Chuyên đ kinh t Tình hình th t nghi p Vi tề ế ấ ệ ở ệ
Nam
PH N M Đ UẦ Ở Ầ
1. LY DO CHON ĐÊ TAI:
Th t nghi p là hi n t ng kinh t vĩ mô nh h ng sâu s c và tr c ti p đ nấ ệ ệ ượ ế ả ưở ắ ự ế ế
m i ng i. Th t nghi p đ ng nghĩa v i ch t l ng cu c s ng gi m đi, tâm lý căngọ ườ ấ ệ ồ ớ ấ ượ ộ ố ả
th ng,... vì v y có l không ng c nhiên l m khi th y th t nghi p th ng là ch đẳ ậ ẽ ạ ắ ấ ấ ệ ườ ủ ề
tranh lu n gi a các nhà kinh t cũng nh nh ng ng i l p chính sách kinh t vĩ mô.ậ ữ ế ư ữ ườ ậ ế
Vi t Nam trong nh ng năm g n đây n n kinh t đang g p không ít nh ng khóệ ữ ầ ề ế ặ ữ
khăn và ch u tác đ ng m nh m c a n n kinh t toàn c u, tình tr ng suy gi mị ộ ạ ẽ ủ ề ế ầ ạ ả
kinh t toàn c u khi n t l th t nghi p Vi t Nam ngày càng gia tăng. Th tế ầ ế ỷ ệ ấ ệ ở ệ ấ
nghi p d n đ n nhi u v n đ b t n cho xã h i nh : gia tăng t l t i ph m,ệ ẫ ế ề ấ ề ấ ổ ộ ư ỷ ệ ộ ạ
v n đ tâm lý, t l phân hóa giàu nghèo ngày càng sâu s c,... cho nên v n đ đ tấ ề ỷ ệ ắ ấ ề ặ
ra cho đ t n c ta hi n nay là gi i quy t v n đ th t nghi p n th a đã và đangấ ướ ệ ả ế ấ ề ấ ệ ổ ỏ
là v n đ c p bách và c n thi t đ a n n kinh t đ t n c đi lên. Tuy nhiên v nấ ề ấ ầ ế ư ề ế ấ ướ ấ
đ này ch a đ c gi i quy t th a đáng, đang còn là v n đ đ c nhi u ng iề ư ượ ả ế ỏ ấ ề ượ ề ườ
quan tâm.
M t dù n n kinh t Vi t Nam trong nh ng năm g n đây có nhi u bi n chuy nặ ề ế ệ ữ ầ ề ế ể
t t nh ng tình tr ng th t nghi p v n ch a đ c đ y lùi và có chi u h ng ngàyố ư ạ ấ ệ ẫ ư ượ ẩ ề ướ
càng gia tăng. T l th t nghi p ngày càng tăng trong khi t c đ tăng tr ng kinhỷ ệ ấ ệ ố ộ ưở
t l i gi m trong hai năm 2008 – 2009. T c đ tăng tr ng kinh t năm 2008 tăngế ạ ả ố ộ ưở ế
6,23% so v i năm 2007, năm 2009 tăng 5,32% gi m 0,91% so v i năm 2008. Tớ ả ớ ỷ
l th t nghi p năm 2008 là 4,65%, năm 2009 là 4,66% tăng 0,01 so v i năm 2008.ệ ấ ệ ớ
Riêng năm 2010 t c đ tăng tr ng kinh t nhanh h n, đ t đ c nhi u thành t uố ộ ưở ế ơ ạ ượ ề ự
quan tr ng m ra nhi u h ng đi m i cho n n kinh t . Nh ng theo các chuyênọ ở ề ướ ớ ề ế ư
gia kinh t thì t l th t nghi p có th tăng cao, đây th t là v n đ nan gi i c aế ỷ ệ ấ ệ ể ậ ấ ề ả ủ
đ t n c, Vi t Nam hi n có l c l ng lao đ ng kho ng 45 tri u ng i và conấ ướ ệ ệ ự ượ ộ ả ệ ườ
