intTypePromotion=1
ADSENSE

Báo cáo "Bàn thêm về mô hình công ty mẹ - công ty con từ góc độ pháp lý "

Chia sẻ: Phung Han | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:9

57
lượt xem
8
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bàn thêm về mô hình công ty mẹ - công ty con từ góc độ pháp lý Tuy nhiên, đạo đức xã hội thường rất phức tạp, bao gồm đạo đức của các giai cấp, tầng lớp, đạo đức của các tôn giáo, đạo đức của các thiết chế nghề nghiệp... Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, về cơ bản, các chuẩn mực đạo đức này mặc dù không đối lập nhau nhưng không hoàn toàn đồng nhất với nhau. Mặt khác, trong đời sống xã hội đang diễn ra sự thay đổi trong các quan niệm, quan điểm...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Báo cáo "Bàn thêm về mô hình công ty mẹ - công ty con từ góc độ pháp lý "

  1. nghiªn cøu - trao ®æi PGS.TS. Lª Hång h¹nh * T h c tr ng ho t ng c a các t ng công ti 90 và t ng công ti 91 nh ng năm v a qua ã cho cho th y mô hình này chưa th c càng l rõ khi Vi t Nam h i nh p sâu hơn vào n n kinh t toàn c u. Chính vì lí do này, vi c ti p t c hoàn thi n mô hình t ng công ti s áp ng ư c nh ng òi h i c a n n kinh v i tư cách là các liên k t kinh t c a doanh t th trư ng m c dù xét m t s khía c nh nghi p nhà nư c ang là m t òi h i l n c a chúng ã mang l i nh ng tác d ng nh t nh ng và Nhà nư c ta. Mô hình ư c l a v i n n kinh t ang thi u nh ng doanh ch n thay th cho mô hình t ng công ti nghi p t m c th c hi n s c nh tranh i nhà nư c ang ư c s d ng hi n nay là v i nh ng công ti a qu c gia hay chi nhánh công ti m - công ti con. Ngh quy t H i c a chúng ang t n t i Vi t Nam. Các t ng ngh trung ương l n th IX (khoá IX) ã công ti ang ho t ng hi n nay v cơ b n kh ng nh l i ch trương này: “ i m i và v n là các doanh nghi p nhà nư c thu n tuý. nâng cao hi u qu ho t ng c a các t ng i u này th hi n m t s các khía c nh công ti nhà nư c. T ng k t thí i m vi c sau: Th nh t, s h u trong các t ng công ti chuy n sang ho t ng theo mô hình công ti v n là s h u nhà nư c; th hai, m i liên h m - con. Tích c c hình thành các t p oàn ch y u gi a t ng công ti v i cơ quan ch kinh t m nh do t ng công ti nhà nư c làm qu n và gi a chúng v i các ơn v thành nòng c t”.(1) Th c hi n ch trương này, viên v n là m i quan h thiên v qu n lí Chính ph ã ch n 34 t ng công ti nhà nư c, hành chính - kinh t . S ch o t p trung doanh nghi p nhà nư c có quy mô l n xây c a b máy lãnh o t ng công ti i v i các d ng án thí i m chuy n sang mô hình ơn v thành viên mang tính qu n lí hành công ti m - công ti con. Hi n t i ã có nh ng chính kinh t ; th ba, các ơn v thành viên t ng công ti nhà nư c ã chuy n sang ho t dù có tư cách pháp nhân hay không có tư ng theo mô hình này, ó là Công ti xây l p cách pháp nhân u chưa th là ch th y i n III; Công ti u tư phát tri n và xây c a th trư ng; th tư, s ki m soát c a d ng; Công ti u tư, xu t nh p kh u và xây b máy lãnh o t ng công ti chưa d a trên d ng Vi t Nam... Các công ti này bư c u s v n ng c a v n. Chính vì v y, các t ng ã có nh ng k t qu kh quan sau khi công ti v n ti p t c n ch a trong mình chuy n sang mô hình công ti m - công ti nh ng căn b nh c h u c a doanh nghi p con. Tuy nhiên, th c hi n mô hình này, nhà nư c, ó là hi u qu th p, thi u năng c n ph i t o ra nh ng i u ki n ti n cho ng và thi u tính c nh tranh. Nh ng căn b nh (hay nh ng h n ch ) này càng ngày * Trư ng i h c lu t Hà N i T¹p chÝ luËt häc sè 3/2004 15
