VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ LAN VI
TRIẾT LÝ NHÂN SINH TRONG THƠ VĂN
LÝ – TRẦN
Ngành: Triết học
Mã số: 8 22 90 01
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. ĐỖ HƯƠNG GIANG
Hà Nội - Năm 2021
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.
Các kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai
công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Tác giả
Nguyễn Thị Lan Vi
MỤC LỤC
TRIẾT LÝ NHÂN SINH TRONG THƠ VĂN LÝ – TRẦN ............. Error!
Bookmark not defined.
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
Chương 1: ĐIỀU KIỆN KINH TẾ, CHÍNH TRỊ, XÃ HỘI HÌNH
THÀNH THƠ VĂN LÝ – TRẦN VÀ TRIẾT LÝ NHÂN SINH ............. 9
1.1. Một số vấn đề về Triết học và Triết lý, Triết lý nhân sinh ................. 9
1.1.1. Khái niệm về Triết học và Triết lý ..................................................... 9
1.1.2. Khái niệm Triết lý nhân sinh và Triết lý nhân sinh trong thơ văn .. 12
1.2. Một số vấn đề về thơ văn Lý -Trần ..................................................... 14
1.2.1. Những điều kiện hình thành thơ văn Lý - Trần ............................. 14
1.2.2. Vài nét về thơ văn thời Lý - Trần ..................................................... 26
Tiểu kết chương 1 ......................................................................................... 31
Chương 2: NỘI DUNG TRIẾT LÝ NHÂN SINH TRONG THƠ VĂN
LÝ – TRẦN ................................................................................................... 33
2.1. Triết lý về mối quan hệ giữa con người với tự nhiên ........................ 33
2.2. Triết lý về mối quan hệ giữa con người với con người ..................... 36
Tiểu kết chương 2 ......................................................................................... 54
Chương 3: Ý NGHĨA VÀ BÀI HỌC VẬN DỤNG TRIẾT LÝ NHÂN
SINH TRONG THƠ VĂN LÝ – TRẦN Ở GIAI ĐOẠN HIỆN NAY ... 56
3.1. Ý nghĩa triết lý nhân sinh trong thơ văn Lý – Trần ........................ 56
3.2. Bài học vận dụng triết lý nhân sinh trong giai đoạn hiện nay ..... 64
KẾT LUẬN .................................................................................................... 73
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................... 75
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong thời đại ngày nay, Việt Nam cũng như các quốc gia khác đang
bước vào xu thế Hội nhập hóa – Quốc tế hóa trên toàn thế giới. Xu thế
này đã đem lại cho Việt Nam những thuận lợi to lớn nhưng bên cạnh đó
cũng mang lại không ít những khó khăn thử thách. Quá trình Hội nhập
hóa – Quốc tế hóa đã làm cho con người phải đối diện với những “luồng”
giá trị văn hóa tốt, xấu lẫn lộn, làm cho bản sắc dân tộc ngày một phai
nhạt trước “cơn lốc” của công cuộc hội nhập quốc tế của đất nước.
Đứng trước thực trạng ấy, Việt Nam cần phải khắc phục những khó
khăn, hạn chế, đồng thời phát huy những nhân tố tích cực để đưa đất nước
ta không ngừng phát triển đi lên. Để làm được điều đó, trước hết chúng ta
cần phải quan tâm, chú trọng và phát triển rất nhiều lĩnh vực bao gồm cả
kinh tế, xã hội, văn hóa, chính trị… Đặc biệt, vấn đề “khơi dậy ý thức cội
nguồn của dân tộc Việt Nam” được Đảng và nhân dân ta hết sức quan tâm,
được đặt lên hàng đầu nhằm mục đích nâng cao tinh thần đoàn kết, ý thức
tự hào tự tôn trong mỗi người dân Việt Nam, đồng thời chống lại những âm
mưu phá hoại của kẻ thù trong giai đoạn hiện nay.
Vấn đề “khơi dậy ý thức cội nguồn của dân tộc Việt Nam” đã được
đề cập tới rất nhiều trong các nghiên cứu khoa học những năm gần đây.
Đặc biệt thời đại Lý – Trần một trong những thời kỳ dành được sự quan
tâm nghiên cứu. Bởi vì đây là giai đoạn phục hưng, đất nước được độc lập
chủ quyền, dân tộc được hồi sinh sau hơn một nghìn năm nô lệ phương
Bắc, được xem là mốc son rực rỡ trong xây dựng và phát triển diện mạo
văn hóa, tư tưởng của quốc gia phong kiến độc lập. Đây là thời đại hào
hùng và oanh liệt, rực rỡ và đp đ nhất trong lịch sử chế độ phong kiến
Việt Nam.