intTypePromotion=1

Bài giảng môn Sốt rét - Kí sinh trùng và côn trùng: Giun chỉ - giun xoắn, giun lạc chủ - TS. Nguyễn Ngọc San (Học viện quân y)

Chia sẻ: 10 10 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:66

0
55
lượt xem
11
download

Bài giảng môn Sốt rét - Kí sinh trùng và côn trùng: Giun chỉ - giun xoắn, giun lạc chủ - TS. Nguyễn Ngọc San (Học viện quân y)

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài giảng môn Sốt rét - Kí sinh trùng và côn trùng: Giun chỉ - giun xoắn, giun lạc chủ của TS. Nguyễn Ngọc San (Học viện quân y) giới thiệu tới các bạn những thông tin về đại cương giun chỉ, các loài giun gây bệnh cho người, chủng loại giun chỉ bạch huyết ở người, chủng loại giun chỉ ở Việt Nam, đặc điểm sinh học, vai trò y học của các loại giun, chẩn đoán, điều trị và phòng chống bệnh về giun.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng môn Sốt rét - Kí sinh trùng và côn trùng: Giun chỉ - giun xoắn, giun lạc chủ - TS. Nguyễn Ngọc San (Học viện quân y)

  1. Häc viÖn qu©n y Bé m«n Sèt rÐt - KÝ sinh trïng vµ C«n trïng Giun chØ – Giun so¾n Giun l¹c chñ TS NguyÔn Ngäc San
  2. ®¹i c­¬ng Giun chØ Filaria
  3. 1. C¸c loµi giun g©y bÖnh cho ng­êi Cã 8 loµi giun chØ g©y bÖnh, 3 loµi kÝ sinh ë hÖ b¹ch huyÕt, sè cßn l¹i ë c¸c m« kh¸c. ®Æc ®iÓm sinh häc, bÖnh häc, dÞch häc c¸c loµi GC kh¸c nhau tïy thuéc vµo trung gian truyÒn bÖnh 1.1. Giun chØ do muçi truyÒn 1.2. Giun chØ do ruåi vµng truyÒn 1.3. Giun chØ do ruåi tr©u (Chrysops) truyÒn 1.4. Giun chØ do dÜn ( Culicoides) truyÒn 1.5. Giun chØ do Cyclops truyÒn
  4. Mét sè vector truyÒn bÖnh giun chØ
  5. Chñng lo¹i giun chØ b¹ch huyÕt ë ng­êi 3.1. Giun chØ Wuchereria bancrofti: Cã 2 chñng phô: - Chñng phô cã chu ki ®ªm: AT giun chØ xuÊt hiÖn ë m¸u ngo¹i vi vµo ban ®ªm, khoang tõ 20 ®Õn 2 giê s¸ng. Ban ngµy tËp trung ë c¸c m¹ch m¸u nhá ë phæi. Do muçi Culex, Anopheles, Aedes truyÒn bÖnh. - Chñng phô b¸n chu ki: AT chØ xuÊt hiÖn ë m¸u ngo¹i vi ca ngµy vµ ®ªm, nh­ng ®Ønh cao vµo ban ngµy. Do muçi Anopheles truyÒn.
  6. Chñng lo¹i giun chØ b¹ch huyÕt ë ng­êi 3.2. Giun chØ Brugia malayi: Cã 2 chñng phô: + Chñng phô cã chu ki ®ªm: lµ phæ biÕn nhÊt cña B.malayi, l©y truyÒn tõ ng­êi sang ng­êi. Do Mansoni, Anopheles truyÒn. + Chñng phô b¸n chu ki: Ýt phæ biÕn h¬n, cã vËt chñ dù tru mÇm bÖnh lµ sóc vËt. Cã æ bÖnh thiªn nhiªn. Do Mansoni truyÒn. 3.3. Giun chØ Brugia timori: Giun chØ nµy cã chu ki ®ªm. Do Anopheles truyÒn.
  7. Chñng lo¹i giun chØ ë ViÖt Nam W.bancrofti gÆp ë c¸c nhung vïng b¸n s¬n ®Þa. Chñ yÕu lµ chñng CK ®ªm. MËt ®é Êu trïng xuÊt hiÖn m¸u ngo¹i vi 2 - 4 giê s¸ng. B.malayi lµ chñng lo¹i giun chØ th­êng gÆp ë vïng lóa n­íc. ®Òu xuÊt hiÖn CK ®ªm, mËt ®é Êu trïng xuÊt hiÖn m¸u ngo¹i vi vµo hai ®Ønh 22 giê vµ 4 giê s¸ng.
  8. Giun chØ Wuchereria bancrofti
  9. Hinh thÓ mét sè loµi giun chØ
  10. 1. ®Æc ®iÓm sinh häc