  2. nghiªn cøu - trao ®æi s t n t i và ho t ng c a chúng, c bi t là company).(4) Khi nói v mô hình công ti m - n n t ng pháp lí. Trong vi c ki n t o môi công ti con, chúng ta l i không ư c phép trư ng ho t ng cho mô hình công ti m - quy v m t ch th c th . i u này có th lí công ti con thì các quy nh pháp lu t thích gi i b i nh ng lí do sau: h p óng vai trò quy t nh. có nh ng Th nh t, không t n t i b t c lo i quy nh pháp lu t phù h p c n xác nh doanh nghi p nào ư c g i là công ti m - ư c chính xác b n ch t kinh t , pháp lí c a công ti con. Các công ti l n trên th gi i mô hình công ti m - công ti con. ho c t ch c theo hình th c công ti c ph n 1. Hi u th nào là mô hình công ti m - ho c công ti trách nhi m h u h n hay nh ng công ti con hình th c khác. Ví d , Công ti Coca-Cola Thu t ng mô hình ư c dùng trong ư c thành l p t i Hoa Kỳ dư i hình th c nhi u văn b n chính th c c a ng và Nhà công ti công (Public corporation). Cùng v i nư c ta khi nói v c i cách các liên k t kinh s phát tri n, công ti này ã tr thành t p t c a doanh nghi p nhà nư c. Vì v y, c n oàn xuyên qu c gia v i các công ti con n m ph i gi i nghĩa chính xác thu t ng này r i h u như kh p các nư c trên th gi i. B n trư c khi làm rõ b n ch t kinh t , pháp lí c a thân Coca-Cola v i tư cách là công ti ki m nó. Khi nói v mô hình t ng công ti, chúng soát v n hay công ti m v n gi nguyên hình ta nói v các ch th c th , ó là nh ng th c t ch c ban u c a nó. Tương t là t p pháp nhân kinh t có quy mô l n, ư c t oàn IBM. IBM ư c thành l p năm 1911 ch c theo hình th c liên k t các doanh dư i hình th c là m t công ti công c ph n. nghi p nhà nư c, ví d như VINAFOOD, IBM ã có nhi u công ti con thông qua vi c PETROVETNAM, VNPT, VINACHEM... thành l p m i ho c mua l i quy n ki m soát Các t ng công ti là nh ng ch th c th nên các công ti khác. Ví d , năm 1982, IBM khi nói v mô hình t ng công ti, chúng ta có thành l p Lotus Corporation v i tư cách là th m c nh ó là các công ti c th . Th c công ti con c a mình. Lotus Corporation ã t , các t ng công ti chính là nh ng t p oàn thành l p ho c n m quy n ki m soát nhi u có liên k t d c thư ng ư c s d ng trong công ti châu Âu, Canada, Nh t. M i ây, các n n kinh t k ho ch hoá t p trung hay Lotus Corporation ã thành l p Lotus n n kinh t ch huy. Cách hi u công ti m - Development Corporation - m t công ti con công ti con theo ki u t ng công ti hi n ang t i Nga do nó n m 100% v n. khá ph bi n i v i nhi u nhà qu n lí và Th hai, m i quan h gi a công ti ư c ho ch nh chính sách hi n nay. Ch ng h n, coi là công ti m và công ti ư c coi là công TS. Tr n Ti n Cư ng c p t ng công ti theo ti con không ph i là m i liên h mang tính mô hình công ti m - công ti con(3) trong lúc ch t qu n lí hành chính. Cơ ch b nhi m ó lu t sư Ph m Nghiêm Xuân B c khi trình giám c, thành viên h i ng qu n tr các bày khái ni m v công ti m - công ti con l i công ti con không xu t phát tr c ti p t các ưa nh nghĩa v công ti v n (holding quy t nh qu n lí c a c a công ti m , không 16 T¹p chÝ luËt häc sè 3/2004
