1
Định giá
Lý thuyết trò chơi & chiến lược cạnh tranh
Pricing, Game theory & Competitive strategy
Nội dung tìm hiểu
Tổng quan về cấu trúc thị trường và cách thức ra
quyết định của các doanh nghiệp trên các thị trường.
Định giá
Lý thuyết trò chơi và ứng dụng trong kinh tế.
Các doanh nghiệp độc quyền nhóm ra quyết định
chiến lược cạnh tranh như thế nào?
2
Các cấu trúc thị trường
Số lượng
doanh nghiệp
Loại sản phẩm
Độc quyền
---
•Nước máy
• Truyền hình cáp
Độc quyền nhóm
---
•Banh tennis
• Thuốc lá
Cạnh tranh
độc quyền
---
• Tiểu thuyết
•Phim
Cạnh tranh
hoàn hảo
---
•Lúa mỳ
• Sữa
Một
doanh
nghiệp
Vài
doanh
nghiệp
Nhiều
doanh nghiệp
Sản phẩm
khác biệt
Sản phẩm
đồng nhất
Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
Doanh nghiệp trên thị trường cạnh tranh hoàn hảo, giá
cả = doanh thu biên = doanh thu trung bình.
Nếu 𝑃 > 𝐴𝑉𝐶, doanh nghiệp tối đa hóa lợi nhuận bằng
cách sản xuất tại mức sản lượng mà 𝑀𝑅 =𝑀𝐶.
Nếu 𝑃 < 𝐴𝑉𝐶, doanh nghiệp sẽ đóng cửa trong ngắn
hạn, rời khỏi thị trường trong dài hạn.
Trong ngắn hạn, doanh nghiệp không thể gia nhập thị
trường ngay, cầu tăng sẽ làm tăng lợi nhuận của doanh
nghiệp
Khi có sự tự do gia nhập hay rời khỏi thị trường, lợi
nhuận bằng 0 trong ngắn hạn, và giá sẽ bằng với ATC
nhỏ nhất.
3
Thị trường độc quyền
Doanh nghiệp độc quyền là người bán duy nhất trên
thị trường. Độc quyền xuất hiện do các rào cản gia
nhập thị trường như kiểm soát nguồn tài nguyên
quan trọng, được chính phủ trao cho đặc quyền sản
xuất một loại hàng hóa nào đó, hoặc có lợi thế cung
cấp hàng hóa của toàn bộ thị trường ở một mức giá
thấp hơn các doanh nghiệp khác
Doanh nghiệp độc quyền đối mặt với đường cầu dốc
xuống. Kết quả là, họ phải giảm giá để bán được
nhiều sản phẩm hơn, làm cho doanh thu biên nhỏ
hơn giá bán.
Thị trường độc quyền
Doanh nghiệp độc quyền tối đa hóa lợi nhuận bằng
cách sản xuất ở mức sản lượng có doanh thu biên
bằng với chi phí biên. Nhưng do doanh thu biên nhỏ
hơn giá bán, giá độc quyền sẽ lớn hơn chi phí biên,
gây ra tổn thất vô ích.
Doanh nghiệp độc quyền (cũng như các doanh
nghiệp có quyền lực thị trường) tìm cách tăng lợi
nhuận bằng cách bán sản phẩm của mình tùy theo
mức sẵn lòng trả của khách hàng. Cách thức này
được gọi là phân biệt giá.
4
Phân biệt giá
Phân biệt: đối xử mọi người theo những cách khác
nhau dựa trên một số đặc điểm nào đó (ví dụ: sắc
tộc, giới tính)
Phân biệt giá: hành vi bán cùng một hàng hóa nào
đó theo những mức giá khác nhau cho những khách
hàng khác nhau.
Đặc tính được sử dụng trong chính sách phân biệt
giá là sự sẵn lòng trả (WTP): doanh nghiệp có thể
tăng lợi nhuận bằng cách bán với giá cao hơn cho
những người có giá sẵn lòng trả cao hơn.
Phân biệt giá hoàn hảo với chính sách độc
quyền 1 giá duy nhất
Thặng dư
tiêu dùng
Tổn thất
vô ích
Lợi nhuận
Độc quyền
Khi doanh nghiệp độc
quyền tính cùng 1 mức
giá như nhau (PM) với
tất cả người mua.
Kết quả là tạo ra tổn
thất vô ích MC
Q
P
D
MR
PM
QM
5
Phân biệt giá hoàn hảo với chính sách độc
quyền 1 giá duy nhất
Lợi nhuận
độc quyền
Hình bên minh họa khi doanh
nghiệp độc quyền sản xuất ở
mức sản lượng cạnh tranh
nhưng với mỗi người mua tính 1
mức giá khác nhau tùy theo
mức sẵn lòng chi trả của họ.
Đây được gọi là phân biệt giá
hoàn hảo.
Doanh nghiệp độc quyền thu
được lợi nhuận chính là toàn bộ
thặng dư tiêu dùng.
Nhưng không có tổn thất vô ích
MC
Q
P
D
MR
Q
Phân biệt giá trong thực tế
Trong thực tế, phân biệt giá hoàn hảo là không khả
thi, bởi vì:
Không doanh nghiệp nào có thể biết được mức sẵn lòng
trả của mỗi người mua
Người mua cũng chẳng nói cho người bán biết
Do đó, doanh nghiệp sẽ chia khách hàng ra thành
từng nhóm dựa trên một số đặc điểm có thể quan
sát được có liên quan đến mức sẵn lòng trả, ví dụ
như độ tuổi.