Đ án môn h c Nguy n Th Vi tề ọ ễ ị ệ
Dung
L I NÓI Đ UỜ Ầ
Trong môi tr ng c nh tranh gay g t c a kinh t th tr ng hi n nay,ườ ạ ắ ủ ế ị ườ ệ
đ đ t đ c hi u qu s n xu t kinh doanh cao là m t v n đ ph c t p,ể ạ ượ ệ ả ả ấ ộ ấ ề ứ ạ
đòi h i các doanh nghi p ph i có các bi n pháp qu n lý phù h p v i sỏ ệ ả ệ ả ợ ớ ự
bi n đ i c a th tr ng cũng nh tình hình th c t c a doanh nghi p mình.ế ổ ủ ị ườ ư ự ế ủ ệ
Vi c đ m b o l i ích cá nhân c a ng i lao đ ng là m t đ ng l c c b nệ ả ả ợ ủ ườ ộ ộ ộ ự ơ ả
tr c ti p khuy n khích ng i lao đ ng đem h t kh năng c a mình l l cự ế ế ườ ộ ế ả ủ ỗ ự
ph n đ u sáng t o trong s n xu t. M t trong nh ng công c hi u qu nh tấ ấ ạ ả ấ ộ ữ ụ ệ ả ấ
nh m đ t t i m c tiêu trên là hình th c tr l ng cho ng i lao đ ng.ằ ạ ớ ụ ứ ả ươ ườ ộ
Ti n l ng th c s phát huy đ c tác d ng c a nó khi các hình th c ti nề ươ ự ự ượ ụ ủ ứ ề
l ng đ c áp d ng h p lý nh t, sát v i tình hình th c t c a các đ n vươ ượ ụ ợ ấ ớ ự ế ủ ơ ị
s n xu t kinh doanh, đúng v i s c ng hi n c a ng i lao đ ng, côngả ấ ớ ự ố ế ủ ườ ộ
b ng và h p lý gi a nh ng ng i lao đ ng trong doanh nghi p. Có nhằ ợ ữ ữ ườ ộ ệ ư
v y ti n l ng m i th c s tr thành đòn b y kinh t kích thích s n xu tậ ề ươ ớ ự ự ở ẩ ế ả ấ
phát tri n. Vi c tr l ng theo lao đ ng là t t y u khách quan. Nh ng l aể ệ ả ươ ộ ấ ế ư ự
ch n hình th c tr l ng nào cho phù h p v i đi u ki n đ c đi m s nọ ứ ả ươ ợ ớ ề ệ ặ ể ả
xu t c a t ng ngành, t ng doanh nghi p. Đ thúc đ y s n xu t, làm choấ ủ ừ ừ ệ ể ẩ ả ấ
ng i lao đ ng luôn quan tâm đ n k t qu lao đ ng c a mình, đ n hi uườ ộ ế ế ả ộ ủ ế ệ
qu s n xu t kinh doanh chung c a toàn doanh nghi p. Đ góp ph n t oả ả ấ ủ ệ ể ầ ạ
nên l i nhu n cho doanh nghi p, tăng thu nh p cho ng i lao đ ng.ợ ậ ệ ậ ườ ộ
Qua quá trình ki n t p t i Công ty c ph n may Thăng Long v i ki nế ậ ạ ổ ầ ớ ế
th c đã h c t i tr ng, em xin trình b y m t s v n đ v vi c t ch cứ ọ ạ ườ ầ ộ ố ấ ề ề ệ ổ ứ
ti n l ng trong Công ty c ph n may Thăng Long cùng v i s giúp đề ươ ổ ầ ớ ự ỡ
c a th y giáo Nguy n Trung Kiên. N u có nh ng gì sai sót, em r t mongủ ầ ễ ế ữ ấ
s c m thông và mong đ c s h ng d n ch b o c a th y và nh ngự ả ượ ự ướ ẫ ỉ ả ủ ầ ữ
ng i đã giúp em hoàn thành bài báo cáo này.ườ
1
PH N IẦ
C S LÝ LU N V TI N L NG VÀ CÔNG TÁC QU N LÝ Ơ Ở Ậ Ề Ề ƯƠ Ả
TI N L NG C A CÔNG TY C PH N MAY THĂNG LONG.Ề ƯƠ Ủ Ổ Ầ
1. KHÁI NI M TI N L NG VÀ VAI TRÒ C A TI N L NG.Ệ Ề ƯƠ Ủ Ề ƯƠ
1.1. Khái ni m v ti n l ngệ ề ề ươ
Ti n l ng (ti n công) là s ti n thù lao lao đ ng ph i tr cho ng iề ươ ề ố ề ộ ả ả ườ
lao đ ng theo s l ng và ch t l ng lao đ ng mà h đóng góp đ tái s nộ ố ượ ấ ượ ộ ọ ể ả
xu t s c lao đ ng bù đ p hao phí c a h trong quá trình s n xu t kinhấ ứ ộ ắ ủ ọ ả ấ
doanh.
