M C L CỤ Ụ
......................................................................................................................................................30
CH NG 1: C S LÝ LU N V KH NG HO NG N .ƯƠ Ơ Ở Ậ Ề Ủ Ả Ợ
1.1. M t s khái ni m v kh ng ho ng n .ộ ố ệ ề ủ ả ợ
Tr c khi nói v kh ng ho ng n thì chúng ta hãy xem xét khái ni m v n là gì.ướ ề ủ ả ợ ệ ề ợ
N là m t t chung dùng đ ch v nghĩa v c a đ i t ng này t i đ i t ng khác.ợ ộ ừ ể ỉ ề ụ ủ ố ượ ớ ố ượ
Tùy theo các đ i t ng và nghĩa v đó là gì thì chúng ta s có cách g i n khác nhau.ố ượ ụ ẽ ọ ợ
Trong bài phân tích này các đ i t ng là qu c gia, chính ph , các t ch c tài chính qu cố ượ ố ủ ổ ứ ố
t … và nghĩa v là tr ti n nên n này đ c g i là n qu c t .ế ụ ả ề ợ ượ ọ ợ ố ế
Theo nghĩa r ng, n qu c t là các kho n n c a m t qu c gia đ i v i các qu c giaộ ợ ố ế ả ợ ủ ộ ố ố ớ ố
hay các t ch c tài chính qu c t khác. Theo nghĩa h p, n qu c t là n c a chínhổ ứ ố ế ẹ ợ ố ế ợ ủ
ph đ i v i các t ch c, n u đã là n c a chính ph thì lúc này nó còn tên g i khác làủ ố ớ ổ ứ ế ợ ủ ủ ọ
n công. Nh v y th t ch t n công cũng chính là n qu c t .ợ ư ậ ậ ấ ợ ợ ố ế
Do có hai cách g i v n nên cũng có hai cách g i v kh ng ho ng n t ng ngọ ề ợ ọ ề ủ ả ợ ươ ứ
là:
Kh ng ho ng n qu c t là vi c m t kh năng thanh toán c a m t qu c gia đ iủ ả ợ ố ế ệ ấ ả ủ ộ ố ố
v i t ch c tài chính qu c t , công ty đa qu c gia hay chính ph các n c.ớ ổ ứ ố ế ố ủ ướ
Kh ng ho ng n công là vi c chính ph c a m t n c m t kh chi tr các kho ngủ ả ợ ệ ủ ủ ộ ướ ấ ả ả ả
n , bao g m n c a chính ph và các b o lãnh n c a chính ph .ợ ồ ợ ủ ủ ả ợ ủ ủ
Bài vi t này chúng ta s tìm hi u nh ng căn b n chung nh t theo nghĩa kh ngế ẽ ể ữ ả ấ ủ
ho ng n qu c t đ ta có cái nhìn chung nh t và phân tích th c tr ng, gi i pháp theoả ợ ố ế ể ấ ự ạ ả
nghĩa h p (kh ng ho ng n công), đ u này có v r t mâu thu n nh ng th c t nó sẹ ủ ả ợ ề ẻ ấ ẫ ư ự ế ẽ
giúp d hi u v n đ h n. Và vì lý do v n đ th c t hi n nay c a kinh t th gi i đóễ ể ấ ề ơ ấ ề ự ế ệ ủ ế ế ớ
là n công, tâm đi m là cu c kh ng ho ng n công c a Châu Âu.ợ ể ộ ủ ả ợ ủ
1.2 Nguyên nhân c a kh ng ho ng n .ủ ủ ả ợ
1.2.1 Thâm h t tài kho n vãng lai.ụ ả
Khi m t qu c gia thâm h t tài kho n vãng lai l n ( chi ngo i t cho vi c nh p kh uộ ố ụ ả ớ ạ ệ ệ ậ ẩ
hàng hóa d ch v l n h n thu ngo i t t vi c xu t kh u hàng hóa d ch v ) đi u đó d nị ụ ớ ơ ạ ệ ừ ệ ấ ẩ ị ụ ề ẫ
đ n thi u ngo i t thanh toán cho n c ngoài.ế ế ạ ệ ướ
Nhi u qu c gia đang phát tri n b t đ u ch u s thâm h t c a cán cân m u d ch l n,ề ố ể ắ ầ ị ự ụ ủ ậ ị ớ
ph n l n là do cu c suy thoái toàn c u đã làm gi m nhu c u c a các n c phát tri n đ iầ ớ ộ ầ ả ầ ủ ướ ể ố
v i xu t kh u c a các n c đang phát tri n, các cân m u d ch thâm h t l n đã gây ra cácớ ấ ẩ ủ ướ ể ậ ị ụ ớ
đi u ki n x u đi các n c đang phát tri n và các đi u ki n x u đi này làm cho m c nề ệ ấ ở ướ ể ề ệ ấ ứ ợ
tăng.