s này d báo s còn tăng cao h n n a, m i năm l i tăng thêm m t tri u laoố ự ẽ ơ ữ ỗ ạ ộ ệ
đ ng khi n cho áp l c c a chính ph ph i t o thêm vi c làm ngày càng gia tăng.ộ ế ự ủ ủ ả ạ ệ
Theo các chuyên gia kinh t nh n xét thì có nhi u nguyên nhân d n đ n th tế ậ ề ẫ ế ấ
GVHD: Võ H ng Ph ng ồ ượ Trang 1 SVTH: Huỳnh Văn L cộ
Chuyên đ kinh t Tình hình th t nghi p Vi tề ế ấ ệ ở ệ
Nam
nghi p nh : do trình đ s n xu t ngày càng cao, áp d ng nhi u ti n b khoa h cệ ư ộ ả ấ ụ ề ế ộ ọ
k thu t đòi h i m t đ i ngũ lao đ ng có trình đ và chuyên môn cao,... chính vìỹ ậ ỏ ộ ộ ộ ộ
v y nh ng ng i không đ đi u ki n d dàng b sa th i. ậ ữ ườ ủ ề ệ ễ ị ả
Chính vì nh ng lý do trên nghiên c u “ Tình hình th t nghi p Vi tữ ứ ấ ệ ở ệ
Nam” đ c th c hi n ượ ự ệ nh m phân tích rõ h n nh ng nguyên nhân d n đ nằ ơ ữ ẫ ế
th t nghi p Vi t Nam.ấ ệ ở ệ
2. MUC TIÊU NGHIÊN C U: Ư
2.1. Muc tiêu chung:
- Phân tích tình hình th t nghi p Vi t Nam giai đo n 2008 – 2010.ấ ệ ở ệ ạ
2.2. Muc tiêu cu thê:
- Phân tích v th c tr ng th t nghi p Vi t Nam giai đo n 2008 – 2010.ề ự ạ ấ ệ ở ệ ạ
- Phân tích nguyên nhân và tác đ ng c a th t nghi p đ n tăng tr ng kinh t ộ ủ ấ ệ ế ưở ế ở
Vi t Nam. ệ
- Phân tích các nhân t nh h ng đ n th t nghi p Vi t Nam.ố ả ưở ế ấ ệ ở ệ
3. Ph ng phap nghiên c u:ươ ư
3.1. Ph ng phap thu thâp sô liêu:ươ
S li u th c p đ c thu th p trên m ng internet, sách báo, t p chí và cácố ệ ứ ấ ượ ậ ạ ạ
ph ng ti n truy n thông,…ươ ệ ề
3.2. Ph ng phap x ly sô liêu:ươ ư
S li u đ c phân tích trên c s ch n l c, t ng h p, k t h p v i ph ngố ệ ượ ơ ở ọ ọ ổ ợ ế ợ ớ ươ
pháp so sánh s t ng đ i, s tuy t đ i. Trên c s ch n l c, t ng h p, k t h pố ươ ố ố ệ ố ơ ở ọ ọ ổ ợ ế ợ
v i ph ng pháp so sánh s t ng đ i, s tuy t đ i đ a ra nhân xét và đánh giá. ớ ươ ố ươ ố ố ệ ố ư
4. PHAM VI NGHIÊN C U: Ư
4.1. Pham vi không gian:
Đê tai nghiên c u v tình hình th t nghi p Vi t Nam.' ' ứ ề ấ ệ ở ệ
4.2. Pham vi th i gian: ơ
GVHD: Võ H ng Ph ng ồ ượ Trang 2 SVTH: Huỳnh Văn L cộ
Chuyên đ kinh t Tình hình th t nghi p Vi tề ế ấ ệ ở ệ
Nam
- Th i gian cua sô liêu đ c lây t năm 2008 - 2010ơ' ( ) * ươ* ) ư'
- Th i gian th c hi n t 13/01/2011 – 24/03/2011 ờ ự ệ ừ
GVHD: Võ H ng Ph ng ồ ượ Trang 3 SVTH: Huỳnh Văn L cộ
