Đề cương vi sinh vật - phần 5
Câu 29/ Trình bày khả năng gây bệnh của trực khuẩn mủ xanh? Nêu nguyên
tắc phòng bệnh?
• Khả năng gây bệnh cho người:
Trực khuẩn mủ xanh có ở mọi nơi trong các bệnh viện. Chúng là loại VK gây
bệnh có điều kiện như khi cơ thể bị suy giảm miễn dịch, bị bệnh ác tính hoặc mạn
tính, khi dùng Corticoid lâu dài, việc sử dụng kháng sinh tuỳ tiện, việc sử dụng các
dụng cụ thăm khám hoặc các vết bỏng, các vết thương hở....
Tại chỗ, trực khuẩn gây viêm mủ ( mủ cso màu xanh). Khi có điều kiện thuận lợi,
chúng gây bệnh toàn thân như nhiễm khuẩn huyết hoặc viêm phế quản, viêm tai
giữa, viêm màng não, viêm tuỷ xương,...
• Gây bệnh thực nghiệm:
Súc vật cảm nhiễm là chuột lang, tiêm vào màng bụng chuột 0,1 – 0,5ml canh
khuẩn, khoảng 50% chuột chết sau vài giờ, những con chuột sống dần dần được
hình thành những ổ mủ.
• Nguyên tắc phòng bệnh:
Giữ gìn vệ sinh chung, tránh lây chéo trong bệnh viện, triệt dể thực hiện các quy
tắc khử khuẩn, vô khuẩn. Nếu có dịch xảy ra phải khẩn trương điều tra và xử lý
dịch.
Câu 30/ Trình bày khả năng gây bệnh của trực khuẩn lao? Nêu các biện pháp
phòng bệnh?
• Gây bệnh cho người:
Trực khuẩn lao thường xâm nhập vào cơ thể theo đường hô hấp gây nên lao phổi (
lao phổi chiếm 90% tổng số các bệnh lao). Ngoài ra, cso thể xâm nhập bằng đường
tiêu hoá gây lao dạ dày, lao ruột hoặc đường da, giác mạc, sinh dục,... Trực khuẩn
lao theo đuờng máu và bạch huyết đến tất cả các cơ quan và gây lao ở nhiều bộ
phận khác nhau của cơ thể như màng não, lao hạch, lao thận, lao màng bụng, lao
xương, lao khớp,... Về cơ chế bệnh sinh hiện nay chưa rõ hoàn toàn vì chưa xác
định được yếu tố độc lực trực khuẩn lao, nhưng có lẽ nó là tập hợp của nhiều yếu
tố, trong đó lớp sáp ở vách tế bào trực khuẩn có ý nghĩa rất quan trọng. Kháng thể
gần như không có vai trò bảo vệ trong bệnh lao.
• Gây bệnh thực nghiệm:
Chuột lang là súc vật thường được dùng nhất để gây bệnh thực nghiệm. Ngoài ra
thỏ, khỉ cũng cảm nhiễm đối với trực khuẩn lao.
• Phòng bệnh:
Phòng bệnh đặc hiệu nhất là tiêm Vacxin BCG. Vacxin này hiện nay đang đựoc
dùng ở rất nhiều nước cho trẻ em trong chương trình tiêm chủng mở rộng.
Câu 31/ Trình bày khả năng gây bệnh của Virus cúm? Nêu nguyên tắc phòng
bệnh?
• Khả năng gây bệnh:
Virus cúm xâm nhập vào cơ thể và gây bệnh bằng đường hô hấp. Thời gian ủ bệnh
ngắn, từ 48h đến 4 ngày. Đối tượng cảm thụ tất cả mọi người nếu chưa có miễn
dịch. Bệnh dễ tạo thành dịch lớn hoặc nhỏ và diễn biến dịch nhanh chóng. Sau khi
khỏi bệnh, miễn dịch hok vững bền.
• Nguyên tắc phòng bệnh:
- Phòng không đặc hiệu:
Cách ly bệnh nhân, nhỏ thuốc sát khuẩn đường mũi họng, sát khuẩn đồ dùng dụng
cụ của bệnh nhân.
- Phòng đặc hiệu:
+ Vacxin chết: Nuôi Virus cúm trong trứng gà ấp rồi diệt virus bằng β
Propiolacton, nhiệt độ và Focmol. hiệu quả miễn dịch chưa cao.
+ Vacxin sống giảm độc lực: Vacxin này co hiệu quả, nhưng vận chuyển và sử
dụng khó. Hiệu quả miễn dịch thường tồn tại 8-10 tháng.
Câu 32/ Trình bày khả năng gây bệnh của Virus sởi? Nêu nguyên tắc phòng
bệnh?
• Khả năng gây bệnh:
Bệnh sởi là 1 bệnh phát ban truyền nhiễm và gây dịch do virus sởi gây nên.
- Virus sởi xâm nhiễm vào đường hô hấp trên hoặc có thể vào mắt và nhân lên ở
các tế bào biểu mô và mô bạch huyết kế cận. Sự nhân lên của virus ở đường hô
hấp và ở kết mạc gây nên những triệu chứng như: sổ mũi, ho khan, đau đầu, viêm
kết mạc, sốt và dấu hiệu Koplick ở niêm mạc miệng. Nhiễm virus máu xảy ra ở
cuối thời kỳ ủ bệnh làm cho virus phân tán sâu rộng hơn nữa vào mô bạch huyết
và làm phát ban ngoài da. Virus sởi cũng nhân lên và phá huỷ đại thực bàolympho
bào gây nên suy giảm miễn dịch nhất là miễn dịch qua trung gian tế bào và quá
mẫn muộn. Sự suy giảm miễn dịch ở trẻ em mặc bệnh sởi có vai trò quan trọng
trong cơ chế nhiễm lao hoặc các vi khuẩn khác sau sởi(lao sơ nhiễm, viêm phế
qunả phổi sau sởi,....)
* Nguyên tắc phòng bệnh:
- Cách ly bệnh nhân sởi cho đến khi khỏi bệnh.
- Đối với các trẻ em có tiếp xúc với bệnh nhân sởi thì nên dùng huyết thanh của
người đã mắc bệnh sởi có chứa lượng lớn gamma Globulin đặc hiệu chống sởi để
có thể ngăn ngừa không cho bệnh xuất hiện hay ít nhất có thể làm cho sự tiến triển
của bệnh nhẹ đi rất nhiều.
- Phòng bệnh đặc hiệu bằng vacxin: là biện pháp phòng bệnh có hiệu quả nhất. Có
hai loại vacxin:
+ Vacxin chết: hiện nay không dùng vì phải tiêm nhiều lần, gây miễn dịch yếu và
hay gây hiện tượng quá mẫn cảm khi tiêm nhắc lại.
+ Vacxin sống giảm độc lực: Vacxin đựoc tiêm 1 mũi x 0,5ml dứoi da phía ngoài
cách tay. Hiệu lực của Vacxin đến 95%.
Câu 33/ Trình bày khả năng gây bệnh của Virus quai bị? Nêu nguyên tắc phòng
bệnh?
Virus xâm nhập qua đường hô hấp, trong thời kỳ ủ bệnh 12 -25 ngày Virus có thể
nhân lên trong đường hô hấp trên và các hạch ở cổ, từ đó virus được phân tán theo
dòng máu đi đến các cơ quan khác, kể cả màng não, tinh hoan, tuỵ, buồng trứng,
gan thận, ....