  3. nghiªn cøu - trao ®æi có vi c n p l i nhu n ho c các kho n tài c n hi u là mô hình các t p oàn ho t ng chính khác t công ti con cho công ti m . theo cơ ch ki m soát v n. C n ph i hi u Công ti m và công ti con không t o thành ây là s liên k t gi a m t công ti n m gi ch th riêng bi t mà t n t i dư i tư cách là v n v i m t ho c nhi u công ti khác trong nh ng ch th kinh t c l p v kinh t và ó công ti n m gi v n có th ki m soát pháp lí. Gi a các công ti này có m i liên k t ư c ho t ng c a công ti nh n v n trên cơ mang tính ki m soát d a trên t l công ti m s c a vi c s h u v n trong công ti hay các s h u v n c a công ti con. công ti nh n v n. Có th mô hình hoá cách Th c ch t, khái ni m mô hình công ti hi u úng v mô hình công ti m - công ti m công ti con mà hi n nay ang ư c s con b ng sơ sau: d ng trong các văn b n chính th c hi n hành B D A c E T p oàn A bao g m A, B, C, D, E S h uv n m c ki m soát 2. B n ch t kinh t c a công ti m - xí nghi p l y xí nghi p c t cán làm h t nhân, công ti con có m i liên h kinh t kĩ thu t nh t nh, hi u úng b n ch t pháp lí c a mô th c hi n m t m i liên k t kinh t quy mô hình công ti m -công ti con c n hi u ư c tương i l n, ư c t ch c thành m t th c b n ch t kinh t c a nó. S xu t hi n c a các th kinh t có y a v pháp nhân”.(5) t p oàn là k t qu c a s c nh tranh gi a Nh ng phân tích trên cho th y t p oàn th c các doanh nghi p trong n n kinh t c a m t ch t là s liên k t c a các doanh nghi p dư i qu c gia hay trong n n kinh t toàn c u. T p nhi u hình th c khác nhau. Trong khoa h c oàn ư c t ch c nh m k t h p các l i th pháp lí và kinh t c a Vi t Nam cũng có riêng r c a m i doanh nghi p thành m t l i nh ng nh nghĩa tương t v t p oàn.(6) th chung l n hơn, có kh năng chí ph i hơn i m m nh c a t p oàn chính là l i th i v i th trư ng. i t i n kinh t Trung c nh tranh mà nó t o ư c cho các doanh Qu c ã ưa ra nh nghĩa sau ây v t p nghi p thành viên. Tuy nhiên, t p oàn cũng oàn: “T ch c t p oàn xí nghi p là m t s d mang l i s c quy n và c nh tranh T¹p chÝ luËt häc sè 3/2004 17
  4. nghiªn cøu - trao ®æi không lành m nh. ra pháp nhân m i. Gi a các doanh nghi p T p oàn là liên k t kinh t theo tính tham gia liên k t ngang ương nhiên s có ch t hi p h i hay là liên k t kinh t có tư m i quan h nh t nh v i nhau và v i b n cách pháp nhân tuỳ theo m i liên h n i t i thân t p oàn. Có nhi u cơ ch cho vi c hình gi a các thành viên. T p oàn trong pháp thành nh ng m i quan h này song ch y u lu t c a nhi u qu c gia t n t i dư i nh ng v n là cơ ch ki m soát theo mô hình công ti hình th c như: Cartel; Syndicate; Trust; m - công ti con. Consorsium, Conglomerate. Cartel theo nh S liên k t d a trên ch s h uv n nghĩa ư c s d ng ph bi n trong lu t h c c a công ti này i v i công ti kia trong m t c a M là s liên k t c a các nhà s n xu t t p oàn có th mang tính ki m soát và có b t c s n ph m nào nh m ki m soát s n th không mang tính ki m soát. Trong mô xu t, tiêu th và giá c c a s n ph m ó hình dư i ây, chúng ta th y trong t p ng th i t o ra c quy n và h n ch s oàn A có c vi c s h u v n mang tính ch t c nh tranh trong nh ng lĩnh v c nh t nh.