Chuyên đ kinh t Tình hình th t nghi p Vi tề ế ấ ệ ở ệ
Nam
PH N N I DUNGẦ Ộ
1. Nh ng v n đ chung v th t nghi p : ữ ấ ề ề ấ ệ
1.1 Đ nh nghĩa th t nghi p:ị ấ ệ
Th t nghi p là hi n t ng ph bi n trên th gi i có m c đ nh h ngấ ệ ệ ượ ổ ế ế ớ ứ ộ ả ưở
khác nhau đ n n n kinh t c a t ng n c theo th i gian. Nh ng đây luôn là v nế ề ế ủ ừ ướ ờ ư ấ
đ đòi h i các c p lãnh đ o, nh ng ng i qu n lý n n kinh t ph i có nh ngề ỏ ấ ạ ữ ườ ả ề ế ả ữ
chi n l c kinh t phù h p đ đ y lùi th c tr ng này. Riêng Vi t Nam tìnhế ượ ế ợ ể ẩ ự ạ ở ệ
hình th t nghi p là v n đ nóng b ng luôn đ c quan tâm gi i quy t hàng đ uấ ệ ấ ề ỏ ượ ả ế ầ
nh m đ a n n kinh t phát tri n theo k p các n c có n n kinh t phát cao. ằ ư ề ế ể ị ướ ề ế
Theo đ nh nghĩa c a kinh t h c ị ủ ế ọ thì th t nghi pấ ệ là tình tr ng ng i laoạ ườ
đ ng mu n có vi c làm mà không tìm đ c vi c làm. L ch s c a tình tr ng th tộ ố ệ ượ ệ ị ử ủ ạ ấ
nghi p chính là l ch s c a công cu c công nghi p hóa.ệ ị ử ủ ộ ệ
T l th t nghi p là ph n trăm s ng i lao đ ng không có vi c làm trênỷ ệ ấ ệ ầ ố ườ ộ ệ
t ng s l c l ng lao đ ng xã h i.ổ ố ự ượ ộ ộ
1.2 Các lo i th t nghi p:ạ ấ ệ
Th t nghi p và thi u vi c làm đang là v n đ mang tính toàn c u trongấ ệ ế ệ ấ ề ầ
b i c nh kh ng ho ng và suy gi m kinh t th gi i hi n nay. Chính vì v y, vi cố ả ủ ả ả ế ế ớ ệ ậ ệ
tìm hi u v các lo i hình th t nghi p, các đ c tr ng riêng Vi t Nam đ t đóể ề ạ ấ ệ ặ ư ở ệ ể ừ
có các các chính sách thích h p là r t c n thi t. Nhìn chung có r t nhi u lo i th tợ ấ ầ ế ấ ề ạ ấ
nghi p nh ng các nhà nghiên c u kinh t đã chia th t nghi p thành ba lo i:ệ ư ứ ế ấ ệ ạ
Th t nghi p c xát:ấ ệ ọ
Th t nghi p c xát đ c p đ n vi c ng i lao đ ng có kĩ năng lao đ ngấ ệ ọ ề ậ ế ệ ườ ộ ộ
đáp ng đ c nhu c u c a th tr ng nh ng l i b th t nghi p trong m t th iứ ượ ầ ủ ị ườ ư ạ ị ấ ệ ộ ờ
gian ng n nào đó do h thay đ i vi c làm m t cách t nguy n vì mu n tìm ki mắ ọ ổ ệ ộ ự ệ ố ế
công vi c ho c n i làm vi c t t h n, phù h p v i ý mu n riêng ( l ng cao h n,ệ ặ ơ ệ ố ơ ợ ớ ố ươ ơ
g n nhà h n…) ho c do s thay đ i cung c u trong hàng hoá d n đ n vi c ph iầ ơ ặ ự ổ ầ ẫ ế ệ ả
GVHD: Võ H ng Ph ng ồ ượ Trang 4 SVTH: Huỳnh Văn L cộ
Chuyên đ kinh t Tình hình th t nghi p Vi tề ế ấ ệ ở ệ
Nam
thay đ i công vi c t m t doanh nghi p, m t ngành s n xu t hay m t vùng lãnhổ ệ ừ ộ ệ ộ ả ấ ộ
th sang n i khác.ổ ơ
Trong m i quan h v i d ng th t nghi p t m th i còn có d ng th t nghi p tìmố ệ ớ ạ ấ ệ ạ ờ ạ ấ ệ
ki m x y ra c trong tr ng h p chuy n đ i ch làm vi c mang tính t nguy nế ả ả ườ ợ ể ổ ỗ ệ ự ệ
ho c do b đu i vi c. Khi đó ng i lao đ ng luôn c n có th i gian ch đ i đặ ị ổ ệ ườ ộ ầ ờ ờ ợ ể
tìm ki m ch làm vi c m i. Th i gian c a quá trình tìm ki m s làm tăng chi phíế ỗ ệ ớ ờ ủ ế ẽ
(ph i tìm nhi u ngu n thông tin, ng i th t nghi p s m t đi thu nh p, m t d nả ề ồ ườ ấ ệ ẽ ấ ậ ấ ầ
kinh nghi m, s thành th o ngh nghi p và các m i quan h xã h i…).ệ ự ạ ề ệ ố ệ ộ
Th t nghi p c c u:ấ ệ ơ ấ
Có nhi u ng i không tìm đ c vi c làm do không đ k năng đ đáp ngề ườ ượ ệ ủ ỹ ể ứ
yêu c u c a công vi c. Có ng i không có vi c làm trong m t th i gian dài vàầ ủ ệ ườ ệ ộ ờ
đ c xem là th t nghi p dài h n, nghĩa là kh năng tìm đ c vi c làm là r tượ ấ ệ ạ ả ượ ệ ấ
th p. Lo i th t nghi p này đ c xem là th t nghi p c c u. ấ ạ ấ ệ ượ ấ ệ ơ ấ
Th t nghi p c c u bao g m: ấ ệ ơ ấ ồ
Nh ng ng i ch a có đ k năng lao đ ng, nh nh ng ng i trong đ tu i 20ữ ườ ư ủ ỹ ộ ư ữ ườ ộ ổ
và môt s ng i tr ng thành nh ng ch a qua đào t o. ố ườ ưở ư ư ạ
Nh ng ng i có k năng lao đ ng nh ng k năng này không đáp ng đ c sữ ườ ỹ ộ ư ỹ ứ ượ ự
thay đ i trong yêu c u c a công vi c. ổ ầ ủ ệ
Nh ng ng i mà k năng c a h b m t đi sau m t th i gian dài không làmữ ườ ỹ ủ ọ ị ấ ộ ờ
vi c nên không th tìm đ c vi c làm m i. ệ ể ượ ệ ớ
Nh ng ng i mà k năng lao đ ng c a h không đ c công nh n do s phânữ ườ ỹ ộ ủ ọ ượ ậ ự
bi t đ i x , nh ng i lao đ ng thu c nhóm dân t c thi u s hay ng i n cệ ố ử ư ườ ộ ộ ộ ể ố ườ ướ
ngoài không hi u ti ng nói hay phong t c t p quán c a đ a ph ng,…ể ế ụ ậ ủ ị ươ
Th t nghi p chu kỳ:ấ ệ
Th t nghi p chu kì còn đ c g i là th t nghi p do nhu c u th p. Lo iấ ệ ượ ọ ấ ệ ầ ấ ạ
th t nghi p này x y ra do s sút gi m trong nhu c u đ i v i s n ph m c a n nấ ệ ả ự ả ầ ố ớ ả ẩ ủ ề
kinh t so v i s n l ng (hay năng l c s n xu t). S sút gi m trong nhu c u d nế ớ ả ượ ự ả ấ ự ả ầ ẫ
GVHD: Võ H ng Ph ng ồ ượ Trang 5 SVTH: Huỳnh Văn L cộ