intTypePromotion=1

Đại cương Mạch Học: MẠCH ĐẠI

Chia sẻ: Abcdef_40 Abcdef_40 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:9

0
60
lượt xem
8
download

Đại cương Mạch Học: MẠCH ĐẠI

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

A- ĐẠI CƯƠNG - Đại là to lớn. - Trong sách ‘Nội Kinh Tố Vấn‘ có đến 7 thiên nhắc đến mạch Đại nhưng trong sách Mạch Kinh lại ít ghi về mạch Đại. B- HÌNH TƯỢNG MẠCH ĐẠI - Chương ‘Sư Truyền Tam Thập Nhị Tắc’ (CTT. Muội) ghi : “Mạch Đại tràn đầy, ứng dưới ngón tay lớn bình thường”. -Sách ‘Trung Y Chẩn Đoán Học’ ghi :”Mạch Đại, rộng và to khác thường, chỉ không cuồn cuộn như mạch Hồng mà thôi”. - Sách ‘Đông Y Lược Khảo‘ ghi : “Mạch Đại... để tay thấy như tràn...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Đại cương Mạch Học: MẠCH ĐẠI

  1. MẠCH ĐẠI ( ¤j ¯ß - HUGE (BIG) PULSE - POULS GRAND) A- ĐẠI CƯƠNG - Đại là to lớn. - Trong sách ‘Nội Kinh Tố Vấn‘ có đến 7 thiên nhắc đến mạch Đại nhưng trong sách Mạch Kinh lại ít ghi về mạch Đại. B- HÌNH TƯỢNG MẠCH ĐẠI - Chương ‘Sư Truyền Tam Thập Nhị Tắc’ (CTT. Muội) ghi : “Mạch Đại tràn đầy, ứng dưới ngón tay lớn bình thường”. -Sách ‘Trung Y Chẩn Đoán Học’ ghi :”Mạch Đại, rộng và to khác thường, chỉ không cuồn cuộn như mạch Hồng mà thôi”. - Sách ‘Đông Y Lược Khảo‘ ghi : “Mạch Đại... để tay thấy như tràn đầy nhưng ấn tay lại thấy mạch đi không có sức”. - Sách ‘Định Ninh Tôi Học Mạch’ ghi : “Mạch Đại... sức mạnh đi phù án thì như nước nổi lên tràn đầy dưới ngón tay mà trầm án thì lại lan rộng ra mà mềm yếu đi, tức là phù án thì hữu lực còn trầm án thì vô lực”. HÌNH VẼ BIỂU DIỄN MẠCH ĐẠI. - Sách ‘Mạch Chẩn‘ biểu diễn hình vẽ mạch Đại: ( So sánh với mạch VI)
  2. C- MẠCH ĐẠI CHỦ BỆNH - Thiên ‘Mạch Yếu Tinh Vi Luận’ (T.Vấn 17) ghi: “Mạch Đại là bệnh nặng thêm. Tượng mạch thô Đại là âm không đủ, dương có dư, sẽ gây nên chứng nóng (nhiệt) ở trung tiêu”. - Thiên ‘Ngọc Cơ Chân Tạng Luận’ (T.Vấn 19) ghi: “Tiêu chảy mà mạch Đại... khó chữa”. - Thiên ‘Bệnh Năng Luận’ (T.Vấn 46) ghi: “Phế khí thịnh thì mạch Đại, mạch Đại thì không thể nằm ngửa”. - Thiên ‘Đại Kỳ Luận’ (T.Vấn 48) ghi: “Mạch Tâm đầy, Đại sẽ phát ra chứng giản khiết, gân co quắp”. - Chương ‘Biện Mạch Pháp’ (TH. Luận) ghi: “Các mạch Đại, Phù, Sác, Động, Hoạt, gọi là các mạch Dương, bệnh âm thấy mạch dương thì sống”. - Chương ‘Trì Tật Đoản Trường Tạp Mạch’ (M. Kinh) ghi: “Mạch Đại là huyết và khí đều thịnh - Mạch thấy Đại mà cứng là huyết khí đều thực”. - Chương ‘Biện Tam Bộ Cửu Hậu Mạch Chứng’ (M. Kinh) ghi: “Mạch ở bộ quan Phù mà Đại là phong ở Vị, gây ra há miệng, so vai mà thở, vị quản khó chịu, ăn vào thì muốn ói”. - Chương ‘Châm Đạo Ngoại Sưu Tửng Xã’ (G. Ất) ghi: “Mạch mà Đại là đau tê”. - Chương ‘Tục Yểu Hình Chẩn Bệnh Hậu Lai Thống Bất Lai Thống Đại Luận’ (G. Ất) ghi: “Hình thể sung mãn mà thấy mạch Đại cứng là thuận”.
