1
s
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC
KHOA VĂN – XÃ HỘI
BỘ MÔN KHQL
**********
TIỂU LUẬN
Đề tài:
TÌM HIỂU HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ
Giáo viên hướng dẫn: GV. Bùi Trọng Tài
Nhóm thực hiện: Nhóm 4
Thái Nguyên: 02/2012
Nhóm 4
2
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Chính trị không chỉ là một tiểu hệ thống thuộc kiến trúc thượng tầng xã
hội, có tác động ảnh hưởng tới các yếu tố quan hệ sản xuất hợp thành cơ sở hạ
tầng xã hội mà quan trọng còn là hoạt động thực tiễn của các giai cấp, các đảng
phái và các chủ thể khác nhau trong đời sống xã hội. Mỗi bộ phận của chính trị
lại có những chức năng riêng và đồng thời có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Sự
liên kết đó tạo thành một cơ chế hoạt động nhịp nhàng, giúp cho thống trị đạt
được mục tiêu của mình.
Trong đó, hệ thống chính trị là công cụ, là phương tiện và là phương thức
tổ chức thực tiễn quyền lực chính trị của giai cấp thống trị. Hệ thống chính trị
giúp bảo vệ và đem lại lợi ích cho giai cấp thống trị, giúp giai cấp thống trị duy
trì trật tự an ninh chính trị, đảm bảo trật tự, an toàn xã hội. Bên cạnh đó, nó còn
có vai trò to lớn trong việc quản lý các lĩnh vực khác nhau trong đời sống xã hội
như: kinh tế, văn hoá, quốc phòng, ngoại giao…
Hệ thống chính trị có vai trò quan trọng đối với tất cả các quốc gia. Một hệ
thống chính trị có kết cấu hợp lý và các thành phần trong đó có mối quan hệ
chặt chẽ sẽ giúp mỗi quốc gia phát triển đi lên. Ngược lại hệ thống chính trị
không ổn định sẽ kìm hãm sự phát triển của quốc gia đó.
Hơn nữa, ngành Khoa học Quản lý không chỉ yêu cầu người học cần
trang bị những kiến thức vững chắc về các lĩnh vực chuyên môn mà còn đòi hỏi
có những hiểu biết chung về chính trị - xã hội, trong đó có hệ thống chính trị để
sau khi tốt nghiệp có thể áp dụng những kiến thức đó vào công việc trong tương
lai.
Xuất phát từ những lý do trên nhóm chúng tôi đã chọn đề tài: “Tìm hiểu về hệ
thống chính trị” làm hướng nghiên cứu của mình.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Nhóm 4
3
Đề tài tập trung nghiên cứu về hệ thống chính trị, mô hình hệ thống chính
trị và ảnh hưởng của nó đến sự phát triển của mỗi quốc gia trong sự đổi mới
không ngừng của thế giới trên tất cả lĩnh vực của đời sống xã hội. Hơn nữa, việc
nghiên cứu đề tài giúp chúng em củng cố thêm kiến thức về bài học.
3. Phương pháp nghiên cứu
3.1 Phương pháp duy vật biện chứng
Chủ yếu dự vào quan điểm chủ nghĩa Mác- Lênin về chủ nghĩa duy vật biện
chứng. Phép duy vật biện chứng góp phần phát hiện mâu thuẫn và động lực của
sự phát triển chính trị xã hội. Giúp giải quyết một cách khoa học mối quan hệ
giữa các mục tiêu chính trị và phương tiện thực hiện mục tiêu đó.
3.2 Phương pháp duy vật lịch sử
Nghiên cứu các hiện tượng, sự kiện chính trị thông qua việc nghiên cứu các quá
trình phát sinh, phát triển, chuyển hóa của hiện tượng, từ đó làm logic khách
quan nội tại phản ánh bản chất và quy luật vận động của chính trị trong đời sống
xã hội hiện thực. Việc sử dụng đúng đắn phương pháp lịch sử cho phép khắc
phục chủ quan duy ý chí trong nghiên cứu hệ thống chính trị.
3.3 Phương pháp mô hình hóa
Phương pháp này giúp ta có thể mô hình hoá cơ chế nào đó của hệ thống chính
trị như các phần tử của hệ thống: Nhà nước, cơ quan nhà nước…và sự tác động
qua lại với các hệ thống chính trị khác.
3.4 Phương pháp so sánh
Cho phép ta nắm bắt được đối tượng nghiên cứu qua những nét tương đồng và
khác biệt với đối tượng so sánh.
