t i ª u c h u È n v i Ö t n a m
tcvn
tcvn 7326-1 : 2003
iec 60950-1 : 2001
thiÕt bÞ c«ng nghÖ th«ng tin − an toµn −
PhÇn 1: Yªu cÇu chung
Information technology equipment
−
Safety
−
Part 1: General requirements
hµ néi − 2003
Môc lôc
Trang
0 Lêi giíi thiÖu ........................................................................................................................... 5
1 Qui ®Þnh chung ....................................................................................................................... 11
1.1 Ph¹m vi ¸p dông ............................................................................................................. 11
1.2 §Þnh nghÜa ....................................................................................................................... 13
1.3 Yªu cÇu chung ................................................................................................................ 29
1.4 §iÒu kiÖn chung ®èi víi c¸c thö nghiÖm ......................................................................... 30
1.5 Linh kiÖn ......................................................................................................................... 36
1.6 Giao diÖn nguån ............................................................................................................. 39
1.7 Ghi nh·n vµ h−íng dÉn .................................................................................................. 40
2 B¶o vÖ khái c¸c nguy hiÓm .................................................................................................... 49
2.1 B¶o vÖ khái c¸c nguy hiÓm ®iÖn giËt vµ c¸c nguy hiÓm vÒ n¨ng l−îng .......................... 49
2.2 M¹ch SELV ..................................................................................................................... 57
2.3 M¹ch TNV ....................................................................................................................... 60
2.4 M¹ch dßng ®iÖn giíi h¹n ................................................................................................. 64
2.5 Nguån c«ng suÊt giíi h¹n ............................................................................................... 65
2.6 Yªu cÇu vÒ nèi ®Êt vµ liªn kÕt ......................................................................................... 67
2.7 B¶o vÖ khái qu¸ dßng vµ sù cè ch¹m ®Êt trong m¹ch s¬ cÊp ........................................ 75
2.8 Kho¸ liªn ®éng an toµn ................................................................................................... 78
2.9 C¸ch ®iÖn ........................................................................................................................ 82
2.10 Khe hë kh«ng khÝ, chiÒu dµi ®−êng rß vµ kho¶ng c¸ch xuyªn qua c¸ch ®iÖn .............. 86
3 §i d©y, ®Êu nèi vµ nguån cung cÊp......................................................................................... 107
3.1 Qui ®Þnh chung ................................................................................................................ 107
3.2 Nèi víi nguån l−íi xoay chiÒu hoÆc nguån l−íi mét chiÒu .............................................. 111
3.3 §Çu nèi ®i d©y ®Ó nèi c¸c d©y dÉn bªn ngoµi ................................................................. 118
3.4 Ng¾t khái nguån l−íi ....................................................................................................... 122
3.5 KÕt nèi thiÕt bÞ ................................................................................................................. 124
4 Yªu cÇu vËt lý ......................................................................................................................... 125
4.1 §é æn ®Þnh ...................................................................................................................... 125
4.2 §é bÒn c¬ ........................................................................................................................ 126
4.3 ThiÕt kÕ vµ kÕt cÊu .......................................................................................................... 130
4.4 B¶o vÖ khái c¸c phÇn chuyÓn ®éng nguy hiÓm .............................................................. 140
4.5 Yªu cÇu vÒ nhiÖt ............................................................................................................. 141
4.6 Khe hë trªn vá bäc .......................................................................................................... 144
4.7 Kh¶ n¨ng chÞu ch¸y ........................................................................................................ 152
