BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
PHÙNG NGỌC BẢO
CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA
NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN
ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
ĐẾN NĂM 2025
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
Tp. Hồ Chí Minh - Năm 2020
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
PHÙNG NGỌC BẢO
CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA
NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN
ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
ĐẾN NĂM 2025
Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
Mã ngành: 9310102
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học:
1. GS, TS. VŨ VĂN HIỀN
2. PGS, TS. NGUYỄN MINH TUẤN
Tp. Hồ Chí Minh - Năm 2020
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận án tiến sĩ: “Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông
nghiệp, nông thôn đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2025” là công trình nghiên
cứu khoa học của riêng tôi. Những số liệu, tư liệu có nguồn gốc rõ ràng, kết quả
nghiên cứu nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất
kỳ công trình nghiên cứu nào khác.
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2020
Ngƣời cam đoan
Phùng Ngọc Bảo
ii
MỤC LỤC
Trang
LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
TÓM TẮT
MỞ ĐẦU
i
ii
viii
x
xii
1
Chƣơng 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU
TIÊU BIỂU VỀ CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG
NGHIỆP, NÔNG THÔN
8
1.1 Các công trình nghiên cứu của các tác giả liên quan đến công nghiệp
hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn
8
1.1.1 Các công trình nghiên cứu của các tác giả trong nước
8
1.1.2 Các công trình nghiên cứu của các tác giả ngoài nước
22
1.2 Những đúc kết khi nghiên cứu các công trình khoa học liên quan đến
công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn
24
1.2.1 Nhận xét về các công trình khoa học liên quan đến công nghiệp
hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn
25
1.2.2 Những khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu
26
Tóm tắt chương 1
27
Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG
NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN
28
2.1 Vấn đề công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn
28
2.1.1 Những khái niệm cơ bản
28
2.1.1.1 Nông nghiệp
28
2.1.1.2 Nông dân
30
2.1.1.3 Nông thôn
31
2.1.1.4 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
32
2.1.2 Khái quát về công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông
33
iii
thôn
2.1.3 Những nội dung cơ bản của công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông
nghiệp, nông thôn
34
2.1.3.1 Phát triển lực lượng sản xuất bằng đẩy mạnh cơ khí hóa, thủy lợi
hóa, điện khí hóa và ứng dụng khoa học – công nghệ trong nông nghiệp
34
2.1.3.2 Xây dựng quan hệ sản xuất mới
35
2.1.3.3 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn
37
2.1.3.4 Xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ ở nông thôn
38
2.2 Mối quan hệ biện chứng giữa nông nghiệp, nông dân và nông thôn
với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn
40
2.3 Một số luận điểm về công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp,
nông thôn cùng với quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh
42
2.3.1 Luận điểm của một số nhà kinh tế học về vai trò của nông nghiệp
trong thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa
2.3.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về công nghiệp hóa, hiện
đại hóa nông nghiệp, nông thôn
42
44
2.3.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông
nghiệp, nông thôn
48
2.4 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công nghiệp hóa, hiện
đại hóa nông nghiệp, nông thôn
50
2.4.1 Những quan điểm về phát triển nông nghiệp, nông thôn trước thời
kỳ đổi mới (1986)
51
2.4.2 Sự phát triển quan điểm của Đảng về công nghiệp hóa, hiện đại
hóa nông nghiệp, nông thôn trong thời kỳ đổi mới (từ 1986 đến nay)
2.4.3 Đảng lãnh đạo đồng bằng sông Cửu Long thực hiện công nghiệp
hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn trong thời kỳ đổi mới
52
58
2.5 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở đồng bằng
sông Hồng và một số quốc gia, cùng với những những bài học kinh
nghiệm
60