  3. - Sách ‘Đông Y Lược Khảo’ ghi: “Mạch Đại chủ tà khí thịnh, chính khí suy. Bệnh thấy mạch Đại là bệnh sắp phát nặng. Bệnh mới mắc mà thấy Đại là thuộc thực, bệnh lâu ngày thấy mạch Đại thuộc Hư”. - Sách ‘Mạch Học Giảng Nghĩa’ ghi: “Mạch Đại chủ tà nhiệt cảm nặng, thấp nhiệt, tích khí, ho suyễn, trường tiết, khí đưa nghịch lên làm mặt bị phù, hư lao nội thương”. Tả Thốn ĐẠI Hữu Thốn ĐẠI Tâm phiền, phong nhiệt, Khí nghịch, mặt phù, ho kinh sợ. suyễn. Tả Quan ĐẠI Hữu Quan ĐẠI Sán khí, phong huyễn. Tích khí, vị thực, bụng đầy. Tả Xích ĐẠI Hữu Xích ĐẠI Thận tý. Tiểu đỏ, táo bón. B- MẠCH ĐẠI KIÊM MẠCH BỆNH - Thiên ‘Ngũ Tạng Sinh Thành Luận’ (T. Vấn 10) ghi: “Mạch Tỳ hiện đến thì mạch Đại mà hư là trong bụng có tích khí, nếu có quyết khí thì gọi là quyết sán. Nam nữ cùng một chứng trạng như nhau, do chân tay đang ra mồ hôi mà gặp gió. Mạch thận hiện đến thì trên cứng mà Đại, đó là có tích khí ở vùng giữa bụng dưới với tiền âm gọi là chứng thận tý, bị chứng này là do tắm gội nước lạnh xong mà đi nằm ngay”. - Thiên ‘Bình Nhân Khí Tượng Luận’ (T. Vấn 18) ghi: “Mạch Thái dương đến thì Hồng, Đại mà Trường... Mạch Dương minh đến thì Phù, Đại mà Đoản”. - Thiên ‘Ngọc Cơ Chân Tạng Luận’ (T. Vấn 19) ghi; “Mạch chân tạng của Phế hiện ra thì Đại mà Hư, như cầm lông chim phết vào da, sắc mặt trắng đỏ, không bóng, lông tóc rụng thì chết”. - Thiên ‘Tam Bộ Cửu Hậu Luận’ (T. Vấn 20) ghi: “Thân hình gầy, mạch Đại trong ngực hơi nghẹn thì chết mà ra lẫn mủ và máu là thế nào? Kỳ Bá đáp: “Mạch Tuyệt thì chết, mạch Hoạt Đại thì sống”. Còn chứng trường tiết mà cơ thể không nóng, mạch không tuyệt thì sao? Kỳ Bá đáp: “Nếu mạch Hoạt Đại thì sống, mạch Sáp thì chết. Nên theo từng tạng để biết ngày chết”. Bệnh biến thì như thế nào? Kỳ Bá
  4. đáp: “Tượng mạch thấy Đại mà Hoạt thì lâu ngày cũng khỏi”. Chứng tiêu thì hư thực thế nào? Kỳ Bá đáp: “Tượng mạch thực mà Đại thì bệnh dù đã lâu ngày cũng chữa được”. - Thiên ‘Đại Kỳ Luận’ (T. Vấn 48) ghi; “Mạch của Thận Đại mà Cấp, Trầm, mạch của Can Đại, Cấp mà Trầm đều là chứng sán”. - Thiên ‘Điều Kinh Luận’ (T. Vấn 62) ghi: “Âm thịnh sinh nội hàn là thế nào? Kỳ Bá đáp: “Quyết khí nghịch lên, hàn khí tích ở trong ngực mà không tả ra được thì ôn khí sẽ tiêu đi mà chỉ còn có hàn khí, huyết do đó mà ngưng đọng lại. Ngưng đọng lại thì mạch không thông, làm cho tượng mạch thịnh, Đại mà Sác, cho nên lạnh ở trong”. - Nan thứ 7 (N. Kinh) ghi: Kinh văn có ghi: “Mạch của thiếu dương đến thì Phù, Đại, khi Tiểu khi Đoản, khi Trường. Mạch