5 Yªu cÇu vÒ ®iÖn vµ m« pháng c¸c ®iÒu kiÖn bÊt th−êng......................................................... 162
5.1 Dßng ®iÖn ch¹m vµ dßng ®iÖn trong d©y dÉn b¶o vÖ ..................................................... 162
2
5.2 §é bÒn ®iÖn ..................................................................................................................... 169
5.3 §iÒu kiÖn lµm viÖc kh«ng b×nh th−êng vµ ®iÒu kiÖn sù cè ............................................... 174
6 §Êu nèi ®Õn m¹ng viÔn th«ng ................................................................................................. 178
6.1 B¶o vÖ ng−êi b¶o tr× m¹ng viÔn th«ng vµ ng−êi sö dông c¸c thiÕt bÞ kh¸c ®−îc nèi vµo
m¹ng khái c¸c nguy hiÓm trong thiÕt bÞ .................................................................................. 178
6.2 B¶o vÖ ng−êi sö dông thiÕt bÞ khái qu¸ ®iÖn ¸p trªn m¹ng viÔn th«ng............................. 180
6.3 B¶o vÖ hÖ thèng ®i d©y viÔn th«ng khái qu¸ nhiÖt............................................................ 183
7 §Êu nèi víi hÖ thèng chia c¸p ................................................................................................. 184
7.1 B¶o vÖ ng−êi b¶o tr× hÖ thèng chia c¸p vµ ng−êi sö dông c¸c thiÕt bÞ kh¸c ®−îc nèi vµo
hÖ thèng khái ®iÖn ¸p nguy hiÓm trong thiÕt bÞ ....................................................................... 185
7.2 B¶o vÖ ng−êi sö dông thiÕt bÞ khái qu¸ ®iÖn ¸p trªn hÖ thèng chia c¸p........................... 185
7.3 C¸ch ®iÖn gi÷a m¹ch s¬ cÊp vµ hÖ thèng chia c¸p.......................................................... 186
Phô lôc A (qui ®Þnh) − Thö nghiÖm kh¶ n¨ng chÞu nhiÖt vµ chÞu ch¸y .......................................... 188
Phô lôc B (qui ®Þnh) − Thö nghiÖm ®éng c¬ ë ®iÒu kiÖn kh«ng b×nh th−êng................................. 192
Phô lôc C (qui ®Þnh) − BiÕn ¸p ...................................................................................................... 198
Phô lôc D (qui ®Þnh) − ThiÕt bÞ ®o dïng cho c¸c thö nghiÖm dßng ®iÖn ch¹m.............................. 202
Phô lôc E (qui ®Þnh) − §é t¨ng nhiÖt cña cuén d©y....................................................................... 204
Phô lôc F (qui ®Þnh) − PhÐp ®o khe hë kh«ng khÝ vµ chiÒu dµi ®−êng rß...................................... 205
Phô lôc G (qui ®Þnh) − Ph−¬ng ph¸p thay thÕ ®Ó x¸c ®Þnh khe hë kh«ng khÝ nhá nhÊt................. 212
Phô lôc H (qui ®Þnh) − Bøc x¹ g©y i«n ho¸.................................................................................... 220
Phô lôc J (qui ®Þnh) − B¶ng ®iÖn thÕ ®iÖn-ho¸.............................................................................. 221
Phô lôc K (qui ®Þnh) − Bé khèng chÕ nhiÖt.................................................................................... 222
Phô lôc L (qui ®Þnh) − §iÒu kiÖn t¶i b×nh th−êng ®èi víi mét sè kiÓu thiÕt bÞ kinh doanh dïng ®iÖn... 224
Phô lôc M (qui ®Þnh) − Tiªu chÝ ®èi víi tÝn hiÖu ®æ chu«ng ®iÖn tho¹i ........................................... 226
Phô lôc N (qui ®Þnh) − Bé t¹o xung thö nghiÖm ............................................................................ 231
Phô lôc P (qui ®Þnh) − Tµi liÖu viÖn dÉn ........................................................................................ 233
Phô lôc Q (tham kh¶o) − Tµi liÖu tham kh¶o................................................................................. 238
Phô lôc R (tham kh¶o) − VÝ dô vÒ yªu cÇu ®èi víi ch−¬ng tr×nh kiÓm so¸t chÊt l−îng.................. 240
Phô lôc S (tham kh¶o) − Qui tr×nh thö nghiÖm va ®Ëp .................................................................. 243
Phô lôc T (tham kh¶o) − H−íng dÉn b¶o vÖ chèng sù th©m nhËp cña n−íc ................................ 245
Phô lôc U (tham kh¶o) − HÖ thèng d©y cã c¸ch ®iÖn ®Ó sö dông kh«ng cÇn c¸ch ®iÖn xen kÏ ... 247
Phô lôc V (tham kh¶o) − HÖ thèng ph©n phèi ®iÖn xoay chiÒu..................................................... 250
Phô lôc W (tham kh¶o) − Tãm t¾t vÒ dßng ®iÖn ch¹m.................................................................. 257
Phô lôc X (tham kh¶o) − HiÖu qu¶ ph¸t nhiÖt lín nhÊt trong c¸c thö nghiÖm m¸y biÕn ¸p ......... 261
Phô lôc Y (qui ®Þnh) − Thö nghiÖm æn ®Þnh ¸nh s¸ng cùc tÝm ..................................................... 263
3
Lêi nãi ®Çu
TCVN 7326-1 : 2003 hoµn toµn t−¬ng ®−¬ng víi tiªu chuÈn
IEC 60950-1 : 2001;
TCVN 7326-1 : 2003 do Ban kü thuËt tiªu chuÈn TCVN/TC/E10
ThiÕt bÞ c«ng nghÖ th«ng tin biªn so¹n, Tæng côc Tiªu chuÈn
§o l−êng ChÊt l−îng ®Ò nghÞ, Bé Khoa häc vµ C«ng nghÖ ban
hµnh.
4
TCVN 7326−1 : 2003
Lêi giíi thiÖu
0 Nguyªn t¾c an toµn
C¸c nguyªn t¾c sau ®−îc Ban kü thuËt 74 cña IEC th«ng qua khi x©y dùng tiªu chuÈn nµy.
