intTypePromotion=4

Sáng kiến kinh nghiệm: Sử dụng máy tính Casio Fx 570 để giải một số dạng toán điện xoay chiều

Chia sẻ: Lê Thanh Sang Sang | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:5

0
98
lượt xem
1
download

Sáng kiến kinh nghiệm: Sử dụng máy tính Casio Fx 570 để giải một số dạng toán điện xoay chiều

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Sáng kiến kinh nghiệm với mục tiêu giúp học sinh cải thiện kỹ năng sử dụng máy Casio Fx 570, vận dụng để giải một số dạng bài tập về điện xoay chiều hiệu quả, tiết kiệm thời gian và nâng cao chất lượng học tập môn Vật lí.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Sáng kiến kinh nghiệm: Sử dụng máy tính Casio Fx 570 để giải một số dạng toán điện xoay chiều

  1. BÁO CÁO TÓM TẮT SÁNG KIẾN KINH NGHỆM  Tác giả: Lê Phước Sang THPT Trường Xuân, TM­ĐT       Tên sáng kiến: Sử dụng máy tính Casio Fx 570 để giải một số dạng toán điện xoay chiều    I. Nội dung 1. Thực trạng trước khi có sáng kiến 1.1. Thực trạng       Hiện nay, việc sử dụng máy tính cầm tay của giáo viên cũng như  học sinh đã trở  nên  phổ biến trong trường học, máy tính hỗ trợ tính toán các phép toán từ đơn giản đến phức tạp   như: hệ  phương trình bậc nhất hai  ẩn, hệ phương trình bậc nhất ba  ẩn, giải phương trình  bậc hai, bậc ba, tính toán số  phức…Nhưng việc sử dụng chúng trong việc giải các bài toán  Vật lí đối với học sinh còn là việc rất mới. Thực tế có rất ít tài liệu hướng dẫn sử dụng máy   tính cầm tay trong việc giải các bài tập Vật lí.  Điện xoay chiều được xem là một phần trọng điểm của chương trình vật lý và trong  kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm nào cũng có. Đây l à một loại toán hay, có thể giúp  học sinh đào sâu suy nghĩ, tư  duy, rèn luyện tính kiên trì và  cẩn thận. Nhưng khi giải toán  bằng phương pháp thông thường xong học sinh lại không tin tưởng vào kết quả  mình vừa  làm. Kỹ  năng sử dụng máy tính của các em học sinh còn yếu và còn thiếu. Mặt khác điện   xoay chiều có quá nhiều các công thức khó học khó nhớ. Trong nhiều năm nay, máy Casio Fx  570 đã sử dụng khá nhiều nhưng nhiều em chưa thuần thục, do đó, là một giáo viên tôi cần  hướng dẫn cụ thể cho học sinh vừa có kỹ năng áp dụng máy tính Casio 570. I.2. Nguyên nhân ­ Các công thức vật lý quá nhiều, khó nhớ và gây trở ngại cho học sinh. ­ Kỹ năng sử dụng máy tính của học sinh còn hạn chế kể cả máy 570. ­ Có rất ít tài liệu hướng dẫn sử dụng máy tính cầm tay trong việc giải các bài tập Vật lí. ­ Học sinh chưa xác định cách giải dạng bài tập về điện xoay chiều như viết biểu thức u, hay   viết biểu thức i, bài toán cộng điện áp… 2. Tính mới của sáng kiến (Các biện pháp đã thực hiện) 1