Đ hi u sâu h n v khái ni m ti n l ng chúng ta có các khái ni mể ể ơ ề ệ ề ươ ệ
liên quan: ti n l ng danh nghĩa, ti n l ng th c t và ti n l ng t iề ươ ề ươ ự ế ề ươ ố
thi u. ể
* Ti n l ng danh nghĩaề ươ
Là s ti n mà ng i s d ng lao đ ng tr cho ng i lao đ ng thôngố ề ườ ử ụ ộ ả ườ ộ
qua h p đ ng tho thu n gi a hai bên theo qui đ nh c a pháp lu t. S ti nợ ồ ả ậ ữ ị ủ ậ ố ề
này nhi u hay ít ph thu c tr c ti p vào năng su t lao đ ng, hi u qu làmề ụ ộ ự ế ấ ộ ệ ả
vi c c a ng i lao đ ng, ph thu c vào trình đ , kinh nghi m làm vi c,…ệ ủ ườ ộ ụ ộ ộ ệ ệ
c a h ngay trong quá trình lao đ ng.ủ ọ ộ
* Ti n l ng th c tề ươ ự ế
Ti n l ng th c t đ c hi u là s l ng các lo i hàng hoá tiêuề ươ ự ế ượ ể ố ượ ạ
dùng và các lo i d ch v c n thi t mà ng i lao đ ng h ng l ng có thạ ị ụ ầ ế ườ ộ ưở ươ ể
mua đ c b ng ti n l ng danh nghĩa c a h . ượ ằ ề ươ ủ ọ
Ti n l ng th c t không ch ph thu c vào s ti n l ng danhề ươ ự ế ỉ ụ ộ ố ề ươ
nghĩa mà còn ph thu c vào giá c c a các lo i hàng hoá tiêu dùng và cácụ ộ ả ủ ạ
lo i d ch v c n thi t mà ng i lao đ ng mu n mua. M i quan h gi aạ ị ụ ầ ế ườ ộ ố ố ệ ữ
ti n l ng danh nghĩa và ti n l ng th c t đ c th hi n qua công th cề ươ ề ươ ự ế ượ ể ệ ứ
sau:
2
Đ án môn h c Nguy n Th Vi tề ọ ễ ị ệ
Dung
ILTT = ILDN / IP
Trong đó:
ILTT : Ch s ti n l ng th c tỉ ố ề ươ ự ế
ILDN: Ch s ti n l ng danh nghĩaỉ ố ề ươ
IP : Ch s giá cỉ ố ả
* Ti n l ng t i thi uề ươ ố ể
Theo đi u 56 B Lu t Lao Đ ng: “M c l ng t i thi u là m c ti nề ộ ậ ộ ứ ươ ố ể ứ ề
l ng tr cho ng i lao đ ng làm nh ng công vi c đ n gi n nh t trongươ ả ườ ộ ữ ệ ơ ả ấ
đi u ki n lao đ ng bình th ng, bù đ p s c lao đ ng đ n gi n và m tề ệ ộ ườ ắ ứ ộ ơ ả ộ
ph n tái s n xu t m r ng. Đó là nh ng công vi c thông th ng mà m tầ ả ấ ở ộ ữ ệ ườ ộ
ng i lao đ ng có s c kho bình th ng, không qua đào t o chuyên môn…ườ ộ ứ ẻ ườ ạ
cũng có th làm đ c”.ể ượ
Ti n l ng t i thi u đ c Nhà n c qui đ nh theo t ng th i kỳ d aề ươ ố ể ượ ướ ị ừ ờ ự
trên trình đ phát tri n v kinh t – xã h i c a đ t n c và yêu c u tái s nộ ể ề ế ộ ủ ấ ướ ầ ả
xu t s c lao đ ng xã h i. Ti n l ng t i thi u đ c xác đ nh qua phân tíchấ ứ ộ ộ ề ươ ố ể ượ ị
các chi phí v ăn, m c, , sinh ho t, chi phí b o hi m, y t , giáo d c đàoề ặ ở ạ ả ể ế ụ
t o,…Theo ngh đ nh m i nh t c a năm 2005 thì m c l ng t i thi uạ ị ị ớ ấ ủ ứ ươ ố ể
chung là 350.000 đ ng/ ng i/ tháng.ồ ườ
1.2. Vai trò ch c năng c a ti n l ngứ ủ ề ươ