C¸c nguyªn t¾c nµy kh«ng bao hµm c¸c tÝnh n¨ng hoÆc c¸c ®Æc tÝnh chøc n¨ng cña thiÕt bÞ.
C¸c tõ ®−îc viÕt d−íi d¹ng ch÷ viÕt hoa nhá lµ c¸c thuËt ng÷ ®−îc ®Þnh nghÜa trong 1.2 cña tiªu chuÈn
nµy.
0.1 Nguyªn t¾c an toµn chung
Thùc chÊt, c¸c nhµ thiÕt kÕ ®Òu hiÓu nguyªn t¾c c¬ b¶n cña c¸c yªu cÇu vÒ an toµn ®Ó hä cã thÓ bè trÝ
thiÕt bÞ an toµn.
C¸c nguyªn t¾c nµy kh«ng thay thÕ cho c¸c yªu cÇu cô thÓ cña tiªu chuÈn nµy, nh−ng ®−îc thiÕt kÕ ®Ó
cung cÊp cho c¸c nhµ thiÕt kÕ sù ®¸nh gi¸ nÒn t¶ng cña c¸c yªu cÇu nµy. Khi thiÕt bÞ liªn quan ®Õn
c«ng nghÖ vµ vËt liÖu hoÆc c¸c ph−¬ng ph¸p kÕt cÊu kh«ng ®−îc ®Ò cËp râ rµng, thiÕt kÕ thiÕt bÞ cÇn cã
møc an toµn kh«ng nhá h¬n møc ®−îc m« t¶ trong c¸c nguyªn t¾c an toµn nµy.
C¸c nhµ thiÕt kÕ kh«ng nh÷ng chØ ph¶i tÝnh ®Õn c¸c ®iÒu kiÖn lµm viÖc b×nh th−êng cña thiÕt bÞ mµ cßn
ph¶i tÝnh ®Õn c¸c ®iÒu kiÖn sù cè cã thÓ x¶y ra, c¸c sù cè tiÕp theo, viÖc sö dông sai cã thÓ dù ®o¸n
tr−íc vµ c¸c ¶nh h−ëng bªn ngoµi vÝ dô nh− nhiÖt ®é, ®é cao so víi mùc n−íc biÓn, ®é nhiÔm bÈn, ®é
Èm, qu¸ ®iÖn ¸p trªn nguån l−íi vµ qu¸ ®iÖn ¸p M¹ng viÔn th«ng hoÆc HÖ thèng chia c¸p.
L−u ý c¸c −u tiªn d−íi ®©y khi x¸c ®Þnh biÖn ph¸p thiÕt kÕ:
− khi cã thÓ, qui ®Þnh tiªu chÝ thiÕt kÕ ®Ó lo¹i bá, gi¶m bít hoÆc ®Ò phßng nguy hiÓm;
− khi kh«ng thÓ thùc hiÖn ®−îc c¸c qui ®Þnh trªn, v× nÕu thùc hiÖn th× chøc n¨ng cña thiÕt bÞ sÏ bÞ
suy gi¶m, cÇn qui ®Þnh c¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ ®éc lËp cña thiÕt bÞ, vÝ dô nh− thiÕt bÞ b¶o vÖ riªng biÖt
(kh«ng ®−îc qui ®Þnh trong tiªu chuÈn nµy);
− khi kh«ng thÓ thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p nªu trªn, hoÆc ®Ó bæ sung cho c¸c biÖn ph¸p nµy, cÇn qui
®Þnh c¸c ®iÒu kho¶n ghi nh·n vµ h−íng dÉn liªn quan ®Õn rñi ro cßn l¹i.
Cã hai lo¹i ®èi t−îng cÇn xem xÐt ®Õn nhu cÇu an toµn cña hä, Ng−êi sö dông (hoÆc Ng−êi thao
t¸c) vµ Ng−êi b¶o tr×.
Ng−êi sö dông lµ thuËt ng÷ ¸p dông cho tÊt c¶ mäi ng−êi kh«ng ph¶i Ng−êi b¶o tr×. C¸c yªu cÇu
b¶o vÖ cÇn coi r»ng Ng−êi sö dông kh«ng ®−îc ®µo t¹o ®Ó nhËn biÕt nguy hiÓm, nh−ng còng kh«ng
cè ý t¹o ra c¸c t×nh huèng nguy hiÓm. Do ®ã, c¸c yªu cÇu vÒ b¶o vÖ cho ng−êi lau chïi vµ ng−êi quan
s¸t ngÉu nhiªn còng nh− Ng−êi sö dông ®−îc Ên ®Þnh. Nh×n chung, Ng−êi sö dông kh«ng ®−îc
5