1.2.2 Đ nh giá đ ng ti n b n t caoị ồ ề ả ệ
N u đ ng b n t đ c đ nh giá cao s làm gi m kh năng xu t kh u do đó làm gi mế ồ ả ệ ượ ị ẽ ả ả ấ ẩ ả
ngu n thu ngo i t . M c khác, nó có tác đ ng khuy n khích nh p kh u làm tăng chi ngo iồ ạ ệ ặ ộ ế ậ ẩ ạ
t , t t c các y u t này làm cho tài kho n vãng lai thâm h t tr m tr ng.ệ ấ ả ế ố ả ụ ầ ọ
1.2.3.H th ng ngân hàng hoat đ ng kém hi u quệ ố ộ ệ ả
Vi c cho vay kém hi u qu c a các ngân hàng th ng m i nh t là các ngu n v n huyệ ệ ả ủ ươ ạ ấ ồ ố
đ ng t n c ngoài cũng là m t nguyên nhân quan tr ng đ n m t kh năng thu h i n , doộ ừ ướ ộ ọ ế ấ ả ồ ợ
đó m t kh năng thanh toán n n c ngoài.ấ ả ợ ướ
1.2.4.Dòng v n ng n h n n c ngoài vào quá nhi uố ắ ạ ướ ề
Khi dòng v n ng n h n n c ngoài vào quá nhi u, n u tình hình kinh t chính tr m tố ắ ạ ướ ề ề ế ị ộ
qu c gia b t n thì dòng v n ng n h n s đ o chi u nhanh,hâu qu là qu c gia ti p nh nố ấ ổ ố ắ ạ ẽ ả ề ả ố ế ậ
dòng v n ng n d r i vào tình tr ng kh ng ho ng.ố ắ ễ ơ ạ ủ ả
1.3 Tác đ ng c a kh ng ho ng n .ộ ủ ủ ả ợ
1.3.1 Tác đ ng c a kh ng hoàng n đ i v i MNCộ ủ ủ ợ ố ớ
Khi m t qu c gia đ c các t ch c tài chính qu c t nh IMF,WB,ADB,..h tr c góiộ ố ượ ổ ứ ố ế ư ỗ ợ ả
(không kèm theo đi u ki n) đ kh c ph c kh ng ho ng tài chính , thì nh ng qu c gia nàyề ệ ể ắ ụ ủ ả ữ ố
có xu h ng th c hi n b o h s n xu t trong n c h n ch nh p kh u, do đó, làm gi mướ ự ệ ả ộ ả ấ ướ ạ ế ậ ẩ ả
th ng m i qu c t , h u qua làm gi m danh thu bán hàng c a các doanh ngi p, nh t làươ ạ ố ế ậ ả ủ ệ ấ
các công ty MNC
1.3.2 Tác đ ng c a t giá th n i và lãi xu t cho vai đ i v i cu c kh ng ho ngộ ủ ỷ ả ổ ấ ố ớ ộ ủ ả
nợ
H u h t các kho n vay n c a các n c đang phát tri n đ u b ng USD , do đó khiầ ế ả ợ ủ ướ ể ề ằ
USD tăng giá thì các n c đang phát tri n s g p khó khăn khi tr n ng c l i ng i dânướ ể ẽ ặ ả ợ ượ ạ ườ
hoa kì s thích s d ng hàng c a các n c đang phát tri n s n xu t , do giá r , đi u đó sẽ ử ụ ủ ướ ể ả ấ ẻ ề ẽ
giúp tài kho n vãn lai c a các n c đang phát tri n đ c c i thi n và tài kho n vãng laiả ủ ướ ể ượ ả ệ ả
c a Hoa Kỳ b thâm h t.ủ ị ụ
Các kho ng cho vay th ng có lãi su t th n i, s ti n thanh toán n vay ch u nhả ườ ấ ả ổ ố ề ợ ị ả
h ng c a thay đ i lãi su t theo th i gian. Khi lãi su t tăng các kho ng vay v i lãi su tưở ủ ổ ấ ờ ấ ả ớ ấ
th n i tr nên khó tr h n. ả ổ ở ả ơ