Trong n n kinh t qu c dân thì ti n l ng đ c coi là m t trongề ế ố ề ươ ượ ộ
nh ng đòn b y kinh t quan tr ng mà không có m t qu c gia nào l i khôngữ ẩ ế ọ ộ ố ạ
quan tâm t i và nó cũng là m t công c qu n lý các đ n v s n xu t kinhớ ộ ụ ả ở ơ ị ả ấ
doanh, là m t đ ng l c thúc đ y các doanh nghi p phát tri n. Trong ph mộ ộ ự ẩ ệ ể ạ
vi doanh nghi p, ti n l ng có vai trò quan tr ng trong vi c kích thích laoệ ề ươ ọ ệ
đ ng tăng năng su t, nâng cao trách nhi m c a ng i lao đ ng v i quáộ ấ ệ ủ ườ ộ ớ
trình s n xu t và tái s n xu t đ ng th i ti n l ng phù h p v i đóng gópả ấ ả ấ ồ ờ ề ươ ợ ớ
c a ng i lao đ ng s đem l i ni m l c quan tin t ng vào doanh nghi p.ủ ườ ộ ẽ ạ ề ạ ưở ệ
Ti n l ng là ngu n thu nh p ch y u c a cán b công nhân viên, là y uề ươ ồ ậ ủ ế ủ ộ ế
t đ đ m b o tái s n xu t xã h i.ố ể ả ả ả ấ ộ
3
Vì v y ti n l ng đóng vai trò quy t đ nh trong vi c n đ nh và phátậ ề ươ ế ị ệ ổ ị
tri n l c l ng lao đ ng. Ng i lao đ ng dùng ti n l ng đ trang tr iể ự ượ ộ ườ ộ ề ươ ể ả
các chi phí trong gia đình, ngoài ra còn dùng đ tích lu . Nh ng tr c h tể ỹ ư ướ ế
ti n l ng ph i đ m b o nhu c u sinh ho t t i thi u hàng ngày c a ng iề ươ ả ả ả ầ ạ ố ể ủ ườ
lao đ ng. Có th nói đây là m t tác đ ng quan tr ng nh t, tr c ti p nh tộ ể ộ ộ ọ ấ ự ế ấ
c a ti n l ng. Vì "ch c năng kinh t quan tr ng nh t c a ti n l ng làủ ề ươ ứ ế ọ ấ ủ ề ươ
đ m b o tái s n xu t s c lao đ ng".ả ả ả ấ ứ ộ
Ti n l ng phù h p v i hao phí lao đ ng mà ng i lao đ ng đã b raề ươ ợ ớ ộ ườ ộ ỏ
trong quá trình s n xu t, s g n bó h v i công vi c v i tinh th n tráchả ấ ẽ ắ ọ ớ ệ ớ ầ
nhi m cao h n. Đ c nh n ti n l ng phù h p v i s c lao đ ng mình bệ ơ ượ ậ ề ươ ợ ớ ứ ộ ỏ
ra, ng i lao đ ng t c m th y mình ph i không ng ng nâng cao b iườ ộ ự ả ấ ả ừ ồ
d ng trình đ v m i m t.ưỡ ộ ề ọ ặ
Ti n l ng có vai trò đi u ph i lao đ ng. V i ti n l ng tho đángề ươ ề ố ộ ớ ề ươ ả
ng i lao đ ng t nguy n nh n m i công vi c mình đ c giao dù đâuườ ộ ự ệ ậ ọ ệ ượ ở
hay b t c công vi c nào.ấ ứ ệ
Đ cho ti n l ng th c s là đòn b y kinh t quan tr ng phát huyể ề ươ ự ự ẩ ế ọ
đ c vai trò tích c c cho ng i lao đ ng, đòi h i các doanh nghi p ph iượ ự ườ ộ ỏ ệ ả
l a ch n đúng hình th c tr l ng cho phù h p v i nh ng đ c đi m riêngự ọ ứ ả ươ ợ ớ ữ ặ ể
cho doanh nghi p mình, phù h p v i quy đ nh tr l ng theo đúng giá trệ ợ ớ ị ả ươ ị
s c lao đ ng đã hao phí,gi i quy t hài hoà l i ích c a ng i lao đ ng vàứ ộ ả ế ợ ủ ườ ộ
c a doanh nghi p .ủ ệ
2.CÁC HÌNH TH C TR L NG C A CÔNG TY.Ứ Ả ƯƠ Ủ
