Ung thư buồng trứng
Ung thư buồng trứng là một khối u ác tính phát sinh từ buồng trứng của
người phụ nữ. Có 3 loại khối u buồng trứng chủ yếu - trong đó một số là u lành và
một số là u ác.
Các u này thường được gọi tên theo thể loại tế bào mà ở đó các khối u bắt
đầu hình thành.
Loại phổ biến nhất là khối u biểu mô, phát sinh trong các tế bào bao bọc bề
mặt của buồng trứng. Khối u buồng trứng cũng có thể phát sinh trong các tế bào
tạo trứng (u tế bào mầm) và cả trong các mô hỗ trợ xung quanh buồng trứng (các u
đệm), nhưng những loại ung thư này rất hiếm gặp.
Các tế bào tạo khối u buồng trứng có thể vỡ ngay và phát triển rộng sang
các phần khác của cơ thể. Hiệp hội ung thư Mỹ cho rằng ung thư buồng trứng
chiếm khoảng 1/4 nguyên nhân gây tử vong trong phụ nữ.
Nguyên nhân chính xác của ung thư buồng trứng hiện nay vẫn chưa rõ. Tuy
nhiên các nghiên cứu chỉ ra rằng một số yếu tố có thể làm tăng cơ hội phát triển
bệnh như:
- Tiền sử gia đình: Một người có mẹ, con gái hoặc chị em gái bị ung thư
buồng trứng thì nguy cơ bị là rất cao. Một tiền sử ung thư vú hoặc ruột kết cũng dễ
có nguy cơ ung thư buồng trứng.
- Tuổi tác: Hầu hết các ca ung thư buồng trứng xuất hiện ở những phụ nữ
ngoài 50, với nguy cơ cao nhất ở phụ nữ tuổi trên 60.
- Sự sinh đẻ: Những phụ nữ chưa bao giờ có con có vẻ dễ phát triển ung thư
buồng trứng hơn những phụ nữ đã có con
- Tiền sử bản thân: Phụ nữ đã bị ung thư vú hoặc ruột kết có nguy cơ cao
phát triển ung thư buồng trứng.
- Liệu pháp thay thế hormone: Một số chứng cứ cho rằng phụ nữ sử dụng
liệu pháp này sau thời kì mãn kinh có thể có nguy cơ nhẹ với phát triển ung thư
buồng trứng
Ung thư buồng trứng thường không có biểu hiện hoặc triệu chứng rõ ràng
cho đến tận giai đoạn cuối. Những dấu hiệu và triệu chứng của bệnh thường là:
- Khó chịu ở vùng bụng hoặc đau (đầy hơi, khó tiêu, trương bụng, chuột
rút)
- Nôn, đi ngoài, táo bón hoặc hay đi tiểu
- Ăn không ngon
- Cảm thấy no, thậm chí chỉ sau một bữa ăn rất nhẹ
- Tăng cân hoặc gầy đi mà không rõ lí do
- Ra máu bất thường ở âm đạo
Các triệu chứng này cũng có thể xuất hiện khi bị một số bệnh khác ít nguy
hiểm hơn. Nhưng điều quan trọng là phải biết trao đổi và hỏi han thêm từ bác sĩ.
Càng phát hiện và điều trị sớm ung thư buồng trứng thì cơ hội khỏi bệnh càng
nhiều hơn.
Nhưng ung thư buồng trứng rất khó phát hiện được sớm vì nhiều chị em
hoàn toàn không có triệu chứng cho đến khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn phát
triển.
Ngày nay, các nhà khoa học có thể sử dụng kĩ thuật cao (máy tính hỗ trợ
không can thiệp) để phân tích mẫu protein trong máu. Chỉ với một xét nghiệm
nhỏ, chừng 30 phút thử máu đã xác định được những người bị ung thư buồng
trứng, ngay cả ở thời kì đầu của bệnh.
Các nhà nghiên cứu còn xem xét ích lợi của việc đo lượng CA125, một chất
được gọi là chất tạo u thường có nhiều hơn trong máu của những người bình
thường cũng như làm siêu âm có thể phát hiện ra một khối u sớm. Nếu như có
nghi ngờ người bệnh bị ung thư buồng trứng bác sĩ sẽ sử dụng CT scans, MRI
scans và làm sinh thiết để chẩn đoán bệnh.
Việc điều trị phụ thuộc nhiều yếu tố, bao gồm giai đoạn bệnh và sức khỏe
tổng thể của người bệnh. Các biện pháp xử lí chủ yếu đối với ung thư buồng trứng
là phẫu thuật cắt buồng trứng, ống dẫn trứng, tử cung và cổ tử cung hoặc những
mô bị ảnh hưởng khác; vận dụng hóa trị liệu và xạ trị. Trong một số trường hợp
người ta có thể kết hợp cả 2 hoặc 3 biện pháp điều trị trên để giúp cho người bệnh
chóng phục hồi hơn
Những cuộc phẫu thuật truyền thống trước đây thường làm cho người phụ
nữ bị mất kinh hoặc gây vô sinh, nhưng ai có nguyện vọng có con sau này bác sĩ
có thể xử lí bệnh mà không cắt bỏ cả hai buồng trứng và tử cung.
Cơ hội sống sót từ những bệnh nhân bị ung thư buồng trứng sẽ khá hơn nếu
khối u được tìm ra sớm hơn. Nếu ung thư được phát hiện và điều trị trước khi nó
lan ra ngoài phạm vi buồng trứng, 95% người bệnh vẫn sống ít nhất là 5 năm.
Tuy nhiên, chỉ có 25% trường hợp ung thư buồng trứng được phát hiện ở
giai đoạn sớm. Khoảng 78% những phụ nữ bị ung thư buồng trứng vẫn sống ít
nhất một năm sau khi phát hiện ra và khoảng hơn một nửa sống lâu hơn 5 năm.