(7) ki m soát l n s h u v n không mang tính Như v y, có th th y Cartel là hình th c liên ch t ki m soát. S h u v n c a công ti này k t theo s n ph m. Syndicate trong pháp lu t i v i công ti kia trong t p oàn s mang c a m t s qu c gia cũng là hình th c liên tính ki m soát n u công ti s h u v n có c k t gi a các doanh nghi p ho c các nhà u ph n trong v n i u l c a công ti kia tư, ch y u là trong lĩnh v c tài chính. Trust có th thông qua cơ ch b phi u ih i (t r t) là nh ng liên k t kinh t gi a các c ông, thông qua i di n c a mình trong doanh nghi p mà m c ích chính là t o ra h i ng qu n tr c a công ti nh n v n c quy n, ki m soát s n xu t và tiêu th chí ph i vi c ho ch nh chính sách, k nh ng hàng hoá và d ch v nh t nh. ho ch s n xu t kinh doanh c a công ti này. S liên k t gi a các doanh nghi p trong T l bao nhiêu ph n trăm m t công ti u m t t p oàn d a trên nhi u y u t khác tư c ph n (equyty financing) vào m t công nhau. T p oàn có th có m i liên k t d a ti khác m b o s ki m soát không th trên m i quan h t ch c, qu n lí, trên cơ s xác nh ư c chính xác. Tuy nhiên, m u s tho thu n v ki m soát, tiêu th , giá c ho c chung thư ng dùng xác nh s h u v n d a trên s tham gia u tư, ki m soát v n c ph n m c ki m soát là trên 50%. Tuy các m c khác nhau. N u t p oàn liên k t nhiên, trong th c t , có khi ch c n s h u d a trên quan h qu n lí theo chi u d c thì v n c ph n m t t l nh hơn 50% cũng b n thân t p oàn có th tr thành ch th ki m soát m t công ti khác. i u này m i, có tư cách pháp nhân. Các t ng công ti tuỳ thu c vào s lư ng c ông và s t n 90 và t ng công ti 91 ang ho t ng trong mát c a các c ông công ti nh n v n. n n kinh t nư c ta là nh ng liên k t theo Vi c s h u v n c a m t công ti này i mô hình này. Tuy nhiên, ph n l n các t p v i m t công ti khác, ví d như B i v i E oàn thư ng có liên k t ngang và không t o trong mô hình dư i ây m c không ki m 18 T¹p chÝ luËt häc sè 3/2004
  5. nghiªn cøu - trao ®æi soát không làm cho công ti E tr thành công ti Như v y trong m t t p oàn có th có c m i con c a B và công ti cháu c a A. Tuy nhiên, E quan h công ti m -công ti con l n các m i v n hoàn toàn có th n m trong t p oàn A. quan h liên k t . B D A C E T p oàn A bao g m A, B, C, D, E S h u vB 3. n n m ct ki m soát ch và nh ng c tr S h uưng pháp c không ki m soát v n m lí c a 3. B n ch t và nh ng c trưng pháp lí rõ b n ch t pháp lí c a mô hình công ti m - c a mô hình công ti m - công ti con công ti con thì i u u tiên c n làm rõ khái Các t p oàn kinh t m nh xuyên qu c gia ni m công ti m và khái ni m công ti con, trên th gi i hi n nay thư ng ư c t ch c i u ki n pháp lí nào bi n m t công ti này theo mô hình công ti m - công ti con. Nét c thành m c a m t công ti khác. Công ti m (8) trưng cơ b n c a mô hình này là quy n ki m chính là công ti u tư v n vào v n i u l soát c a m t công ti i v i các công ti khác c a m t ho c m t s các công ti khác và d a trên vi c công ti này s h u m t ph n thông qua ó n m quy n ki m soát chúng. v n i u l c a chúng. Vì v y, xét t góc công ti m còn có tên g i là công ti n m v n pháp lí, khi nói v mô hình công ti m - công (holding company). Công ti m là m t công ti con chúng ta nói v các công ti m , công ti ti c ph n hay công ti trách nhi m h u h n. con c th và m i quan h c bi t gi a i m c bi t c a công ti m không ph i là chúng, m i quan h ã liên k t chúng l i v i hình th c t ch c c a nó b i vì ó cũng ch nhau thành m t kh i gi ng như m i quan h là m t lo i hình công ti i v n thông huy t th ng ã liên k t các cá nhân nh t nh thư ng. Cơ ch th c thi quy n l c c a công thành m t dòng h . Không có ch th nào ti m i v i các công ti khác mà nó ki m c a th trư ng ư c g i tên là công ti m - soát là i u áng lưu ý nh t công ti m . công ti con cũng gi ng như trong h th ng Công ti con(9) là công ti có ph n v n i u pháp lu t không có ch th dòng h . làm l áng k thu c s h u công ti m , t c là T¹p chÝ luËt häc sè 3/2004 19
  6. nghiªn cøu - trao ®æi công ti chi ph i nó. S ph thu c c a công ti ng c a l i ích s h u. con không ph i là s ph thu c tr c ti p theo Th hai, n n t ng c a m i liên k t là s ki u ch qu n. Quy n l c c a công ti m i v n ng c a v n thông qua các h p ng v i công ti con ư c th c thi b i chính các chuy n như ng c ph n. Khác v i m i quan cơ c u quy n l c c a công ti con. S tham h gi a các thành viên trong các t ng công gia c a nh ng ngư i i di n s h u c a ti hi n nay, nơi v n ư c t ng công ti giao công ti m trong cơ c u quy n l c c a công và t ng công ti i u chuy n khi c n thi t, ti con m b o cho công ti m nh hư ng trong mô hình công ti m - công ti con v n quy t nh i v i ho t ng s n xu t kinh hình thành theo cơ ch góp ho c chuy n doanh cũng như chi n lư c phát tri n c a như ng. Hình th c pháp lí c a vi c góp v n công ti con. Các công ti con có th ư c t ho c chuy n như ng v n là các h p ng ch c dư i hình th c công ti c ph n hay ch không ph i là các quy t nh hành trách nhi m h u h n. Trong th c t , các chính c a công ti m . Các giao d ch bán công ti con ch y u t n t i dư i hình th c quy n ki m soát (sale of control) là hình công ti c ph n vì hình th c này m b o th c ch y u trong vi c hình thành quan h vi c th c hi n s ki m soát c a công ti m công ti m - công ti con. Quan h công ti t t hơn, năng ng hơn. m - công ti con ư c hình thành theo Như v y, b n ch t pháp lí c a mô hình nh ng phương th c sau ây: công ti m - công ti con th hi n m i quan - Công ti m thành l p công ti con và h s h u v n i u l gi a chúng v i nhau. u tư v n vào ó ho c m c tuy t i S v n ng c a các c ph n trong v n i u ho c m c chi ph i. Phương th c này có l d n t i s v n ng c a quy n s h u. S th t m coi là phương th c “huy t th ng” thay i m c s h u c a công ti này i v i như m t s nhà khoa h c nh danh.(10) v n i u l c a m t công ti khác d n t i s - Công ti m tìm cách chi ph i các thi t l p m i quan h m - con ho c ch m doanh nghi p ang t n t i thông qua các d t m i quan h ó. B n ch t pháp lí c a giao d ch mua bán c ph n c a công ti này. mô hình công ti m - công ti con th hi n M c tiêu c a nh ng giao d ch này là t o ra nh ng i m ch y u sau: ư c lư ng c ph n ki m soát công ti Th nh t, các ch th tham gia t p c n thôn tính. Nh ng giao d ch mang tính oàn ho t ng theo mô hình công ti m - ch t thôn tính này thư ng x y ra các n n công ti con v n gi nguyên ư c s cl p kinh t th trư ng phát tri n cao như M , c a mình v kinh t và pháp lí. Vi c duy trì Nh t B n, EU. s c l p v kinh t và pháp lí gi a công ti - Phát hành c ph n m i và u tư vào m - công ti con s h n ch s ki m soát các doanh nghi p ang t n t i không ph i là mang tính ch t hành chính c a t p oàn, t o v n mà b ng chính c ph n c a mình ho c i u ki n các m i quan h gi a chúng trao i c ph n. Phương th c này ư c coi ư c chi ph i ch y u thông qua s v n là u tư b ng c ph n và thư ng ư c 20 T¹p chÝ luËt häc sè 3/2004