của Dương minh đến thì Phù, Đại mà Đoản. Mạch Thái dương đến thì Hồng, Đại mà Trường. Mạch Thái âm đến thì Khẩn, Đại mà Trường”. - Chương ‘Biện Mạch Pháp’ (TH. Luận) ghi: “Mạch Huyền mà Đại. Huyền tức giảm, Đại tức là Hồng. Giảm là hàn, Hồng là hư. Hàn và Hư tương bác gọi là Cách. Đàn bà gặp mạch này thì lậu hạ, xảy thai, đàn ông thì vong huyết, thất (mất) tinh. Mạch ở thốn khẩu Phù, Đại... Phù là vô huyết, Đại là hàn, hàn khí tương bác gây ra bụng sôi”. - Chương ‘Bình Mạch Pháp’ (TH. Luận) ghi: “Mạch ở thốn khẩu Phù mà Đại. Phù là hư, Đại là thực, (mạch này) thấy ở bộ thốn là chứng “Cách”, thấy ở bộ xích là chứng ‘Quan’. Quan thì không tiểu được, Cách thì ói ngược”. - Chương ‘Thương Hàn Lệ’ (TH. Luận) ghi: “Phàm bệnh huyết mà thấy mạch động Sác, sau khi uống thuốc mạch lại Trì, mạch Phù, Đại giảm thành Tiểu, trước đang động sau lại yên tĩnh thì đó là triệu chứng sắp khỏi. Nói xàm, cơ thể nóng mạch Phù, Đại, chân tay ấm thì sống. Nếu lạnh nghịch thì thấy mạch Trầm, Tế, không quá 1 ngày thì chết”. - Chương ‘Trì Tật Đoản Trường Tạp Mạch’ (M. Kinh) ghi: “Mạch Hồng, Đại, khẩn cấp là bệnh đang tiến nhanh ở bên ngoài, đầu đau, phát sốt, nhọt sưng. Mạch bộ thốn Đại mà bộ xích lại Tiểu là đầu đau, mắt hoa. Mạch ở bộ thốn Tiểu mà ở bộ xích lại Đại là ngực đầy, hụt hơi”. - Chương ‘Bình Tam Quan Bệnh Hậu Tịnh Trị Nghi’ (M. Kinh) ghi: “Mạch ở thốn khẩu Hồng Đại thì ngực sườn đầy tức”.
  5. - Chương ‘Bình Tạp Bệnh Mạch’ (M. Kinh) ghi: “Mạch Đại, Phù, Hồng, Trường là chứng phong huyễn, điên tật”. - Chương ‘Biển Thước Âm Dương Mạch Pháp’ (M. Kinh) ghi: “Mạch của Thái dương thì Hồng, Đại mà Trường. Mạch của thiếu dương thì khi Đoản khi Trường, khi Đại khi Tiểu, mạch của dương minh thì Hồng, Đại mà Phù”. - Chương ‘Kinh Mạch Thượng’ (G. Ất) ghi: “Mạch khí ở nhân nghinh Đại, Khẩn mà Phù là bệnh nặng thêm, ở bên ngoài... bệnh ở tạng, thấy mạch Trầm, Đại thì dễ chữa. Nếu bộ thốn thấy mạch Tiểu là nghịch. Bệnh ở phủ, thấy mạch Phù mà Đại thì dễ khỏi... thấy mạch Hoạt, Đại mà lại Đại, Trường là bệnh từ bên ngoài xâm nhập vào”. - Sách ‘Mạch Học Giảng Nghĩa’ ghi: · Mạch Đại mà Phù là hư hoặc biểu bị nhiệt. · Mạch Đại mà Trầm là phần lý bị nhiệt, bệnh ở Thận. · Mạch Đại mà Huyền là nóng lạnh. · Mạch Đại mà Nhu là hư nhiệt. · Mạch Đại mà Hoãn là thấp nhiệt. · Mạch Đại mà Hồng là Vị bị thực. · Mạch Đại mà Thực là có tích khí. E - MẠCH ĐẠI VÀ TRỊ LIỆU - Chương ‘Biện Thái Dương... Trị’ (TH. Luận) ghi: “Sau khi uống bài Quế Chi Thang, mồ hôi ra nhiều rồi mà phiền