1.4 Gi i pháp kh c ph c kh ng ho ng nả ắ ụ ủ ả ợ
Th c hi n b o h m u d ch và phá giá ti n t :đ tăng c ng kh năng thanh toán nự ệ ả ộ ậ ị ề ệ ể ườ ả ợ
n c ngoài ,các n c phát tri n đ đ y m nh xu t kh u ,h n ch nh p kh u ,b ng nhi uướ ướ ể ể ẩ ạ ấ ẩ ạ ế ậ ẩ ằ ề
gi i pháp ,trong đó có gi i pháp phá giá ti n t và thu hút v n đ u t n c ngoài , nh t làả ả ề ệ ố ầ ư ướ ấ
đ u t tr c ti pầ ư ự ế
Bán các khoàn n vay c a n c đang phát tri n :đây đ c xem là gi i pháp c c u l iợ ủ ươ ể ượ ả ơ ấ ạ
các kho n đ u t c a ngân hàng nh m h n ch r i ro ả ầ ư ủ ằ ạ ế ủ
Trích d phòng t n th t cho vay. Là gi i pháp tìm ngu n bù đ p r i ro c a các ngânự ổ ấ ả ồ ắ ủ ủ
hàng b ng cách gi m l i nhu n tr c thuằ ả ơ ậ ướ ế
Phòng ng a các y u t r i ro chính tr . Hình th c r i ro chính tr s là vi c t ch iừ ế ố ủ ị ứ ủ ị ẽ ệ ừ ố
thanh toán n do m i quan h chính tr gi a n c vay v i ngân hàng hay v i các n c chợ ố ệ ị ữ ướ ớ ớ ướ ủ
nhà c a ngân hàng này. Tuy nhiên có các hình th c r i ro chính tr khác ít nghiêm tr ng h n,ủ ứ ủ ị ọ ơ
nh m t s thay đ i trong chính sách thu c a chính ph n c ngoài có th tác đ ng l nư ộ ự ổ ế ủ ủ ướ ể ộ ớ
đ i v i kh năng thanh toán n t n đ ng c a m t doanh nghi p n c ngoài. Ngoài ra,ố ớ ả ợ ồ ọ ủ ộ ệ ướ
chính ph c a m t qu c gia có th quy t đ nh qu c h u hóa m t doanh nghi p. M t hìnhủ ủ ộ ố ể ế ị ố ữ ộ ệ ộ
th c r i ro chính tr gián ti p h n là chính ph giám sát ch t ch vi c bán ngo i t đứ ủ ị ế ơ ủ ặ ẽ ệ ạ ệ ể
thanh toán các kho n vay tính b ng đ ng USD. N u m t ngân hàng cho môt chính phả ằ ồ ế ộ ủ
n c ngoài vay, ngân hàng ph i th m đ nh cam k t thanh toán n c a chính ph đó. Vìướ ả ẩ ị ế ợ ủ ủ
đ ng l i ch tr ng c a chính ph thay đ i qua th i gian, m t ngân hàng th m đ nh khườ ố ủ ươ ủ ủ ổ ở ộ ẩ ị ả
năng có th có m t thay đ i trong quan đi m c a chính ph , có th nh h ng đ n camể ộ ổ ể ủ ủ ể ả ưở ế
k t thanh toán n t n đ ng. vì v y m t qu c gia có s n đ nh chính tr s có kh năng thuế ợ ồ ọ ậ ộ ố ự ổ ị ị ẽ ả
hút ngu n v n qu c t r t l n.ồ ố ố ế ấ ớ
Các y u t r i ro tài chính. T ch c th m đ nh r i ro qu c gia ph i đánh giá m t cáchế ố ủ ổ ứ ẩ ị ủ ố ả ộ
t m đi u ki n tài chính c a m t n c ngoài, vì đi u ki n này nh h ng đ n kh năngỉ ỉ ề ệ ủ ộ ướ ề ệ ả ưở ế ả
tr n c a chính ph và các doanh nghi p các n c đó. Chính ph c a m t n c m nh vả ợ ủ ủ ệ ướ ủ ủ ộ ướ ạ ề