2.1. Các hình th c ti n l ng ứ ề ươ
Trong th c ti n c a đ i s ng xã h i và trong quan h lao đ ng v nự ễ ủ ờ ố ộ ệ ộ ẫ
t n t i 2 hình th c tr l ng ph bi n:ồ ạ ứ ả ươ ổ ế
- Hình th c ti n l ng theo s n ph m.ứ ề ươ ả ẩ
- Hình th c tr ti n l ng theo th i gian.ứ ả ề ươ ờ
4
Đ án môn h c Nguy n Th Vi tề ọ ễ ị ệ
Dung
Vi c l a ch n áp d ng hình th c ti n l ng nào trong t ch c laoệ ự ọ ụ ứ ề ươ ổ ứ
đ ng tuỳ thu c yêu c u s n xu t, nghĩa là:ộ ộ ầ ả ấ
+ Phù h p tính ch t công vi c và trình đ t ch c công vi c n i làmợ ấ ệ ộ ổ ứ ệ ở ơ
vi c. ệ
+ Ph i có tác d ng khuy n khích ng i lao đ ng quan tâm đ n k tả ụ ế ườ ộ ế ế
qu lao đ ng, k t qu s n xu t.ả ộ ế ả ả ấ
+ Làm cho ti n l ng th hi n rõ ch c năng đòn b y kinh t trongề ươ ể ệ ứ ẩ ế
vi c kích thích s n xu t, kinh doanh.ệ ả ấ
+ Tr l ng ph i đem l i hi u qu kinh t .ả ươ ả ạ ệ ả ế
2.1.1. Hình th c tr l ng theo s n ph m ứ ả ươ ả ẩ
Tr l ng theo s n ph m là hình th c tr l ng d a trên c s ; sả ươ ả ẩ ứ ả ươ ự ơ ở ố
l ng s n ph m giao n p c a ng i lao đ ng đ n giá tr l ng và ch tượ ả ẩ ộ ủ ườ ộ ơ ả ươ ấ
l ng s n ph m đã quy đ nh c a doanh nghi p. Đây là hình th c tr l ngượ ả ẩ ị ủ ệ ứ ả ươ
c b n mà hi n nay đ c các đ n v áp d ng ch y u trong khu v c s nơ ả ệ ượ ơ ị ụ ủ ế ự ả
xu t v t ch t. Ti n l ng c a công nhân viên ph thu c vào đ n giá ti nấ ậ ấ ề ươ ủ ụ ộ ơ ề
l ng c a m t đ n v s n ph m và s s n ph m s n xu t ra.ươ ủ ộ ơ ị ả ẩ ố ả ẩ ả ấ
Hình th c tr l ng này phù h p v i nguyên t c phân ph i lao đ ng,ứ ả ươ ợ ớ ắ ố ộ
g n thu nh p c a ng i lao đ ng v i k t qu lao đ ng, khuy n khích laoắ ậ ủ ườ ộ ớ ế ả ộ ế
đ ng hăng say lao đ ng. Hình th c này t ra có hi u qu h n so v i vi cộ ộ ứ ỏ ệ ả ơ ớ ệ
tr l ng theo th i gian, do đó xu h ng hi n nay, hình th c tr l ngả ươ ờ ướ ệ ứ ả ươ
theo s n ph m đ c m r ng ph bi n.ả ẩ ượ ở ộ ổ ế
Tuy nhiên, vi c xác đ nh ti n l ng s n ph m ph i d a trên c s cácệ ị ề ươ ả ẩ ả ự ơ ở
tài li u v h ch toán k t qu lao đ ng (nh phi u xác nh n lao đ ng côngệ ề ạ ế ả ộ ư ế ậ ộ
vi c hoàn thành ) và đ n giá ti n l ng s n ph m c a doanh nghi p đ iệ ơ ề ươ ả ẩ ủ ệ ố
v i t ng lo i s n ph m hay công vi c.ớ ừ ạ ả ẩ ệ
Hình th c tr l ng theo s n ph m có th đ c th c hi n theo nhi uứ ả ươ ả ẩ ể ượ ự ệ ề
d ng khác nhau.ạ
*. Tr l ng theo s n ph m tr c ti p cá nhânả ươ ả ẩ ự ế
T = Vđg x q
Trong đó:
T: S l ng ph i tr cho ng i lao đ ngố ươ ả ả ườ ộ
Vđg: Đ n giá ti n l ng trên m t đ n v s n ph mơ ề ươ ộ ơ ị ả ẩ
5