khát vẫn không giảm, mạch Hồng, Đại thì cho uống bài Bạch Hổ Thang (Thạch Cao, Tri Mẫu, Ngạnh Mễ) thêm Nhân Sâm - Chứng kết hung, thấy mạch Phù, Đại thì không thể dùng phép hạ để chữa được”. - Chương ‘Phế Nuy, Phế Ung...Trị’ (KQY. Lược) ghi: “Ho mà hơi đưa ngược lên đó là chứng phế trướng, mắt như lồi ra, mạch Phù Đại, cho uống bài Việt Tỳ Gia Bán Hạ Thang (Ma Hoàng, Thạch Cao, Cam Thảo, Sinh Khương, Táo, Bán Hạ)”. - Chương ‘Phúc Mãn Hàn Sán...Trị’ (KQY.Lược) ghi: “Mạch ở thốn khẩu Phù mà Đại, ấn tay xuống lại thấy Sáp, ở bộ xích thì Vi mà Sáp, biết là chứng ăn không
  6. tiêu, cho uống bài Đại Thừa Khí Thang (Đại Hoàng, Chỉ Thực, Hậu Phác, Mang Tiêu)”. G - MẠCH ĐẠI QUA CÁC LỜI BÀN - Chương ‘Sư Truyền Tam Thập Nhị Tắc’ (CTT. Muội) ghi: ”... Phàm mạch Đại mà Sác thịnh có lực dều là thực nhiệt. Như mạch ở nhân nghinh, khí khẩu thấy Đại, Khẩn mà Phù là bệnh nặng thêm, ở bên ngoài. Mạch ở khí khẩu hơi Đại là người bình thường. Mạch Đại cứng mà Sáp là bệnh trướng. Mạch Đại thấy ở phụ nữ cho con bú là sẽ bị trúng phong nhiệt. Người bệnh suyễn, so vai mà thở, nếu thấy mạch Thực, Đại mà hoãn thì sống, thấy mạch Cấp thì chết. Sau khi sinh, mạch nên thấy Tiểu, rất kỵ Thực, Đại, Trường hợp thấy suyễn so vai mà thở là tà khí bạo ngược thì lại cần thấy mạch Thực Đại mà Hoãn thì mới hợp với chứng bệnh... Nếu Thực, Đại cấp là tà thắng, chính suy. Thương Hàn nhiệt bệnh mà thấy nói xàm, phiền khát, mạch Thực Đại, tuy bệnh nặng vẫn dễ chữa. Sau khi đã ra mồ hôi mà nóng không bớt, mạch lại táo,Tật, Thực, Đại thì chết. Ôn bệnh mà sốt cao, không ra mồ hôi được, mạch lại Sác, Cấp, Đại là chết. Nếu thấy Tế, Tiểu, Hư, Sáp cũng chết. Quyết âm bệnh mà kiết lỵ, mạch Đại là hư. Thấy âm chứng mà lại sốt cao, mạch Hư, Đại, vô lực đó là biến chứng. Nguyên khí không đủ mà phát nóng, mạch Đại mà Hư là thường. Chứng hư lao mà mạch Đại là huyết hư khí thịnh. Sách ‘Kim Qũy’ có ghi: “Đàn ông bình thường mà thấy có mạch Đại là hư lao”, khí có thừa tức là hỏa vậy. Vì vậy người bệnh trong ngực hơi bị mạch Đại hoặc là bệnh lâu ngày, khí suy, mạch Đại đều là triệu chứng của âm dương ly tuyệt”... Mạch Đại tràn đầy, ứng dưới ngón tay lớn hơn bình thường, không giống như mạch Trường chỉ dài mà không lớn, mạch Hồng thì lại vừa lớn mà vừa Sác”. - Sách ‘Mạch Học Giảng Nghĩa’ chú giải lời ghi của sách ‘Chẩn Tông Tam Muội’ về mạch Đại như sau: “Mạch Đại là nói hình thể mạch nhỏ, lớn, lớn hơn mạch Tiểu. Nếu nói là ‘Tràn đầy ứng dưới ngón tay’ thì chưa chắc đã đúng “. - Sách ‘Định Ninh Tôi Học Mạch’ ghi: “Mạch Đại chủ bệnh đang phát nặng - vì khí huyết suy không đủ sức chế ngự tà khí, tà khí mạnh hơn khí huyết thì bệnh phát nặng“. CÁC Y ÁN MẠCH ĐẠI Y Án Mạch Bên Trái ĐẠI (Trích trong ‘Nội Khoa Học’ của Viện Trung Y Thượng Hải)
