách đ c đánh giá ch a đ ng b , ườ ượ ư
ch a t o đi u ki n cho NH bán l phát tri n. Tuy Chính ph đã tăng t c s a đ i chính sáchư
nh ng các NH v n ph i ho t đ ng trong môi tr ng pháp lý thi u đ ng b , ch ng chéo và th mư ườ ế
chí l c h u. Nhi u NH?mu n đ i m i đã ph i tính đ n chuy n “lách lu t”. ế
- T góc đ th c t , các NH có ki n ngh gì v chính sách? ế ế
Ông Nguy n Đ c Vinh: Hi n nay, các chính sách, lu t l c a Ngân hàng nhà n c cũng gây ướ
h n ch đáng k cho s phát tri n c a d ch v NH bán l . Các quy đ nh thiên v th t c, gi y t ế
khi n cho các NH dù mu n v n khó lòng gi n ti n các quy trình, th t c cho khách hàng. Đ raế
m t s n ph m m i, các NH cũng ph i tr i qua r t nhi u b c nhi u khâu xin phép, trình duy t, ướ
… Đ phát tri n d ch v NH bán l , c n có m t c ch đ n gi n, g n nh h n, th ng nh t đ ng ơ ế ơ ơ
b và d hi u, đ m b o l i ích c a khách hàng. Đ c bi t, các c quan ch c năng c n là ng i ơ ườ
đi đ u trong vi c s d ng các s n ph m, d ch v NH bán l nh các s n ph m th , tr l ng ư ươ
qua tài kho n…
Nhìn nh n m t đi m t a cho NH trong vi c tiên phong phát tri n d ch v m i, ông Tr nh Thanh
Bình khuy n ngh : Các NH th ng m i hi n nay t ng đ i ch đ ng trong phát tri n các s nế ươ ươ
ph m d ch v NH bán l , cũng nh đ a các s n ph m này vào th tr ng. Các s n ph m d ch ư ư ườ
v m i có th ch a đ ng r i ro mà b n thân m i NH c n cân nh c khi quy t đ nh tri n khai. NH ế
nhà n c đã có quy đ nh c th v ki m soát m c đ an toàn v n và r i ro c a các NH, nênướ
theo tôi quan đi m chính sách nên khuy n khích các NH ch đ ng phát tri n các s n ph m d ch ế
v , đ c bi t trong lĩnh v c th , th ng m i đi n t và các s n ph m phái sinh. ươ
Bà Phan Th Bích Vân “đ t hàng” c ch chính sách: Chính ph c n thi t ph i tham gia ng h ơ ế ế
và t o ra nh ng c ch đ h tr cho ngành NH phát tri n. Vi c NHNN đang có ch tr ng tăng ơ ế ươ
s v n ch s h u c n thi t cho vi c m r ng m ng l i t 20 t /m t chi nhánh lên đ n 70 ế ướ ế
t /m t chi nhánh là m t v n đ r t nan gi i cho cho các NH mu n nhanh chóng m r ng m ng
l i. Hi n các NH th ng m i cũng trông ch nh ng c ch u đãi tr c ti p nh : chính quy nướ ươ ơ ế ư ế ư
đ a ph ng các t nh thành t o đi u ki n cho NH đ c u tiên thuê mua các m t b ng t i các v ươ ượ ư
trí t t, t o đi u ki n u đãi v thu , h tr NH v i chi phí th p trong vi c ph bi n, ph c p, ư ế ế
tuyên truy n, qu ng bá, ti p th s n ph m và d ch v NH đ n c ng đ ng. Ngoài ra, Chính ph ế ế
c n t o ra nh ng c ch mà t nó có tác d ng h tr ngành NH r t l n, nh vi c ban hành quy ơ ế ư
đ nh DN và cá nhân giao d ch qua NH, u đãi trong vi c qu n lý thu cho các DN có t l giao ư ế
d ch qua NH cao, không ch p nh n nh ng kh an chi phí hay nh ng giao d ch l n không thông
qua NH,…
T ng Th ký Hi p h i Ngân hàng VN Nguy n Tr ng Nghĩa: ư
V n thi u m t hành lang pháp lý đ ng b ! ế
Nh m gia tăng l i th c nh tranh c a các ngân hàng th ng m i n i đ a, bên c nh s n l c ế ươ
c a chính DN ngân hàng, c quan qu n lý nhà n c c n t o m t hành lang pháp lý đ ng b , ơ ướ
t o đi u ki n cho d ch v bán l phát tri n. Liên quan đ n d ch v bán l t c là liên quan đ n ế ế
quan h dân s gi a ng i đi vay và ng i cho vay. Quan h dân s này c n đ c th ch ườ ườ ượ ế
ràng, minh b ch trong quy đ nh, nghĩa v c a ng i vay. Lu t Dân s , văn b n h ng d n Lu t ườ ướ
Dân s , Lu t Đ t đai... c n có nh ng quy đ nh c th đ b o v quy n l i c a ng i cho vay. ườ
Đ ng th i, các c quan th c thi pháp lu t cũng ph i chú ý gi i quy t các v tranh ch p, h tr , ơ ế
giúp ngân hàng thu h i n đ ng. Bên c nh đó, v phía th tr ng c n hình thành th tr ng mua ườ ườ
bán l i. Đó có th là th tr ng th c p đ i v i nh ng s n ph m cho vay tiêu dùng. Ví d , th ườ
tr ng bán l i ôtô, xe máy, căn h , chung c . Đ khi ng i vay không tr đ c n , các ngânườ ư ườ ượ
hàng có th thông qua th tr ng này bán l i đ ng s n và b t đ ng s n nhanh chóng thu h i n . ườ
V i dân s VN h n 85 tri u ng i đã t o ra th tr ng bán l đ y ti m năng cho các ngân hàng ơ ườ ườ
ho t đ ng trong lĩnh v c bán l . Trên th gi i, các ngân hàng th ng m i r t chú tr ng đ n các ế ươ ế
d ch v bán l và s c nh tranh gi a các ngân hàng th ng m i n i đ a và n c ngoài trong lĩnh ươ ướ
v c này luôn x y ra. Tuy nhiên, không ph i c ngân hàng th ng m i n c ngoài nào cũng chú ươ ướ
tr ng đ n d ch v bán l . B i có nhi u ngân hàng có nh ng đ nh h ng chi n l c phát tri n ế ướ ế ượ
khác nhau t i nh ng th tr ng khác nhau. Ph n l n các ngân hàng th ng m i n c ngoài chú ườ ươ ướ
tr ng đ n các d ch v bán buôn, tài tr d án, ho t đ ng tài tr th ng m i. Còn t i VN, d báo ế ươ
các ngân hàng th ng m i s có nh ng chi n l c bán l b i VN đ c đánh giá là th tr ngươ ế ượ ượ ườ
đang phát tri n và quan tr ng là m nh đ t dành cho các d ch v này còn r t màu m . Các ngân
hàng th ng m i khi vào VN m ngân hàng con 100% v n n c ngoài có th m chi nhánh vàươ ướ
ho t đ ng d ch v không h n ch , đ c đ i x nh ngân hàng n i đ a. Do đó h là nh ng đ i ế ượ ư
th mà các ngân hàng th ng m i trong n c ph i l u ý. ươ ướ ư
Các ngân hàng trên th gi i, trung bình cung ng kho ng 600 d ch v cho th tr ng. Tuy nhiên,ế ườ
trong th i gian qua các ngân hàng n i đ a đã n l c đ đa d ng hóa s n ph m. Các ngân hàng
trong n c cũng đã nh n th c đ c thách th c khi h i nh p, nên đã có s chu n b . Đ chi nướ ượ ế
th ng trong cu c c nh tranh, tôi nghĩ các ngân hàng th ng m i trong n c c n chú ý m y đi m ươ ướ
sau: Th nh t, các ngân hàng c n m r ng m ng l i c a mình trên các đ a bàn, nh ng đ a bàn ướ
quan tr ng t p trung nhi u dân c và khu công nghi p, đ cung ng các s n ph m c a mình. ư
Th hai, các ngân hàng c n ph i chú tr ng phát tri n đa d ng hóa d ch v . S phát tri n này
ph i d a trên công ngh hi n đ i, cung ng nhi u s n ph m ti n ích h n. Th ba, các ngân ơ
hàng n i đ a ph i nghiên c u, đ y m nh công tác marketing, tìm hi u xem ng i dân hi n nay ườ
c n cái gì, nhu c u nh th nào đ đ a ra s n ph m t ng ng, đáp ng y u c u c a ng i ư ế ư ươ ế ườ
dân và DN.
Admin (Theo Din đàn doanh nghip)