tài chính th ng s thu nh p đ t thu đ thanh toán n vay cho n c ngoài.`ườ ẽ ậ ủ ừ ế ể ợ ướ
CH NG 2: TH C TR NG KH NG HO NG N TRÊN TH GI IƯƠ Ự Ạ Ủ Ả Ợ Ế Ớ
2.1 Toàn c nh n công c a th gi iả ợ ủ ế ớ
Trong quá kh , kh ng ho ng n công cũng đã đ c bi t đ n vào đ u th p k 80 c aứ ủ ả ợ ượ ế ế ầ ậ ỷ ủ
Th k XX. Năm 1982, Mê-hi-cô là qu c gia đ u tiên tuyên b không tr đ c n vayế ỷ ố ầ ố ả ượ ợ
IMF. Đ n tháng 10/1983, 27 qu c gia v i t ng s n lên t i 240 t USD đã tuyên b ho cế ố ớ ổ ố ợ ớ ỷ ố ặ
chu n b tuyên b hoãn tr n . Nh v y v n đ kh ng ho ng n công đã xu t hi n t lâuẩ ị ố ả ợ ư ậ ấ ề ủ ả ợ ấ ệ ừ
trong l ch s ch không ph i m i xu t hi n g n đây. Nh ng cu c kh ng ho ng n côngị ử ứ ả ớ ấ ệ ầ ư ộ ủ ả ợ
hi n nay nghiêm tr ng h n, l n h n, kéo dài h n và v n ch a có h ng gi i quy t. ệ ọ ơ ớ ơ ơ ẫ ư ướ ả ế
M i giây qua đi, m t vài ng i trên th gi i nh n thêm n m i, kéo t ng n toàn c uỗ ộ ườ ế ớ ậ ợ ớ ổ ợ ầ
tăng thêm t vài trăm nghìn t i vài tri u USD. Làm tình hình n công c a các n c ngàyừ ớ ệ ợ ủ ướ
càng nghiêm tr ng, t l n công cao và nhi u n c đang đ i m t v i nguy c v n nhọ ỉ ệ ợ ề ướ ố ặ ớ ơ ỡ ợ ư
Hy L p( đã v n ), Tây Ban Nha, Ý, Nh t…ạ ỡ ợ ậ
•M I QU C GIA CÓ T L N CÔNG CAO NH T TH GI IƯỜ Ố Ỉ Ệ Ợ Ấ Ế Ớ
V i d li u t hãng đ nh m c tín nhi m Moody’s , trang 24/7 Wall Street đã đi m 10ớ ữ ệ ừ ị ứ ệ ể
qu c gia có t l n công/GDP cao nh t th gi i hi n nay. Các d li u đ u đ c tính ố ỷ ệ ợ ấ ế ớ ệ ữ ệ ề ượ ở
th i đi m cu i năm 2011, tr GDP/đ u ng i là s li u tính đ n năm 2010.ờ ể ố ừ ầ ườ ố ệ ế
Th nh t: Nh t B nứ ấ ậ ả
T l n công/GDP: 233,1%ỷ ệ ợ
T ng n chính ph : 13,7 nghìn t USDổ ợ ủ ỷ
GDP đ u ng i (đ ng giá s c mua): 33.994 USDầ ườ ồ ứ
GDP danh nghĩa: 5,88 nghìn t USDỷ
T l th t nghi p: 4,6%ỷ ệ ấ ệ
Đ nh m c tín nhi m t Moody’s: AA3ị ứ ệ ừ
T l n công/GDP c a Nh t B n b xa b t kỳ m t n c phát tri n nào trên th gi i.ỷ ệ ợ ủ ậ ả ỏ ấ ộ ướ ể ế ớ
Tuy n ng n , kinh t Nh t hi n v n ch a lâm vào th m h a nh Hy L p, ph n l n nh tặ ợ ế ậ ệ ẫ ư ả ọ ư ạ ầ ớ ờ ỷ
l th p nghi p th p và trái phi u chính ph ch y u do các ch n trong n c n m gi .ệ ấ ệ ấ ế ủ ủ ế ủ ợ ướ ắ ữ
Theo Chính ph Nh t, 95% d n trái phi u c a Tokyo hi n n m trong tay c a các nhàủ ậ ư ợ ế ủ ệ ằ ủ
đ u t trong n c, ch có 5% là do các ch n n c ngoài n m gi .ầ ư ướ ỉ ủ ợ ướ ắ ữ
Th hai: Hy L pứ ạ
T l n công/GDP: 168,2%ỷ ệ ợ