  7. “Vương XX. Sau khi bị thổ huyết, âm phận chưa phục hồi đã vội làm việc mệt nhọc, dương khí bốc lên làm hoa mắt, chóng mặt, tay chân tê dại, hồi hộp không yên, đang ngủ có cơn nóng đột ngột, mồ hôi tự ra, mạch ở bên trái Đại”. Điều Trị: Dưỡng huyết, khu phong, dục âm, tiềm dương. Cho dùng: Sinh Địa 16g, A giao (châu) 12g, Nữ trinh tử 12g, Miết Giáp 20g, Câu đằng 12g, Bạch Thược (sống) 8g, Mẫu lệ 201g, Cúc hoa 6g, Đan bì 6g, Hà thủ ô (cheá) 12g. Khám lần 2: hơi đỡ chóng mặt hoa mắt, ngủ vẫn có giật mình, phát sốt, ra mồ hôi, hồi hộp, ngủ kém. Đây là dấu hiệu mất huyết, phần âm bị tổn thương, mệt nhọc làm cho dương khí bị động, dương khí chưa thu về. Cách chữa: liễm âm, tiềm dương. Cho dùng: Quy bản 20g, Sinh địa 16g, Nữ trinh tử 12g, Miết giáp (sống) 20g, Tiểu mạch 20g, Mẫu lệ 20g, Bạch thược (sống) 12g, Vỏ đậu đen 12g, Toan táo nhân (sao ) 8g, Thanh cao 12g. Khám lần 3: hết hoa mắt chóng mặt, ngủ yên, mồ hôi ngừng ra, ăn khá hơn, dương khí hồi phục dần, mọi tình trạng phức tạp gỡ được gần hết. Tiếp tục điều trị theo hướng cũ, bệnh khỏi”. Y Án Mạch ĐẠI, HUYỀN, SÁC (Trích trong ‘Lâm Chứng Y Án Bút Ký’) “Kinh Kha Tra Tiểu Sơn có người con gái lớn bị bế kinh đã lâu, gần đây phát sinh ra chứng nóng âm ỉ trong xương (cốt chưng ), ăn ít, đã dùng nhiều thuốc nhưng không bớt. Tôi nói rằng: “Mạch, Đại, Huyền, Sác là do âm hư, huyết khô ráo, hỏa ở bào lạc thịnh lên vì uống nhiều thuốc dương và ôn bổ quá làm cho hỏa bùng lên, thủy bị kiệt, chân âm bị đốt cháy vì vậy huyết bị khô mà gây ra bế kinh”. Dùng bài Thanh Cốt Tán (Sài Hồ, Sinh Địa, Nhân Sâm, Phòng Phong, Thục Địa, Tần Cửu Xích phục linh, Hoàng Liên, Bạc Hà (lá), trước hết là thanh cơ, làm cho cốt hết lao nhiệt, sau đó mới dùng phép hoạt huyết điều kinh. Uống liên tục 10 thang thấy có kết quả liền cho dùng bài Bát Vị Tiêu Dao Tán (Đương Quy, Xuyên Khung, Thược Dược, Thục Địa, Sinh Địa, Đan Sâm, Huyền Hồ, Đan Bì, Hương Phụ, Trần Bì, Bạch Truật, Sa Nhân, Hồng Lam Hoa) và bài Trạch Lan Thang (Trạch Lan, Đương Quy, Thược Dược, Chích Thảo). Mỗi ngày theo chứng mà đổi phương. Điều trị 2 tháng, các chứng đều bớt, chỉ còn chứng kinh nguyệt không thông. D ùng bài sau:
  8. Bá Tử Nhân, Ngưu Tất, Quyển Bá, Trạch Lan Diệp, Tục Đoạn, Thục Địa, Quy Vĩ, Xích Thược, A Giao, Đan Sâm, Diên Hồ Sách, Lưu Ký Nô, Hồng Hoa. Tất cả tán thành bột. Dùng cao Ich mẫu luyện mật làm viên to bằng hạt Ngô Đồng. Uống mỗi lần 3-5 viên với nước nóng, lúc bụng đói. Ngày 2 lần. Uống 3 tháng, không những huyết hoạt kinh hành mà cơ thể, khí lực, ăn uống lại như thường”. Y Án Mạch ĐẠI, SÁC (Trích trong ‘Thiên Gia Diệu Phương) “Mã X... công nhân. Ho khạc ra máu gần 4 ngày. Trước khi vào viện, trong 12 giờ đã ói ra máu 3 lần, khoảng 1 lít. Kèm sốt, đau váng đầu, ngực tức, mệt mỏi, không có sức. Khám thấy tình trạng người bệng trầm trọng, gầy yếu, hố mắt trũng sâu kết mạc sung huyết, tiếng phổi bên phải trầm thô rít, tiếng gõ đục, tim đập yếu. Chụp X. quang xác định phổi bị thâm nhiễm cả 2 phần trên. Xét nghiệm máu: Huyết sắc tố: 80%, Hồng cầu: 3.900.000/mm3. Chẩn đoán lâm sàng: lao phổi cả 2 bên có ho ra máu ồ ạt. Sau khi vào viện đã dùng thuốc cầm máu, trấn tĩnh, chống lao và truyền máu. Tuy đã dùng nhiều biện pháp nhưng vẫn ho ra máu, lại mất thêm 1.000ml nữa. Họng khô, miệng khát, gò má đỏ, tròng mắt đỏ, tiểu khó, táo bón. Mạch Đại mà Sác. Xác định là chứng thổ huyết do nhiệt. Không những huyết nhiệt hỏa thịnh mà còn làm tổn thương tân dịch. Vì vậy, ngừng dùng tất cả các thuốc tây y, chỉ còn dùng sinh tố K, chỉ cho uống bài Chỉ Huyết Ẩm (Sinh Địa (tươi), Hoàng Cầm, Sơn Chi (sao đen), Đại Kế, Tiểu Kế, Hạn Liên Thảo, Thục Quân, Giả Thạch (sống), Long Cốt (sống), Mẫu Lệ (sống), Tiên Hạc Thảo, Bồ Hoàng (sao), Thiến Thảo (than), A Giao, Tam Thất (phấn), thêm Thạch Cao (sống) 60g, Nguyên Sâm 12g, Mạch Môn 12g. Sắc uống nguội. Sau khi uống thuốc, bớt ho ra máu. Sau 12 giờ chỉ ra mất 400ml, Lúc đó, tuy thấy hỏa đã bị khống (ức) chế nhưng mạch lại chuyển sang Hư mà Sác, thở ngắn mà yếu. Sợ rằng khí theo huyết mà thoát ra ngoài. Mặt khác vì mạch có vẻ Sác, khi hỏa còn chưa tắt, nếu như hoàn toàn đồi dùng thuốc loại ôn, ích khí, cố thoát thì lại sợ rằng sau khi thoát khí, hỏa sẽ trở lại. Vì vậy, đầu tiên cho dùng bài Độc Sâm Thang để bổ khí cố thoát sau đó lại dùng 1 thang Chỉ Huyết Ẩm, thang này có thêm Nhân Sâm, trong đó Sinh Địa, Hoàng Cầm, Đại Kế, Tiểu Kế ( đều sao thành than). Đồng thời có phối hợp chích tĩnh mạch 50mg Cortison, truyền 250ml máu. Vài giờ sau, tuy có ra máu lần nữa nhưng chỉ mất chưa đến 120ml máu. Sau đó không còn ra máu ồ ạt nữa. Như vậy, trong vòng 24 giờ đã khống chế được chứng ho ra máu ồ ạt. Hôm sau, tình trạng người bệnh khá dần lên...”
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản