Ăn uống, dưỡng sinh trong mùa đông
Trời chuẩn bị lập đông, dưới đây là cách ăn uống dưỡng sinh trong mùa
đông để giúp cơ thể khỏe mạnh.
Hàn tà là chủ khí mùa đông
Theo y học cổ truyền, mùa đông là mùa hành tác của hàn tà và phong tà,
chúng thường hiệp lực với nhau để gây bệnh cho người, làm sinh ra cảm mạo
phong hàn, viêm khí quản, phế khí thũng, đau các khớp...
Từ lâu, y học cổ truyền đã nhận thức được mối quan hệ giữa tạng phủ và
thời tiết trong mùa đông. Thận và thời tiết mùa đông có quan hệ rất mật thiết, thận
chủ thủy, tàng tinh, nếu thận khí bất túc, hoặc dương khí bất túc thì cơ thể con
người sẽ sợ lạnh. Trong mùa đông càng dễ xuất hiện các bệnh có quan hệ đến
dương khí bất túc, loại bệnh này thường có biểu hiện: sợ lạnh, đau mỏi eo lưng,
phù thũng, đại tiện ít, tiểu tiện nhiều, hoặc xuất hiện liệt dương, kinh nguyệt không
đều, hoặc hen suyễn tăng nặng, khó có giấc ngủ yên. Vì thế mùa đông con người
phải dưỡng sinh, ăn uống và rèn luyện để chống lại hàn tà.
Cách ăn uống, dưỡng sinh
Hàn tà gây ra bệnh tật, thường làm cho người ta gân mạch tê cóng, khí trệ
huyết ứ, có hiện tượng đau đồng thời dễ tổn thương dương khí con người. Điều trị
bệnh do phong hàn gây ra thường dùng phương pháp sơ phong tán hàn, dùng các
dược vật có tính tân ôn giải biểu như gừng tươi, đường đỏ, tô diệp, quất khô, rau
mùi, hành củ... Hàn tà xâm nhập cơ thể có thể xuất hiện sốt cao, miệng khát, mồ
hôi nhiều, lúc này nên dùng các thức ăn có tính năng thanh nhiệt, sinh tân.
Mùa đông khí hậu hàn lạnh, dương khí ẩn sâu, hàn tà rất dễ thương tổn đến
thận dương, do đó ăn uống cần chú ý bổ dương. Có thể dùng các loại đồ ăn và loại
thuốc như là thịt dê, cừu, đại táo, thục địa hoàng, sơn dược...
http://www.thanhnien.com.vn/News/Pictures200902/Luan/p111a2.jpg
Mục đích của việc điều dưỡng cơ thể, phòng trị bệnh là làm cho cơ thể và
tinh thần phù hợp với tính chất của tự nhiên, lập tức ứng biến với sự thay đổi của
thời tiết. Cần tăng cường giữ ấm, tránh hàn (lạnh); không hoạt động quá nhiều,
hao tán thể lực; sáng ngủ dậy nên xoa lòng bàn tay, chân, mỗi ngày nên mở cửa sổ
10-15 phút buổi trưa để không khí lưu thông.
Mùa đông ngày ngắn, đêm dài và lạnh lẽo, không nên thức khuya, dậy sớm.
Buổi sáng sớm trời rét, sương mùa hàn tà rất thịnh, hạn chế ra ngoài trời lúc còn
quá sớm dễ bị nhiễm cảm phong hàn. Hằng ngày buổi sáng nên luyện tập thể dục,
không nhất thiết phải luyện tập ngoài trời, nhất là lúc còn quá sớm. Sáng sớm và
buổi tối không nên tắm nước lạnh, nhất là với người cao tuổi và người có tiền sử
về tim mạch dễ gây đột quỵ...
Vì sao hành tây phòng được bệnh?
Theo nhiều nghiên cứu khoa học, hành tây có chứa các hợp chất chống
viêm, chống oxy hóa cao nên có tác dụng tốt trong việc phòng chống nhiều chứng
bệnh, từ cảm mạo thông thường đến các bệnh lý về tim mạch, tiểu đường, loãng
xương.
Khác với hành ta là loại gia vị, ăn cả phần lá và phần củ thì hành tây được
sử dụng như một loại rau, chủ yếu dùng phần củ (gọi là củ nhưng thực chất củ
hành tây là phần thân của cây).
Đây là loại cây hợp với khí hậu ôn đới nên được trồng phổ biến ở nhiều nơi
trên thế giới, nó có tên khoa học là Allium cepa.
Theo nguồn Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, thành phần giá trị dinh dưỡng trong
100g hành tây bao gồm: năng lượng: 40 kcal; carbohydrate: 9,34 g; đường: 4,24 g;
chất xơ: 1,7 g; protein: 1,1 g; vitamin B6: 0,12 mg 9%; vitamin C: 7,4 mg 12%;
vitamin E 0,02 mg 0%; canxi: 23 mg 2%; sắt: 0,21 mg 2%; magiê: 0,129 mg 0%;
phốt pho: 29 mg 4%; kali: 146 mg 3%; natri: 4 mg 0%; kẽm: 0,17 mg 2% ... Ngoài
ra còn chứa các chất dinh dưỡng khác như folate, vitamin K, thiamin, niacin, chất
béo...
Hành tây đặc biệt có lợi cho phụ nữ, nhất là những người có nguy cơ gia
tăng bệnh loãng xương khi bước vào thời kỳ mãn kinh, bởi vì nó có tác dụng ngăn
ngừa chứng xương dễ vỡ.
Trong y học cổ truyền Ấn Độ, hành tây được sử dụng như một phương
thuốc phổ biến giúp chữa bệnh đau họng, do trong hành tây chứa pleiomeric, một
hợp chất có khả năng ngăn chặn chứng đau họng.
Ngoài ra, hành tây còn chứa chất chống oxy hóa cực mạnh là quercetin, tiếp
đó là phenol, flavonoids, giúp phòng ngừa một số bệnh ung thư. Một số nghiên