  7. nghiªn cøu - trao ®æi th c hi n i v i các c ph n có giá tr và Th năm, l i ích c a các doanh nghi p có uy tín. Nh t B n là nư c th c hi n khá tham gia t p oàn ho t ng theo mô hình thành công phương th c này.(11) công ti m - công ti con ư c phân ph i căn Th ba, cơ ch ki m soát gi a công ti c vào m c s h u v n c ph n. L i m i v i công ti con ư c th c hi n nhu n c a các công ti con sau khi ã th c thông qua n n dân ch c ph n, t c là căn hi n xong các nghĩa v theo quy nh c a c vào s lư ng c ph n mà công ti m s pháp lu t ho c i u l s phân chia dư i h u. M t công ti mu n tr thành công ti m d ng c t c. T l l i nhu n mà công ti m thì ph i s h u ư c c ph n có th có ư c tuỳ thu c vào t l c ph n mà công ki m soát ư c công ti con thông qua i ti m s h u công ti con. di n c a mình t i h i ng qu n tr c a 4. M t vài suy nghĩ v vi c xây d ng công ti này. Toàn b quá trình ra quy t nh t p oàn theo mô hình công ti m - công và ho ch nh chính sách c a công ti con do ti con Vi t Nam chính b máy qu n lí c a nó mà c th là Vi c chuy n i t ng công ti nhà nư c i h i c ông và h i ng qu n tr th c sang hình th c t p oàn ho t ng theo mô hi n. Không có b t c s chi ph i tr c ti p hình công ti m - công ti con là gi i pháp nào theo phương th c hành chính t phía t t cho vi c nâng cao hi u qu các liên k t công ti m . kinh t Vi t Nam, t o i u ki n t t cho Th tư, trong h t p oàn kinh t ư c vi c c i cách doanh nghi p nhà nư c. Th c qu n lí theo mô hình công ti m - công ti ti n ho t ng c a các t ng công ti ã con không t n t i cơ ch qu n lí hành chính chuy n i sang mô công ti m - công ti như trong h th ng cơ quan qu n lí nhà con con như VINACHEM, SOWATCO, nư c hay mô hình t ng công ti 90 hay CONSTREXIM... ã cho th y tác d ng c a công ti 91. Công ti m có b máy riêng c a mô hình này cho dù các t p oàn này cũng nó. B máy qu n lí này ph thu c vào lo i chưa ho t ng m t cách y theo cơ hình doanh nghi p mà công ti m ang ho t ch này. Ví d , SOWATCO sau khi chuy n ng cũng như quy mô c a nó. Công ti m sang mô hình công ti m - công ti con con không theo dõi và th c hi n quá trình giám ã tăng doanh thu lên 15% so v i trư c khi sát, qu n lí tr c ti p i v i công ti con. chuy n i, l i nhu n trư c thu tăng Chính c trưng này làm cho t p oàn ho t 34,3%, thu nh p bình quân c a thuy n viên ng theo mô hình công ti m - công ti con tăng 79,6%, năng su t khai thác phương tách ư c ch c năng qu n lí v i ch c năng ti n tăng 40%.(12) Tuy nhiên, v i nh ng b n s n xu t kinh doanh v n là y u t làm trì tr ch t pháp lí c a mô hình công ti m - công ho t ng c a các doanh nghi p nhà nư c. ti con như ã nêu trên, vi c chuy n i Tuy nhiên, công ti m v n hoàn toàn chi này c n ph i có nh ng i u ki n ti n c a ph i công ti con theo cơ ch ki m soát d a nó. ó là nh ng i u ki n v môi trư ng trên n n dân ch c ph n như ã nêu trên. kinh t , môi trư ng pháp lí và môi trư ng T¹p chÝ luËt häc sè 3/2004 21