  11. 1. Êu trïng lªn bao vßi cña muçi. 2. Êu trïng chäc thñng bao vßi vµo m¸u ng­êi. 3. GC tr­ëng thµnh KS ë hÖ b¹ch huyÕt. 4. BNGC phï ch©n voi. 5. GC tr­ëng thµnh ®Ó ra Êu trïng. 6. Êu trïng vµo m¸u chuÈn bÞ sang vßng ®êi kÝ sinh ë c¬ thÓ muçi. Vßng ®êi sinh häc cña giun chØ W.bancrofti.
  12. 1. ®Æc ®iÓm sinh häc + VÞ trÝ kÝ sinh: - Giun tr­ëng thµnh ph©n giíi ®ùc, c¸i, cuén vµo nhau KS ë hÖ b¹ch huyÕt. - Giun ®Î ra AT ë hÖ b¹ch huyÕt, AT di chuyÓn tõ hÖ b¹ch huyÕt sang hÖ tuÇn hoµn. - Ban ngµy AT tËp trung ë c¸c mao m¹ch nhá ë phæi. - Ban ®ªm tõ 20 giê ®ªm ®Õn 2giê s¸ng, AT cã thÓ xuÊt hiÖn ë m¸u ngo¹i vi.
  13. 1. ®Æc ®iÓm sinh häc + Thêi gian ATGC sèng trong c¬ thÓ ng­êi: nÕu kh«ng ®­îc muçi ®èt hót sang c¬ thÓ muçi thi ATGC sÏ chÕt sau khoang 10 tuÇn. + Tuæi thä trung binh: cña giun tr­ëng thµnh ë ng­êi khoang 15 -17 nam.
  14. 1. ®Æc ®iÓm sinh häc + Khi muçi hót m¸u ng­êi bÖnh, ATGC vµo d¹ dµy muçi, sau 2-8 giê, AT mÊt bao, lét x¸c, xuyªn qua thµnh d¹ dµy muçi vµ sau khoang 15 giê, tíi c¬ ngùc muçi. + Tíi tuÇn lÔ thø 2, ATGC lét x¸c lÇn nua, ®¹t kÝch th­íc 1-1,5  0,018 - 0,023 mm. Lóc nµy ATGC cã kha nang l©y nhiÔm.
  15. 1. ®Æc ®iÓm sinh häc + Thêi gian tõ khi vµo d¹ dµy muçi ®Õn khi cã kha nang l©y nhiÔm khoang 10 - 40 ngµy, phô thuéc vµo nhiÖt ®é, ®é Èm vµ loµi muçi… + AT tËp trung lªn bao vßi cña muçi. Khi muçi ®èt ng­êi hót m¸u, ATGC chäc thñng bao vßi, bß ra trªn mÆt da vµ chui qua vÕt ®èt vµo m¸u, ®Õn hÖ thèng b¹ch huyÕt, PT thµnh giun tr­ëng thµnh. + Muçi cã vai trß truyÒn bÖnh GC W.bancrofti ë VN chñ yÕu lµ Cu.quinquefasciatus vµ An.hyrcanus.
  16. 2. Vai trß y häc BGC W.bancrofti cã biÓu hiÖn LS phong phó, cã thÓ kh¸c nhau giua c¸c vïng l­u hµnh. 2.1. C¬ chÕ bÖnh sinh: + BGC sinh ra do phan øng qu¸ mÉm cña c¬ thÓ vËt chñ tr­íc c¸c t¸c ®éng cña ®éc tè, hoÆc c¸c san phÈm chuyÓn ho¸ cña GC. + Do tæn th­¬ng c¬ giíi ë hÖ b¹ch huyÕt vµ m¹ch m¸u. Do can trë tuÇn hoµn b¹ch huyÕt kÌm theo nhiÔm trïng thø ph¸t.
  17. 2. Vai trß y häc 2.2. TriÖu chøng l©m sµng: + Thêi ki ñ bÖnh: tõ 3-18 th¸ng, t­¬ng øng giai ®o¹n tõ khi ATGC vµo c¬ thÓ, ®Õn khi cã thÕ hÖ ATGC míi xuÊt hiÖn trong m¸u. Thêi ki nµy cã thÓ cã nhung triÖu chøng qu¸ mÉn, viªm h¹ch b¹ch huyÕt côc bé, nhÑ, kh«ng tån t¹i l©u, bÖnh nh©n nghØ ng¬i c¸c triÖu chøng tù hÕt.
  18. 2. Vai trß y häc + Thêi ki toµn ph¸t: diÔn biÕn l©m sµng thêi ki nµy cã thÓ chia thµnh 3 giai ®o¹n: - Giai ®o¹n thø 1: BiÓu hiÖn LS chñ yÕu lµ dÞ øng toµn th©n, sèt, ph¸t ban, phï côc bé. B¹ch cÇu ¸i toan th©m nhiÔm vµo c¸c c¬ quan kh¸c nhau, ®Æc biÖt ë phæi g©y nªn héi chøng tang b¹ch cÇu toan tÝnh thÓ phæi nhiÖt ®íi (Tropical pulmonary eosinophilia, viÕt t¾t lµ: TPE).
  19. 2. Vai trß y häc - Giai ®o¹n thø 2: XuÊt hiÖn sau 2-7 nam bÞ nhiÔm bÖnh. TriÖu chøng LS chñ yÕu: gi·n m¹ch b¹ch huyÕt d­íi da, vµ ë s©u do èng ngùc bÞ t¾c. B¹ch m¹ch ®i ng­îc dßng vµo tuÇn hoµn. B¹ch m¹ch ë thËn, bÓ thËn, bµng quang bÞ vì g©y ®¸i ra b¹ch huyÕt, cã thÓ lÉn m¸u. B¹ch m¹ch ë mµng bông vì g©y viªm mµng bông, cæ tr­íng b¹ch huyÕt. B¹ch m¹ch ë c¬ quan sinh dôc ø t¾c, g©y ø b¹ch huyÕt ë biu, ©m hé.

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản