TRÖÔØNG PTTH MAÏC ÑÓNH CHI GIAÙO
AÙN VAÄT LYÙ 11
Tieát : _____
Baøi 55
LÖÏC LORENT
I. Muïc tieâu :
+ Trình baøy ñöôïc phöông cuûa löïc Loren, quy taéc xaùc ñònh chieàu cuûa löïc Loren coâng thöùc xaùc ñònh ñoä lôùn
cuûa löïc Loren, coâng thöùc xaùc ñònh ñoä lôùn cuûa löïc Loren.
+ Naém ñöôïc nguyeân taéc laùi tia ñieän töû ( eâlectron) baèng töø tröôøng.
II. Phöông Phaùp Giaûng Daïy : Phöông phaùp thöïc nghieäm vaø neâu vaán ñeà …
III. Thieát bò , ñoà duøng daïy hoïc :
IV. Tieán Trình Giaûng daïy
Phaân phoái
thôøi gian
Phaàn laøm vieäc cuûa Giaùo Vieân Hoaït ñoâng cuûa hoïc sinh Ghi chuù
Noäi dung ghi baûng Toå chöùc ,ñieàu khieån
1. Kieåm
tra baøi cuõ
vaø kieán
thöùc cuõ
lieân quan
vôùi baøi
môùi
(3’)
1)
2. Nghieân
cöùu baøi
môùi
1) THÍ NGHIEÄM
Nhieàu thí nghieäm khaùc chöùng toû raèng,
chaúng nhöõng töø tröôøng taùc duïng löïc leân
electron maø noù cuõng taùc duïng leân baát kì haït
mang ñieän naøo chuyeån ñoäng trong noù.
1) THÍ NGHIEÄM
GV trình baøy tieán haønh thí
nghieäm nhö hình veõ nhö SGK
trang 256
Khi cho doøng ñieän chay qua
voøng daây Hem-hoân vaø qua
sôïi daây ñoát beân trong bình
thuûy tinh Trong bình xuaát
hieän moät voøng troøn saùng
maøu xanh naèm trong maët
1) THÍ NGHIEÄM
HS chuù yù GV trình baøy
tieán haønh thí nghieäm nhö
hình veõ nhö SGK trang 256
GV : ÑOÃ HIEÁU THAÛO VAÄT LYÙ PB 11: 55-1 /4
TRÖÔØNG PTTH MAÏC ÑÓNH CHI GIAÙO
AÙN VAÄT LYÙ 11
2) LÖÏC LORENT
Löïc maø töø tröôøng taùc duïng leân moät haït
mang ñieän chuyeån ñoäng trong noù goïi laø löïc
Lorent
a) Phöông cuûa löïc Lorent
Löïc Lorent coù phöông vuoâng goùc vôùi maët
phaúng chöùa vectô vaän toác cuûa haït mang
ñieän vaø vectô caûm öùng töø taïi ñieåm khaûo
saùt.
b) Chieàu cuûa löïc Lorent
Theo qui taéc baøn tay traùi
“ Ñaët baøn tay traùi duoãi thaúng ñeå cho caùc
ñöôøng caûm öùng töø xuyeân vaøo loøng baøn tay,
chieàu töø coå tay ñeán caùc ngoùn tay truøng vôùi
chieàu vectô vaän toác cuûa haït, khi ñoù ngoùn tay
caùi choaõi ra chæ chieàu cuûa löïc Lorentz neáu
haït mang ñieän döông vaø chæ chieàu ngöôïc laïi
neáu haït mang ñieän aâm. “
c) Ñoä lôùn
f = q.v.B.sinα
Trong ñoù :
•f : löïc Lorentz ( N ).
•q : ñoä lôùn ñieän tích cuûa haït mang ñieän
( C ).
phaúng vuoâng goùc vôùi
ñöôøng söùc töø cuûa voøng
daây Hemhoân.
GV : Do taùc duïng nhieät cuûa
daây ñoát laøm xuaát hieän
electron, electron ion hoùa caùc
phaân töû khí laøm phaùt quang.
GV : Töø hieän töôïng xuaát
hieän voøng troøn maøu xanh
luïc, caùc em cho bieát keát
luaän gì veà quyõ ñaïo chuyeån
ñoäng cuûa caùc electron ?
GV : Ñieàu naøy chöùng toû töø
tröôøng cuûa daây Hemhoân
coù aûnh höôûng gì vôùi
chuyeån ñoäng cuûa electron ?
Keát luaän
2) LÖÏC LORENT
GV : Em naøo coù theå nhaéc laïi
coâng thöùc tính löïc töø taùc
duïng leân moät ñoaïn daây
daãn
GV : Em naøo coù theå ñònh
nghiaõ doøng ñieän laø gì ?
GV : Do ñoaïn daây goàm nhieàu
haït mang ñieän maø löïc töø
taùc duïng leân ñoaïn daây
→ Löïc töø taùc duïng leân caùc
haït mang ñieän → Löïc Lorent
GV : Caùc em cho bieát löïc
Lorent chæ taùc duïng leân caùc
haït mang ñieän nhö theá naøo ?
GV : caùc em caàn phaân bieät
löïc Lorent vôùi löïc töø taùc
duïng leân moät ñoïan doøng
HS : Electron khoâng chuyeån
ñoäng thaúng maø chuyeån
ñoäng troøn
HS : Töø tröôøng taùc duïng
löïc leân caùc eleletron ñang
chuyeån ñoäng
2) LÖÏC LORENT
HS : F = I.B.l.Sinα
HS : Doøng ñieän laø doøng
chuyeån dôøi coù höôùng
cuûa caùc haït mang ñieän
HS : Lorent chæ taùc duïng
leân caùc haït mang ñieän
chuyeån ñoäng trong töø
tröôøng.
HS : Quyõ ñaïo cuûa electron
naèm trong maët phaúng
vuoâng goùc vôùi ñöôøng
GV : ÑOÃ HIEÁU THAÛO VAÄT LYÙ PB 11: 55-2 /4
TRÖÔØNG PTTH MAÏC ÑÓNH CHI GIAÙO
AÙN VAÄT LYÙ 11
•B : caûm öùng töø cuûa töø tröôøng maø haït
mang ñieän
chuyeån ñoäng trong ñoù ( T ).
•v : vaän toác cuûa haït mang ñieän ( m / s ).
•θ: goùc hôïp bôûi
v
vaø
B
.
3) ÖÙNG DUÏNG CUÛA LÖÏC LORENT
Xem SGK trang 258
ñieän (goïi laø löïc Ampe )
a) Phöông cuûa löïc Lorent
GV : Trôû laïi thí nghieäm caùc
em chuù yù 3 ñieåm sau ñaây :
+ Voøng daây HemHoân ñaët
naèm ngang Caùc ñöôøng
söùc töø laø nhöõng ñöôøng
thaúng ñöùng
+ Quyõ ñaïo electron laø quyõ
ñaïo phaúng coùi maët quyõ
ñaïo naèm ngang vaø vuoâng
goùc vôùi töø tröôøng. Chöùng
toû ñieàu gì ?
GV : + Quyõ ñaïo cuûa electron
laø ñöôøng troøn
GV : Do löïc Loren laø nguyeân
nhaân gaây ra löïc töø taùc
duïng leân ñoïan doøng ñieän
Chieàu löïc Lorent nhö chieàu
cuûa löïc töø. Vaäy em cho bieát
chieàu löïc Loren ñöôïc xaùc
ñònh nhö theá naøo ?
GV : Caùc em caàn chuù yù, ñoái
vôùi löïc Lorent caàn phaân bieät
chieàu cuûa löïc töø taùc duïng
leân haït mang ñieän döông vaø
leân haït mang ñieän aâm.
3) ÖÙNG DUÏNG CUÛA LÖÏC
LORENT
GV Neâu caùc öùng duïng sau :
+ Söï laùy tia löûa ñieän trong
oáng phoùng ñieän töû baènbg
töø tröôøng.
…
söùc töø chöùng toû phöông
cuûa löïc lorent vuoâng goùc
vôùi caùc ñöôøng söùc töø
HS : Quyõ ñaïo laø ñöôøng
troøn chöùng toû phöông
cuûa löïc Lorent vuoâng goùc
vôùi vectô vaän toác cuûa
electron
HS : Chieàu Löïc Lorent ñöôïc
xaùc ñònh nhö chieàu doøng
ñieän, nghóa laø döïa vaøo
quy taéc baøn tay traùi
3) ÖÙNG DUÏNG CUÛA LÖÏC
LORENT
GV : ÑOÃ HIEÁU THAÛO VAÄT LYÙ PB 11: 55-3 /4
TRÖÔØNG PTTH MAÏC ÑÓNH CHI GIAÙO
AÙN VAÄT LYÙ 11
3. Cuûng
coá baøi
giaûng
Daën doø
cuûa hoïc
sinh
(5’)
Daën HS traû lôøi caùc caâu hoûi
1, 2, 3, 4, vaø 5 trang 258 HS laøm baøi taäp 1, 2 SGK
trang 259
GV : ÑOÃ HIEÁU THAÛO VAÄT LYÙ PB 11: 55-4 /4