  8. nghiªn cøu - trao ®æi xã h i. Dư i ây theo chúng tôi là m t s i u hành s n xu t kinh doanh c u công ti ti n cơ b n c a vi c chuy n i này: con, g n k t m t cách t nhiên nhưng bình - Các doanh nghi p nhà nư c c n ng gi a công ti m và công ti con”.(13) chuy n sang ho t ng theo úng nh ng - Hoàn thi n các quy nh c a pháp lu t nguyên lí ph bi n c a công ti, c bi t là theo hư ng m b o thu n l i cho vi c mua công ti c ph n. M t trong nh ng nét ph bán, chuy n như ng và trao i c ph n. bi n trong ho t ng c a công ti c ph n là Tính th ng nh t gi a các lĩnh v c pháp lu t, vi c phát hành c ph n ra công chúng. ây c bi t là Lu t doanh nghi p, Lu t doanh là i m h th ng pháp lu t c a chúng ta c n nghi p nhà nư c, pháp lu t v ch ng khoán chú tr ng vì nó có tác d ng t o môi trư ng có vai trò r t l n i v i vi c m b o s cho s v n ng d dàng c a v n theo cơ v n ng c a c ph n và trên cơ s ó là s ch chuy n như ng. Th c ti n các nư c ki m soát, chi ph i i v i các công ti. nơi các t p oàn kinh t ho t ng có hi u Trong vi c hình thành m i quan h công ti qu theo mô hình công ti m - công ti con m - công ti con và t ó là t p oàn kinh t cho th y chúng ư c h tr b i s t n t i ho t ng theo cơ ch công ti m - công ti c a m t s lư ng kh ng l các công ti c con thì các giao d ch mua bán quy n ki m ph n. Ví d , M công ti c ph n chi m soát, sát nh p ho c mua l i công ti (M & A hơn 80% toàn b lư ng chu chuy n hàng transactions) thông qua mua bán c ph n hoá và v n c a n n kinh t . S lư ng công óng vai trò quan tr ng. H th ng pháp lu t ti c ph n trong n n kinh t Nh t B n, Hàn hi n hành c n ph i t o ra nh ng cơ s pháp Qu c, Anh cũng r t l n. lí cho các giao d ch này. - C n xoá b ch ch qu n c a các - Xác l p m t cách h p lí cơ ch i b , ngành i v i doanh nghi p nhà nư c di n ch s h u trong các công ti có v n và c ch qu n lí hành chính c a t ng góp c a nhà nư c. Kinh nghi m c a các công ti nhà nư c trong m i quan h v i các t p oàn kinh t c a th gi i cho th y cơ công ti thành viên. Tư duy ch qu n hi n ch i di n có hi u qu nh t là thông v n ang th ng soái trong nhi u quy t nh qua h i ng qu n tr c a các thành viên và chính sách c a các nhà qu n lí t ng trong t p oàn ho t ng theo mô hình công ti và doanh nghi p nhà nư c. V i tư công ti m - công ti con. Cách ti p c n duy này, cho dù chuy n i sang mô hình hi n nay c a nhi u văn b n pháp lu t liên công ti m - công ti con, m i quan h gi a quan n doanh nghi p nhà nư c chưa công ti m và công ti con khó có th ư c cho phép t o ra ư c cơ ch ho t ng th c hi n trên nguyên t c bình ng v s như òi h i rút ra t ho t ng c a h u. M t trong nh ng bài h c rút ra t ho t CONSTREXIM HOLDING. ng c a CONSTREXIM HOLDING là - C n xác l p cơ ch qu n lí tài chính làm sao “duy trì ư c s h tr c a công ti thích h p cho t p oàn ho t ng theo mô m mà không can thi p sâu vào công vi c hình công ti m - công ti con. S v n ng 22 T¹p chÝ luËt häc sè 3/2004
  9. nghiªn cøu - trao ®æi v v n gi a các thành viên công ti có th Nh ng nòng c t như th chưa có trong n n di n ra tr c ti p trong ph m vi t p oàn kinh t nư c ta m c dù v n có nh ng doanh song cũng có th thông qua th trư ng nghi p nhà nư c m nh như các t ng công ti ch ng khoán. Vi c ki m soát s v n ng 91, t ng công ti 90./. này òi h i cơ ch ki m soát tài chính h u hi u. S không có s trình duy t k ho ch (1). Ngh quy t H i ngh trung ương l n th IX (Khoá IX). Báo nhân nhân ngày 5/2/2004. u tư, không có ch giao v n, k ho ch (3).Xem: Tr n Ti n Cư ng, "Khuôn kh pháp lí cho mua s m như mô hình t ng công ti hi n chuy n i các t ng công ti theo mô hình công ti m - nay. Cơ ch qu n lí tài chính này ph i theo công ti con". K y u H i th o mô hình công ti m - dõi ư c s v n ng c a v n thông qua các công ti con. Hà N i tháng 3 năm 2004. giao d ch chuy n như ng, mua bán c ph n, (4).Xem: Ph m Nghiêm Xuân B c, "Các v n pháp lí phân ph i l i nhu n và phân chia c t c và th c ti n c a quá trình chuy n i các t ng công ti, doanh nghi p nhà nư c sang ho t ng theo mô hình trong toàn b t p oàn. Nh ng ý tư ng v công ti m - công ti con". K y u H i th o mô hình công qu n lí tài chính t p trung công ti m n u ti m - công ti con. Hà N i tháng 3 năm 2004. ư c tri n khai s là c n tr l n cho ho t (5), (6).Xem: - Nguy n ình Phan, "Thành l p và ng c a t p oàn kinh t theo mô hình công qu n lí các t p oàn kinh doanh Vi t Nam", Nxb. ti m - công ti con. Chính tr qu c gia, Hà N i, 1996, tr. 8; - m b o môi trư ng t nguy n th c s - GS.TSKH. Vũ Huy T , "Mô hình t p oàn kinh t trong công nghi p hoá, hi n i hoá", cho quá trình liên k t. c trưng l n nh t Nxb. Chính tr qu c gia, Hà N i, 2002, tr. 19. trong cơ ch t p oàn là s tho thu n, s t (7). Black’s Law Dictionary. Sixth Edition. West nguy n. Vi c liên k t ph i xu t phát t nhu Publishing House. St Paul, 1990. c u n i t i c a m i doanh nghi p tham gia (8). Theo ti ng Anh thì ây là công ti cha (parent company). t p oàn. M c tiêu c a vi c chuy n các t ng (9).Theo ti ng Anh thì ây là công ti ph thu c công ti nhà nư c sang t p oàn kinh t ho t (subsidiary) ng theo mô hình công ti m - công ti con (10).Xem: Tr n Ti n Cư ng, “Chuy n i t ng công ti, doanh nghi p nhà nư c theo mô hình công ti m - là nh m t o ra nh ng t p oàn thu c thành công ti con”, T p chí ch ng khoán, s 1/2003. ph n kinh t công m nh, có năng l c c nh (11)Xem: Nguy n Th Lan Hương, "Quan h pháp lí tranh trong i u ki n h i nh p kinh t . Vi c công ti m - công ti con Nh t B n và m t s liên h cơ quan nhà nư c c p trên quy t nh thành v i pháp lu t Vi t Nam", T p chí nhà nư c và pháp l p các t p oàn kinh t mà không căn c lu t, s 12/2002. vào nhu c u c a doanh nghi p thì cu c “hôn (12). "Nh ng bài h c rút ra t quá trình chuy n i nhân áp t” này không mang l i k t qu sang mô hình công ti m - công ti con"; "Khuôn kh pháp lí cho chuy n i các t ng công ti theo mô hình mong mu n. C n có cơ ch m b o cho công ti m - công ti con". K y u H i th o mô hình vi c hình thành các t p oàn này di n ra theo công ti m - công ti con. Hà n i tháng 3 năm 2004. trình t th trư ng và trong trình t này, s (13). "M t năm th c hi n thí i m mô hình công ti m t n t i c a các công ti c ph n m nh, nòng - công ti con". K y u H i th o mô hình công ti m - c t c a t p oàn có ý nghĩa quy t nh. công ti con. Hà N i tháng 3 năm 2004. T¹p chÝ luËt häc sè 3/2004 23
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2