3.5 Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu
Cho phép ta tổng hợp những khía cạnh riêng lẻ, khác nhau và lặp đi lặp lại của
hệ thống chính trị. Từ đó làm cơ sở phân tích các diễn biến đời sống chính trị và
đưa ra được những nhận định chính xác.
Nhóm 4
4
B. PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHÍNH TRỊ
1.1. Chính trị
1.1.1. Các quan niệm trước Mác về chính trị
*Thời kỳ cổ đại:
Ở Phương Tây có các triết gia, chính trị gia lỗi lạc về chính trị:
Hê- rô- đốt: Mệnh danh là người “cha của chính trị học” . Ông khẳng định
chính trị tốt nhất là thể chế hỗn hợp của các chính thể này.
Platon: Theo ông chính trị là “nghệ thuật cung đình” liên kết trực tiếp của người
anh hùng và sự thông minh. Chính trị là nghệ thuật cai trị. Cai trị bằng sức
mạnh là độc tài, cai trị bằng nghệ thuật mới là đích thực.
Aristotle :Trong cuốn Chính trị của mình, ông đã quả quyết rằng về bản chất,
con người là một động vật chính trị. Chính trị là sản phẩm của sự phát triển tự
nhiên, là hình thức giao tiếp cao nhất của con người, con người là động vật
chính trị, quyền lực chính trị có thể được phân chia thành lập pháp, hành pháp
và tư pháp.
Ở phương Đông, Ở Trung Quốc thời kỳ “ bách gia chư tử” xuất hiện nhiều nhà
tư tưởng kiệt xuất, nổi bật là các quan niệm của Khổng Tử, Hàn Phi Tử, Lão Tử
. . .
Khổng Tử là một trong những nhà tư tưởng đầu tiên có cách tiếp cận riêng đến
học thuyết chính trị. Căn bản trong học thuyết của ông là quân tử. Chính trị là
công việc của người quân tử, là làm cho chính đạo, chính danh.
Hàn Phi Tử: Quan niệm của ông là để thực hiện hoạt động chính trị cần thiết
phải xây dựng và ban hành pháp luật.
Lão Tử: Với quan điểm “vô vi nhi trị” không làm gì mà mọi người tự thuần
phục, tự tìm đến với con đường chính đạo thì đó là cái gốc của nghệ thuật trị
nước.
Nhóm 4
5
*Thời kỳ đêm trường trung cổ:
Các nhà thần học và chủ nghĩa duy tâm như Tômat Đa- Canh,..cho rằng “chính
trị có nguồn gốc từ quyền lực tối cao của thượng đế”.
*Thời kỳ các học thuyết và tư tưởng tư sản về chính trị:
Chính trị được quan niệm là công việc của những “ công dân” có tài sản. Nổi
tiếng với các học thuyết như thuyết “ tam quyền phân lập, khế ước xã hội”.
1.1.2. Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin về Chính trị
Chính trị là lợi ích, là quan hệ lợi ích, là đấu tranh giai cấp trước hết vì
lợi ích giai cấp.
Cái căn bản nhất của chính trị là việc tổ chức quyền lực nhà nước, là sự
tham gia vào công việc nhà nước, là định hướng cho nhà nước, xác định hình
thức, nội dung, nhiệm vụ của nhà nước.
Chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế. Đồng thời, chính trị không thể
không chiếm vị trí hàng đầu so với kinh tế.
Chính trị là lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm nhất, liên quan tới vận mệnh
hàng triệu người. Giải quyết những vấn đề chính trị vừa là khoa học, vừa là
nghệ thuật.
1.1.3. Khái niệm chính trị
Từ đây, chúng ta có thể rút ra kết luận khái quát về chính trị:
Chính trị là hoạt động trong lĩnh vực quan hệ giữa các giai cấp, cũng
như các dân tộc và các quốc gia với vấn đề giành, giữ, tổ chức và sử dụng
quyền lực Nhà nước; là sự tham gia của nhân dân vào công việc của Nhà nước
và xã hội, là hoạt động chính trị thực tiễn của giai cấp, các đảng phái chính trị,
các nhà nước nhằm tìm kiếm những khả năng thực hiện đương lối và những
mục tiêu đã đề ra nhằm thỏa mãn lợi ích.
1.2 Kết cấu của chính trị
1.2.1. Hệ tư tưởng chính trị