  2. 2.1. Cho học sinh tiếp cận các cú pháp giải toán dạng viết u, i, bài toán cộng điện áp. Yêu   cầu học sinh đọc, phân tích số liệu và xác định yêu cầu của đề bài để chọn cú pháp giải  toán. U 0 ϕu        a. Cho bi   ểu thức  u vi   ết biểu thức i    :   cú pháp  R + ( Z L − Z C ).i        b. Cho bi     ết biểu thức u :  cú pháp   I 0 �ϕi .( R + ( Z L − Z C )i )     ểu thức  i vi        c. Bài toán cộng điện áp:      cú pháp         U 01�ϕ1 + U 02�ϕ 2   +Máy Fx Casio 570 ­ Bước 1: Bấm Mode 2 về chế độ complx (ký hiệu  ), Shift Mode 4 để chuyển về R ­ Bước 2 : Nhập theo cú pháp a hoặc b hoặc c ( lúc này bấm Shift (­) để có   ) ­ Bước 3: Bấm Shift 2, 3 =  , (máy 570 MS thì ấn Shift + =) ­ Bước 4: Lấy kết quả :  I0 và  i  hay U0 và  ϕu 2.2. Áp dụng vào bài toán cụ thể, hướng dẫn cho học sinh cách thức sử dụng máy tính  Casio Fx 570. Bài toán minh họa 1: Một mạch điện xoay chiều R, L, C không phân nhánh có R = 100  Ω ,  10−4 2 C =  F , L =  H . Hiệu điện thế trong mạch có biểu thức u=  100 2 cos100π t  (V).  π π a. Tìm cảm kháng, dung kháng.  b. Viết biểu thức dòng điện qua mạch.  Giải: Tìm cảm kháng, dung kháng trước, sau đó xác định +Máy Casio 570 ­Bước 1: U0 = 100 2 (V),  ϕu = 0, R = 100  Ω , ZC = 100  Ω , ZL = 200  Ω 100 2 0 ­Bước 2: dùng máy tính bấm  100 + (200 − 100)i π ­Bước 3: bấm Shift 2 3 = máy hiện thị 1  - . Vậy biểu thức của dòng điện là  4 π i = cos ( 100π t ­  ) (A)  (nếu là máy 570 MS thì ấn SHIFT + = để hiện thị kết quả) 4 Bài toán minh họa 2: Một mạch điện xoay chiều R, L, C không phân nhánh có R = 100 ( ),  điện áp qua mạch có biểu thức i =  2 cos(100 t ) A.  3  a. Tìm chu kỳ, tần số, dòng điện cực đại? b. Viết biểu thức điện áp tức thời 2 đầu đoạn mạch? Giải 2
  3. +Máy Fx Casio 570  (Chú ý: nếu đề bài khuyết dữ kiện nào thì  cho trở kháng đó bằng 0 ) π ­Bước 1: I0 = 2(A),  ϕi = , R = 100  Ω , ZC = 0  Ω , ZL = 0  Ω 3 π ­Bước 2: bấm   2� .(100 + (0 − 0)i) 3 π π ­Bước 3: bấm Shift 2 3 =   máy hiển thị:  200  . Vậy biểu thức  u= 200 cos ( 100π t +  )  3 3 (V) Máy 570MS bấm Shift +  = để hiện kết quả 2.3. Cho học sinh làm nhiều dạng bài tập này để hình thành kỹ năng, bấm máy thành  thục, nhiều học sinh đã thực hiện tương đối tốt Một số bài tập rèn luyện: π Bài tập 1. Cho điện áp hai đầu mạch u= 2cos ( 120 t +  ) (V) chạy qua một tụ điện có  4 4 C =  10   F. Biểu thức dòng điện tức thời ở hai đầu mạch là bao nhiêu ?  12π 3π Đs. i = 0,2.cos ( 120 t +  ) (A) 4 Bài tập 2. Đặt một điện áp xoay chiều u = 100 2 cos (100 t +  /3 )(V) vào hai đầu một đoạn  0, 4 mạch gồm R = 40   nối tiếp với một cuộn dây thuần cảm L =   π H. Biểu thức cường độ dòng  π điện tức thời qua mạch là bao nhiêu? Đs. i = 2,5 cos ( 100 t +  )  12 C A R M L,r B (A). 2.4. Mở rộng dùng máy tính cầm tay để giải bài toán cộng điện   u AM u MB áp. Cho mạch gồm đoạn AM chứa R, C mắc nối tiếp với đoạn MB chứa cuộn cảm L, r. Xác   π π định   biểu   thức   của   uAB  biết:   u AM = 100 2cos(100π t − ) (V),   uMB = 100 2cos(100π t + ) (V).  3 6 π Đs:  u AB = 200cos(100π t − ) (V) 12 Hướng dẫn: dùng máy tính Casio 570 bấm theo cú pháp “c” để giải 2.5. Tổ chức kiểm tra với nhiều dạng bài tập yêu cầu học sinh giải dạng bài tập này  bằng máy tính cầm tay. 3. Hiệu quả Sau khi thực hiện các giải pháp trên, tôi nhận thấy để  giải bài toán điện xoay chiều  dạng viết biểu thức u, hay biểu thức i thì ta sử  dụng máy tính cầm tay Casio Fx 570 vừa   nhanh, vừa chính xác, học sinh làm bài tốt hơn hiệu quả trên 85%. Phương pháp này tạo sự  3
  4. phát triển, tư  duy sáng tạo giúp học sinh có sự  tự  tin cần thiết, hứng thú, có kỹ  năng nhận  dạng và dùng máy tính cầm tay giải tốt bài tập là điều hết sức cần thiết.      Cụ thể kết quả khảo sát thực hiện vào tháng 11 năm học 2014­2015 trong giờ giảng  dạy của mình tại trường THPT Trường Xuân trong bài toán minh họa 1, 2 tôi có các bảng số  liệu          Bảng số 1: Kết quả khảo sát ở lớp đối chứng PP1: Áp dụng các công thức trong điện xoay  PP2: Dùng máy tính Casio 570, 580 để giải chiều Câu a Câu b Câu a Câu b  100%    0%      100%                30% Nhận xét:  ở  nhóm đối chứng bảng 1, PP1:  nhóm  30  em đều đạt  ở  câu  a chiếm tỉ  lệ  100%, câu b các em không làm được nên tỉ  lệ  0%; lý do, câu b các em chưa biết viết biểu   thức i hay u là gì, cần tìm các đại lượng vật lý nào, chưa tìm ra được mối liên hệ giữa điện   trở R, cảm kháng ZL, dung kháng ZC với độ lệch pha, các em không biết khi tìm độ  lệch pha  rồi bước tiếp theo làm gì, có 10 em làm được bằng PP2 chiếm tỉ lệ 30%          Bảng số 2.  Kết quả khảo sát ở nhóm thực nghiệm PP1: Áp dụng các công thức trong điện xoay  PP2: Dùng máy tính Casio 570, 580 để giải chiều Câu a Câu b Câu a Câu b  100%       0%       100% 30%         Bảng số 3. So sánh kết quả giữa 2 lần khảo sát: Nhóm  PP1: Áp dụng các công thức trong điện xoay  PP2: Dùng máy tính Casio 570, 580 để giải đối  chiều chứng Câu a Câu b Câu a Câu b 100% 0% 100% 30% PP1: Áp dụng các công thức trong điện xoay  Nhóm  PP2: Dùng máy tính Casio 570, 580 để giải chiều thực  Câu a Câu b Câu a Câu b nghiệm 100% 0% 100% 85% Nhận xét:  Ở  bảng số  2, 3 cho thấy  ở  nhóm thực nghiệm được trang bị  một cách kĩ  lưỡng hơn về kiến thức, kĩ năng nhận dạng và đặc biệt sử dụng máy tính cầm tay Casio 570  để  giải bài toán về  điện xoay chiều nên đa số  các em khi giải bài toán theo  PP2 hoàn thành  rất tốt. 4
  5. 4. Khả năng vận dụng Trong quá trình giảng dạy tôi thấy học sinh gặp khó khăn trong việc nhớ công thức để  giải các bài toán đó. Nhưng khi hướng dẫn bằng máy tính cầm tay thì đa phần học sinh đều   làm tốt. Với phương pháp và cách làm đã nêu ở trên, tôi nhận thấy tài liệu này mang lại hiệu   quả  cao trong thời gian tôi thực hiện, học sinh thích thú, làm bài hiệu quả­nhanh, tôi thiết   nghĩ đóng góp một phần nào để nâng cao chất lượng giáo dục môn vật lý.        Tháp Mười, ngày 18 tháng 6 năm 2014                                                             Người viết                                     Lê Phước Sang 5
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2